Luận án tiến sĩ nghiên cứu thành phần phân bố các loài nưa amorphophallus spp củ có glucomannan và chọn loài có triển vọng phát triển trồng ở một số tỉnh miền núi phía bắc việt nam

Luận án tiến sĩ nghiên cứu thành phần, phân bố các loài nưa Amorphophallus spp chứa glucomannan, chọn loài triển vọng phát triển trồng tại miền núi phía Bắc Việt Nam.

• Tác giả: Trần Văn Tiến
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Dư
• Trường học: Học viện Khoa học và Công nghệ - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
• Chuyên ngành: Thực vật học
• Đề tài: Nghiên cứu thành phần, phân bố các loài Nưa (Amorphophallus spp.) củ có glucomannan và chọn loài có triển vọng phát triển trồng ở một số tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu về chi Nưa
• 1.2. Vị trí và phân loại của chi Nưa
• 1.3. Đặc điểm hình thái của chi Nưa
• 1.4. Đặc điểm về thành phần và phân bố các loài Nưa
• 1.5. Đặc điểm sinh thái và sinh trưởng phát triển của loài Nưa củ có glucomannan
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.2. Vật liệu nghiên cứu
• 2.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Phương pháp kế thừa
• 2.5.2. Phương pháp điều tra và thu thập mẫu vật
• 2.5.3. Phương pháp đánh giá thành phần loài
• 2.5.4. Phương pháp lựa chọn loài Nưa có triển vọng phát triển trồng ở một số tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
• 2.5.5. Phương pháp điều tra tri thức bản địa về khai thác và sử dụng loài Nưa ở một số tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
• 2.5.6. Phương pháp nghiên cứu nhân giống Nưa
• 2.5.7. Phương pháp nghiên cứu một số kỹ thuật trồng Nưa
• 2.5.8. Chỉ tiêu theo dõi số liệu và phương pháp xác định
• 2.5.9. Theo dõi về sâu bệnh hại
• 2.5.10. Xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thành phần loài, phân bố và tri thức bản địa về các loài Nưa củ có glucomannan ở miền núi phía Bắc Việt Nam
• 3.1.1. Thành phần loài
• 3.1.2. Đặc điểm phân bố
• 3.1.3. Sơ đồ phân bố các loài Nưa củ có glucomannan
• 3.1.4. Tri thức bản địa về khai thác và sử dụng loài Nưa ở một số tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
• 3.2. Loài Nưa củ chứa glucomannan có triển vọng phát triển trồng ở một số tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
• 3.3. Nghiên cứu nhân giống loài Nưa konjac ở Việt Nam
• 3.3.1. Nhân giống hữu tính loài Nưa konjac
• 3.3.2. Nhân giống loài Nưa konjac bằng củ
• 3.3.3. Nghiên cứu nhân giống cây Nưa konjac bằng kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào
• 3.4. Nghiên cứu trồng Nưa konjac ở Việt Nam
• 3.4.1. Ảnh hưởng khối lượng củ giống tới sinh trưởng phát triển cây Nưa konjac
• 3.4.2. Ảnh hưởng độ che sáng tới sinh trưởng và phát triển cây Nưa konjac
• 3.4.3. Ảnh hưởng thời vụ trồng tới sinh trưởng và phát triển của cây Nưa konjac
• 3.4.4. Ảnh hưởng mật độ trồng tới sinh trưởng và phát triển cây Nưa konjac
• 3.4.5. Nghiên cứu ảnh hưởng của tổ hợp lượng phân NPK tới sinh trưởng và phát triển cây Nưa konjac
• 3.4.6. Sự tích lũy glucomannan trong củ Nưa konjac trong các giai đoạn sinh trưởng phát triển
• 3.4.7. Trồng thử nghiệm cây Nưa konjac ở một số tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
• 3.5. Nghiên cứu sâu bệnh hại cây Nưa konjac ở Việt Nam
• KẾT LUẬN & KIẾN NGHỊ
• NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Nưa Amorphophallus spp

