Nghiên cứu tác động của dịch vụ ngân hàng điện tử đến kết quả hoạt động của các ngân hàng thương mại việt nam

Nghiên cứu tác động của dịch vụ ngân hàng điện tử tới hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Đỗ Thanh Hương
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Mùi
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Tác Động Của Dịch Vụ Ngân Hàng Điện Tử Đến Kết Quả Hoạt Động Của Các Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu ở các quốc gia trên thế giới
• 1.2. Nghiên cứu tác động của dịch vụ NHĐT đến kết quả tài chính của ngân hàng
• 1.3. Nghiên cứu tác động của dịch vụ NHĐT đến kết quả phi tài chính của ngân hàng
• 1.4. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.5. Khoảng trống nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ VÀ TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ ĐẾN KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG
• 2.1. Tổng quan về dịch vụ ngân hàng điện tử
• 2.2. Khái niệm dịch vụ NHĐT
• 2.3. Vai trò của dịch vụ NHĐT
• 2.4. Ưu điểm và hạn chế của dịch vụ NHĐT
• 2.5. Các kênh phân phối dịch vụ NHĐT
• 2.6. Một số dịch vụ NHĐT
• 2.7. Các nhân tố ảnh hưởng đến dịch vụ NHĐT
• 2.8. Đánh giá kết quả hoạt động của ngân hàng
• 2.9. Khung xếp hạng hoạt động ngân hàng - CAMELS
• 2.10. Một số tiêu chí đánh giá KQHĐ của ngân hàng
• 2.11. Tác động của dịch vụ ngân hàng điện tử đến kết quả hoạt động ngân hàng
• 2.11.1. Tác động đến kết quả tài chính của ngân hàng
• 2.11.2. Tác động đến kết quả phi tài chính của ngân hàng
• 2.12. Kinh nghiệm quốc tế trong phát huy tác động tích cực và giảm thiểu hạn chế của dịch vụ ngân hàng điện tử
• 2.12.1. Về định danh số và xây dựng hệ sinh thái số
• 2.12.2. Về đảm bảo an toàn bảo mật
• 2.12.3. Về tăng cường nguồn lực đầu tư cho công nghệ
• 2.12.4. Về đổi mới hệ thống ngân hàng
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG VÀ THỰC TRẠNG DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 3.1. Một số chính sách và quy định pháp luật của Việt Nam về dịch vụ NHĐT
• 3.2. Kết quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2014-2018
• 3.3. Một số kết quả tài chính của các NHTM Việt Nam
• 3.4. Một số kết quả phi tài chính của các NHTM Việt Nam
• 3.5. Thực trạng dịch vụ ngân hàng điện tử tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 3.6. Hạ tầng thanh toán điện tử của các NHTM Việt Nam
• 3.7. Giá trị giao dịch qua các kênh phân phối điện tử tại các NHTM Việt Nam
• 3.8. Đánh giá chung thực trạng dịch vụ NHĐT tại Việt Nam
• 4. CHƯƠNG 4: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ ĐẾN KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 4.1. Đánh giá tác động của dịch vụ ngân hàng điện tử đến kết quả hoạt động tài chính của các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 4.2. Xây dựng mô hình đánh giá tác động của dịch vụ NHĐT đến kết quả tài chính của các NHTM Việt Nam
• 4.3. Kết quả mô hình ước lượng đánh giá tác động của dịch vụ NHĐT tới kết quả tài chính của ngân hàng
• 4.4. Đánh giá tác động của dịch vụ ngân hàng điện tử tới kết quả phi tài chính của ngân hàng
• 4.5. Phương pháp phỏng vấn chuyên gia
• 4.6. Đối tượng và phương thức phỏng vấn
• 4.7. Kết quả phỏng vấn
• 4.8. Đánh giá chung tác động của dịch vụ ngân hàng điện tử đến kết quả hoạt động các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 4.9. Tác động tích cực của dịch vụ NHĐT đến KQHĐ ngân hàng
• 4.10. Một số tác động hạn chế của dịch vụ NHĐT đến KQHĐ ngân hàng
• 5. CHƯƠNG 5: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và định hướng số hóa ngành ngân hàng tại Việt Nam
• 5.2. Bối cảnh cách mạnh công nghiệp 4
• 5.3. Số hóa ngành ngân hàng Việt Nam trong cuộc cách mạng công nghiệp 4
• 5.4. Giải pháp phát huy tác động tích cực và giảm thiểu hạn chế của dịch vụ ngân hàng điện tử đến kết quả hoạt động các NHTM Việt Nam
• 5.4.1. Giải pháp phát huy tác động tích cực của dịch vụ NHĐT
• 5.4.2. Giải pháp giảm thiểu những hạn chế của dịch vụ NHĐT
• 5.5. Kiến nghị với Chính phủ và các cơ quan quản lý Nhà nước
• 5.5.1. Kiến nghị về kiện toàn hệ thống pháp luật
• 5.5.2. Kiến nghị về phát triển thanh toán không dùng tiền mặt
• 5.5.3. Kiến nghị về hạ tầng công nghệ thông tin và thanh toán quốc gia
• 5.5.4. Kiến nghị về xây dựng cơ sở dữ liệu số quốc gia
• KẾT LUẬN
• DANH SÁCH CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Tác Động Ngân Hàng Điện Tử Hiện Nay

