HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐÀM TRỌNG ANH NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG TÁI SỬ DỤNG PHẾ THẢI SAU HỆ THỐNG BIO-TOILET KHÔ ĐỂ PHỤC VỤ SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ngành: Khoa hoc môi trường Mã ngành: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Lương Hữu Thành TS. Đinh Hồng Duyên NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP – 2017 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Đàm Trọng Anh ii LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Lương Hữu Thành và TS. Đinh Hồng Duyên đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Đàm Trọng Anh iii MỤC LỤC Lời cam đoan. iii Mục lục.
iv Bảng chữ viết tắt. vii Danh mục bảng. viii Danh mục biểu đồ, đồ thị, sơ đồ. ix Trích yếu luận văn.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu.
Chế phẩm sinh học. Chất mang của chế phẩm sinh học. Cơ sở khoa học của việc xử lý phế thải có nguồn gốc hữu cơ bằng chế phẩm sinh học .1 Cơ sở lý luận của việc xử lý phế thải có nguồn gốc hữu cơ bằng chế phẩm sinh học. Cơ sở thực tiễn của việc xử lý phế thải có nguồn gốc hữu cơ bằng chế phẩm sinh học.
Cơ sở pháp lý của việc xử lý phế thải sau hệ thống bio-toilet khô bằng chế phẩm sinh học. Tổng quan về công nghệ bio-toilet khô. Nguyên lý hoạt động. Ưu điểm của bio-toilet khô.
Nhược điểm của bio-toilet khô. Ứng dụng toilet khô trên thế giới. Ứng dụng bio-toilet khô tại việt nam. Đối tượng, phạm vi, nội dung và phương pháp nghiên cứu.
Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Đánh giá đặc tính của phế thải sau hệ thống bio-toilet khô. Đánh giá chất lượng chế phẩm sử dụng để xử lý phế thải sau hệ thống bio-toilet khô. Xử lý phế thải sau hệ thống bio - toilet khô làm phân bón hữu cơ. Đánh giá đặc tính của phế thải sau hệ thống bio-toilet khô đã qua xử lý.
Đánh giá hiệu quả của việc sử dụng phân hữu cơ sau tái chế. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Các phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm.
Phương pháp nghiên cứu vi sinh vật. Phương pháp lấy mẫu phế thải. Phương pháp xử lý phế thải. Phương pháp bố trí thí nghiệm trồng cây.
Phương pháp xác định các chỉ tiêu của cây trồng, đất trồng. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Đánh giá đặc tính của phế thải sau hệ thống bio-toilet khô.
Đánh giá chất lượng chế phẩm sử dụng để xử lý phế thải sau hệ thống bio-toilet khô. Xử lý phế thải sau hệ thống bio - toilet khô làm phân bón hữu cơ. Đánh giá đặc tính của phế thải sau hệ thống bio-toilet khô đã qua xử lý. Đánh giá hiệu quả của việc sử dụng phân hữu cơ sau tái chế.
Các chủng vi sinh vật trong chế phẩm. Khả năng xử lý phế thải sau Bio-toilet khô thành phân hữu cơ của chế phẩm sinh học và chất lượng của phân hữu cơ sau ủ. Kết luận và kiến nghị. 48 Tài liệu tham khảo.
52 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BNNPTNT Bộ Nông nghiệp Phát triển Nông thôn CFU Colony forming unit CPSH Chế phẩm sinh học CS Cộng sự CT Công thức CV Coefficients of variation C/N Cacbon/Nitơ ĐC Đối chứng HCSH Hữu cơ sinh học KHCN Khoa học Công nghệ LSD Least significant difference TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam UNICEF United Nations Children's Fund VSV Vi sinh vật vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Ưu điểm và hạn chế của hai dạng chế phẩm vi sinh trên nền chất mang khử trùng và không khử trùng. Các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến vi sinh vật. Hàm lượng chất dinh dưỡng và kim loại nặng trong phân người.
Danh sách các điểm lấy mẫu và đặc tính của phế thải sau hệ thống bio-toilet. Kết quả phân tích mấu phế thải sau hệ thống bio-toilet khô. Kết quả phân tích mật độ các chủng vi sinh vật trong chế phẩm BIO EM. Một số chỉ tiêu phân tích của phế thải trước và sau ủ.
Một số chỉ tiêu sinh trưởng của cây trồng sau thí nghiệm. Tác nhân sinh học gây hại trong sản phẩm rau cải. Giá trị dinh dưỡng trong rau cải ở mỗi công thức. Chất lượng đất trước và sau thí nghiệm.
43 viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ Hình 2. Đường đi của sự lây nhiễm bệnh tật từ chất thải con người và gia súc. Nguyên lý hoạt động. Cơ chế hoạt động.
