Nghiên cứu tác động của tính vị chủng tiêu dùng và tiêu dùng phô trương đến sự sẵn lòng mua hàng ...

Nghiên cứu tác động của tính vị chủng tiêu dùng và tiêu dùng phô trương đến sự sẵn lòng mua hàng nội của người tiêu dùng Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Thanh
• Người hướng dẫn: PGS-TS. Phạm Xuân Lan
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên cứu tác động của tính vị chủng tiêu dùng, đánh giá giá trị hàng nội và tiêu dùng phô trương đến sự sẵn lòng mua hàng nội của người tiêu dùng Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT – MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tính vị chủng tiêu dùng
• 2.2. Đánh giá giá trị hàng hóa
• 2.3. Tiêu dùng phô trương
• 2.4. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 3.2. Nghiên cứu sơ bộ
• 3.3. Nghiên cứu chính thức
• 3.4. Xây dựng thang đo
• 3.4.1. Thang đo tính vị chủng tiêu dùng
• 3.4.2. Thang đo đánh giá giá trị hàng nội
• 3.4.3. Thang đo tiêu dùng phô trương
• 3.5. Đánh giá sơ bộ thang đo
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô tả mẫu nghiên cứu định lượng chính thức
• 4.2. Đánh giá thang đo
• 4.3. Phân tích yếu tố khám phá EFA
• 4.4. Kiểm định thang đo bằng phân tích nhân tố khẳng định (CFA)
• 4.5. Thang đo tiêu dùng phô trương
• 4.6. Thang đo tính vị chủng tiêu dùng, đánh giá giá trị hàng nội và sự sẵn lòng mua hàng nội
• 4.7. Điều chỉnh mô hình nghiên cứu
• 4.8. Kiểm định mô hình tổng quát và các giả thuyết nghiên cứu
• 4.9. Kiểm định độ thích hợp của mô hình lý thuyết
• 4.10. Kiểm định giả thuyết
• 4.11. Kiểm định mô hình đa nhóm (theo sản phẩm)
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHO NHÀ QUẢN TRỊ
• 5.1. Các kết quả chính và đóng góp của nghiên cứu
• 5.2. Các hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHẦN PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Dàn bài thảo luận tay đôi
• Phụ lục 2. Bảng câu hỏi khảo sát chính thức
• Phụ lục 3. Phân tích EFA trong nghiên cứu chính thức
• Phụ lục 4. Kết quả kiểm định phân phối của các biến quan sát
• Phụ lục 5. Kết quả CFA cho thang đo CC
• Phụ lục 6. Kết quả mô hình tới hạn
• Phụ lục 7. Kiểm định giá trị phân biệt cho mô hình tới hạn
• Phụ lục 8. Kiểm định bootstrap

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của tính vị chủng và tiêu dùng phô trương

Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu tác động của tính vị chủng và tiêu dùng phô trương đến sự sẵn lòng mua hàng tại Việt Nam. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, người tiêu dùng Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều lựa chọn hàng hóa từ cả trong và ngoài nước. Việc hiểu rõ các yếu tố tác động đến hành vi tiêu dùng là rất quan trọng để các doanh nghiệp có thể điều chỉnh chiến lược marketing của mình.

1.1. Khái niệm về tính vị chủng và tiêu dùng phô trương

Tính vị chủng tiêu dùng là xu hướng ủng hộ hàng hóa nội địa, trong khi tiêu dùng phô trương thể hiện sự tiêu dùng nhằm thể hiện đẳng cấp. Cả hai khái niệm này đều ảnh hưởng đến quyết định mua sắm của người tiêu dùng.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu này

Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về hành vi tiêu dùng mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản trị trong việc phát triển sản phẩm và chiến lược marketing phù hợp.

II. Vấn đề và thách thức trong tiêu dùng hàng nội tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc khuyến khích tiêu dùng hàng nội, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Người tiêu dùng thường có tâm lý ưa chuộng hàng ngoại, điều này ảnh hưởng đến sự sẵn lòng mua hàng nội địa. Các yếu tố văn hóa và xã hội cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành thói quen tiêu dùng.

2.1. Tâm lý sính ngoại trong tiêu dùng

Tâm lý sính ngoại là một trong những nguyên nhân chính khiến người tiêu dùng Việt Nam không mặn mà với hàng nội. Nhiều người cho rằng hàng ngoại có chất lượng tốt hơn, mặc dù thực tế không phải lúc nào cũng đúng.