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang thay đổi mạnh mẽ ngành tài chính ngân hàng. Các ngân hàng thương mại (NHTM) phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các công ty công nghệ tài chính (Fintech). Trong bối cảnh nền kinh tế số, số hóa hoạt động ngân hàng diễn ra mạnh mẽ. Các NHTM Việt Nam đang ở giai đoạn đầu của chuyển đổi số, tập trung phát triển các dịch vụ ngân hàng điện tử (NHĐT). Phát triển dịch vụ NHĐT là một bước tiến quan trọng để tiến tới mô hình ngân hàng số. Các NHTM nỗ lực cung cấp dịch vụ hiện đại cho khách hàng. Việc triển khai dịch vụ NHĐT ở Việt Nam bắt đầu từ năm 2002 với các máy ATM và POS. Đến năm 2004, Vietcombank giới thiệu dịch vụ NH qua mạng. Năm 2019, 78 tổ chức tín dụng cung cấp dịch vụ thanh toán qua Internet, 47 NHTM cung cấp dịch vụ qua mobile.

1.1. Vai trò của Ngân Hàng Điện Tử E banking Tại Việt Nam

Dịch vụ NHĐT đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội và hội nhập quốc tế. Khách hàng có nhiều lựa chọn với tính tiện ích cao và chi phí thấp hơn so với ngân hàng truyền thống. Các NHTM thu hút thêm nguồn khách hàng giá trị cao, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ (SP-DV), thúc đẩy hoạt động huy động vốn và cho vay. Nghiên cứu chứng minh tác động tích cực của dịch vụ NHĐT, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế số. Tuy nhiên, có những nghiên cứu cho thấy dịch vụ NHĐT chưa có tác động lớn đến kết quả hoạt động (KQHĐ) của ngân hàng ở giai đoạn đầu phát triển.

1.2. Mục tiêu và Nhiệm Vụ Nghiên cứu Tác Động NHĐT Đến NHTM

Luận án tiến sỹ về “Nghiên cứu tác động của dịch vụ ngân hàng điện tử đến kết quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam” được thực hiện để đánh giá sự ảnh hưởng của dịch vụ NHĐT đến KQHĐ của các NHTM. Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính để xác định tác động của dịch vụ NHĐT đến KQHĐ của NHTM. Mục tiêu chính là đánh giá tác động của dịch vụ NHĐT tới KQHĐ của các NHTM Việt Nam, từ đó gợi ý giải pháp nhằm phát huy các tác động tích cực của dịch vụ NHĐT.

