Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Tâm Lý Nhà Đầu Tư và Tỷ Suất Sinh Lợi Cổ Phiếu

Chuyên khảo phân tích Nghiên cứu mối quan hệ phi tuyến giữa tâm lý nhà đầu tư và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu trên thị, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Nguyễn Thị Kiều Nga
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Việt Quảng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Tâm Lý Nhà Đầu Tư và Tỷ Suất Sinh Lợi Cổ Phiếu trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Tâm Lý và Lợi Nhuận Cổ Phiếu

Thị trường chứng khoán Việt Nam, với tuổi đời còn non trẻ, dễ bị tác động bởi các yếu tố bên trong và bên ngoài. Các thị trường lớn như Mỹ và Trung Quốc cũng không tránh khỏi khủng hoảng. Nghiên cứu các hiện tượng bất thường trên thị trường chứng khoán có giá trị, vì chúng không thể giải thích bằng các lý thuyết tài chính cổ điển như giả thuyết thị trường hiệu quả (EMH) của Fama (1970) hay mô hình CAPM của Sharpe (1964). Một số nhà nghiên cứu cho rằng tâm lý nhà đầu tư có thể giải thích các hiện tượng này. Tâm lý nhà đầu tư rất quan trọng khi xét đến ảnh hưởng của nó đến lợi nhuận cổ phiếu vì giới hạn của “arbitrage”, cú sốc cầu nằm ngoài kỳ vọng và hàm hữu dụng trong lợi ích và chi phí. Nghiên cứu này tập trung vào mối quan hệ giữa tâm lý nhà đầu tư và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam, một lĩnh vực chưa được khám phá sâu rộng.

1.1. Tại Sao Tâm Lý Nhà Đầu Tư Quan Trọng với Lợi Nhuận

Tâm lý học tài chính chỉ ra rằng các quyết định đầu tư không chỉ dựa trên phân tích cơ bản và kỹ thuật mà còn bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi cảm xúc, thiên kiến nhận thức và hiệu ứng bầy đàn. Việc hiểu rõ những yếu tố này giúp nhà đầu tư và nhà quản lý thị trường đưa ra các quyết định sáng suốt hơn. Các nhà đầu tư thường hành động dựa trên sợ hãi và tham lam, dẫn đến các biến động giá cả khó dự đoán.

1.2. Nghiên Cứu Tâm Lý Nhà Đầu Tư ở Thị Trường Việt Nam

Các nghiên cứu về vai trò của tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam còn hạn chế. Thị trường Việt Nam có những đặc điểm riêng như tính đầu cơ cao, hành vi đầu tư không hợp lý, và sự phát triển chưa đầy đủ của các tổ chức đầu tư. Nghiên cứu này xem xét ảnh hưởng của tâm lý nhà đầu tư một cách toàn diện hơn, bao gồm các yếu tố về đặc điểm doanh nghiệp và kinh tế vĩ mô.

II. Thách Thức Đo Lường và Đánh Giá Ảnh Hưởng Tâm Lý NĐT

Việc đo lường và đánh giá ảnh hưởng tâm lý đến đầu tư là một thách thức lớn. Các chỉ số tâm lý thường dựa trên khảo sát, dữ liệu giao dịch, và phân tích tâm lý đám đông. Các phương pháp này có thể không chính xác hoặc không phản ánh đầy đủ bức tranh thực tế. Thêm vào đó, các yếu tố kinh tế vĩ mô và thông tin thị trường cũng có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư, làm phức tạp thêm việc phân tích tác động của tâm lý nhà đầu tư. Bài toán đặt ra là làm sao để tách bạch và định lượng được phần ảnh hưởng thuần túy từ tâm lý, loại bỏ các yếu tố nhiễu khác.

