Nghiên cứu sinh trưởng của Lát hoa, Trám tráng, Giổi xanh và Bạch đàn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu sinh trưởng của lát hoa chukrasia album lour raeusch giổi xanh michelia mediocris, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Đức Thế
• Người hướng dẫn: TS. Huỳnh Đức Nhân
• Trường học: Trường đại học lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên cứu sinh trưởng của Lát hoa (Chukrasia tabularis A.Juss), Trám trắng (Canarium album (Lour.) Raeusch), Giổi xanh (Michelia mediocris Dandy) và Bạch đàn (Eucalyptus urophylla S.Blake) trồng thí nghiệm hỗn giao tại Đoan Hùng - Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ khoa học lâm nghiệp
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Tây

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỐI NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM KHU VỰC, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm khu vực nghiên cứu
• 2.2. Điều kiện tự nhiên

Tóm tắt

I. Tổng quan về sinh trưởng của cây Lát hoa Trám tráng Giổi xanh và Bạch đàn

Nghiên cứu sinh trưởng của các loài cây như Lát hoa (Chukrasia tabularis A.Juss), Trám tráng (Canarium album (Lour.) Raeusch), Giổi xanh (Michelia mediocris Dandy) và Bạch đàn (Eucalyptus urophylla S.Blake) là rất quan trọng trong việc phát triển bền vững rừng. Những loài cây này không chỉ có giá trị kinh tế mà còn đóng góp vào bảo vệ môi trường. Việc hiểu rõ về sinh trưởng của chúng giúp tối ưu hóa quy trình trồng trọt và quản lý rừng.

1.1. Đặc điểm sinh học của cây Lát hoa và Trám tráng

Cây Lát hoa và Trám tráng có những đặc điểm sinh học riêng biệt. Lát hoa thường phát triển tốt trong điều kiện đất ẩm, trong khi Trám tráng lại ưa thích môi trường đất khô ráo hơn. Việc nắm rõ những đặc điểm này giúp trong việc lựa chọn địa điểm trồng phù hợp.

1.2. Vai trò của cây Giổi xanh và Bạch đàn trong sinh thái

Cây Giổi xanh và Bạch đàn đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái. Chúng không chỉ cung cấp gỗ mà còn tạo ra môi trường sống cho nhiều loài động vật. Việc nghiên cứu sinh trưởng của chúng giúp bảo tồn đa dạng sinh học.

II. Thách thức trong nghiên cứu sinh trưởng của cây Lát hoa Trám tráng Giổi xanh và Bạch đàn

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng việc nghiên cứu sinh trưởng của các loài cây này cũng gặp phải nhiều thách thức. Các yếu tố như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và sự cạnh tranh giữa các loài cây có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của chúng. Cần có các phương pháp nghiên cứu hiệu quả để đánh giá tác động của những yếu tố này.

2.1. Tác động của khí hậu đến sinh trưởng cây

Khí hậu có ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng của cây. Nhiệt độ và lượng mưa không ổn định có thể làm giảm năng suất của cây Lát hoa và Trám tráng. Việc theo dõi các yếu tố khí hậu là cần thiết để đưa ra các biện pháp điều chỉnh phù hợp.

2.2. Sự cạnh tranh giữa các loài cây trong rừng

Sự cạnh tranh giữa các loài cây như Giổi xanh và Bạch đàn có thể dẫn đến sự giảm sút sinh trưởng. Nghiên cứu về cách thức các loài cây tương tác với nhau sẽ giúp tối ưu hóa quy trình trồng trọt.

III. Phương pháp nghiên cứu sinh trưởng cây Lát hoa Trám tráng Giổi xanh và Bạch đàn

Để nghiên cứu sinh trưởng của các loài cây này, nhiều phương pháp khác nhau đã được áp dụng. Các phương pháp này bao gồm theo dõi sự phát triển của cây qua thời gian, phân tích đất và điều kiện môi trường. Việc áp dụng công nghệ hiện đại như cảm biến và dữ liệu lớn cũng đang được xem xét.