2.2. Ảnh hưởng của văn hóa đến thói quen tiêu dùng

Văn hóa tiêu dùng tại Việt Nam có sự ảnh hưởng mạnh mẽ từ các yếu tố truyền thống và hiện đại. Điều này tạo ra những thách thức cho hàng nội trong việc chiếm lĩnh thị trường.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của tính vị chủng đến tiêu dùng

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng để thu thập dữ liệu từ người tiêu dùng. Các thang đo được thiết kế để đánh giá mức độ tính vị chủng và tiêu dùng phô trương. Phân tích dữ liệu sẽ giúp xác định mối quan hệ giữa các yếu tố này và sự sẵn lòng mua hàng.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và thu thập dữ liệu

Nghiên cứu sẽ tiến hành khảo sát trực tiếp và qua email để thu thập ý kiến từ người tiêu dùng. Dữ liệu sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê hiện đại.

3.2. Phân tích dữ liệu và kiểm định giả thuyết

Sử dụng các phương pháp phân tích như EFA và CFA để kiểm định độ tin cậy của thang đo và xác định mối quan hệ giữa các biến trong mô hình nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy tính vị chủng có tác động tích cực đến sự sẵn lòng mua hàng nội. Ngược lại, tiêu dùng phô trương lại có tác động tiêu cực. Những phát hiện này có thể giúp các doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược marketing của mình để thu hút người tiêu dùng.

4.1. Phân tích kết quả và ý nghĩa

Kết quả cho thấy rằng người tiêu dùng có xu hướng ủng hộ hàng nội nếu họ có tính vị chủng cao. Điều này mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp nội địa trong việc phát triển sản phẩm.

4.2. Ứng dụng kết quả vào thực tiễn

Các doanh nghiệp có thể sử dụng thông tin từ nghiên cứu này để xây dựng các chiến dịch quảng cáo nhấn mạnh vào chất lượng và giá trị của hàng nội, từ đó tăng cường sự sẵn lòng mua hàng.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tính vị chủng và tiêu dùng phô trương có ảnh hưởng rõ rệt đến sự sẵn lòng mua hàng nội tại Việt Nam. Các nhà nghiên cứu có thể tiếp tục mở rộng nghiên cứu này để khám phá thêm các yếu tố khác ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Các phát hiện chính cho thấy rằng việc nâng cao tính vị chủng có thể giúp tăng cường sự sẵn lòng mua hàng nội. Điều này cần được các doanh nghiệp chú trọng.

