Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu sinh học và biện pháp phòng trừ sâu đục ngọn lát hoa tại Nghệ An

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu một số đặc điểm sinh học sinh thái và đề xuất biện pháp phòng trừ sâu đục ngọn lát, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Dương Xuân Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Chí
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Quản Lý Tài Nguyên Rừng
• Đề tài: Nghiên Cứu Một Số Đặc Điểm Sinh Học, Sinh Thái Và Đề Xuất Biện Pháp Phòng Trừ Sâu Đục Ngọn Lát Hoa Tại Tỉnh Nghệ An
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: ỔN QUAN VỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.1.1. Các nghiên cứu về sâu đục ngọn gây hại cây họ Xoan
• 1.1.2. Các nghiên cứu về quản lý sâu đục ngọn
• 1.1.3. Các nghiên cứu về gây trồng Lát hoa
• 1.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.2.1. Các nghiên cứu về sâu đục ngọn gây hại cây họ Xoan
• 1.2.2. Các nghiên cứu về quản lý sâu bệnh hại
• 1.2.3. Các nghiên cứu về gây trồng Lát hoa
• 2. MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.1.1. Mục tiêu chung
• 2.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.1. Điều tra bổ sung thành phần loài sâu hại trên cây Lát hoa
• 2.3.2. Nghiên cứu một số đặc điểm hình thái, tập tính gây hại và triệu chứng gây hại của sâu đục ngọn trên cây Lát hoa
• 2.3.3. Nghiên cứu ảnh hưởng của một số yếu tố môi trường đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa
• 2.3.4. Đề xuất một số biện pháp phòng trừ sâu đục ngọn Lát hoa
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp kế thừa tài liệu
• 2.4.2. Phương pháp điều tra thành phần loài sâu hại trên cây Lát hoa
• 2.4.3. Phương pháp nghiên cứu một số đặc điểm hình thái, tập tính gây hại và triệu chứng gây hại của sâu đục ngọn trên cây Lát hoa
• 2.4.4. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của một số yếu tố môi trường đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa
• 2.4.5. Phương pháp đề xuất một số biện pháp phòng trừ sâu đục ngọn Lát hoa
• 2.4.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, DÂN SINH KINH TẾ
• 3.1. Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu
• 3.2. Điều kiện kinh tế
• 3.3. Điều kiện xã hội
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả điều tra bổ sung thành phần loài sâu hại trên cây Lát hoa tại Nghệ An
• 4.2. Đặc điểm hình thái, tập tính gây hại và triệu chứng gây hại của sâu đục ngọn trên cây Lát hoa
• 4.2.1. Đặc điểm hình thái
• 4.2.2. Tập tính gây hại
• 4.2.3. Triệu chứng gây hại
• 4.3. Ảnh hưởng của một số yếu tố môi trường đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa
• 4.3.1. Ảnh hưởng của tuổi cây đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa
• 4.3.2. Ảnh hưởng của phương thức trồng đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa
• 4.3.3. Ảnh hưởng của độ cao tuyệt đối đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa
• 4.3.4. Ảnh hưởng của đất đai đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa
• 4.4. Đề xuất một số biện pháp phòng trừ sâu đục ngọn Lát hoa
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu sinh học cây Lát hoa tại Nghệ An

Cây Lát hoa (Chukrasia tabularis A. Juss) là một trong những loài cây gỗ quý, có giá trị kinh tế cao. Nghiên cứu về sinh học cây Lát hoa không chỉ giúp hiểu rõ hơn về đặc điểm sinh trưởng mà còn chỉ ra những thách thức trong việc bảo vệ cây trồng trước các loại sâu hại. Tại Nghệ An, cây Lát hoa được trồng rộng rãi, tuy nhiên, sự xuất hiện của sâu đục ngọn đã gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng. Việc nghiên cứu và đề xuất các biện pháp phòng trừ là rất cần thiết để bảo vệ nguồn tài nguyên này.

1.1. Đặc điểm sinh học của cây Lát hoa

Cây Lát hoa có chiều cao lên đến 35-37m, với đường kính ngang ngực đạt 1,5-2m. Gỗ của cây có vân đẹp, thớ mịn, ít co giãn và không bị mối mọt. Đặc điểm này làm cho cây trở thành lựa chọn hàng đầu trong ngành chế biến gỗ cao cấp.

1.2. Tình hình trồng cây Lát hoa tại Nghệ An

Nghệ An là một trong những tỉnh có diện tích rừng trồng Lát hoa lớn. Tuy nhiên, việc trồng cây này gặp nhiều khó khăn do sự tấn công của sâu đục ngọn. Các nghiên cứu cho thấy cần có biện pháp bảo vệ hiệu quả để đảm bảo sự phát triển bền vững của cây.