3.1. Theo dõi sự phát triển của cây qua thời gian

Theo dõi sự phát triển của cây là một phương pháp quan trọng. Việc ghi chép chiều cao, đường kính và tình trạng sức khỏe của cây giúp đánh giá chính xác sự sinh trưởng của Lát hoa và Trám tráng.

3.2. Phân tích đất và điều kiện môi trường

Phân tích đất là một phần không thể thiếu trong nghiên cứu sinh trưởng. Đất có chất lượng tốt sẽ giúp cây Giổi xanh và Bạch đàn phát triển mạnh mẽ hơn. Việc kiểm tra độ pH, độ ẩm và các chất dinh dưỡng trong đất là rất cần thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu sinh trưởng cây Lát hoa Trám tráng Giổi xanh và Bạch đàn

Kết quả từ nghiên cứu sinh trưởng của các loài cây này có thể được ứng dụng trong thực tiễn. Việc áp dụng các phương pháp trồng trọt hiệu quả sẽ giúp tăng năng suất và chất lượng gỗ. Ngoài ra, việc bảo tồn và phát triển bền vững các loài cây này cũng rất quan trọng.

4.1. Tăng năng suất và chất lượng gỗ

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các kỹ thuật trồng trọt hiện đại có thể tăng năng suất gỗ của Lát hoa và Trám tráng lên đáng kể. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn giúp bảo vệ môi trường.

4.2. Bảo tồn và phát triển bền vững

Việc bảo tồn các loài cây như Giổi xanh và Bạch đàn là rất cần thiết. Các chương trình phát triển bền vững sẽ giúp duy trì nguồn tài nguyên rừng cho các thế hệ sau.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu sinh trưởng cây Lát hoa Trám tráng Giổi xanh và Bạch đàn

Nghiên cứu sinh trưởng của các loài cây này không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Tương lai của nghiên cứu này sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng công nghệ mới và các phương pháp quản lý rừng bền vững. Cần có sự hợp tác giữa các nhà khoa học, chính phủ và cộng đồng để đạt được mục tiêu này.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong bảo vệ môi trường

Nghiên cứu sinh trưởng của cây có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường. Việc hiểu rõ về các loài cây giúp xây dựng các chiến lược bảo tồn hiệu quả.

5.2. Hướng đi tương lai cho nghiên cứu sinh trưởng cây

Tương lai của nghiên cứu sinh trưởng cây sẽ tập trung vào việc áp dụng công nghệ mới và phát triển các phương pháp quản lý rừng bền vững. Điều này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình trồng trọt và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực tiễn phát triển lâm nghiệp tại Việt Nam ghi nhận bước chuyển dịch mạnh mẽ từ diện tích 92 héc-ta rừng trồng vào năm 1976 lên hơn 2,2 triệu héc-ta với hơn 40 loài cây vào năm 2004. Mặc dù các mô hình rừng trồng thuần loài mọc nhanh như Bạch đàn urophylla mang lại năng suất gỗ thương phẩm bình quân từ 15 đến 25 m3/ha/năm ở vùng Trung tâm Bắc Bộ, cấu trúc đơn tầng đồng tuổi này bộc lộ nhiều hạn chế về tính bền vững sinh thái, suy thoái chất lượng đất và rủi ro sâu bệnh hại. Nhằm giải quyết bài toán cân bằng giữa hiệu quả kinh tế và độ che phủ bền vững, mô hình rừng trồng hỗn giao giữa cây mọc nhanh và cây bản địa đã được triển khai thí nghiệm.