5.2. Đề xuất cho nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo có thể xem xét thêm các yếu tố như tâm lý tiêu dùng, ảnh hưởng của truyền thông và các chiến dịch quảng cáo đến hành vi tiêu dùng của người Việt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã số: 60340102 Người hướng dẫn khoa học PGS-TS. PHẠM XUÂN LAN TP Hồ Chí Minh - năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng bản thân. Các số liệu đƣợc thu thập và trình bày trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc công bố trong bất cứ nghiên cứu nào trƣớc đây. TpHCM, tháng 11 năm 2013 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thanh Thanh LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH SÁCH BẢNG, BIỂU DANH SÁCH HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ DANH SÁCH PHỤ LỤC TÓM TẮT ĐỀ TÀI CHƢƠNG 1 .1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU . Lý do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu. Kết cấu luận văn .5 CƠ SỞ LÝ THUYẾT – MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU . Tính vị chủng tiêu dùng . Đánh giá giá trị hàng hóa . Tiêu dùng phô trƣơng . Mô hình và giả thuyết nghiên cứu .14 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Thiết kế nghiên cứu . Nghiên cứu sơ bộ . Nghiên cứu chính thức . Xây dựng thang đo . Thang đo tính vị chủng tiêu dùng . Thang đo đánh giá giá trị hàng nội. 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thang đo tiêu dùng phô trƣơng . Đánh giá sơ bộ thang đo .33 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Mô tả mẫu nghiên cứu định lượng chính thức . Đánh giá thang đo . Phân tích yếu tố khám phá EFA . Kiểm định thang đo bằng phân tích nhân tố khẳng định (CFA) . Thang đo tiêu dùng phô trƣơng . Thang đo tính vị chủng tiêu dùng, đánh giá giá trị hàng nội và sự sẵn lòng mua hàng nội . Điều chỉnh mô hình nghiên cứu . Kiểm định mô hình tổng quát và các giả thuyết nghiên cứu . Kiểm định độ thích hợp của mô hình lý thuyết . Kiểm định giả thuyết . Kiểm định mô hình đa nhóm (theo sản phẩm) .61 KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHO NHÀ QUẢN TRỊ . Các kết quả chính và đóng góp của nghiên cứu . Các hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo . 66 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHẦN PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TpHCM Thành phố Hồ Chí Minh CFA Confirmatory Factor Analysis Phân tích nhân tố khẳng định EFA Exploratory Factor Analysis Phân tích nhân tố khám phá SEM Structural equation modelling Mô hình cấu trúc tuyến tính Phƣơng pháp ƣớc lƣợng ML Maximum likelihood Maximum likelihood CFI Comparative fit index Chỉ số thích hợp so sánh GFI Goodness of fit index Chỉ số xác hợp TLI Tucker & Lewis index Chỉ số Tucker & Lewis Root mean square error RMSEA approximation Chỉ số RMSEA CET Consumer ethnocentrism Tính vị chủng tiêu dùng PJ Product judgment Đánh giá giá trị hàng nội CC Conspicuous consumption Tiêu dùng phô trƣơng WBD Willingness to buy domestic products Sự sẵn lòng mua hàng nội SE Standard error Sai lệch chuẩn CR Critical ratio Giá trị tới hạn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH SÁCH BẢNG, BIỂU Bảng 3.1: Kết quả Cronbach’s alpha (126 mẫu nghiên cứu sơ bộ định lƣợng) . 2: Cronbach’s alpha sơ bộ định lƣợng cho WBD .3: Kết quả EFA (lần 1) cho CET,PJ,CC (nghiên cứu sơ bộ định lƣợng) .4: Kết quả EFA (lần 2) cho CET,PJ,CC (nghiên cứu sơ bộ định lƣợng) .5: Kết quả EFA cho WBD (nghiên cứu sơ bộ định lƣợng) .6: Kết quả Cronbach’s alpha và EFA cho WBD (nghiên cứu sơ bộ định lƣợng) .1: Mô tả mẫu nghiên cứu định lƣợng chính thức .2: Kết quả Cronbach’s alpha (lần 1) .3: Kết quả Cronbach’s alpha (lần 2) .4: Kết quả EFA (nghiên cứu chính thức) (lần 1) .5: Kết quả EFA (nghiên cứu chính thức) (lần 2) .6: Bảng tóm tắt kết quả kiểm định thang đo .7: Bảng trọng số chƣa chuẩn hóa (SEM - mô hình lý thuyết) .8: Bảng trọng số chƣa chuẩn hóa (SEM - mô hình hiệu chỉnh) .9: Bảng trọng số chuẩn hóa (SEM - mô hình hiệu chỉnh) .10: Kiểm định các giả thuyết và kết quả (dựa trên Bảng trọng số chƣa chuẩn hóa của mô hình lý thuyết chƣa hiệu chỉnh) .11: Kết quả ƣớc lƣợng bằng bootstrap với B = 500 .12: Ƣớc lƣợng mô hình khả biến (nƣớc hoa) .13: Ƣớc lƣợng mô hình khả biến (hàng may mặc) .14: Ƣớc lƣợng mô hình bất biến từng phần (nƣớc hoa) .15: Ƣớc lƣợng mô hình bất biến từng phần (hàng may mặc).16: Kiểm định Chi-bình phƣơng để lựa chọn mô hình .58 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH SÁCH HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 2.1: Mô hình nghiên cứu .1 : Quy trình nghiên cứu .1: Kết quả CFA cho thang đo CC (chuẩn hóa) .2: Mô hình tới hạn tổng quát (n = 517) (chuẩn hóa) .3: Kết quả SEM của mô hình lý thuyết (chuẩn hóa) .4: Kết quả SEM (lần 