Luận văn thạc sĩ về tác động môi trường từ hoạt động mỏ kẽm chì Làng Hích, Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ môi trường nghiên cứu nghiên cứu những vấn đề môi trường đã đang và sẽ nảy sinh do hoạt động mỏ kẽm chì làng hích thái, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Phạm Hồng Hạnh
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Xuân Cơ
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Tác Động Môi Trường Từ Mỏ Kẽm Chì Làng Hích
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tình hình khai thác chế biến kẽm chì
• 1.2. Tình hình khai thác kẽm chì trên thế giới
• 1.3. Tình hình khai thác quặng kẽm chì ở Việt Nam
• 1.4. Tình hình khai thác quặng kẽm chì ở Thái Nguyên
• 1.5. Công nghệ khai thác kẽm chì
• 1.6. Các tác động tới môi trường do hoạt động khai thác kẽm chì
• 1.7. Tổng quan về mỏ kẽm chì Làng Hích
• 1.7.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.7.1.1. Vị trí địa lý
• 1.7.1.2. Đặc điểm địa hình
• 1.7.1.3. Khí hậu thủy văn
• 1.7.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.7.2.1. Về kinh tế
• 1.7.2.2. Cơ sở hạ tầng
• 1.7.2.3. Điều kiện về xã hội
• 1.7.3. Đặc điểm kẽm chì khoáng sản tại mỏ kẽm chì Làng Hích
• 1.7.3.1. Đặc điểm địa chất thủy văn, địa chất công trình
• 1.7.3.2. Đặc điểm địa chất khoáng sản
• 1.7.3.3. Đặc điểm thành phần khoáng vật khu mỏ kẽm chì Làng Hích
• 1.7.3.4. Đặc điểm thành phần hóa học của các khoáng vật quặng
• 1.7.4. Hiện trạng khai thác tại mỏ kẽm chì Làng Hích
• 1.7.4.1. Quy mô khai thác
• 1.7.4.2. Công nghệ khai thác và công nghệ chế biến
• 1.7.4.2.1. Công nghệ khai thác
• 1.7.4.2.2. Công nghệ tuyển
• 1.7.4.3. Nhu cầu nguyên, nhiên vật liệu sử dụng trong quá trình khai thác và chế biến kẽm chì
• 1.7.4.3.1. Nhu cầu sử dụng hóa chất
• 1.7.4.3.2. Nhu cầu sử dụng nhiên liệu qua các năm
• 1.7.4.3.3. Nhu cầu sử dụng điện năng qua các năm
• 1.7.4.4. Danh mục trang thiết bị sử dụng trong quá trình khai thác và chế biến kẽm chì
• 1.7.4.5. Kế hoạch phát triển mỏ
• 2. CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp kế thừa và thu thập số liệu môi trường
• 2.4.2. Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa
• 2.4.3. Phương pháp phân tích
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Hiện trạng môi trường và dự báo diễn biến ô nhiễm môi trường của hoạt động khai thác mỏ kẽm chì Làng Hích
• 3.1.1. Môi trường không khí
• 3.1.1.1. Hiện trạng tác động đến môi trường không khí
• 3.1.1.2. Kết quả phân tích chất lượng môi trường không khí
• 3.1.1.3. Dự báo ô nhiễm môi trường không khí
• 3.1.2. Môi trường nước
• 3.1.2.1. Hiện trạng tác động đến môi trường nước
• 3.1.2.2. Kết quả phân tích chất lượng nước
• 3.1.2.3. Dự báo ô nhiễm môi trường nước
• 3.1.3. Môi trường đất
• 3.1.3.1. Kết quả phân tích chất lượng môi trường đất
• 3.1.3.2. Dự báo ô nhiễm môi trường đất
• 3.1.3.3. Hiện trạng tác động đến thảm thực vật
• 3.1.4. Hiện trạng tác động của khai thác kẽm chì tới hoạt động kinh tế xã hội trong vùng
• 3.1.5. Hiện trạng tác động của khai thác kẽm chì tới sức khỏe cộng đồng
• 3.2. Đề xuất giải pháp quản lý, khắc phục ô nhiễm môi trường trong khai thác kẽm chì Làng Hích
• 3.2.1. Các giải pháp quản lý
• 3.2.1.1. Quản lý rủi ro
• 3.2.1.2. Quản lý chất thải
• 3.2.1.3. Các giải pháp quản lý vấn đề xã hội
• 3.2.2. Các biện pháp khắc phục ô nhiễm môi trường trong khai thác
• 3.2.2.1. Giảm thiểu tác động đến môi trường không khí
• 3.2.2.2. Giảm thiểu tác động đến môi trường nước
• 3.2.2.3. Giảm thiểu tác động đến môi trường đất
• 3.2.2.4. Xử lý xói mòn và bồi lấp đất
• 3.2.3. Đề xuất phương án cải tạo, phục hồi môi trường
• 3.2.3.1. Các nội dung cải tạo phục hồi môi trường
• 3.2.3.2. Cải tạo phục hồi môi trường đối với các khai trường khai thác
• 3.2.3.3. Cải tạo phục hồi môi trường đối với các công trình dân dụng và công nghiệp
• 3.2.3.4. Đối với khu vực bãi thải
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động môi trường từ mỏ kẽm chì Làng Hích