Đề tài tập trung nghiên cứu thực nghiệm nhằm đánh giá toàn diện các chỉ tiêu sinh trưởng bao gồm tỷ lệ sống, đường kính gốc, chiều cao vút ngọn, thể tích thân cây, kích thước tán lá và chất lượng cây gỗ của bốn loài: Lát hoa (Chukrasia tabularis), Trám trắng (Canarium album), Giổi xanh (Michelia mediocris) và Bạch đàn urophylla (Eucalyptus urophylla). Nghiên cứu được thực hiện trên hệ thống thí nghiệm 56 tháng tuổi thuộc Dự án FST/2000/003 do Trung tâm Nghiên cứu Lâm nghiệp phối hợp tổ chức ACIAR tài trợ, đặt tại xã Tây Cốc, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng chính xác, tạo tiền đề khoa học vững chắc cho việc thiết lập các mô hình kinh doanh rừng gỗ lớn đa tầng tán tại khu vực trung du miền núi phía Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết phân chia ngách sinh thái trong lâm sinh học và nguyên lý tương tác hỗ trợ - cạnh tranh giữa các loài cây rừng. Cấu trúc lý thuyết tập trung giải thích cơ chế phân tầng không gian dinh dưỡng ngầm qua hệ thống rễ và phân tầng quang hợp qua cấu trúc tán lá, giúp tối ưu hóa việc hấp thụ bức xạ mặt trời và tuần hoàn dinh dưỡng khoáng.

Các khái niệm then chốt được lượng hóa trong mô hình nghiên cứu bao gồm:

• Đường kính gốc ($D_g$ tính bằng cm): Đo đạc sự phát triển mô phân sinh thứ cấp của thân cây.
• Chiều cao vót ngọn ($H_{vn}$ tính bằng dm): Thể hiện động thái sinh trưởng vươn tầng ánh sáng.
• Thể tích thân cây hình nón ($V_c$ tính bằng dm3): Phản ánh tích lũy sinh khối gỗ thực tế.
• Tỷ số H/D: Đo lường mức độ cân đối hình thái và độ ổn định cơ học trước gió bão.
• Tổng sản lượng tương đối ($RYT$): Chỉ số xác định hiệu quả năng suất của lâm phần hỗn giao so với thuần loài, với ngưỡng $RYT > 1,0$ khẳng định mô hình hỗn giao thành công.

Phương pháp nghiên cứu

Thí nghiệm được thiết lập theo khối ngẫu nhiên đầy đủ với 3 lần lặp lại, bao gồm 10 công thức thí nghiệm (4 công thức thuần loài và 6 công thức hỗn giao cặp đôi theo tỷ lệ 50:50), tạo thành tổng cộng 30 ô tiêu chuẩn định vị. Mật độ trồng đồng nhất ban đầu là 2.500 cây/ha (cự ly 2x2m). Mỗi ô thuần loài gồm 4 hàng với 40 cây, trong khi ô hỗn giao gồm 6 hàng xen kẽ với 60 cây. Để triệt tiêu hiệu ứng viền biên, phương pháp thu thập số liệu tập trung đo đếm tại các hàng giữa ô (2 hàng giữa ở ô thuần loài và 4 hàng giữa ở ô hỗn giao).

Dữ liệu chiều cao cây Bạch đàn được thu thập bằng thước đo cao điện tử Forester Vertex với độ chính xác đến dm, cây bản địa đo bằng thước sào chuyên dụng; đường kính gốc được kiểm tra chính xác đến mm bằng thước pan-me. Toàn bộ số liệu thực địa sau 56 tháng được phân tích phương sai một nhân tố (ANOVA) kết hợp kiểm định thuần nhất phương sai Levene trên phần mềm SPSS 11.5 và Microsoft Excel 2003. Tiêu chuẩn Duncan được lựa chọn để phân tách nhóm trung bình có sai khác mang ý nghĩa thống kê ($P < 0,05$), tiêu chuẩn Dunnett C áp dụng cho các trường hợp phương sai không đồng nhất, và kiểm định Chi bình phương ($\chi^2$) dùng để đánh giá tỷ lệ cây sống cũng như phân cấp chất lượng lâm phần.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Sau 56 tháng thiết lập rừng thí nghiệm, các chỉ tiêu sinh trưởng của bốn loài cây ghi nhận những khác biệt sâu sắc:

Thứ nhất, Bạch đàn urophylla thể hiện ưu thế vượt trội khi trồng hỗn giao so với trồng thuần loài. Tỷ lệ sống của Bạch đàn ở công thức hỗn giao với Trám trắng đạt 93,3% và với Lát hoa đạt 91,7%, cao hơn rõ rệt so với mức 65,0% của ô thuần loài. Chiều cao vút ngọn trung bình của Bạch đàn đạt đỉnh 180,4 dm khi xen với Lát hoa, vượt xa mức 140,7 dm ở ô thuần loài. Đường kính gốc đạt giá trị lớn nhất 10,9 cm trong công thức hỗn giao với Trám trắng so với 8,9 cm của ô thuần loài.