II. Thách Thức Đánh Giá Hiệu Quả Ngân Hàng Điện Tử Tại VN

Các nghiên cứu khác nhau về ảnh hưởng của dịch vụ NHĐT đến KQHĐ của ngân hàng vẫn đang là chủ đề gây tranh luận. Do điều kiện số liệu về dịch vụ NHĐT còn hạn chế, nghiên cứu sử dụng số liệu của các ngân hàng trong giai đoạn 2014-2018. Đây là giai đoạn kinh tế Việt Nam duy trì tăng trưởng ổn định và dịch vụ NHĐT phát triển mạnh mẽ. Nghiên cứu tập trung vào 30 NHTM Việt Nam, đại diện cho hệ thống NHTM, chiếm trên 85% tổng tài sản toàn hệ thống. Nghiên cứu không bao gồm các NHTM liên doanh và nước ngoài do tính không đồng nhất về đặc điểm.

2.1. Vấn Đề Nghiên Cứu Tác Động Đến ROA ROE NIM Của NHTM

Dịch vụ NHĐT có tác động tích cực hay tiêu cực đến kết quả tài chính của ngân hàng, thể hiện ở các tỷ số tài chính như ROA, ROE, NIM? Dịch vụ NHĐT có ảnh hưởng gì đến kết quả phi tài chính của ngân hàng? Giải pháp phát huy những tác động tích cực và hạn chế tác động tiêu cực của dịch vụ NHĐT đến KQHĐ của các NHTM Việt Nam?

2.2. Phạm Vi Nghiên Cứu Số Liệu Giai Đoạn 2014 2018 Của 30 NHTM

Nghiên cứu tập trung vào tác động của dịch vụ NHĐT đến kết quả tài chính và phi tài chính của các NHTM Việt Nam. Dịch vụ NHĐT được nghiên cứu dưới góc độ kinh tế và tài chính. Số liệu được thu thập từ 30 NHTM của Việt Nam, trong đó có 4 NHTM nhà nước và 26 NHTM cổ phần với tổng tài sản chiếm trên 85% toàn hệ thống NH Việt Nam, đảm bảo tính đại diện cho hệ thống NHTM Việt Nam.

III. Mô Hình Đánh Giá Tác Động Ngân Hàng Điện Tử Định Lượng

Luận án sử dụng phương pháp tiếp cận diễn giải, kiểm định lý thuyết dựa trên các nghiên cứu sẵn có. Từ cơ sở lý luận và tổng quan tài liệu nghiên cứu, luận án xây dựng mô hình đánh giá tác động của dịch vụ NHĐT đến KQHĐ các NHTM Việt Nam. Các biến đã được thử nghiệm trước đây được điều chỉnh phù hợp với thực tế số lượng và đặc điểm các NHTM Việt Nam. Kiểm định giả thuyết bằng cả phương pháp định lượng và định tính về tác động tích cực hoặc tiêu cực của dịch vụ NHĐT đến KQHĐ ngân hàng.

3.1. Phương Pháp Tiếp Cận Diễn Giải Kiểm Định Lý Thuyết

Hướng tiếp cận diễn giải (testing theory) liên quan đến sự phát triển của một lý thuyết thông qua những thử nghiệm nghiêm ngặt. Phương pháp này phổ biến trong các NCKH tự nhiên bằng cách dự đoán và kiểm soát các sự việc và hiện tượng dựa trên cơ sở lý luận sẵn có (Collis & Hussey, 2003). Hướng tiếp cận diễn giải hiệu quả trong việc kiểm định các lý thuyết và theo chiều từ trên xuống (top down).

3.2. Thu Thập Thông Tin Tổng Hợp Nghiên Cứu Trước Đây Về NHĐT

Để thu thập thông tin cho nghiên cứu, tác giả đã thực hiện phương pháp tổng hợp, kế thừa tài liệu từ các nghiên cứu trước đây ở trong nước và nước ngoài. Các nguồn tài liệu thu thập thông tin: (i) Các công trình nghiên cứu (giáo trình, luận án, tạp chí) trong và ngoài nước về dịch vụ NHĐT và tác động của dịch vụ NHĐT tới KQHĐ NH; (ii) Tổng hợp kinh nghiệm quốc tế trong...