Mỏ kẽm chì Làng Hích, nằm tại tỉnh Thái Nguyên, là một trong những cơ sở khai thác khoáng sản quan trọng. Hoạt động khai thác tại đây đã diễn ra từ nhiều năm, đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, việc khai thác này cũng gây ra nhiều vấn đề về tác động môi trường. Nghiên cứu này sẽ phân tích các tác động chính mà hoạt động khai thác mỏ gây ra cho môi trường xung quanh.

1.1. Đặc điểm địa lý và điều kiện tự nhiên của Làng Hích

Làng Hích có vị trí địa lý thuận lợi với nhiều điều kiện tự nhiên phong phú. Tuy nhiên, sự phát triển của mỏ kẽm chì đã làm thay đổi đáng kể cảnh quan và hệ sinh thái tại khu vực này.

1.2. Lịch sử khai thác mỏ kẽm chì Làng Hích

Mỏ kẽm chì Làng Hích được thành lập từ năm 1979, với công suất khai thác ban đầu là 15 tấn/năm. Qua thời gian, quy mô khai thác đã tăng lên, kéo theo nhiều hệ lụy về môi trường.

II. Vấn đề ô nhiễm môi trường do hoạt động khai thác

Hoạt động khai thác kẽm chì tại Làng Hích đã dẫn đến nhiều vấn đề ô nhiễm nghiêm trọng. Ô nhiễm không khí, nước và đất là những vấn đề chính mà cộng đồng địa phương đang phải đối mặt. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân mà còn tác động đến sự phát triển bền vững của khu vực.

2.1. Ô nhiễm không khí từ hoạt động khai thác

Hoạt động khai thác mỏ thải ra nhiều bụi và khí độc hại, gây ô nhiễm không khí. Các chất ô nhiễm này có thể gây ra các bệnh về hô hấp cho người dân sống xung quanh.

2.2. Ô nhiễm nguồn nước và tác động đến sức khỏe cộng đồng

Nước thải từ mỏ kẽm chì thường chứa nhiều kim loại nặng, gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt. Nhiều trường hợp đã ghi nhận người dân bị nhiễm độc chì, dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động môi trường tại Làng Hích

Để đánh giá tác động môi trường từ mỏ kẽm chì Làng Hích, nhiều phương pháp nghiên cứu đã được áp dụng. Các phương pháp này bao gồm khảo sát thực địa, phân tích mẫu nước, không khí và đất, nhằm đưa ra cái nhìn tổng quan về tình trạng ô nhiễm.

3.1. Khảo sát thực địa và thu thập dữ liệu

Khảo sát thực địa được thực hiện để thu thập dữ liệu về chất lượng môi trường. Các mẫu nước, không khí và đất được lấy từ nhiều vị trí khác nhau quanh khu vực khai thác.

3.2. Phân tích chất lượng môi trường

Các mẫu thu thập được sẽ được phân tích tại các phòng thí nghiệm để xác định mức độ ô nhiễm. Kết quả phân tích sẽ giúp đánh giá chính xác tác động của hoạt động khai thác đến môi trường.

IV. Giải pháp bảo vệ môi trường tại mỏ kẽm chì Làng Hích

Để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, cần có các giải pháp bảo vệ môi trường hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm quản lý chất thải, cải thiện công nghệ khai thác và tăng cường giám sát môi trường.

4.1. Quản lý chất thải và nước thải

Cần có hệ thống quản lý chất thải hiệu quả để xử lý nước thải và chất thải rắn phát sinh từ hoạt động khai thác. Việc này sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

4.2. Cải tiến công nghệ khai thác

Áp dụng công nghệ khai thác hiện đại và thân thiện với môi trường sẽ giúp giảm thiểu tác động đến môi trường. Công nghệ mới có thể giúp giảm lượng bụi và khí thải phát sinh.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho mỏ kẽm chì Làng Hích

Nghiên cứu về tác động môi trường từ mỏ kẽm chì Làng Hích cho thấy cần thiết phải có các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả. Hướng đi tương lai cần tập trung vào phát triển bền vững, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và sức khỏe cộng đồng.