Nưa Amorphophallus spp là một chi thực vật thuộc họ Ráy (Araceae), phân bố chủ yếu ở các vùng nhiệt đới Châu Á và Châu Phi. Tại Việt Nam, chi này được biết đến với các loài như Nưa konjac, Nưa chuông, và Nưa đầu nhăn. Các loài này có giá trị kinh tế cao nhờ chứa glucomannan, một polysaccharide có nhiều ứng dụng trong thực phẩm chức năng và dược phẩm. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định thành phần loài và phân bố của Nưa Amorphophallus spp tại miền núi phía Bắc Việt Nam, nhằm tìm ra loài có tiềm năng phát triển trồng.

1.1. Đặc điểm hình thái

Các loài Nưa Amorphophallus spp là cây thảo, thân củ, với chiều cao từ 10 cm đến hàng mét. Củ có hình dạng đa dạng, từ thuôn dài đến hình cầu, trọng lượng từ vài chục gram đến vài kilogram. Lá đơn, cuống lá mập, phiến lá xẻ thùy hình lông chim. Cụm hoa dạng bông mo, lưỡng tính, với mo và bông nạc đa dạng về hình dạng và kích thước. Đặc điểm này giúp phân biệt các loài trong chi Nưa.

1.2. Phân bố địa lý

Nưa Amorphophallus spp phân bố chủ yếu ở các vùng đồi núi, đặc biệt là tại miền núi phía Bắc Việt Nam như Sơn La, Hòa Bình, và Hà Giang. Các loài này thường mọc ở độ cao từ 500 đến 1500 mét, trong các sinh cảnh rừng thứ sinh hoặc đất canh tác. Sự phân bố này phụ thuộc vào điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng, đặc biệt là độ ẩm và độ che phủ của tán rừng.

II. Glucomannan

Glucomannan là một polysaccharide tan trong nước, có cấu trúc mạch đa dạng, được tìm thấy trong củ của các loài Nưa Amorphophallus spp. Chất này có nhiều ứng dụng trong y học và thực phẩm, như điều chỉnh đường huyết, giảm mỡ máu, và hỗ trợ tiêu hóa. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá hàm lượng glucomannan trong các loài Nưa tại miền núi phía Bắc Việt Nam, nhằm xác định loài có tiềm năng khai thác cao.

2.1. Thành phần hóa học

Glucomannan chiếm tỷ lệ cao trong củ của các loài Nưa, đặc biệt là Nưa konjac. Ngoài glucomannan, củ Nưa còn chứa các chất dinh dưỡng khác như protein, chất xơ, và khoáng chất. Thành phần này làm cho Nưa trở thành nguyên liệu quan trọng trong sản xuất thực phẩm chức năng và dược phẩm.

2.2. Ứng dụng thực tiễn

Glucomannan được sử dụng rộng rãi trong các sản phẩm thực phẩm chức năng nhờ khả năng giảm cân, hỗ trợ tiêu hóa, và làm đẹp da. Tại Nhật Bản và Trung Quốc, Nưa konjac được trồng quy mô lớn để sản xuất bột glucomannan. Nghiên cứu này nhằm phát triển mô hình trồng Nưa tại miền núi phía Bắc Việt Nam, góp phần nâng cao giá trị kinh tế cho người dân địa phương.

III. Phân bố loài

Nghiên cứu phân bố các loài Nưa Amorphophallus spp tại miền núi phía Bắc Việt Nam cho thấy sự đa dạng về thành phần loài và sinh cảnh. Các loài như Nưa konjac, Nưa chuông, và Nưa đầu nhăn được tìm thấy ở các tỉnh Sơn La, Hòa Bình, và Hà Giang. Sự phân bố này phụ thuộc vào độ cao, hướng phơi, và điều kiện sinh thái. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc bảo tồn và phát triển các loài Nưa tại khu vực này.

3.1. Đặc điểm sinh thái

Các loài Nưa thích nghi với điều kiện khí hậu ẩm ướt và đất giàu dinh dưỡng. Chúng thường mọc dưới tán rừng thứ sinh hoặc trên đất canh tác. Độ che phủ của tán rừng và độ ẩm đất là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự phân bố và sinh trưởng của các loài Nưa.

