Nghiên cứu so sánh động từ vận động và mô hình từ vựng trong tiếng Anh và tiếng Việt

Luận văn thạc sĩ VNU ULIS nghiên cứu động từ chuyển động và mô hình từ vựng qua so sánh tiếng Anh - tiếng Việt từ góc độ nhận thức.

• Tác giả: Mai Thị Thu Hân
• Người hướng dẫn: Assoc. Trần Hữu Mạnh
• Trường học: Vietnam National University – Ha Noi University Of Languages And International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Verbs Of Motion And Their Lexicalization Patterns An English-Vietnamese Comparative Study From Cognitive Approach (Động từ vận động và các mô hình từ vựng hoá của chúng Nghiên cứu so sánh Anh Việt từ góc độ ngôn ngữ học tri nhận)
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES AND DIAGRAMS
• 1. PART 1: INTRODUCTION
• 1.1. Aims of the study
• 1.2. Scope of the study
• 1.3. Research questions
• 1.4. Contribution of the study
• 1.5. Methodology of the study
• 1.6. Design of the study
• 2. PART 2: DEVELOPMENT
• 2.1. CHAPTER 1: VERBS OF MOTION IN ENGLISH AND VIETNAMESE
• 2.1.1. What is a verb of motion?
• 2.1.2. Classification of English and Vietnamese motion verbs
• 2.1.3. The syntactic and semantic features of English verbs of motion
• 2.2. CHAPTER 2: COGNITIVE SEMANTICS AND THE THEORY OF LEXICALIZATION PATTERNS
• 2.2.1. An overview of Cognitive Linguistics and Cognitive Semantics
• 2.2.2. Cognitive Linguistics and the key concepts
• 2.2.3. Cognitive semantics and its main tenets
• 2.2.4. Figure and Ground
• 2.2.5. The theory of lexicalization patterns
• 2.2.6. What is lexicalization?
• 2.2.7. The motion event
• 2.2.8. A two-way typology of motion event
• 2.2.9. Summary
• 2.3. CHAPTER 3: A COMPARISON OF LEXICALIZATION PATTERNS OF ENGLISH AND VIETNAMESE MOTION VERBS
• 2.3.1. Lexicalization pattern 1: Motion + Co-event
• 2.3.2. Lexicalization pattern 2: Motion + Path
• 2.3.3. Lexicalization pattern 3: Motion + Figure
• 2.3.4. Other minor patterns
• 2.3.5. Split and parallel system of conflation
• 2.3.6. The parallel pattern of conflation in Vietnamese?
• 2.3.7. Summary
• 2.4. CHAPTER 4: AN EMPIRICAL COMPARISON OF MOTION VERBS AND THEIR LEXICALIZATION PATTERNS IN A SPECIFIC NOVEL TEXT– APPLICATIONS FOR TRANSLATORS AND LANGUAGE TEACHERS
• 2.4.1. A comparative analysis on the motion verbs and lexicalization patterns of motion verbs in the chapter ‘The Battle of Hogwarts’ and its Vietnamese version
• 2.4.2. Applications for translators and language teachers
• 2.4.3. Summary
• 3. PART 3: CONCLUSIONS
• 3.1. Limitations and suggestions for further study
• REFERENCES
• APPENDICES
• Appendix 1. Beth Levin (1993)‘s classification of motion verbs in English and the Vietnamese equivalents
• Appendix 2. Motion verbs in English (Chapter 31: The Battle of Hogwarts)
• Appendix 3. Motion verbs in Vietnamese (Chương 31: Chiến trường Hogwarts)
• Appendix 4. Analysis of sample motion verbs in chapter 31: The Battle of Hogwarts and the Vietnamese version
• Appendix 5. A table of contrast between basic English and Vietnamese motion verbs
• Appendix 6. Chapter 31: The Battle of Hogwarts (Motion scene 2)
• Appendix 7. Chương 31: Chiến trường Hogwarts

Tóm tắt

I. Tổng quan về động từ vận động trong tiếng Anh và tiếng Việt

Động từ vận động là một phần quan trọng trong ngôn ngữ, thể hiện các hành động di chuyển. Nghiên cứu này sẽ so sánh động từ vận động trong tiếng Anh và tiếng Việt từ góc độ tri nhận. Việc hiểu rõ về động từ vận động không chỉ giúp cải thiện khả năng ngôn ngữ mà còn mở rộng kiến thức về cách mà các ngôn ngữ khác nhau mô tả hành động di chuyển.