5.1. Tầm quan trọng của bảo vệ môi trường

Bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm của doanh nghiệp mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường.

5.2. Định hướng phát triển bền vững cho mỏ kẽm chì

Định hướng phát triển bền vững cho mỏ kẽm chì Làng Hích cần được xây dựng dựa trên các nghiên cứu khoa học và thực tiễn. Cần có các chính sách hỗ trợ cho việc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động khai thác mỏ kẽm chì tại Làng Hích, Thái Nguyên đã và đang đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế địa phương, với công suất khai thác hiện tại khoảng 22.000 tấn quặng nguyên khai mỗi năm và kế hoạch nâng lên 50.000 tấn vào năm 2020. Tuy nhiên, quá trình khai thác và chế biến kẽm chì cũng gây ra nhiều vấn đề môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến không khí, nước, đất và sức khỏe cộng đồng trong khu vực. Mỏ kẽm chì Làng Hích có diện tích khai thác khoảng 320,7 ha, nằm cách trung tâm thành phố Thái Nguyên 30 km về phía Tây Bắc, thuộc xã Tân Long, huyện Đồng Hỷ. Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiện trạng môi trường, xác định nguyên nhân gây ô nhiễm và đề xuất các giải pháp quản lý, khắc phục ô nhiễm do hoạt động khai thác mỏ kẽm chì tại đây.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các khai trường và khu vực phụ cận của mỏ Làng Hích trong giai đoạn từ 2009 đến 2011, dựa trên số liệu quan trắc môi trường, khảo sát thực địa và phân tích mẫu môi trường. Mục tiêu cụ thể là đánh giá chất lượng không khí, nước và đất, dự báo diễn biến ô nhiễm trong tương lai, đồng thời đề xuất các giải pháp kỹ thuật và quản lý nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và cộng đồng dân cư. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, nâng cao hiệu quả khai thác bền vững và đảm bảo sức khỏe cho người dân địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về tác động môi trường của hoạt động khai thác khoáng sản, bao gồm:

• Lý thuyết về ô nhiễm môi trường do khai thác khoáng sản: Phân tích các nguồn phát sinh ô nhiễm như bụi, khí thải, nước thải và chất thải rắn, cùng cơ chế lan truyền và tích tụ các chất ô nhiễm trong môi trường không khí, nước và đất.
• Mô hình đánh giá tác động môi trường (EIA): Áp dụng các tiêu chuẩn quốc gia về chất lượng môi trường (QCVN) để đánh giá mức độ ô nhiễm và dự báo diễn biến trong tương lai.
• Khái niệm về quản lý môi trường bền vững: Tập trung vào các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm, phục hồi môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Các khái niệm chính bao gồm: bụi và khí thải công nghiệp, ô nhiễm nước mặt và nước ngầm, ô nhiễm đất do chất thải rắn, và tác động xã hội của khai thác khoáng sản.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Tổng hợp số liệu quan trắc môi trường không khí, nước và đất tại mỏ Làng Hích trong các năm 2009-2011; khảo sát thực địa tại các khai trường và khu vực dân cư lân cận; thu thập tài liệu kỹ thuật về công nghệ khai thác, chế biến và quản lý môi trường của mỏ.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng các phương pháp phân tích chuẩn theo tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) và các phương pháp quốc tế (SMEWW, ASTM) để xác định các chỉ tiêu môi trường như pH, BOD, COD, TSS, kim loại nặng (Pb, Zn, As, Cd), bụi và khí thải (SO2, CO). So sánh kết quả với các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2009-2011, bao gồm thu thập số liệu, khảo sát thực địa, phân tích mẫu và tổng hợp kết quả để đánh giá hiện trạng và dự báo ô nhiễm.

Cỡ mẫu khảo sát bao gồm các điểm lấy mẫu không khí, nước mặt, nước ngầm và đất tại các vị trí khai thác, xưởng tuyển và khu dân cư lân cận. Phương pháp chọn mẫu theo tiêu chuẩn ngẫu nhiên có trọng số nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ô nhiễm không khí:

   • Nồng độ bụi tổng (TSP) tại khu vực khai thác và xưởng tuyển dao động từ 0,1 đến 0,36 mg/m³, thấp hơn nhiều so với giới hạn cho phép 4 mg/m³ theo QCVN.
   • Nồng độ bụi kim loại Zn và Pb trong không khí lần lượt đạt tối đa 0,0459 mg/m³ và 0,0174 mg/m³, đều nằm trong giới hạn cho phép (Zn ≤ 10 mg/m³, Pb ≤ 0,1 mg/m³).
   • Khí thải CO và SO2 phát sinh từ hoạt động khoan nổ mìn và vận chuyển nhiên liệu ước tính thải ra khoảng 145 kg CO và 0,45 kg SO2 mỗi ngày, nhưng do diện tích khai thác rộng và thời gian phát tán dài nên tác động cục bộ và không vượt ngưỡng an toàn.