Thứ hai, Giổi xanh phát triển tối ưu khi kết hợp cùng Bạch đàn urophylla. Chiều cao vút ngọn của Giổi xanh trong mô hình hỗn giao với Bạch đàn đạt 50,2 dm, cao hơn 41,8% so với trồng thuần loài (35,4 dm). Thể tích thân cây bình quân của Giổi xanh tăng mạnh từ 3,724 dm3/cây ở ô thuần loài lên 6,274 dm3/cây trong công thức hỗn giao với Bạch đàn, tương ứng mức tăng trưởng thể tích đạt 68,5%.

Thứ ba, Trám trắng thể hiện đặc tính cây ưa sáng rõ nét khi đạt kết quả sinh trưởng tốt nhất ở ô thuần loài và ô hỗn giao với Giổi xanh. Chiều cao vút ngọn đạt 50,2 dm ở ô thuần loài và 48,7 dm khi xen với Giổi xanh. Khi bị Bạch đàn che phủ tán ở tầng trên, chiều cao của Trám trắng giảm xuống 37,8 dm và đường kính gốc thu hẹp về 5,1 cm so với mức 6,9 cm ở ô thuần loài.

Thứ tư, Lát hoa ghi nhận tỷ lệ sống rất thấp trên toàn bộ các công thức thí nghiệm, dao động từ 20,0% đến 38,3% (bình quân toàn lâm phần đạt 27,1%). Thể tích thân cây bình quân của Lát hoa chỉ đạt từ 0,450 dm3 đến 0,724 dm3/cây, phân tích phương sai ANOVA cho thấy sự sai khác giữa các công thức chưa đạt mức ý nghĩa thống kê ($P = 0,49 > 0,05$).

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội của Bạch đàn và Giổi xanh trong mô hình hỗn giao xuất phát từ tính chất bổ trợ không gian sinh thái. Tán lá Bạch đàn thưa, cho phép lượng ánh sáng khuếch tán vừa đủ lọt xuống tầng dưới, tạo môi trường thuận lợi cho cây Giổi xanh vốn có nhu cầu chịu bóng nhẹ ở giai đoạn dưới 5 tuổi phát triển bộ tán đạt diện tích 2,29 m2. Ngược lại, việc trồng thuần loài Bạch đàn ở mật độ cao 2.500 cây/ha dẫn đến cạnh tranh nội loài khốc liệt về nguồn nước và dinh dưỡng khoáng trong tầng đất xám dày 50-70 cm, khiến tỷ lệ cây chết lên tới 35,0%.

Đối với Trám trắng, cấu trúc tán lá dày đặc khiến việc sinh sống dưới tán che của cây mọc nhanh gặp trở ngại lớn trong quá trình quang hợp. Dữ liệu thực nghiệm có thể được mô tả trực quan qua các biểu đồ thanh so sánh chiều cao và đường kính gốc, làm nổi bật rõ sự phân tầng thành ba cấp: tầng vượt trội của Bạch đàn (14-18 m), tầng trung gian của Trám trắng và Giổi xanh (3,5-5,0 m), và tầng sát mặt đất của Lát hoa. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu lâm sinh của DeBell và cộng sự khi khẳng định cây mọc nhanh có xu hướng gia tăng đường kính ngang ngực trong các quần thể hỗn loài so với rừng độc canh.