IV. Ứng Dụng Chính Sách Quy Định Về Ngân Hàng Điện Tử

Nghiên cứu xem xét một số chính sách và quy định pháp luật của Việt Nam về dịch vụ NHĐT. Đồng thời, đánh giá kết quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2014-2018, bao gồm kết quả tài chính và phi tài chính. Phân tích thực trạng dịch vụ ngân hàng điện tử tại các ngân hàng thương mại Việt Nam, bao gồm hạ tầng thanh toán điện tử và giá trị giao dịch qua các kênh phân phối điện tử.

4.1. Hạ Tầng Thanh Toán Điện Tử và Giá Trị Giao Dịch NHĐT

Thực trạng dịch vụ ngân hàng điện tử tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Hạ tầng thanh toán điện tử của các NHTM Việt Nam. Giá trị giao dịch qua các kênh phân phối điện tử tại các NHTM Việt Nam. Đánh giá chung thực trạng dịch vụ NHĐT tại Việt Nam.

4.2. Kết Quả Tài Chính và Phi Tài Chính NHTM Việt Nam

Kết quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2014-2018. Một số kết quả tài chính của các NHTM Việt Nam. Một số kết quả phi tài chính của các NHTM Việt Nam.

V. Kết Luận Giải Pháp Phát Triển Ngân Hàng Điện Tử Việt Nam

Nghiên cứu đánh giá tác động của dịch vụ ngân hàng điện tử đến kết quả hoạt động tài chính của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Xây dựng mô hình đánh giá tác động của dịch vụ NHĐT đến kết quả tài chính của các NHTM Việt Nam. Đánh giá tác động của dịch vụ ngân hàng điện tử tới kết quả phi tài chính của ngân hàng thông qua phỏng vấn chuyên gia. Đề xuất giải pháp phát huy tác động tích cực và giảm thiểu hạn chế của dịch vụ ngân hàng điện tử đến kết quả hoạt động các NHTM Việt Nam, bao gồm kiến nghị với Chính phủ và các cơ quan quản lý Nhà nước.

5.1. Bối Cảnh Cách Mạng Công Nghiệp 4.0 và Số Hóa Ngân Hàng

Bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và định hướng số hóa ngành ngân hàng tại Việt Nam. Bối cảnh cách mạnh công nghiệp 4.0. Số hóa ngành ngân hàng Việt Nam trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.

5.2. Phát Huy Tác Động Tích Cực và Giảm Thiểu Hạn Chế NHĐT

Giải pháp phát huy tác động tích cực và giảm thiểu hạn chế của dịch vụ ngân hàng điện tử đến kết quả hoạt động các NHTM Việt Nam. Giải pháp phát huy tác động tích cực của dịch vụ NHĐT. Giải pháp giảm thiểu những hạn chế của dịch vụ NHĐT.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1. Tình hình nghiên cứu ở các quốc gia trên thế giới 1. Nghiên cứu tác động của dịch vụ NHĐT đến kết quả tài chính của ngân hàng Không thể phủ nhận sức ảnh hưởng của dịch vụ NHĐT đối với KQHĐ của các NH, vì trên lý thuyết các dịch vụ này đem lại lợi nhuận cao hơn và chi phí thấp hơn. Mặc dù vậy, các nghiên cứu thực nghiệm ở một số quốc gia cho thấy những kết quả khác nhau, chủ yếu là nghiên cứu tác động của dịch vụ NHĐT đến kết quả lợi nhuận của các NH.