2.1. Vấn Đề Dữ Liệu và Phương Pháp Đo Lường Tâm Lý NĐT

Nguồn dữ liệu về tâm lý nhà đầu tư thường khó tiếp cận và có thể không đầy đủ hoặc chính xác. Các khảo sát có thể bị ảnh hưởng bởi thiên kiến phản hồi và khó khái quát hóa cho toàn bộ thị trường. Các chỉ số dựa trên dữ liệu giao dịch có thể bị nhiễu bởi các yếu tố khác ngoài tâm lý. Do đó, cần sử dụng các phương pháp đo lường phức tạp và kết hợp nhiều nguồn dữ liệu khác nhau để tăng độ tin cậy.

2.2. Các Yếu Tố Kinh Tế Vĩ Mô Ảnh Hưởng Quyết Định Đầu Tư

Kinh tế vĩ mô và các chính sách tiền tệ có tác động lớn đến thị trường chứng khoán và quyết định đầu tư. Lãi suất, lạm phát, tăng trưởng kinh tế, và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi cổ phiếu và làm thay đổi tâm lý nhà đầu tư. Nghiên cứu cần kiểm soát các yếu tố này để đánh giá chính xác tác động của tâm lý.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Hồi Quy Phân Vị và Dữ Liệu Bảng

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy phân vị dữ liệu bảng (panel data quantile regression) so sánh với phương pháp bình phương bé nhất OLS để kiểm định mối quan hệ giữa tâm lý nhà đầu tư và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu, có xét đến ảnh hưởng của ngành, quy mô công ty, tỷ lệ B/M và beta. Sử dụng phương pháp hồi quy phân vị dữ liệu bảng để tối ưu hóa mô hình, vì giá trị trung bình và trung vị được định nghĩa lần lượt là các giải pháp giảm thiểu tổng bình phương của phần dư và giảm thiểu tổng không có trọng số của các giá trị tuyệt đối của phần dư, nên các phân vị được định nghĩa là các giải pháp giảm thiểu tổng các giá trị tuyệt đối của phần dư. Hơn nữa tác giả sử dụng phương pháp hồi quy phân vị để có cái nhìn toàn diện về hàm phân phối của đại lượng nghiên cứu, tránh được những hạn chế của phương pháp OLS vì chịu tác động rất lớn của các quan sát bất thường. Các hàm hồi quy phân vị không được sử dụng riêng lẻ ở một phân vị nào mà được tiến hành hồi quy nhiều phân vị cùng lúc để có cái nhìn toàn diện về mẫu số đang được nghiên cứu.

3.1. Tại Sao Hồi Quy Phân Vị Thích Hợp Cho Phân Tích

Hồi quy phân vị cho phép phân tích tác động của tâm lý nhà đầu tư lên tỷ suất sinh lợi cổ phiếu ở các phân vị khác nhau của phân phối. Điều này giúp hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa các biến ở các mức độ khác nhau của tỷ suất sinh lợi. Phương pháp này ít nhạy cảm hơn với các giá trị ngoại lai so với hồi quy OLS.

3.2. Dữ Liệu Bảng Ưu Điểm và Ứng Dụng trong Nghiên Cứu

Dữ liệu bảng kết hợp thông tin theo thời gian và theo không gian (các công ty khác nhau), cho phép kiểm soát các yếu tố không quan sát được và tăng cường tính hiệu quả của ước lượng. Trong nghiên cứu này, dữ liệu bảng giúp phân tích mối quan hệ giữa tâm lý nhà đầu tư và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu cho nhiều công ty trong một khoảng thời gian dài.

IV. Kết Quả Tâm Lý Tác Động Lợi Nhuận Cổ Phiếu VN Thế Nào

Kết quả nghiên cứu là bằng chứng thực nghiệm về tác động của tâm lý nhà đầu tư đến tỷ suất sinh lợi cổ phiếu, một vấn đề nghiên cứu chưa được nghiên cứu nhiều ở Việt Nam. Để xem xét mối quan hệ giữa tâm lý nhà đầu tư và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu có bị ảnh hưởng của quy mô doanh nghiệp, tác giả chia dữ liệu thành 3 nhóm theo giá trị thị trường của vốn chủ sở hữu và tiến hành hồi quy lần lượt với từng nhóm. Kết quả cho thấy rằng, ở nhóm giá trị thị trường của vốn chủ sở hữu nhỏ, tâm lý nhà đầu tư tác động đến tỷ suất sinh lợi cổ phiếu mạnh hơn 2 nhóm còn lại là nhóm giá trị thị trường cổ phiếu trung bình và lớn, và mức độ tác động này không khác nhau trong cùng một nhóm.