Đề xuất và khuyến nghị

• Ứng dụng rộng rãi mô hình trồng hỗn giao giữa Bạch đàn urophylla và Giổi xanh theo tỷ lệ hàng xen kẽ 50:50. Chủ rừng và các công ty lâm nghiệp tại khu vực trung du Bắc Bộ nên áp dụng công thức này nhằm tăng thể tích cây Giổi xanh lên trên 60% và duy trì tỷ lệ sống của lâm phần trên 85% trong chu kỳ 5 năm đầu.
• Điều chỉnh giảm mật độ trồng ban đầu của Bạch đàn từ 2.500 cây/ha xuống khoảng 1.100 - 1.660 cây/ha (cự ly 3x2m hoặc 3x3m). Các ban quản lý rừng phòng hộ và lâm trường cần thực hiện ngay trong khâu thiết kế trồng rừng mới để giảm thiểu áp lực cạnh tranh nội loài, hạn chế hiện tượng đổ gãy và nâng cao đường kính thân cây thương phẩm.
• Tuyệt đối không bố trí Trám trắng trồng xen dưới tán Bạch đàn mật độ dày; chuyển hướng trồng Trám trắng theo hình thức thuần loài hoặc hỗn giao với Giổi xanh ở cự ly 3x4m. Mục tiêu giữ tỷ lệ sống của Trám trắng đạt trên 80% và đường kính gốc bình quân đạt trên 6,5 cm sau 56 tháng.
• Khảo nghiệm và tuyển chọn lại nguồn giống Lát hoa kháng sâu đục ngọn trước khi đưa vào các dự án trồng rừng quy mô lớn. Các Viện nghiên cứu Lâm sinh và Trường Đại học Lâm nghiệp cần thực hiện các đề tài thử nghiệm xuất xứ giống trong giai đoạn 2026-2030 để cải thiện tỷ lệ sống của Lát hoa vượt mốc 70%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Kỹ sư lâm sinh và cán bộ kỹ thuật tại các lâm trường, ban quản lý rừng: Nắm vững các thông số kỹ thuật về cự ly, công thức phối loài để chuyển đổi mô hình rừng trồng độc canh kém bền vững sang rừng hỗn giao gỗ lớn giá trị cao.
• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách lâm nghiệp: Tham khảo căn cứ thực chứng để xây dựng các định mức kinh tế kỹ thuật và quy trình hướng dẫn trồng rừng hỗn loài trong các chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Lâm học: Tiếp cận phương pháp luận thiết kế thí nghiệm theo khối ngẫu nhiên (RCBD), xử lý dữ liệu sinh trắc rừng bằng SPSS và ứng dụng chỉ số RYT trong đánh giá tương tác quần thể thực vật.
• Chủ rừng trang trại và hộ gia đình kinh doanh rừng trồng: Ứng dụng chiến lược lấy ngắn nuôi dài bằng cách kết hợp cây mọc nhanh lấy gỗ nhỏ (Bạch đàn) để che bóng và hỗ trợ tiểu khí hậu cho cây bản địa lấy gỗ lớn (Giổi xanh), tối ưu hóa nguồn thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích.

Câu hỏi thường gặp

• Mô hình hỗn giao nào mang lại hiệu quả sinh trưởng toàn diện nhất trong thí nghiệm? Mô hình hỗn giao giữa Bạch đàn urophylla và Giổi xanh đạt hiệu quả tốt nhất. Sau 56 tháng, Giổi xanh đạt chiều cao 50,2 dm và thể tích thân cây 6,274 dm3, trong khi Bạch đàn duy trì tỷ lệ sống 85,0% cùng đường kính thân cây đạt 10,3 cm.

• Tại sao Lát hoa lại có tỷ lệ sống rất thấp ở tất cả các công thức thí nghiệm? Lát hoa chỉ đạt tỷ lệ sống trung bình 27,1% (thấp nhất 20,0%) do tính mẫn cảm cao với lập địa đất xám nghèo lân tại Đoan Hùng, đồng thời chịu ảnh hưởng nặng nề của sâu đục ngọn và không thích ứng với phương thức phát quang thực bì toàn diện khi cây còn non.