3.2. Bảo tồn loài

Việc bảo tồn các loài Nưa tại miền núi phía Bắc Việt Nam là cần thiết để duy trì đa dạng sinh học và nguồn gen quý. Nghiên cứu đề xuất các biện pháp bảo tồn in situ và ex situ, đồng thời khuyến khích phát triển trồng các loài Nưa có giá trị kinh tế cao.

IV. Nghiên cứu sinh học

Nghiên cứu sinh học các loài Nưa Amorphophallus spp tập trung vào đặc điểm sinh trưởng, phát triển, và nhân giống. Các phương pháp nhân giống hữu tính và vô tính được áp dụng để tăng năng suất và chất lượng củ Nưa. Kết quả nghiên cứu cho thấy Nưa konjac là loài có tiềm năng phát triển trồng cao nhờ hàm lượng glucomannan cao và khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu tại miền núi phía Bắc Việt Nam.

4.1. Nhân giống hữu tính

Nhân giống hữu tính Nưa konjac được thực hiện thông qua hạt giống. Nghiên cứu xác định thời điểm thu hái quả và phương pháp bảo quản hạt để đảm bảo tỷ lệ nảy mầm cao. Kết quả cho thấy hạt Nưa konjac có tỷ lệ nảy mầm tốt nhất khi được bảo quản trong điều kiện khô ráo và thoáng mát.

4.2. Nhân giống vô tính

Nhân giống vô tính Nưa konjac được thực hiện thông qua nuôi cấy mô tế bào. Nghiên cứu xác định môi trường dinh dưỡng và chất kích thích sinh trưởng phù hợp để tái sinh chồi và ra rễ. Kết quả cho thấy môi trường MS bổ sung BAP và Kinetin là tối ưu cho quá trình nhân giống in vitro.

V. Ứng dụng glucomannan

Glucomannan từ củ Nưa Amorphophallus spp được ứng dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp thực phẩm, dược phẩm, và mỹ phẩm. Nghiên cứu này tập trung vào việc phát triển các sản phẩm từ glucomannan, như thực phẩm chức năng, dược liệu tự nhiên, và mỹ phẩm làm đẹp. Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao giá trị kinh tế của Nưa và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững tại miền núi phía Bắc Việt Nam.

5.1. Thực phẩm chức năng

Glucomannan được sử dụng trong các sản phẩm thực phẩm chức năng nhờ khả năng giảm cân, điều chỉnh đường huyết, và hỗ trợ tiêu hóa. Nghiên cứu đề xuất phát triển các sản phẩm từ Nưa konjac để đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và quốc tế.

5.2. Dược liệu tự nhiên

Glucomannan có tiềm năng lớn trong ngành dược phẩm nhờ khả năng kháng viêm, chống oxy hóa, và hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường. Nghiên cứu này góp phần phát triển các sản phẩm dược liệu từ Nưa, mang lại lợi ích kinh tế và sức khỏe cho cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu - 25 trang, Chương 2: Đối tượng, nội dung, phương pháp nghiên cứu - 22 trang, Chương 3: Kết quả quả nghiên cứu và thảo luận - 70 trang. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tình hình nghiên cứu về chi Nƣa 1. Vị trí và phân loại của chi Nưa Theo từ điển cây thuốc Việt Nam của Võ Văn Chi (2012) và các tài liệu phân loại thực vật trên thế giới vị trí phân loại của chi Nưa trong giới thực vật như sau: Giới: Thực vật (Plantae) Ngành: Ngọc lan (Magnoliophyta) Lớp: Hành (Liliopsida) Bộ: Ráy (Arales) Họ: Ráy (Araceae) Chi: Nưa (Amorphophallus) Nưa là tên gọi chung của một số loài thuộc chi Amorphophallus.