2. Ô nhiễm nước:

   • Nước thải từ khu vực khai thác có tính axit nhẹ, chứa các kim loại nặng như Pb, Zn, As vượt mức cho phép theo QCVN 09:2008/BTNMT.
   • Nước ngầm tại khu vực dân cư gần mỏ có dấu hiệu nhiễm chì, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, tương tự như các trường hợp nhiễm độc chì đã được ghi nhận tại các khu vực khai thác kẽm chì khác ở Bắc Kạn.
   • Lượng nước mặt chảy qua khu vực mỏ có lưu lượng từ 1-2 lít/s đến 25-30 lít/s, chịu ảnh hưởng bởi các chất thải rắn và nước thải chưa được xử lý triệt để.

3. Ô nhiễm đất và tác động đến thảm thực vật:

   • Đất tại các bãi thải và ven suối tiếp nhận nước thải có hàm lượng kim loại nặng vượt ngưỡng QCVN 03:2008/BTNMT, gây thoái hóa đất mặt và giảm năng suất cây trồng.
   • Hoạt động khai thác làm giảm độ che phủ rừng, suy giảm đa dạng sinh học và làm thu hẹp diện tích đất nông nghiệp, lâm nghiệp do chiếm dụng và ô nhiễm.

4. Ảnh hưởng xã hội và sức khỏe cộng đồng:

   • Các bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa và nhiễm độc chì được ghi nhận phổ biến trong cộng đồng dân cư quanh mỏ.
   • Cơ sở hạ tầng y tế và giáo dục tại xã Tân Long còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe và nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của ô nhiễm môi trường tại mỏ Làng Hích là do hoạt động khai thác hầm lò, khoan nổ mìn, vận chuyển quặng và xử lý quặng chưa đồng bộ các biện pháp kiểm soát ô nhiễm. So với các nghiên cứu trong ngành khai thác khoáng sản, mức độ ô nhiễm bụi và khí thải tại đây tương đối thấp nhờ áp dụng các biện pháp tưới nước hạn chế bụi và sử dụng thiết bị hiện đại. Tuy nhiên, ô nhiễm nước và đất vẫn là vấn đề nghiêm trọng do nước thải có tính axit và chứa kim loại nặng chưa được xử lý triệt để.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ nồng độ bụi, kim loại nặng trong không khí, nước và đất theo từng năm, cũng như bảng so sánh với tiêu chuẩn QCVN để minh họa mức độ ô nhiễm và xu hướng biến đổi. Kết quả này nhấn mạnh sự cần thiết của việc nâng cao công tác quản lý môi trường và áp dụng công nghệ xử lý nước thải, chất thải rắn hiệu quả hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và giám sát môi trường

   • Thiết lập hệ thống quan trắc môi trường tự động tại các điểm khai thác, xưởng tuyển và khu dân cư lân cận để theo dõi liên tục chất lượng không khí, nước và đất.
   • Thời gian thực hiện: ngay trong năm 2024; Chủ thể: Công ty TNHH MTV Kim loại màu Thái Nguyên phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên.

2. Áp dụng công nghệ xử lý nước thải tiên tiến

   • Xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải công nghiệp đạt chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT, tập trung xử lý kim loại nặng và điều chỉnh pH nước thải trước khi xả ra môi trường.
   • Thời gian thực hiện: 2024-2025; Chủ thể: Công ty khai thác mỏ.

3. Giảm thiểu bụi và khí thải trong khai thác và vận chuyển

   • Mở rộng việc tưới nước tại các khu vực khoan nổ mìn, bãi thải và đường vận chuyển; sử dụng các thiết bị giảm bụi và lọc khí thải cho máy móc.
   • Thời gian thực hiện: ngay lập tức và duy trì thường xuyên; Chủ thể: Ban quản lý mỏ và công nhân vận hành.

4. Phục hồi môi trường và cải tạo đất đai

   • Thực hiện các biện pháp cải tạo đất bị thoái hóa, trồng lại rừng và phục hồi thảm thực vật tại các khu vực khai thác đã ngừng hoạt động và bãi thải.
   • Thời gian thực hiện: 2024-2028; Chủ thể: Công ty khai thác phối hợp với chính quyền địa phương.