4.1. Ảnh Hưởng của Quy Mô Doanh Nghiệp Tới Tác Động Tâm Lý

Nghiên cứu cho thấy tác động của tâm lý nhà đầu tư mạnh mẽ hơn đối với các cổ phiếu của các công ty có vốn hóa thị trường nhỏ. Điều này có thể là do các cổ phiếu này ít được theo dõi và phân tích hơn, do đó dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố tâm lý.

4.2. Tỷ Lệ Giá Trị Sổ Sách Thị Trường và Tác Động Tâm Lý NĐT

Tác giả tìm thấy rằng tâm lý nhà đầu tư tác động khác nhau đến tỷ suất sinh lợi cổ phiếu có tỷ lệ giá trị sổ sách trên giá trị thị trường khác nhau. Bên cạnh đó kết quả nghiên cứu cũng cho thấy những cổ phiếu có rủi ro thị trường càng cao thì càng chịu tác động của tâm lý nhà đầu tư. Tác giả cho rằng nhà đầu tư kỳ vọng cao vào những cổ phiếu có rủi ro cao có thể mang lại lợi nhuận cao.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Quản Trị Rủi Ro và Ra Quyết Định

Nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng cho cả nhà đầu tư và nhà quản lý thị trường. Hiểu rõ ảnh hưởng của tâm lý nhà đầu tư có thể giúp nhà đầu tư đưa ra các quyết định sáng suốt hơn, tránh bị cuốn theo hiệu ứng bầy đàn và các thiên kiến nhận thức. Nhà quản lý thị trường có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế các chính sách ổn định thị trường và giảm thiểu các biến động bất thường. Ví dụ, thông tin minh bạch hơn và các chương trình giáo dục đầu tư có thể giúp giảm bớt tác động tiêu cực của tâm lý đám đông.

5.1. Lời Khuyên Đầu Tư Dựa Trên Phân Tích Tâm Lý Thị Trường

Nhà đầu tư nên xem xét các yếu tố tâm lý bên cạnh các phân tích cơ bản và kỹ thuật. Tránh các quyết định bốc đồng dựa trên sợ hãi và tham lam. Tìm hiểu về các thiên kiến nhận thức và hiệu ứng bầy đàn để đưa ra các quyết định độc lập.

5.2. Chính Sách Ổn Định Thị Trường Chứng Khoán

Nhà quản lý thị trường có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế các chính sách nhằm giảm thiểu các biến động bất thường. Các biện pháp như tăng cường thông tin minh bạch, cải thiện thanh khoản, và kiểm soát các hoạt động đầu cơ có thể giúp ổn định thị trường.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Hành Vi Đầu Tư

Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng về tác động của tâm lý nhà đầu tư đến tỷ suất sinh lợi cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Kết quả cho thấy tầm quan trọng của việc hiểu rõ các yếu tố tâm lý trong đầu tư. Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phát triển các mô hình dự báo dựa trên hành vi nhà đầu tư, khám phá vai trò của tâm lý học tài chính trong việc định giá tài sản, và đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp nhằm ổn định thị trường. Cần có thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu hơn để hiểu rõ hơn về động lực tâm lý đằng sau các quyết định đầu tư và tác động của chúng đến thị trường.

6.1. Mô Hình Dự Báo Dựa Trên Hành Vi Nhà Đầu Tư

Phát triển các mô hình dự báo phức tạp hơn, kết hợp các yếu tố tâm lý, dữ liệu giao dịch, và thông tin thị trường. Sử dụng các kỹ thuật học máy và trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu lớn và phát hiện các mẫu hành vi nhà đầu tư.