Các nghiên cứu này được chia thành hai nhóm theo mức độ phát triển của các quốc gia: các nước đang phát triển phát triển và các nước phát triển.  Nghiên cứu ở các nước phát triển - Các nghiên cứu cho thấy kết quả tác động tích cực của dịch vụ NHĐT đến kết quả hoạt động NH Các nghiên cứu của Hasan et al. (2002), Kagan et al., (2007), Onay, Ozsoz và Helvacioglu (2008), Delgado et al. (2004, 2007), Onay và Ozsoz (2013) cho thấy ứng dụng NHĐT có ảnh hưởng tốt đến lợi nhuận của NH với một độ trễ thời gian nhất định, đối với các nước Châu Âu và Hoa Kỳ.

Một số nghiên cứu khác của Egland et al. (1998), Sullivan (2000), Sathye (2005) cho thấy không có ảnh hưởng đáng kể của dịch vụ NHĐT, ở đây cụ thể là dịch vụ NH qua mạng (internet banking) đến hiệu quả hoạt động của các NH Hoa Kỳ và Úc. Cụ thể, DeYoung (2005) đã đánh giá hiệu quả tài chính của các dịch vụ NHĐT ở Mỹ. Nghiên cứu cho thấy lợi nhuận tương đối thấp tại các NH có dịch vụ NHĐT so với các NH chỉ cung ứng dịch vụ NH theo cách truyền thống (sau đây gọi tắt “NH truyền thống”), một phần do chi phí lao động cao, doanh thu dựa trên phí dịch vụ thấp và hạn chế chi trả vốn tiền gửi.

Tuy nhiên, kết quả cũng chỉ ra rằng các NH có dịch vụ NHĐT tử có xu hướng tăng trưởng nhanh hơn các NH truyền thống. 10 Các NH ứng dụng công nghệ và phương tiện điện tử vào hoạt động có khả năng trở nên cạnh tranh tài chính hơn theo thời gian khi phát triển ở quy mô lớn hơn. Delgado và cộng sự (2004, 2006) đã chỉ ra kết quả nghiên cứ tương tự đối với các NH ở Châu Âu. Tuy nhiên, sự phát triển của nền kinh tế dựa trên công nghệ được nêu lên trong nghiên cứu của Delgado và cộng sự (2004, 2007) rõ ràng hơn đáng kể so với ước tính của các nghiên cứu của DeYoung.

DeYoung et al (2007) trong nghiên cứu “How the Internet affects output and performance at community banks” nghiên cứu thực nghiệm trên 424 NH địa phương Hoa Kỳ, giai đoạn bắt đầu đưa công nghệ web vào dịch vụ NH giai đoạn 1999-2001 để đánh giá ảnh hưởng của Internet tới kết quả đầu ra và lợi nhuận của các NH. Biến số phản ánh cung ứng dịch vụ NHĐT được tác giả sử dụng là biến giả “dummy variable” (Internet baning =1). Kết quả cho thấy việc thêm kênh phân phối Internet vào mạng lưới chi nhánh NH hiện có dẫn đến sự gia tăng trông thấy lợi nhuận NH. Các khoản tăng thu nhập này chủ yếu là do tăng thu nhập ngoài lãi từ phí dịch vụ trên tài khoản tiền gửi.

Tác giả giải thích chính sự tiện lợi của NH trực tuyến khiến một lượng KH gửi tiền NH tiếp tục mua thêm các dịch vụ khác hoặc sẵn sàng trả thêm tiền cho các dịch vụ mà họ đã mua trước đó tại các chi nhánh NH., (2007) với nghiên cứu “Is the Internet Delivery Channel changing Banks’ Performance?” đã xác định và ước tính tác động của việc sử dụng trang web giao dịch đến hiệu suất tài chính của NH với số mẫu là 72 NHTM hoạt động tại Tây Ban Nha trong giai đoạn 1994-2002. Các chỉ tiêu tài chính đo lường hiệu suất hoạt động NH đó là tỷ lệ chi phí/tổng tài sản; chi phí công nghệ và tiếp thị/tổng tài sản. và chỉ tiêu lợi nhuận được đo bằng ROA, ROE, tỷ suất lãi trung gian (NIM), hoa hồng môi giới chứng khoán. Kết quả cho thấy hiệu quả của việc chấp nhận web giao dịch của NH cần có thời gian.