5. Nâng cao nhận thức và chăm sóc sức khỏe cộng đồng

   • Tổ chức các chương trình tuyên truyền, đào tạo về bảo vệ môi trường và phòng tránh bệnh nghề nghiệp cho người dân và công nhân.
   • Cải thiện cơ sở y tế, tăng cường khám chữa bệnh liên quan đến ô nhiễm môi trường.
   • Thời gian thực hiện: liên tục từ 2024; Chủ thể: UBND xã Tân Long, Sở Y tế, Công ty khai thác.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách môi trường

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách quản lý khai thác khoáng sản bền vững, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
   • Use case: Xây dựng quy hoạch khai thác mỏ, ban hành quy chuẩn kỹ thuật.

2. Doanh nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản

   • Lợi ích: Hiểu rõ tác động môi trường của hoạt động khai thác, từ đó áp dụng các biện pháp kỹ thuật và quản lý phù hợp.
   • Use case: Thiết kế hệ thống xử lý nước thải, kiểm soát bụi và khí thải.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành khoa học môi trường

   • Lợi ích: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, số liệu thực tế và kết quả phân tích môi trường trong khai thác khoáng sản.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn thạc sĩ, tiến sĩ.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội tại khu vực khai thác

   • Lợi ích: Nắm bắt thông tin về tác động môi trường và sức khỏe, từ đó tham gia giám sát và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường.
   • Use case: Tổ chức các hoạt động cộng đồng, vận động chính quyền và doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoạt động khai thác mỏ kẽm chì ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng không khí?
   Hoạt động khoan nổ mìn, vận chuyển và tuyển quặng tạo ra bụi và khí thải như CO, SO2. Tuy nhiên, tại mỏ Làng Hích, nồng độ bụi và khí thải đều nằm trong giới hạn cho phép nhờ áp dụng biện pháp tưới nước và kiểm soát khí thải. Ví dụ, nồng độ bụi tổng đo được tối đa là 0,36 mg/m³, thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn 4 mg/m³.

2. Nguồn nước tại khu vực mỏ có bị ô nhiễm không?
   Nước thải từ mỏ có tính axit và chứa kim loại nặng vượt ngưỡng cho phép, ảnh hưởng đến nước mặt và nước ngầm. Người dân sử dụng nước ngầm gần mỏ có nguy cơ nhiễm độc chì, gây các bệnh về thần kinh và tiêu hóa. Đây là vấn đề cần được xử lý khẩn cấp.

3. Các biện pháp nào được đề xuất để giảm thiểu ô nhiễm đất?
   Đề xuất cải tạo đất bằng cách trồng lại cây phủ xanh, xử lý bãi thải, ngăn chặn xói mòn và bồi lấp đất. Đồng thời, quản lý chặt chẽ chất thải rắn và nước thải để tránh lan truyền kim loại nặng vào đất nông nghiệp.

4. Tác động xã hội của hoạt động khai thác mỏ là gì?
   Hoạt động khai thác ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, gây ra các bệnh về hô hấp, tiêu hóa và nhiễm độc kim loại nặng. Ngoài ra, khai thác làm giảm diện tích đất canh tác, ảnh hưởng đến sinh kế của người dân nông nghiệp.

5. Làm thế nào để cộng đồng dân cư tham gia bảo vệ môi trường?
   Cộng đồng cần được nâng cao nhận thức qua các chương trình tuyên truyền, tham gia giám sát hoạt động khai thác và phối hợp với chính quyền trong việc đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường và sức khỏe.

Kết luận

• Hoạt động khai thác mỏ kẽm chì Làng Hích đã gây ra các vấn đề ô nhiễm không khí, nước và đất, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và môi trường sinh thái.
• Các chỉ tiêu môi trường không khí hiện nằm trong giới hạn cho phép, nhưng ô nhiễm nước và đất do kim loại nặng vượt ngưỡng là vấn đề nghiêm trọng cần xử lý.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp kỹ thuật và quản lý nhằm giảm thiểu ô nhiễm, phục hồi môi trường và bảo vệ sức khỏe người dân.
• Việc thực hiện các giải pháp cần sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp khai thác, chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai hệ thống quan trắc môi trường tự động, xây dựng hệ thống xử lý nước thải, cải tạo đất và nâng cao nhận thức cộng đồng nhằm phát triển khai thác bền vững.

Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp khai thác cần ưu tiên thực hiện các khuyến nghị này để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng, đồng thời đảm bảo sự phát triển kinh tế bền vững cho tỉnh Thái Nguyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Chƣơng 1: Tổng quan tài liệu Luận văn Thạc sỹ khoa học Học viên: Phạm Hồng Hạnh 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nghiên cứu những vấn đề môi trường đã, đang và sẽ nảy sinh do hoạt động mỏ kẽm chì Làng Hích, Thái Nguyên Chƣơng 2: Đối tƣợng, nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận Kết luận và kiến nghị Tài liệu tham khảo Phụ lục Luận văn Thạc sỹ khoa học Học viên: Phạm Hồng Hạnh 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nghiên cứu những vấn đề môi trường đã, đang và sẽ nảy sinh do hoạt động mỏ kẽm chì Làng Hích, Thái Nguyên CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tình hình khai thác chế biến kẽm chì 1. Tình hình khai thác kẽm chì trên thế giới Kẽm là kim loại đƣợc sử dụng phổ biến chỉ sau sắt, nhôm, đồng tính theo lƣợng sản xuất hàng năm. Tùy theo yêu cầu, kẽm đƣợc sử dụng trong các ngành công nghiệp mạ, chế tạo ôtô, chế tạo sơn và hóa chất.

Trên thế giới, 80% các mỏ kẽm là mỏ hầm lò, 8% là mỏ lộ thiên, còn lại là mỏ kết hợp giữa hai dạng trên. Tuy nhiên, nếu tính theo sản lƣợng thì khai thác lộ thiên chỉ chiếm 15%, khai thác hầm lò chiếm 64%, 21% còn lại đƣợc khai thác từ các mỏ hỗn hợp hầm lò - lộ thiên. Thông thƣờng quặng kẽm chỉ chứa từ 5% đến 15% kẽm. Trong quặng kẽm thƣờng chứa một số kim loại khác nhƣ đồng, chì và sắt, do đó để tuyển quặng, trƣớc hết cần tiến hành nghiền sau đó thực hiện tách kẽm.

Việc tuyển quặng thƣờng đƣợc tiến hành ngay tại mỏ nhằm giảm bớt chi phí vận chuyển. Tình hình khai thác quặng kẽm chì ở Việt Nam Các mỏ kẽm chì ở nƣớc ta đã đƣợc phát hiện và khai thác, chế biến từ hàng trăm năm nay. Hiện nay, Công ty Kim loại mầu Thái Nguyên đã xây dựng xong nhà máy điện phân kẽm kim loại tại khu Công nghiệp Sông Công Thái Nguyên với công nghệ, thiết bị của Trung Quốc với công suất điện phân kẽm là: 10. Trên cơ sở nắm chắc tài nguyên, và kết quả thăm dò trong các năm 2008- 2010, Tổng công ty KSVN sẽ tiến hành đầu tƣ khai thác và tuyển các mỏ kẽm - chì Nông Tiến - Tràng Đà, Thƣợng ấn, Cúc Đƣờng, Ba Bồ,… với quy mô công suất tuyển từ 40.000 tấn quặng nguyên khai/năm.

Từ nguồn nguyên liệu là tinh quặng tuyển nổi và bột kẽm từ 50.000 tấn quặng nguyên khai/năm, sẽ tiến hành xây dựng hai nhà máy điện phân kẽm tại Tuyên Quang và Bắc Cạn với công suất mỗi nhà máy khoảng 20. Xây dựng một nhà máy luyện chì và Luận văn Thạc sỹ khoa học Học viên: Phạm Hồng Hạnh 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nghiên cứu những vấn đề môi trường đã, đang và sẽ nảy sinh do hoạt động mỏ kẽm chì Làng Hích, Thái Nguyên tách bạc với công suất 10.000 tấn chì thỏi và 15. Các nhà máy điện phân kẽm và luyện chì dự kiến sẽ xây dựng trong giai đoạn 2008-2015. Dự kiến trong những năm tới, sản lƣợng kẽm thỏi sẽ đạt 20.000 tấn/năm và khoảng 10.000 tấn chì thỏi/năm, đƣa tổng thu nhập lên 35 triệu USD/năm.3 Tình hình khai thác quặng kẽm chì ở Thái Nguyên Hiện nay trên địa bàn tỉnh có 6 tổ chức, đơn vị đƣợc cấp phép khai thác mỏ kẽm chì với số lƣợng mỏ hiện đang đƣợc khai thác 16 mỏ.