Tên gọi khác: Khoai Nưa, Khoai ngái, Tò ngủ (Tày), Mò gỉ (Nùng), Cò kí thơ (H'mông) [8, 9, 10]. Đặc điểm hình thái của chi Nưa Các loài trong chi Nưa là cây thảo, thân củ, chiều cao từ 10 cm (A. pulsilus) tới hàng mét [11, 12]. Củ của cây Nưa có nhiều hình dạng khác nhau, từ thuôn dài, hình củ cải, hình cầu hay hình đầu, không hiếm loài có thân củ phần trên gần hình cầu nhưng phần dưới lại phân nhánh.

Trọng lượng và kích thước củ Nưa cũng rất khác nhau, có thể vài chục gram lên tới vài nghìn gram, kích thước có thể vài centimet tới vài chục centimet đường kính. Đỉnh củ thường lõm xuống ít nhiều, giữa là chồi đỉnh, sau phát triển thành lá hoặc hoa tùy theo tuổi của cây (thường là 3 năm tuổi). Ở dưới chồi đỉnh có 8 đến 12 chồi bên. Trong nhiều trường hợp (A.

corrugatus), các chồi bên phát triển ít nhiều dài ra dạng như thân rễ ở Khoai nước (Colocasia esculenta L.) ngầm dưới đất, đỉnh các thân rễ này sau phát triển thành củ con; hay dạng củ nhánh (không có phần thân rễ dài) như ở Khoai sọ (Colocasia esculenta var. Chồi đỉnh được bao quanh bởi các lớp lá vảy (cataphyll) để bảo vệ chồi non. Các lá vảy dài ra đồng thời với sự phát triển của lá (hoặc cụm hoa), bao bọc phần dưới của cuống lá hoặc cuống cụm hoa và khô dần khi lá hay cụm hoa trưởng thành, khô xác và tàn nhanh chóng. 5 Rễ cây Nưa là dạng rễ chùm, thường tập trung ở phần đỉnh của củ, xuất phát ngay dưới chồi đỉnh.

Rễ thường mập, dài tới 15 cm. Lá cây Nưa thường đơn độc, ít khi có 2-3 lá cùng với nhau; cuống lá thường mập, màu xanh, có đốm trắng, hoặc màu nâu có đốm trắng, hoặc có nhiều chấm đen, ngoài nhẵn, ít khi có gai mềm, ngoài bao bọc bởi lá vảy ở phần gốc lúc non. Phiến lá đơn, thường xẻ 3 thùy lớn, các thùy lớn lại xẻ thứ cấp 2 đến nhiều lần thành các phiến dạng lá “chét” hình lông chim. Cũng giống như các chi trong họ Ráy, cụm hoa của Nưa là cụm hoa dạng bông mo, lưỡng tính, đơn độc; mo và bông nạc đa dạng về hình dạng và kích thước; bông nạc thường chia 3 phần: phần cái mang các hoa cái ở phía dưới, tiếp theo là phần hoa đực rồi tới phần phụ (phần bất thụ) rất đa dạng về kích thước cũng như hình dạng [12, 3].

Đặc điểm về thành phần và phân bố các loài Nưa 1. Đặc điểm thành phần loài Nưa Trên thế giới chi Nưa có khoảng 200 loài phân bố chủ yếu ở các vùng nhiệt đới thuộc Châu Phi và Châu Á [13, 14]. Tài liệu về chi Nưa ở Việt Nam chủ yếu là các công trình về phân loại chi Nưa. Các loài Nưa đầu tiên ở Việt Nam được Gagnepain tổng hợp và mô tả trong bộ sách Thực vật chí Đại cương Đông dương (1942) với 5 loài.

paeoniifolius Nicolson), Nưa rex (A. paeoniifolius Nicolson), Nưa đứt đoạn (A. Koch) và Nưa bắc bộ (A. Trong cuốn “Cây cỏ Việt Nam” năm 1993, Phạm Hoàng Hộ đã thống kê và mô tả 7 loài [16].