1.1. Định nghĩa và phân loại động từ vận động

Động từ vận động được định nghĩa là những từ chỉ hành động di chuyển. Chúng có thể được phân loại thành nhiều nhóm khác nhau dựa trên cách thức và hướng di chuyển. Ví dụ, trong tiếng Anh, động từ như 'run', 'walk', 'swim' thể hiện các cách di chuyển khác nhau.

1.2. Tầm quan trọng của động từ vận động trong ngôn ngữ

Động từ vận động không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn phản ánh cách mà người nói hiểu và cảm nhận về không gian và hành động. Chúng giúp người học ngôn ngữ nắm bắt được các khái niệm cơ bản về chuyển động và vị trí.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu động từ vận động

Nghiên cứu động từ vận động gặp nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc xác định các mô hình từ vựng hóa khác nhau giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Sự khác biệt trong cách mà hai ngôn ngữ này mô tả hành động di chuyển có thể gây khó khăn cho người học và người dịch.

2.1. Sự khác biệt trong cách diễn đạt động từ vận động

Tiếng Anh thường sử dụng các động từ mô tả cách thức di chuyển, trong khi tiếng Việt lại chú trọng vào hướng di chuyển. Điều này dẫn đến sự khác biệt trong cách mà các động từ vận động được sử dụng trong các ngữ cảnh khác nhau.

2.2. Thách thức trong việc dịch động từ vận động

Việc dịch động từ vận động từ tiếng Anh sang tiếng Việt có thể gặp khó khăn do sự khác biệt trong cấu trúc ngữ pháp và cách diễn đạt. Người dịch cần phải hiểu rõ ngữ cảnh và ý nghĩa của động từ để truyền đạt chính xác thông điệp.

III. Phương pháp nghiên cứu động từ vận động trong tiếng Anh và tiếng Việt

Nghiên cứu này áp dụng phương pháp phân tích đối chiếu để so sánh các động từ vận động trong tiếng Anh và tiếng Việt. Phương pháp này giúp xác định các mô hình từ vựng hóa và cách mà chúng được sử dụng trong ngữ cảnh cụ thể.

3.1. Phân tích đối chiếu động từ vận động

Phân tích đối chiếu cho phép so sánh các động từ vận động trong hai ngôn ngữ, từ đó xác định các điểm tương đồng và khác biệt. Điều này giúp làm rõ cách mà mỗi ngôn ngữ thể hiện hành động di chuyển.

3.2. Ứng dụng lý thuyết tri nhận trong nghiên cứu

Lý thuyết tri nhận cung cấp một khung lý thuyết để hiểu cách mà ngôn ngữ phản ánh nhận thức của con người về không gian và hành động. Nghiên cứu này sẽ áp dụng lý thuyết này để phân tích động từ vận động.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có nhiều điểm tương đồng và khác biệt giữa động từ vận động trong tiếng Anh và tiếng Việt. Những phát hiện này có thể được áp dụng trong giảng dạy ngôn ngữ và dịch thuật.

4.1. Những điểm tương đồng giữa động từ vận động

Cả tiếng Anh và tiếng Việt đều có những động từ vận động cơ bản như 'đi', 'chạy', 'bay'. Tuy nhiên, cách mà chúng được sử dụng trong câu có thể khác nhau, điều này cần được chú ý trong quá trình học tập và giảng dạy.