• Trám trắng có phù hợp để trồng xen dưới tán Bạch đàn hay không? Không phù hợp. Trám trắng là loài cây ưa sáng mạnh; khi trồng dưới tán Bạch đàn ở công thức số 6, chiều cao chỉ đạt 37,8 dm và đường kính gốc giảm còn 5,1 cm, thấp hơn đáng kể so với mức 50,2 dm và 6,9 cm khi trồng thuần loài.

• Mật độ trồng 2.500 cây/ha tác động như thế nào đến Bạch đàn thuần loài? Mật độ 2.500 cây/ha (cự ly 2x2m) tạo ra sự cạnh tranh gay gắt về không gian dinh dưỡng, khiến tỷ lệ sống của Bạch đàn thuần loài giảm sâu xuống 65,0%, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ sống 85-94% ở mật độ chuẩn 1.660 cây/ha.

• Ý nghĩa của việc phân tích phương sai ANOVA và kiểm định Duncan trong nghiên cứu này là gì? ANOVA và Duncan giúp xác định chính xác ảnh hưởng của các công thức phối loài lên các chỉ tiêu định lượng ở mức ý nghĩa $P < 0,05$, loại bỏ các sai số ngẫu nhiên thực địa và phân tách rõ ràng nhóm công thức tối ưu cho từng loài cây.

Kết luận

• Luận văn đã cung cấp hệ thống dẫn liệu khoa học chuẩn xác về sinh trưởng của bốn loài cây gỗ ở giai đoạn 56 tháng tuổi tại vùng đất đồi Đoan Hùng, Phú Thọ.
• Khẳng định mô hình trồng hỗn giao Bạch đàn urophylla với Giổi xanh mang lại hiệu quả vượt trội về sinh khối, tỷ lệ sống và phẩm chất thân cây so với trồng thuần loài.
• Chứng minh đặc tính ưa sáng mạnh của Trám trắng, khuyến nghị không trồng xen loài cây này dưới tán che bóng của các loài cây mọc nhanh tầng trên.
• Chỉ ra những hạn chế về tỷ lệ sống của Lát hoa, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện kỹ thuật gieo ươm và xử lý lập địa trong giai đoạn tới.
• Các chủ rừng và đơn vị nghiên cứu lâm nghiệp cần nhanh chóng ứng dụng công thức hỗn giao Bạch đàn - Giổi xanh vào thực tế sản xuất nhằm hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé N«ng nghiÖp vµ ptnt Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp NguyÔn §øc ThÕ Nghiªn cøu sinh tr­ëng cña l¸t hoa (Chukrasia tabularis A.Juss), tr¸m tr¾ng (Canarium album (Lour.) Raeusch), Giæi xanh (Michelia mediocris Dandy) vµ B¹ch ®µn (Eucalyptus urophylla S.Blake) trång thÝ nghiÖm hçn giao t¹i §oan Hïng - Phó Thä Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn khoa häc: TS. Huúnh §øc Nh©n Hµ T©y, n¨m 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé N«ng nghiÖp vµ ptnt Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp NguyÔn §øc ThÕ Nghiªn cøu sinh tr­ëng cña l¸t hoa (Chukrasia tabularis A.Juss), tr¸m tr¾ng (Canarium album (Lour.) Raeusch), Giæi xanh (Michelia mediocris Dandy) vµ B¹ch ®µn (Eucalyptus urophylla S.Blake) trång thÝ nghiÖm hçn giao t¹i §oan Hïng - Phó Thä Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Hµ T©y, n¨m 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 §Æt vÊn ®Ò ViÖt Nam lµ mét trong nh÷ng n­íc cã tèc ®é mÊt rõng kh¸ nhanh, ®é che phñ cña rõng trªn quy m« toµn quèc bÞ suy gi¶m mét c¸ch nghiªm träng [18]. Trong nh÷ng n¨m qua, Nhµ n­íc vµ nh©n d©n ta ®· cã nhiÒu nç lùc ®Ó tõng b­íc phôc håi l¹i ®é che phñ cña rõng. Trong c¸c nç lùc phôc håi l¹i tµi nguyªn rõng, b¶o ®¶m cho ®Êt n­íc ta cã mét ®é che phñ thÝch hîp, trång rõng lu«n ®­îc ®¸nh gi¸ lµ mét gi¶i ph¸p quan träng vµ cã hiÖu qu¶, rõng trång dÔ dµng trong viÖc tiÕp thu kinh doanh víi c­êng ®é cao (G.Baur 1978 dÉn tõ Ph¹m Xu©n Hoµn 2004 [9]).