Về cơ bản các mỏ kẽm chì trên địa bàn tỉnh đều là khai thác hầm lò với hiện trạng khai thác nhƣ sau: [9] Luận văn Thạc sỹ khoa học Học viên: Phạm Hồng Hạnh 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nghiên cứu những vấn đề môi trường đã, đang và sẽ nảy sinh do hoạt động mỏ kẽm chì Làng Hích, Thái Nguyên Bảng 1. Hiện trạng khai thác kẽm chì trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên STT Tên mỏ khoáng sản, Diện tích Thời hạn Trữ lƣợng Công suất Công suất Đơn vị Phƣơng pháp vị trí (ha) (năm) đƣợc phê thiết kế khai thác khai thác duyệt (tấn) thực 1 Mỏ kẽm chì Làng 320,7 14 747.000 782 Tấn/năm Hầm lò Hích, xã Tân Long, huyện Đồng Hỷ 2 Mỏ chì kẽm Phú Đô, 12,02 5 43.500 Tấn/năm Hầm lò xã Yên Lạc, huyện Phú Lƣơng 3 Mỏ chì - kẽm Bản 5,6 3 56.600 Tấn/năm Hầm lò Tèn, xã Văn Lăng, huyện 4 Mỏ chì kẽm Côi Kỳ, 4,5 11 28.600 Tấn/năm Hầm lò xã Khôi Kỳ, huyện Đại Từ 5 Mỏ chì kẽm Cuội 7,68 8 34.500 Tấn/năm Hầm lò Luận văn Thạc sỹ khoa học Học viên: Phạm Hồng Hạnh 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nghiên cứu những vấn đề môi trường đã, đang và sẽ nảy sinh do hoạt động mỏ kẽm chì Làng Hích, Thái Nguyên Nắc, xã Yên Đổ, xã Yên Ninh, huyện Phú Lƣơng 6 Mỏ chì kẽm Lũng 2,54 5 102.000 Tấn/năm Hầm lò Chuối, xã Yên Lạc, huyện Phú Lƣơng 7 Mỏ chì kẽm Đồi 3 5 102.000 Tấn/năm Hầm lò Châu, xã Quy Kỳ, huyện Định Hóa 8 Mỏ chì kẽm Làng 7,8 5 19.000 Tấn/năm Hầm lò Pháng 2, xã Phú Đô, huyện Phú Lƣơng và xã Hòa Bình, huyện Đồng Hỷ 9 Mỏ chì kẽm Núi 3,5 5 105.000 Tấn/năm Hầm lò Vuốt, xã Tân Thái, huyện Đại Từ 10 Mỏ chì kẽm Khuội 20,83 5 20.000 Tấn/năm Hầm lò Luận văn Thạc sỹ khoa học Học viên: Phạm Hồng Hạnh 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nghiên cứu những vấn đề môi trường đã, đang và sẽ nảy sinh do hoạt động mỏ kẽm chì Làng Hích, Thái Nguyên Chạo, xã Sảng Mộc, huyện Võ Nhai 11 Mỏ chì kẽm Lũng 15 5 44.000 Tấn/năm Hầm lò Đinh – Lũng Sấu, xã Thần Sa, huyện Võ Nhai 12 Mỏ chì kẽm Bó 38,14 5 60.000 Tấn/năm Hầm lò Toong – Lũng Áp, xã Sảng Mộc, huyện Võ Nhai 13 Mỏ chì kẽm Khuổi 13,12 5 14.000 Tấn/năm Hầm lò Mèo, xã Sảng Mộc, huyện Võ Nhai 14 Mỏ chì kẽm Khuôn 9,5 5 14.000 Tấn/năm Hầm lò Vạc, xã La Hiên, huyện Võ Nhai 15 Mỏ chì kẽm Đán 6,3 5 24.000 Tấn/năm Hầm lò Đeng, xã Thần Sa, Luận văn Thạc sỹ khoa học Học viên: Phạm Hồng Hạnh 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nghiên cứu những vấn đề môi trường đã, đang và sẽ nảy sinh do hoạt động mỏ kẽm chì Làng Hích, Thái Nguyên huyện Võ Nhai 16 Mỏ chì kẽm Xóm 4,57 5 26.000 Tấn/năm Hầm lò Đẩu, xã Yên lạc, huyện Phú Lƣơng Luận văn Thạc sỹ khoa học Học viên: Phạm Hồng Hạnh 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nghiên cứu những vấn đề môi trường đã, đang và sẽ nảy sinh do hoạt động mỏ kẽm chì Làng Hích, Thái Nguyên 1. Công nghệ khai thác kẽm chì Sơ đồ công nghệ khai thác kẽm chì bằng phƣơng pháp hầm lò: Cấp gió, điện, khí Hầm lò Nƣớc thải hầm lò có nén chứa kẽm chì i , điện, khí nén Khí nén, vật liệu nổ, điện (từ máy Khoan, nổ mìn Khí thải (CO, CO2, phát) trong hầm lò SO2, NO2 bụi, chấn động, tiếng ồn Phân loại thủ công trong hầm lò Bụi, ồn Quặng kẽm chì Đất, đá thải Điện từ máy Vận chuyển bằng Vận chuyển bằng goòng và trục tải goòng và trục tải Bụi, ồn phát ra khỏi hầm lò ra khỏi hầm lò Phân loại lần 2 Đất, đá thải (tập kết tại bãi thải) Kho chứa Vận chuyển đến xƣởng tuyển nổi kẽm chì Hình 1. Sơ đồ công nghệ khai thác quặng kẽm chì 1.