4.2. Ứng dụng cho giáo viên và người dịch

Kết quả nghiên cứu có thể giúp giáo viên thiết kế các bài học hiệu quả hơn về động từ vận động, đồng thời cung cấp cho người dịch những công cụ cần thiết để dịch chính xác hơn các văn bản liên quan đến hành động di chuyển.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu động từ vận động

Nghiên cứu động từ vận động giữa tiếng Anh và tiếng Việt mở ra nhiều hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo. Việc hiểu rõ hơn về cách mà các ngôn ngữ khác nhau mô tả hành động di chuyển sẽ giúp cải thiện khả năng giao tiếp và dịch thuật.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có sự khác biệt rõ rệt trong cách mà động từ vận động được sử dụng trong tiếng Anh và tiếng Việt. Những phát hiện này có thể giúp nâng cao hiểu biết về ngôn ngữ học tri nhận.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng ra các ngôn ngữ khác để so sánh và tìm hiểu sâu hơn về động từ vận động, từ đó đóng góp vào lĩnh vực ngôn ngữ học tri nhận và ứng dụng thực tiễn trong giảng dạy và dịch thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY – HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POSTGRADUATE STUDIES MAI THỊ THU HÂN VERBS OF MOTION AND THEIR LEXICALIZATION PATTERNS AN ENGLISH-VIETNAMESE COMPARATIVE STUDY FROM COGNITIVE APPROACH (Động từ vận động và các mô hình từ vựng hoá của chúng Nghiên cứu so sánh Anh Việt từ góc độ ngôn ngữ học tri nhận) M.A MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Linguistics Code: 602215 Hanoi - 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY – HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POSTGRADUATE STUDIES MAI THỊ THU HÂN VERBS OF MOTION AND THEIR LEXICALIZATION PATTERNS AN ENGLISH-VIETNAMESE COMPARATIVE STUDY FROM COGNITIVE APPROACH (Động từ vận động và các mô hình từ vựng hoá của chúng Nghiên cứu so sánh Anh Việt từ góc độ ngôn ngữ học tri nhận) M.A MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Linguistics Code: 602215 Supervisor: Assoc. Trần Hữu Mạnh Hanoi - 2010 DECLARATION LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 TABLE OF CONTENTS DECLARATION ACKNOWLEDGEMENT ABSTRACT TABLE OF CONTENTS LIST OF ABBREVIATIONS LIST OF TABLES AND DIAGRAMS PART 1. Aims of the study 1 3. Scope of the study 2 4.

Contribution of the study 2 6. Design of the study 3 PART 2: DEVELOPMENT CHAPTER 1: VERBS OF MOTION IN ENGLISH AND VIETNAMESE 1.1 Verbs of motion and their classification 4 1.2 The syntactic and semantic features of English motion verbs 4 1.3 The syntactic and semantic features of Vietnamese motion verbs 6 1.4 The similarities and differences between English and Vietnamese motion verbs 9 1.5 Summary 10 CHAPTER 2: COGNITIVE SEMANTICS AND THE THEORY OF LEXICALIZATION PATTERNS 2.1 An overview of Cognitive Linguistics and Cognitive Semantics 11 2.1 Cognitive Linguistics and the key concepts 11 2.2 Cognitive semantics and its main tenets 12 2.3 Figure and Ground 12 2.2 The theory of lexicalization patterns 14 2.1 What is lexicalization? 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 The motion event 14 2.4 A two-way typology of motion event 17 2.3 Summary 17 CHAPTER 3: A COMPARISON OF LEXICALIZATION PATTERNS OF ENGLISH AND VIETNAMESE MOTION VERBS 3.2 Lexicalization patterns of English and Vietnamese motion verbs 18 3.1 Lexicalization pattern 1: Motion + Co-event 18 3.2 Lexicalization pattern 2: Motion + Path 25 3.3 Lexicalization pattern 3: Motion + Figure 30 3.4 Other minor patterns 31 3.3 Split and parallel system of conflation 32 3.4 The parallel pattern of conflation in Vietnamese? 32 3.5 Summary 33 CHAPTER 4: AN EMPIRICAL COMPARISON OF MOTION VERBS AND THEIR LEXICALIZATION PATTERNS IN A SPECIFIC NOVEL TEXT– APPLICATIONS FOR TRANSLATORS AND LANGUAGE TEACHERS 4.2 A comparative analysis on the motion verbs and lexicalization patterns of 34 motion verbs in the chapter ‘The Battle of Hogwarts’ and its Vietnamese version 4.3 Applications for translators and language teachers 40 4.4 Summary 41 PART 3: CONCLUSIONS 1. Limitations and suggestions for further study 43 REFERENCES 45 APPENDICES Appendix 1: Beth Levin (1993)‘s classification of motion verbs in English and the Vietnamese equivalents LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Appendix 2: Motion verbs in English (Chapter 31: The Battle of Hogwarts) [iii] Appendix 3: Motion verbs in Vietnamese (Chương 31: Chiến trường Hogwarts) Appendix 4: Analysis of sample motion verbs in chapter 31: The Battle of Hogwarts and the Vietnamese version Appendix 5: A table of contrast between basic English and Vietnamese motion verbs Appendix 6: Chapter 31: The Battle of Hogwarts (Motion scene 2) Appendix 7: Chương 31: Chiến trường Hogwarts LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 LIST OF ABREVIATIONS A: Adjuncts C: Complement CLs: Cognitive Linguistics Loc: Locative O: Object O d: Direct Object Oi: Indirect Object O-loc: Locative Object Part: Particle(s) Po: Object Predicative S: Subject S-language: Satellite-framed languages SVCs: Serial verb constructions V: Verb V-language: Verb-framed languages LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 LIST OF TABLES AND DIAGRAMS Diagram 3.1: Co-event conflated in the Motion verb (adapted from Talmy, 2000b: 28) Table 1.1: Path verbs and Directional complement verbs in Vietnamese Table 4.1: Lexicalization patterns of English and Vietnamese motion verbs in chapter 31 ‗The Battle of Hogwarts‘ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 PART 1: INTRODUCTION 1. Rationale Motion verbs - ‗the verbs that describe movement are first learned, most frequently used and conceptually dominant‘ (Miller & Johnson-Laird (1977:527).