Từ năm 1994-2000, nhiều loài Nưa mới cho khoa học đã được một số nhà thực vật mô tả từ các mẫu thu được ở Việt Nam làm cho số loài trong chi Nưa tăng lên nhanh chóng. Năm 2003, trong cuốn “Cây cỏ Việt Nam” được tái bản, Phạm Hoàng Hộ đã ghi nhận được 18 loài Nưa ở Việt Nam [17]. Trong các bài báo công bố năm 2001 và 2004, Nguyễn Văn Dư và cộng sự cũng mô tả 3 loài Nưa mới cho khoa học đó là các loài A. và bổ sung cho hệ thực vật Việt Nam 6 loài A.

Những phát hiện này đã làm cho số loài của chi này lên tới 25 6 loài ở Việt Nam. Trong báo cáo nghiên cứu "Đặc trưng glucomannan một số loài Nưa ở Việt Nam" năm 2010 và báo cáo luận án tiến sĩ với đề tài "Nghiên cứu thành phần hóa học, quy trình tách triết, biến tính hóa học và khả năng ứng dụng của glucomannan từ củ một số loài Nưa (Amorphophallus spp.) ở Việt Nam" năm 2011, Nguyễn Tiến An đã công bố 5 loài Nưa củ có glucomannan ở Việt Nam là A. Trong báo cáo đề tài "Nghiên cứu trồng và phát triển cây Nưa konjac (Amorphophallus konjac C. Koch) và một số loài khác trong chi Nưa (họ Ráy – Araceae) ở Việt Nam hướng tới việc lấy củ làm nguyên liệu sản xuất thực phẩm chức năng và thuốc điều trị bệnh tiểu đường, mỡ máu và béo phì” Nguyễn Văn Dư và cộng sự năm 2012 chỉ ra rằng có 5 loài Nưa củ có glucomannan ở Việt Nam là A.

Như vậy, đã có những nghiên cứu về các loài Nưa củ có glucomannan ở Việt Nam, cụ thể với những nghiên cứu của Nguyễn Tiến An (2011) và Nguyễn Văn Dư (2012) thì có 8 loài Nưa củ có glucomannan và trong số 8 loài này thì có 6 loài ghi nhận phân bố ở miền núi phía Bắc Việt Nam là A. Đặc điểm phân bố các loài Nưa Các loài trong chi Nưa phân bố chủ yếu ở các vùng nhiệt đới thuộc Châu Phi và Châu Á (Hetterscheid và Ittenbach, 1996; Sedayu, 2010) [13, 14]. Chúng là các loài thực vật đặc hữu của các vùng rừng mưa nhiệt đới của Đông Nam Á. Các loài Nưa được phân bố từ dãy Himalaya qua Đông Dương (Myanmar,Thái Lan, Campuchia, Lào và Việt Nam), tới Philippines, từ Tây Nam (tỉnh Vân Nam) và Tây Bắc (Thiểm Tây, Ninh Hạ, Giang Tô) Trung Quốc (Liu, 2004) [3] lên tới cả Nhật Bản.

Những loài này có thể được tìm thấy ở bìa rừng, rừng cây chu kì ngắn, vùng đá vôi, phổ biến nhất là ở rừng thứ sinh. Các loài trong chi Nưa phân bố rộng rãi ở các đai độ cao từ vài mét so với mực nước biển, tới hơn 2. Trong số đó, các loài Nưa củ có glucomannan thường mọc và phát triển ở độ cao từ 300-2.500m so với mặt nước biển, nơi có khí hậu mát quanh năm. Nhiệt độ trung bình cả năm thích hợp nhất cho các loài Nưa vào khoảng 24oC [13, 21, 3].

Ở Việt Nam với 25 loài Nưa phân bố trong phạm vi cả Nước trong đó có 8 loài phân bố ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam, 17 loài còn lại phân bố đa dạng theo nhiều điều kiện sinh thái khác nhau từ Bắc vào Nam của Việt Nam (Bảng 1. Đặc điểm sinh thái và sinh trưởng phát triển của loài Nưa củ có glucomannan  Đặc điểm sinh thái Các loài Nưa sinh trưởng tốt trong môi trường bóng râm với đất thoát nước nhanh và giàu mùn khoáng có độ pH từ 6,5 đến 7,5. Đặc biệt đối với các loài Nưa có hàm lượng glucomannan cao cần điều kiện tránh ánh sáng trực tiếp thấp và nhiệt độ thích hợp từ 20-250C. Nhiệt độ cao và ánh sáng cường độ mạnh chiếu trực tiếp sẽ làm cháy lá, làm ngắn chu kỳ sinh trưởng của cây, đặc biệt dễ phát sinh bệnh thối củ [13, 12, 22].