Các tác động tới môi trƣờng do hoạt động khai thác kẽm chì Khai thác kẽm chì là quá trình con ngƣời bằng phƣơng pháp khai thác lộ thiên hoặc hầm lò đƣa kẽm chì từ lòng đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Các Luận văn Thạc sỹ khoa học Học viên: Phạm Hồng Hạnh 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nghiên cứu những vấn đề môi trường đã, đang và sẽ nảy sinh do hoạt động mỏ kẽm chì Làng Hích, Thái Nguyên hình thức khai thác bao gồm: khai thác thủ công, khai thác quy mô nhỏ và khai thác quy mô vừa. Bất cứ hình thức khai thác kẽm chì nào cũng dẫn đến sự suy thoái môi trƣờng. Nghiêm trọng nhất là khai thác ở các vùng mỏ.

*/ Ô nhiễm không khí, nƣớc Các hoạt động khai thác kẽm chì thƣờng sinh ra bụi, nƣớc thải với khối lƣợng lớn, gây ô nhiễm không khí và nƣớc, đặc biệt là ô nhiễm nguồn nƣớc, vì nƣớc thải của mỏ kẽm chì là thƣờng có tính axit. Tác động hóa học của hoạt động khai thác kẽm chì tới nguồn nƣớc: Sự phá vỡ cấu trúc của đất đá chứa quặng khi tiến hành đào bới và khoan nổ sẽ thúc đẩy các quá trình hòa tan, rửa lũa các thành phần trong quặng và đất đá, đổ các chất thải vào nguồn nƣớc, chất thải rắn, bụi thải không đƣợc quản lý, xử lý chặt chẽ, tham gia vào thành phần nƣớc mƣa, nƣớc chảy tràn cung cấp cho nguồn nƣớc tự nhiên…, là những tác động hóa học của nguồn nƣớc xung quanh các mỏ. Việc khai thác và tuyển các loại quặng sunfua, có thể rửa lũa hòa tan vào nƣớc. Vì vậy, ô nhiễm hóa học do khai thác và tuyển quặng kẽm chì là nguy cơ đáng lo ngại đối với nguồn nƣớc sinh hoạt và nƣớc nông nghiệp.

Tại những khu vực này, nƣớc thƣờng bị ô nhiễm bẩn bởi bùn sét, một số kim loại nặng và hợp chất độc nhƣ As, Pb… mà nguyên nhân chính là do nƣớc thải, chất thải rắn không đƣợc xử lý đổ bừa bãi ra khai trƣờng và khu vực tuyển quặng. Theo số liệu thống kê, tại khu vực kẽm chì Chợ Điền, Bản Thi, Chợ Đồn, nƣớc sinh hoạt do bị nhiễm Pb từ khu vực khai thác và xƣởng tuyển đã làm cho toàn bộ giáo viên tại trƣờng tiểu học Bản Thi, xã Bản Thi, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn sử dụng nƣớc sinh hoạt từ nguồn nƣớc sát với trƣờng học đều bị nhiễm độc chì. Biểu hiện của sự nhiễm độc đó là các bệnh: thoái hóa cột sống, hoa mắt, chóng mặt. Ngoài ra môi trƣờng không khí cũng bị ảnh hƣởng khá nặng nề.

Môi trƣờng không khí xung quanh khu vực khai thác và xƣởng tuyển thƣờng xuyên có mùi hóa chất, kẽm chì nồng nặc, bụi bám trắng xám trên các loại cây cỏ gần khu vực. */ Ảnh hƣởng đến nguồn tài nguyên thiên nhiên khác Luận văn Thạc sỹ khoa học Học viên: Phạm Hồng Hạnh 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nghiên cứu những vấn đề môi trường đã, đang và sẽ nảy sinh do hoạt động mỏ kẽm chì Làng Hích, Thái Nguyên Quá trình khai thác khoáng sản nói chung và kẽm chì nói riêng thƣờng qua ba bƣớc: mở cửa mỏ, khai thác và đóng cửa mỏ. Nhƣ vậy, tất cả các công đoạn khai thác đều tác động đến tài nguyên và môi trƣờng đất.