Cognitive semantics classifies motion verbs based on the sort of semantic information which their verb roots characteristically encode. In general, motion verbs, both transitive and intransitive, typically express only one of the three semantic entities route, manner, or shape, and the general tendency for analysing motion verbs is to separate manner verbs from path verbs. Talmy‘s (2000) work distinguishes two different types of languages, i., satellite-framed and verb- framed languages, according to the way the different elements of a motion scene are mapped onto linguistic elements. English, as a satellite-framed language, expresses the core component of motion, i., Path or the trajectory of motion, in satellites (e., up, down) or in prepositional phrases (e., into/out of the house), leaving the verb slot free to encode Manner-of-motion.

Relying on the basic assumption that languages vary typologically in terms of how they map lexical syntactic elements onto semantic domains, Talmy (2000) deeply investigated the regular associations (lexicalization patterns) among meaning components and the verb, providing a cross-linguistic study of lexicalization patterns connected with the expression of motion. He was mainly interested in evidencing typologies, i. small number of patterns exhibited by groups of languages, and universals, i. single patterns shared cross- linguistically.

According to Talmy, some languages lexicalize in the verb the manner or the cause of motion, other languages lexicalize the path, and finally in a few languages the figure or object that moves is worth mentioning. This theoretical framework arises in me as to whether there are any similarities and differences between English and Vietnamese motion verbs, how lexicalization patterns are cross-linguistically applied to analyzing English and Vietnamese motion verbs, and what might be the lexicalization patterns of Vietnamese motion verbs. These questions are the strong motivations that inspire me to carry out this small research with a view to uncovering the notions of motion verbs and applications of lexicalization patterns in both English and Vietnamese. Aims of the study: The paper aims to (i) Examine, in some depths, the main concepts of cognitive semantics, its main concepts and tenets, the theory of lexicalization patterns with its typological and universal principles across languages.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 (ii) Provide an insight into the analysis of motion verbs in English and Vietnamese and set this as the basis for the English and Vietnamese comparison of lexicalization patterns of motion verbs. (iii) Find out and compare the lexicalization patterns of motion verbs in English and Vietnamese; based on which to discover some similarities and differences between English and Vietnamese lexicalization patterns of motion verbs. (iv) Apply the theory of lexicalization patterns to analyzing motion verbs in an English novelist text and its Vietnamese version with the aim to confirm the results of the preceding parts. Scope of the study This study essentially adop Leonard Talmy (2000)‘s theory of lexicalization patterns of motion verbs and some notions proposed in Talmy-related studies by Slobin (1996, 2004, 2006).