6.2. Tâm Lý Học Tài Chính và Định Giá Tài Sản

Khám phá vai trò của tâm lý học tài chính trong việc định giá tài sản và giải thích các hiện tượng bất thường trên thị trường. Nghiên cứu cách các thiên kiến nhận thức và cảm xúc ảnh hưởng đến giá cả và hiệu quả thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Trong chương này tác giả nêu rõ lý do lựa chọn đề tài và trình bày cụ thể mục tiêu nghiên cứu. Bài nghiên cứu trình bày phương pháp nghiên cứu được sử dụng để đạt được mục tiêu nghiên cứu được nêu ra thông qua câu hỏi nghiên cứu.Ngoài ra bài nghiên cứu còn trình bày ý nghĩa thực tiễn của vấn đề nghiên cứu. Chương 2: Trong chương này tác giả trình bày những lý thuyết cơ bản về tâm lý nhà đầu tư, các quan niệm về tâm lý nhà đầu tư cũng như tâm lý của nhà đầu tư khi đưa ra các quyết định đầu tư. Bên cạnh đó tác giả cũng trình bày các bài nghiên 6 cứu liên quan đến tâm lý nhà đầu tư và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu ở trong và ngoài nước.

Chương 3: Tác giả trình bày phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu, mô hình và phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong bài nghiên cứu. Chương 4: Kết quả nghiên cứu được trình bày ở chương này, gồm có kiểm định tính dừng, kiểm định mối quan hệ giữa tâm lý nhà đầu tư và tỷ suất sinh lợi cổ phiếu ở các phân nhóm được chia theo giá trị thị trường của vốn chủ sở hữu, tỷ lệ giá trị sổ sách và giá trị thị trường, hệ số beta dưới sự ảnh hưởng của những yếu tố kinh tế vĩ mô và đặc điểm doanh nghiệp. Chương 5: Chương này trình bày tóm gọn những kết quả của bài nghiên cứu cũng như những hạn chế của đề tài, từ đó đưa ra những gợi ý cho hướng nghiên cứu tiếp theo. Tóm tắt chương1 Chương này cung cấp cái nhìn sơ lược về toàn bộ bài nghiên cứu, trong chương này tác giả trình bày lý do lựa chọn đề tài và mục tiêu nghiên cứu cụ thể, phương pháp nghiên cứu được sử dụng để đạt được mục tiêu nghiên cứu được nêu ra thông qua câu hỏi nghiên cứu.

Ngoài ra bài nghiên cứu còn trình bày ý nghĩa thực tiễn của vấn đề nghiên cứu. 7 Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 2.1 Lý thuyết về tâm lý nhà đầu tư 2.1 Tâm lý quá tự tin (overconfidence) Tâm lý học đã xác định rằng mọi người thường quá tự tin về bản thân, khiến cho người ta đánh giá quá cao kiến thức của họ, đánh giá thấp rủi ro, và khả năng kiểm soát các sự kiện cao hơn so với thực tế Nofsinger (2001). Các nhà đầu tư quá tự tin thường tin rằng họ thông minh hơn và có thông tin tốt hơn khả năng thực tế Pompian (2006). Terrance Odean (1998) thấy rằng các nhà đầu tư quá tự tin có xu hướng tin rằng họ có khả năng chọn cổ phiếu tốt hơn cũng như thời gian gia nhập thị trường hay rút khỏi thị trường tốt nhất; và vì thế, họ thường tiến hành nhiều giao dịch hơn những nhà đầu tư khác.

Sự quá tự tin làm tăng các hoạt động giao dịch bởi vì nhà đầu tư luôn sẵn sàng bảo vệ quan điểm của họ, không cần tham khảo thêm những quan điểm thích đáng của những nhà đầu tư khác. Tuy nhiên, Odean cũng tìm thấy rằng những nhà đầu tư đó thường nhận được tỷ suất sinh lợi thấp hơn. Glaser và Weber (2003), Grinblatt và Keloharju (2009) đã có những nghiên cứu thực nghiệm về lý thuyết giao dịch quá mức, và kết quả những nghiên cứu này đã cho thấy thái độ tự tin quá mức của nhà đầu tư ảnh hưởng đến tần suất và khối lượng giao dịch. Những nhà đầu tư có mức độ tự tin cao thì có khuynh hướng giao dịch với khối lượng lớn (Glaser và Weber, 2003).