Hệ thống Bio-toilet ở Namibia. Hệ thống Bio-toilet trong công viên Tokyo, Nhật Bản. Cấu tạo bồn cầu Nano Membrane Toilet. Thiết bị bio-toilet khô tại toa xe của VNR.
Mẫu phế thải sau hệ thống bio-toilet khô. Khuẩn lạc chủng Streptomyces griseorubens. Khuẩn lạc chủng Bacillus polyfermenticus. Khuẩn lạc chủng Azotobacter beijerinckii.
Diễn biến nhiệt độ đống ủ ở các công thức. Phế thải trước và sau khi ủ. Rau cải trước khi thu hoạch. Rau cải sau thu hoạch.
42 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đàm Trọng Anh Tên Luận văn: Nghiên cứu khả năng tái sử dụng phế thải sau hệ thống bio- toilet khô để phục vụ sản xuất nông nghiệp Ngành: Khoa học Môi trường Mã số: 60.01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Tái sử dụng phế thải sau hệ thống bio - toilet khô tạo ra phân hữu cơ. - Đánh giá được hiệu quả sử dụng phế thải sau hệ thống bio-toilet khô để phục vụ sản xuất nông nghiệp. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp - Các phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm - Phương pháp nghiên cứu vi sinh vật - Phương pháp lấy mẫu phế thải - Phương pháp xử lý phế thải - Phương pháp bố trí thí nghiệm trồng cây - Phương pháp xác định các chỉ tiêu của cây trồng, đất trồng - Phương pháp xử lý số liệu Kết quả chính và kết luận - Đánh giá được đặc tính của phế thải sau hệ thống bio-toilet khô,trong đó hàm lượng chất hữu cơ còn tồn dư trong phế thải sau hệ thống bio-toilet khô là tương đối cao, các nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu cho cây trồng như N, P, K đều ở mức khá, phế thải còn chứa quần thể vi sinh vật gây bệnh khá cao. - Đánh giá được chất lượng chế phẩm sử dụng để xử lý phế thải sau hệ thống bio-toilet khô.
- Xử lý được phế thải sau hệ thống bio - toilet khô làm phân bón hữu cơ. - Kết quả thử nghiệm phân hữu cơ sau ủ trên cây rau cải cho thấy rõ các chỉ tiêu sinh trưởng và dinh dưỡng của cây trồng ở công thức bón phân hữu cơ cao hơn so với công thức công thức bón phân chuồng. - Chất lượng đất sau thí nghiệm được cải thiện. x THESIS ABSTRACT Master candidate: Dam Trong Anh Thesis title: Research the capability of reuse waste from dry bio-toilet waste for agricultural production Major: Environmental Science Code: 60.01 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture Research Objectives - Reuse waste after bio-toilet system produces organic fertilizer.
- Evaluate the efficiency of using waste after bio-toilet system for agricultural production. Materials and Methods - Method of secondary data collection - Methods of analysis in the laboratory - Method of microbiological research - Method of sampling waste - Waste treatment methods. - Method of planting experiment - Method of determining the indicators of crops and soil - Data processing methods Main findings and conclusions - Assessment of the characteristics of the waste after the dry bio-toilet system, in which the residual organic content in waste after the dry bio-toilet system is relatively high, the essential nutrient elements for crops such as N, P, K are quite decent, and the waste contains a relatively high population of pathogenic microorganisms. - Evaluate the quality of inoculant used to treat waste after dry bio-toilet system.
- Waste treatment after bio - toilet system as organic fertilizer. - Test results of organic compost after incubation on vegetables showed clearly that the growth and nutritional parameters of the crop in the organic fertilizer formula was higher than that of the manure formula. - The quality of the soil after the experiment was improved xi PHẦN 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Hiện nay, trên thế giới có hơn 650 triệu người không được tiếp cận với nguồn nước sạch và có nhiều báo cáo chỉ ra rằng, 21% lượng nước sinh hoạt của con người dùng vào việc xả toilet và nước thải này có thể gây ô nhiễm nguồn nước mặt.
Công nghệ bio-toilet khô đã được các nhà khoa học trên thế giới nghiên cứu từ rất lâu, công nghệ này được phát triển và ứng dụng rộng rãi như một phần của mục tiêu phát triển bền vững vì tiết kiệm được tài nguyên nước – một nguồn tài nguyên quý giá ngày càng khan hiếm. Vì vậy mà công nghệ bio- toilet khô là sự lựa chọn thích hợp để thay thế công nghệ nhà vệ sinh sử dụng nước hiện nay. Các ưu điểm của công nghệ bio-toilet khô là: - Tiết kiệm nguồn nước - Xây dựng đơn giản và vận hành dễ dàng nên thích hợp với những vùng sâu vùng xa, biệt lập và cách xa nguồn nước.