Việc chấp nhận Internet như một kênh phân phối sản phẩm NH sẽ giảm dần chi phí vận hành (đặc biệt là nhân viên, tiếp thị và CNTT), nhưng chỉ có ý nghĩa thống kê sau một năm rưỡi sau khi áp dụng. Việc giảm chi phí dẫn đến cải thiện về khả năng sinh lời của các NH, từ đó ảnh hưởng tích cực đến ROA và thu nhập từ hoa hồng và phí sau 1 năm rưỡi, 11 tác động tích cực đến ROE sau 3 năm, nhưng không có tác động đáng kể với NIM của NH. Kegan và cộng sự (2005) trong nghiên cứu về dịch vụ NHĐT và hiệu suất của các NH đã xem xét tác động của các ứng dụng NH trực tuyến (online-banking) đến hiệu suất của các NH ở Mỹ. Nghiên cứu đã sử dụng mô hình phương trình cấu trúc (SEM) để mô tả mối quan hệ giữa online banking và hiệu suất NH.

Trong đó, 10 NH cộng đồng đã được lựa chọn làm mẫu nghiên cứu, đó là các NH có tổng tài sản ít hơn một tỷ đô la của Mỹ hoạt động ở Iowa, Minnesota, Montana, North Dakota và South Dakota. Kết quả chỉ ra rằng các NH cung cấp dịch vụ online banking có xu hướng hoạt động tốt hơn so với những NH còn lại. Ngoài ra, online banking giúp các NH cải thiện khả năng thu nhập của họ thể hiện thông qua chỉ số lợi nhuận/vốn chủ sở hữu và cải thiện chất lượng tài sản. Sử dụng dữ liệu và thông tin được thu thập từ các NH ở Ý, Hasan và cộng sự (2002) phát hiện ra rằng các tổ chức có dịch vụ NHĐT đang hoạt động tốt hơn đáng kể so với nhóm truyền thống.

Ngoài ra, các biến số thể hiện rủi ro liên quan của NH điện tử tiếp tục thấp hơn so với NH truyền thống. Các biến số Tài sản/Nợ cho thấy rằng rằng giá trị trung bình ở các NH điện tử cũng như có hoạt động đầu tư và giao dịch cao hơn đáng kể và ít phụ thuộc vào tiền gửi (cả tiền gửi không kỳ hạn và tiết kiệm) so với nhóm NH truyền thống. Yếu tố duy nhất mà nhóm NH điện tử cho thấy hiệu suất thấp hơn là yếu tố chi phí không lãi suất. Có thể khẳng định, dịch vụ NHĐT với yêu cầu về đầu tư cho công nghệ ban đầu ở mức cao nên gia tăng các chi phí hoạt động ngoài lãi của NH.

Onay, Ozsoz và Helvacioglu (2008) đã nghiên cứu về ảnh hưởng của online banking đối với khả năng sinh lời của NH, trường hợp của Thổ Nhĩ Kỳ. Phân tích của họ bao gồm 13 NH đã áp dụng dịch vụ NH trực tuyến ở Thổ Nhĩ Kỳ từ năm 1996 đến 2005. Kết quả cho thấy không có mối quan hệ giữa NH trực tuyến với thu nhập lãi cận biên, thu nhập từ phí và hoa hồng. Tuy nhiên dịch vụ NHĐT bắt đầu đóng góp vào ROE của NH với thời gian trễ hai năm, trong khi tác động tiêu cực được quan sát thấy với độ trễ một năm, tương đồng với kết quả và Hernando và 12 Nieto (2007).