Việc giao dịch nhiều lại làm cho chi phí giao dịch tăng lên, và có thể làm giảm hiệu quả của nhà đầu tư khi trừ đi chi phí. Nghiên cứu của James Montier (2007) cũng có kết quả tương tự. Đồng thời, các nhà đầu tư quá tự tin cũng cho rằng hành động của họ ít rủi ro hơn các nhà đầu tư khác.Nhiều khi nhà đầu tư quá tự tin hiểu sai giá trị thông tin họ nhận được, không những tính chính xác của thông tin mà còn hiểu sai cả ý nghĩa của thông tin.Sự cả tin thái quá mà một người có càng lớn thì rủi ro càng cao và nhà đầu tư ít đa dạng hóa danh mục đầu tư, chỉ tập trung vào những cổ phiếu mà họ cho là mình đã quen thuộc Shiller (2000), Barberis và Thaler (2002).2 Tâm lý bầy đàn (Herd Behavior) Một quan sát cơ bản về xã hội con người cho thấy con người có mối liên hệ giao tiếp với người khác có cùng suy nghĩ. Điều này khá quan trọng để hiểu nguồn gốc của sự suy nghĩ tương tự nhau dưới tác động của các mối quan hệ giao tiếp, dẫn đến những hành động giống nhau trong cùng một khoảng thời gian và làm thay đổi giá cả các tài sản.

Ảnh hưởng xã hội có một tác động rất lớn lên phán đoán cá nhân. Khi phải đối mặt với một tình huống mà nhà đầu tư cho rằng quyết định trở nên không chắc chắn thì ảnh hưởng hành vi và quan điểm của đám đông sẽ làm cho các cá nhân cảm thấy chắc chắn hơn. Tuy nhiên, tâm lý đám đông luôn tồn tại trong quá trình ra quyết định của con người cũng như nhà đầu tư, không phân biệt việc có kinh nghiệm hay không.Và lý thuyết ảnh hưởng tâm lý đám đông này càng rõ nét khi nhà đầu tư buộc phải đưa ra các quyết định nhanh chóng khi chưa có đầy đủ thông tin cần thiết. Khi con người đối đầu với phán đoán của một nhóm lớn, họ có xu hướng thay đổi suy nghĩ của họ.

Hoặc vì hầu hết mọi người đều chịu tác động của áp lực xã hội, thay đổi để hòa đồng, thừa nhận là giống với đám đông.Hoặc dựa trên kinh nghiệm, họ cho rằng hành động hay suy nghĩ của đám đông thường không sai, tin rằng có thể đám động biết một điều gì đó mà họ không biết. Hầu hết mọi người đều cảm thấy an toàn hơn khi hành động và suy nghĩ theo đám đông. Angela Filip (2015) đã có nghiên cứu về sự tồn tại hành vi bầy đàn của nhà đầu tư khi đưa ra quyết định đầu tư trên thị trường chứng khoán. Các quyết định đầu tư theo xu hướng đám đông có thể dẫn đến định giá sai giá trị của cổ phiếu, là nguyên nhân gây ra hiện tượng bong bóng đầu cơ.

Lý thuyết về các yếu tố tâm lý cho rằng “hiệu ứng tâm lý bầy đàn” là khá phổ biến ở các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán, và đặc biệt là các nhà đầu tư ít kinh nghiệm.Khi các nhà đầu tư phân tích thị trường và có nhận định đúng giống 9 nhau, thị trường cùng dịch chuyển về một hướng, có thể khiến cho thị trường đạt tính hiệu quả nhanh chóng hơn. Tuy nhiên, nếu các nhà đầu tư này lại có cùng hành động theo một mẫu hình có hành vi lệch lạc, không hợp lý sẽ khiến cho giá một số cổ phiếu không phản ánh đúng giá trị thực hay hợp lý của chúng, và có thể đóng vai trò trong việc gây ra tình trạng đầu cơ bong bóng. Có nhiều nhân tố tác động đến hành vi bầy đàn của một nhà đầu tư, ví dụ như quá tự tin, khối lượng cổ phiếu giao dịch, thời hạn nắm giữ cổ phiếu,… Các nhà đầu tư càng tự tin thì họ càng dựa trên những phán đoán cá nhân và những thông tin riêng để đưa ra quyết định đầu tư. Những nhà đầu tư này tin tưởng vào sự am hiểu và lý trí của mình, vì vậy họ sẽ phớt lờ xu hướng của đám đông hoặc ít quan tâm đến các hành vi bầy đàn.