2) của mô hình lý thuyết (chuẩn hóa) .5: Ƣớc lƣợng mô hình khả biến (Nƣớc hoa) .6: Ƣớc lƣợng mô hình khả biến (Hàng may mặc) .7 : Ƣớc lƣợng mô hình bất biến từng phần (Nƣớc hoa) .8 : Ƣớc lƣợng mô hình bất biến từng phần (Hàng may mặc) .57 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH SÁCH PHỤ LỤC Phụ lục 1 Dàn bài thảo luận tay đôi Phụ lục 2 Bảng câu hỏi khảo sát chính thức Phụ lục 3 Phân tích EFA trong nghiên cứu chính thức Phụ lục 4 Kết quả kiểm định phân phối của các biến quan sát Phụ lục 5 Kết quả CFA cho thang đo CC Phụ lục 6 Kết qủa mô hình tới hạn Phụ lục 7 Kiểm định giá trị phân biệt cho mô hình tới hạn Phụ lục 8 Kiểm định bootstrap LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT ĐỀ TÀI Đề tài luận văn “Nghiên cứu tác động của tính vị chủng tiêu dùng, đánh giá giá trị hàng nội và tiêu dùng phô trương đến sự sẵn lòng mua hàng nội của người tiêu dùng Việt Nam” đƣợc thực hiện nhằm mục đích tìm hiểu tác động của các khái niệm tính vị chủng tiêu dùng, đánh giá giá trị hàng nội và tiêu dùng phô trƣơng đến sự sẵn lòng mua hàng nội của ngƣời tiêu dùng tại thị trƣờng Việt Nam. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng đi vào phân tích mối quan hệ giữa các khái niệm trên theo hai nhóm sản phẩm: hàng may mặc và nƣớc hoa. Mô hình lý thuyết đƣợc đề xuất dựa trên nền tảng kết quả của các nghiên cứu trƣớc đó. Trong nghiên cứu này, ngoài hai khái niệm tính vị chủng tiêu dùng và đánh giá giá trị hàng hóa đã đƣợc đề cập trong một số nghiên cứu trƣớc đây tại thị trƣờng Việt Nam (Nguyễn Thành Long 2004; Nguyễn Đình Thọ & Nguyễn Thị Mai Trang 2008; Nguyễn Thành Long 2011; Cao Quốc Việt 2012); mô hình lý thuyết đƣa vào xem xét một khái niệm khác: tiêu dùng phô trƣơng. Đây là một khái niệm đã đƣợc nghiên cứu trong một số nghiên cứu ở các thị trƣờng khác (Marcoux & ctg 1997; Wang & Chen 2004; John & Brady 2010), nhƣng chƣa có nhiều nghiên cứu phổ biến cho thị trƣờngViệt Nam. Ngoài ra, về tác động của đánh giá giá trị hàng hóa đối với xu hƣớng tiêu dùng hàng hóa nội hay ngoại, các nghiên cứu trƣớc đây cho thị trƣờng Việt Nam thƣờng phân tích trên khía cạnh đánh giá giá trị hàng ngoại, nghiên cứu này sẽ xem xét trên khía cạnh đánh giá giá trị hàng nội của ngƣời tiêu dùng, để tìm hiểu cảm nhận của ngƣời tiêu dùng nhƣ thế nào đối với chính giá trị hàng hóa nội địa trong mối quan hệ giữa các khái niệm khác trong mô hình. Kết quả phân tích EFA và CFA cho thấy các thang đo lƣờng chính thức các khái niệm nghiên cứu đều đạt yêu cầu. Kết quả kiểm định mô hình SEM cũng cho thấy mô hình phù hợp với dữ liệu thị trƣờng. Các giả thuyết đề ra đều đƣợc chấp nhận ngoại trừ giả thuyết về tác động âm của khái niệm tiêu dùng phô trƣơng đến sự sẵn lòng mua hàng nội. Các khái niệm tính vị chủng tiêu dùng và đánh giá giá trị hàng nội đều có tác động dƣơng đến sự sẵn lòng mua hàng nội. Tính vị chủng tiêu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dùng còn tác động gián tiếp tới sự sẵn lòng mua hàng nội khi bản thân nó có tác động dƣơng đến việc đánh giá giá trị hàng nội. Khái niệm tiêu dùng phô trƣơng cho thấy tác động gián tiếp đến sự sẵn lòng mua hàng nội khi có tác động âm đến tính vị chủng tiêu dùng và đánh giá giá trị hàng nội. Kết quả kiểm định cấu trúc đa nhóm cho hai nhóm sản phẩm nƣớc hoa và hàng may mặc cho thấy mối quan hệ giữa các khái niệm trong mô hình có sự khác biệt theo nhóm sản phẩm. Đặc biệt là mối quan hệ giữa khái niệm tiêu dùng phô trƣơng tới sự sẵn lòng mua hàng nội đều có ý nghĩa thống kê khi phân tích cấu trúc đa nhóm, nhƣng với hàng may mặc, nó là một mối quan hệ dƣơng, trong khi với nƣớc hoa, lại là mối quan hệ âm. Cuối cùng, nghiên cứu trình bày các hàm ý cho nhà quản trị và hƣớng nghiên cứu tiếp theo. Từ khóa (Key words): tính vị chủng tiêu dùng (consumer ethnocentrism), tiêu dùng hàng nội (domestic consumption), sự sẵn lòng mua (willingness to buy), đánh giá giá trị hàng hóa (product jugdment), tiêu dùng phô trƣơng (conspicuous consumption)… LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Lý do chọn đề tài Kể từ khi mở cửa để phát triển theo hướng kinh tế thị trường, cạnh tranh tại thị trường Việt Nam ngày càng trở nên gay gắt. Đó không chỉ là cuộc chiến giữa các doanh nghiệp trong nước, mà còn là cuộc chạy đua giữa các sản phẩm, dịch vụ của các quốc gia khác nhau trên thế giới. Toàn cầu hóa là một khái niệm đã được nhắc đến rất nhiều kể từ khi Việt Nam gia nhập WTO. Sân chơi hội nhập mang lại nhiều ích lợi, nhưng cũng dẫn đến lắm mặt trái. Các doanh nghiệp trong nước sẽ phải nỗ lực nhiều hơn để sống sót trước một thị trường muôn hình vạn trạng, với sự xuất hiện của các đối thủ nước ngoài. Hàng nhập khẩu cùng tham gia vào thị trường mà không còn sự can thiệp chặt chẽ của hàng rào thuế quan.