Thùc tiÔn trång rõng ë n­íc ta lµ n¨m 1943 ch­a cã rõng trång, ®Õn n¨m 1976 c¶ n­íc cã 92 hÐc-ta rõng trång [1] vµ ®Õn n¨m 2004 n­íc ta cã tæng sè h¬n 2,2 triÖu hÐc-ta rõng trång víi h¬n 40 loµi c©y [15]. PhÇn lín rõng trång ®­îc thiÕt lËp ë ViÖt Nam hiÖn nay lµ rõng thuÇn loµi ®ång tuæi, cã kÕt cÊu mét tÇng, c©y trång rõng chñ yÕu lµ nh÷ng loµi sinh tr­ëng nhanh, chu kú kinh doanh ng¾n, viÖc x¸c ®Þnh c¸c biÖn ph¸p kü thuËt l©m sinh phï hîp víi ®iÒu kiÖn kinh tÕ - kü thuËt ë n­íc ta [9]. GÇn ®©y, n¨ng suÊt rõng trång thuÇn loµi B¹ch ®µn, Keo, th«ng v. ë n­íc ta ®· ®­îc n©ng lªn ®¸ng kÓ, l­îng t¨ng tr­ëng b×nh qu©n cña mét sè dßng v« tÝnh B¹ch ®µn urophylla ë vïng Trung t©m B¾c bé ®¹t tõ 15 ®Õn 25m3/ha/n¨m [3],[10],[22].

MÆc dï vËy, rõng trång thuÇn loµi ë ViÖt Nam (bao gåm c¶ tr­êng hîp cña c¸c loµi c©y b¶n ®Þa), ®­îc ®¸nh gi¸ lµ mét hÖ sinh th¸i kÐm bÒn v÷ng, n¨ng suÊt LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 sinh häc thÊp [9]. Trong nh÷ng nghiªn cøu kh¸c thÊy r»ng, ViÖt Nam n»m trong vµnh ®ai nãng, giµu nhiÖt vµ Èm [20], tiÒm n¨ng rõng nhiÒu tÇng lµ rÊt lín vµ nÕu ®Êt ®ai ®­îc b¶o vÖ tèt, c«ng t¸c trång rõng ®­îc xóc tiÕn m¹nh mÏ trªn c¬ së kü thuËt tèt, th× tiÒm n¨ng rõng nhiÒu tÇng sÏ ph¸t huy t¸c dông to lín [16] vµ xu thÕ ngµy nay muèn ph¸t triÓn rõng trång hçn giao [2]. Tuy nhiªn, viÖc trång rõng hçn giao, nhÊt lµ trång víi môc ®Ých s¶n xuÊt gç cßn Ýt ®­îc sö dông réng r·i bëi v× sù t¨ng thªm s¶n l­îng gç th­êng kh«ng ®­îc thÊy râ. Mét trong nh÷ng nguyªn nh©n chñ yÕu cho ®iÒu ®ã lµ sù lùa chän loµi c©y chung sèng víi nhau vµ qu¶n lý c¹nh tranh [43], [48].

Víi môc ®Ých gãp phÇn thóc ®Èy trång rõng hçn giao s¶n xuÊt gç ë ViÖt Nam, thÝ nghiÖm trång hçn giao c¸c loµi c©y lÊy gç ®· ®­îc ViÖn Nghiªn cøu C©y nguyªn liÖu giÊy thiÕt lËp t¹i x· T©y Cèc huyÖn §oan Hïng tØnh Phó Thä do ACIAR tµi trî [48].