Khi các nhà đầu tư đặt một số lượng vốn lớn vào các khoản đầu tư của họ, hoặc với kinh nghiệm ít, họ có khuynh hướng đi theo hành động của đám đông để giảm thiểu rủi ro, ít nhất theo suy nghĩ của họ khi một nhóm lớn nhất trí trong phán đoán thì họ chắc chắn đúng. Bên cạnh đó, tâm lý bầy đàn cũng tùy thuộc vào kiểu nhà đầu tư, các nhà đầu tư cá nhân sẽ có khuynh hướng đi theo đám đông hơn là các nhà đầu tư tổ chức khi ra quyết định đầu tư. (Goodfellow, Bohl và Gebka, 2009, p. Chiang và cộng sự (2011) cho rằng tương quan cùng chiều với tỷ suất sinh lợi cổ phiếu và tương quan âm với biến động thị trường.3 Thái độ với rủi ro (Psychology of Risk) Theo Markowitz, rủi ro là mức độ bất ổn của tỷ suất sinh lợi; được biết đến với nguyên tắc chủ yếu là: rủi ro cao sẽ đem lại tỷ suất sinh lợi cao, như là sự đánh đổi giữa rủi ro – tỷ suất sinh lợi trong các mô hình định giá tài sản, điển hình như CAPM, APT.

Mọi người không thích rủi ro nhưng họ sẽ chấp nhận rủi ro ở mức độ khác nhau (tùy vào khẩu vị rủi ro).Bài nghiên cứu của Thomas C. Chiang (2012) cho thấy rằng, thái độ với rủi ro tác động cùng chiều với tỷ suất sinh lợi của những 10 cổ phiếu có tỷ suất sinh lợi thấp.Ủng hộ với điều này Bali (2004) tìm thấy bằng chứng về mối tương quan dương mạnh giữa tỷ suất sinh lợi cổ phiếu khoán và rủi ro. Thái độ đối với rủi ro là sự khác biệt trong tỷ suất sinh lợi mong đợi của nhà đầu tư trong tương lai qua đánh đổi rủi ro. Nếu có hai lựa chọn với cùng một tỷ suất sinh lợi, nhà đầu tư đương nhiên sẽ lựa chọn phương án có mức rủi ro thấp hơn.

Tuy nhiên, khả năng chấp nhận rủi ro của các nhà đầu tư phản ánh thái độ của họ đối với rủi ro. Có những nhà đầu tư sẵn lòng lựa chọn những cơ hội mang tính rủi ro cao nếu đi kèm là tỷ suất sinh lợi cao. Ta có thể thấy điều này phù hợp với nhiều hoàn cảnh thực tế. Các cá nhân không thích rủi ro sẽ dùng mọi nguồn lực để tìm ra những cách làm giảm rủi ro.

Họ chính là những khách hàng lớn của ngành bảo hiểm, là những người sẵn sàng trả tiền để thoát khỏi một số rủi ro mà môi trường tự nhiên và xã hội gây ra. Ngược lại, các cá nhân chấp nhận rủi ro ở mức độ cao, ít sợ rủi ro hơn sẽ nhận những khoản thưởng cho đều này từ chính những người không thích rủi ro. Tính không cân xứng trong tâm lý rõ ràng giữa những giá trị mà con người kỳ vọng vào lợi nhuận và thua lỗ, được gọi là sự không ưa thích rủi ro. Những bằng chứng thực nghiệm chỉ ra rằng thua lỗ thì được cân nặng gấp nhiều lần so với lợi nhuận.