Furthermore, the study explores the meaning-surface relations between the semantic elements like Motion, Manner, Cause, Path, Figure… and the verbs of motion as the surface element chosen. The direction of the study will be to hold ‗verbs of motion‘ as constant selected surface entity and then observe which semantic entities namely Figure, Ground, Manner, Cause, Motion, Path are variously expressed in it. In addition, because of the limited scope, we mainly focus on the first three lexicalization patterns among Talmy‘s eight patterns as they are more representative. For the rest five patterns, we just do the job of recognition rather than go further into their details.

Research questions (i) What are the similarities and differences between English and Vietnamese motion verbs? (ii) What are the lexicalization patterns of English and Vietnamese motion verbs? How are these lexicalization patterns similar and different? (iii) What are the similarities and differences between English and Vietnamese motion verbs and their lexicalization patterns used in the chapter ‗The Battle of Hogwarts‘ in the novel ‗Harry Potter and the Deathly Hallows‘ and the Vietnamese version? 5. Contribution of the study The study hopes to explore the main concepts of cognitive semantics and lexicalization patterns of verbs of motion with typological and universal principles embedded in them. It is hoped that the results of the study will partly contribute to the development of cognitive semantics in general, and their lexicalization patterns of verbs of motions in LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. In addition, all the cognitive underpinnings of these patterns are expected to be uncovered, and the similarities and differences are hoped to be drawn.

The study, then, will bring in practical benefits to language teachers, translators and those who are in favour of it. Methodology of the study: This study uses a combination of some different methods: The strategic method chosen is the descriptive and analytical which seeks to describe and explain the phenomenon. Contrastive Analysis is also used in this research. For comparison, we will describe motion verbs and their lexicalization patterns in the two languages under the same theoretical framework and then find out the similarities and differences.

The data used for the study e. examples or illustrations, are cited from the reliable resources provided by famous scholars or from real life situations. It is hoped that valuable conclusions will be reached by deductive reasoning. Together with these methods, we also use the quantitative procedures that are based on data, facts and features to examine motion verbs and their lexicalization patterns used in a novel and its translated version in the mother tongue.

Given this method of inductive reasoning, we expect to reach a confirmation for the conclusions drawn out. Supporting techniques such as reference to the publication, consultation with the supervisor, discussion with colleagues, and personal observations are also of great significance. Design of the study: The study is divided into three main parts presented as follows: Part 1: Introduction, which states the reasons, reveals the aims, narrows the scope, identifies the research questions and presents the significance, methodology as well as the organization of the study. Part 2, including four chapters, reports on the main contents of the study.

Chapter 1 is concerned with exploring the similarities and differences of motion verbs in English and Vietnamese. Chapter 2 is dedicated to examining some main concepts of cognitive semantics and the theory of lexicalization patterns. Chapter 3 deals with the comparative analysis of Talmy‘s lexicalization patterns of English and Vietnamese motion verbs. The last chapter is toward applying the typology of English and Vietnamese motion verbs in a specific novel text to confirm the conclusions revealed.

Given the conclusions, this part indicates possible implications for language teaching and translation, hopefully providing an alternative method of analyzing an aspect of language from a different point of view. Part 3, the last part of the study, is the conclusion which summarizes what has been done, what has not been covered, accompanied by suggestions for further study. There are also appendixes where supplemental materials and list of reference books are provided. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 14 PART 2: DEVELOPMENT CHAPTER 1: VERBS OF MOTION IN ENGLISH AND VIETNAMESE 1.1 What is a verb of motion? Verbs are semantically defined, i., as ‗words that designate actions (kiss, run), processes (grow, change), experiences (know), or states of being (be, have)‘.

The semantic function of a verb is to describe a motion, an act, occurrence, or mode of being. A verb of motion, as its name suggests, is simply a verb that will take agents from one place to another (e. go, walk, swim, run …).