Đó là khuyến cáo rằng quyết định đầu tư trên dịch vụ NHĐT nên được tính toán hợp lý để lý giải cho chi phí và doanh thu tác động đến hiệu suất NH. Đến năm 2013, Onay và Ozsoz đã sử dụng dữ liệu từ 1990 đến 2008 của 18 NH bán lẻ hoạt động tại Thổ Nhĩ Kỳ và chỉ ra rằng việc áp dụng dịch vụ NHĐT có liên quan tích cực với mức lợi nhuận, tiền gửi và cho vay trên mỗi chi nhánh. Nghiên cứu của họ cũng nêu ra rằng việc áp dụng dịch vụ NHĐT có tác động tiêu cực đến lợi nhuận của NH sau 2 năm áp dụng. Theo các tác giả, lý do cho tác động tiêu cực như vậy là dịch vụ NHĐT làm tăng cạnh tranh giữa các NH và dẫn đến thu nhập lãi thấp hơn.

 Nghiên cứu ở các nước đang phát triển Kết quả nghiên cứu khác nhau ở các nước đang phát triển như Jordan, Pakistan, Bangladesh, Iran, Ả rập Saudi, Keyna cho thấy dịch vụ NHĐT, hay NH qua mạng đem lại ảnh hưởng nhưng chưa thực sự rõ rệt đối với KQHĐ, NHĐT cải thiện hiệu suất hoạt động NH ở một mức độ, khía cạnh nhất định: nghiên cứu của Rahman (2007); Malhotra và Singh (2009); Nader (2011); Josiah và Nancy (2012); Oyewole et al. Kết quả nghiên cứu Siam (2006), Khrawish, A. và Al-Sa'di, N.M (2011) và Akhisar et al (2015) cùng cho thấy chi phí cơ sở hạ tầng cao của việc phát triển dịch vụ NHĐT cùng với số lượng KH chưa tương xứng, tác động đến lợi nhuận của các NH trong các nước đang phát triển. Cụ thể, nghiên cứu của Khrawish, A.

và Al-Sa'di, N.M (2011) “The Impact of electronic banking on Bank Profitability: Evidence from Jordan”, nhằm kiểm tra tác động của dịch vụ NHĐT đến kết quả lợi nhuận của các NH Jordan trong giai đoạn 2000-2009. Biến số đại diện cho dịch vụ NHĐT trong nghiên cứu sử dụng là một ma trận của các biến giả “INTERNET” được xác định dựa trên thời điểm sử dụng dịch vụ NHĐT. INTERNET1 bằng 1 nếu NH có áp dụng dịch vụ NHĐT. INTERNET2 = 1 nếu NH áp dụng dịch vụ NHĐT trong 2 năm qua.

INTERNET3 = 1 nếu NH đã áp dụng dịch vụ NHĐT hơn 2 năm. Kết quả mô hình hồi quy cho kết quả không có hiệu quả đáng kể của dịch vụ NHĐT trên lợi nhuận của các NH mới ứng dụng điện tử vào cung cấp SP-DV, thể 13 hiện qua ROA và ROE của NH, mà cho thấy chỉ số chi phí cao liên quan đến việc áp dụng dịch vụ NHĐT này. Đối với các NH đã cung cấp dịch vụ NHĐT qua 2 năm, kết quả hồi quy có ý nghĩa hơn nhưng vẫn không cho thấy tác động đáng kể của dịch vụ NHĐT với lợi nhuận của các NH, giống với kết quả nghiên cứu của Mohammad và Saad (2011), Malhotra và Singh (2009). Nghiên cứu của Siam (2006) còn cho thấy dịch vụ NHĐT có ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả lợi nhuận của NH trong một thời gian ngắn.

Điều này được tác giả giải thích bởi các KH của NH ở Jordan vẫn phụ thuộc vào các kênh truyền thống để thực hiện các hoạt động NH của họ. Chi phí liên quan đến việc áp dụng NHĐT vẫn cao hơn doanh thu từ các dịch vụ điện tử cung cấp do đó, các NH Jordan cần tập trung hơn nữa thúc đẩy các dịch vụ NHĐT và củng cố lòng tin của KH sử dụng loại dịch vụ này.