 Đặc điểm sinh trưởng và phát triển Liu & cs (1998) khi nghiên cứu về sinh trưởng và phát triển của một số loài Nưa ở Trung Quốc đã chỉ ra các điều kiện sinh thái của Nưa. Theo nhóm nghiên cứu, Nưa không phải là cây đòi hỏi nhiều nước, không chịu được ngập úng. Về nhiệt độ, Nưa là cây ưa ấm, có khả năng chịu biến thiên nhiệt độ từ 5 - 43 oC, nhiệt độ tối thích là 20 - 25oC, khi nhiệt độ xuống dưới 0oC và lên trên 48oC cây sẽ chết sau 5 ngày. Nghiên cứu này cũng đưa ra một số mức nhiệt tối thích cho sự phát triển của củ và rễ, khả năng lai của một số loài Nưa và thu được nhiều kết quả khả quan [1].

Đặc điểm ưa bóng râm và dễ bị ảnh hưởng với nhiệt độ cao của các loài Nưa củ có glucomannan được cho rằng có liên quan đến môi trường sống ban đầu của nó, nguồn gốc chủ yếu là ở rừng mưa nhiệt đới ở vùng Đông Nam Á [23]. Cây Nưa sinh trưởng và phát triển theo mùa, chúng thường rụng lá vào mùa đông hay mùa khô, thời gian ngủ sinh lý của Nưa kéo dài từ 60 - 80 ngày và không thể có bất kỳ tác nhân nào có thể phá vỡ trạng thái ngủ để hình thành chồi trong giai đoạn này. Sau khi ngủ, cây bắt đầu nảy chồi, lá phát triển mạnh để hình thành củ mới. Trong tự nhiên, Nưa cần ít nhất 3 năm để phát triển đủ lớn và có thể ra hoa.

Do đó, Nưa được đánh giá là cây sinh trưởng chậm và cho năng suất thấp [24]. Ngoại trừ một số loài cây thường xanh (ví dụ như A. pingbianensis) (Hetterscheid và Ittenbach, 1996), tất cả các loài Amorphophallus có giai đoạn ngủ khác nhau, điều này ảnh hường đến chu kì sinh trưởng và thu hoạch. Thông thường nhất, cây Nưa được trồng vào mùa xuân (tháng 3, 4) và trưởng thành sau 6 đến 7 tháng (tháng 10, 11).

Trong khoảng thời gian này, bộ lá chết đi và cây trải qua mùa đông trong trạng thái thân củ ngủ trong khoảng 6 tháng, cho đến khi lại sinh trưởng tiếp vào mùa Xuân năm sau [12, 22]. 8 Nhiệt độ tối thiểu để có thể phá vỡ trạng thái ngủ là 14 °C. Trong khí hậu ôn hòa khi đạt được nhiệt độ này (vào mùa Xuân), đỉnh mô phân sinh của chồi non được kích hoạt, kế tiếp đó là sự nảy mầm của chồi lá thường diễn ra vào khoảng tháng 4 đến tháng 5. Ghi nhận rằng sự phát triển của lá cây Nưa diễn ra trong 45 đến 60 ngày và độ lớn của lá phụ thuộc vào nhiệt độ sinh trưởng, tuổi thọ và kích thước của củ [3].

Trong suốt quá trình trưởng thành của lá, chồi ở bên trong đã được hình thành giữa những lớp cắt ở phần đáy của cuống lá. Chồi trong sau đó phát triển thành chồi đỉnh, từ đó mọc lá của mùa sinh trưởng tiếp theo [3].