II. Vấn đề và thách thức trong việc phòng trừ sâu đục ngọn

Sâu đục ngọn (Hypsipyla robusta) là một trong những loài gây hại chính đối với cây Lát hoa. Sự tấn công của loài sâu này không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng gỗ. Việc nhận diện và hiểu rõ về đặc điểm sinh học của sâu đục ngọn là rất quan trọng để tìm ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

2.1. Đặc điểm gây hại của sâu đục ngọn

Sâu đục ngọn thường tấn công vào các chồi non, làm cho ngọn cây bị chết và dẫn đến hiện tượng đa thân. Điều này không chỉ làm giảm chất lượng hình thân mà còn ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng của cây.

2.2. Tác động của môi trường đến sự phát triển của sâu

Các yếu tố như ánh sáng, độ ẩm và điều kiện đất đai có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của sâu đục ngọn. Nghiên cứu cho thấy cây trồng trong điều kiện ánh sáng đầy đủ thường bị tấn công nhiều hơn so với cây được che bóng.

III. Phương pháp nghiên cứu sinh học và phòng trừ sâu đục ngọn

Để nghiên cứu và đề xuất biện pháp phòng trừ hiệu quả cho sâu đục ngọn, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu sinh học hiện đại. Việc kết hợp giữa nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn sẽ giúp đưa ra các giải pháp khả thi cho nông nghiệp bền vững.

3.1. Phương pháp điều tra thành phần loài sâu hại

Phương pháp điều tra thành phần loài sâu hại trên cây Lát hoa bao gồm việc thu thập mẫu và phân tích các loài sâu đục ngọn. Điều này giúp xác định mức độ thiệt hại và tìm ra các biện pháp phòng trừ phù hợp.

3.2. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường

Nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố môi trường đến khả năng bị sâu đục ngọn là rất quan trọng. Các thí nghiệm sẽ được thực hiện để đánh giá tác động của độ cao, phương thức trồng và loại đất đến sự phát triển của sâu.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp có thể giảm thiểu thiệt hại do sâu đục ngọn gây ra. Các biện pháp này bao gồm việc sử dụng thuốc sinh học, cải thiện điều kiện trồng trọt và áp dụng các kỹ thuật quản lý rừng bền vững.

4.1. Kết quả điều tra thành phần loài sâu hại

Kết quả điều tra cho thấy có nhiều loài sâu hại khác nhau, trong đó Hypsipyla robusta là loài gây hại chính. Việc nhận diện đúng loài sâu hại sẽ giúp đưa ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả hơn.

4.2. Ứng dụng các biện pháp phòng trừ hiệu quả

Các biện pháp phòng trừ như sử dụng thuốc sinh học và cải thiện điều kiện trồng trọt đã cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm thiểu thiệt hại do sâu đục ngọn. Điều này không chỉ giúp bảo vệ cây Lát hoa mà còn nâng cao năng suất và chất lượng gỗ.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về sâu đục ngọn và biện pháp phòng trừ tại Nghệ An là rất cần thiết để bảo vệ cây Lát hoa. Các kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để phát triển các chiến lược quản lý rừng bền vững trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu sinh học

Nghiên cứu sinh học không chỉ giúp hiểu rõ về đặc điểm sinh trưởng của cây mà còn chỉ ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Điều này đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ nguồn tài nguyên rừng.

5.2. Triển vọng phát triển bền vững

Triển vọng phát triển bền vững cho cây Lát hoa tại Nghệ An phụ thuộc vào việc áp dụng các biện pháp phòng trừ hiệu quả và quản lý rừng bền vững. Điều này sẽ giúp nâng cao giá trị kinh tế và bảo vệ môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN VẤ Ề NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Các nghiên cứu về sâu đục ngọn gây hại cây họ Xoan.

Các nghiên cứu về quản lý sâu đục ngọn. Các nghiên cứu về gây trồng Lát hoa. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam. Các nghiên cứu về sâu đục ngọn gây hại cây họ Xoan.

Các nghiên cứu về quản lý sâu bệnh hại. Các nghiên cứu về gây trồng Lát hoa. MỤC ÊU, Ố ƢỢNG, PH M VI, NỘI DUNG VÀ ƢƠ Á Ê CỨU. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Điều tra bổ sung thành phần loài sâu hại trên cây Lát hoa. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Nghiên cứu một số đặc điểm hình thái, tập tính gây hại và triệu chứng gây hại của sâu đục ngọn trên cây Lát hoa. Nghiên cứu ảnh hưởng của một số yếu tố môi trường đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa. Đề xuất một số biện pháp phòng trừ sâu đục ngọn Lát hoa. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp kế thừa tài liệu. Phương pháp điều tra thành phần loài sâu hại trên cây Lát hoa. Phương pháp nghiên cứu một số đặc điểm hình thái, tập tính gây hại và triệu chứng gây hại của sâu đục ngọn trên cây Lát hoa. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của một số yếu tố môi trường đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa.

Phương pháp đề xuất một số biện pháp phòng trừ sâu đục ngọn Lát hoa. Phương pháp xử lý số liệu. ỀU KI N TỰ NHIÊN, DÂN SINH KINH TẾ. Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu.

Điều kiện kinh tế. Điều kiện xã hội. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Kết quả điều tra bổ sung thành phần loài sâu hại trên cây Lát hoa tại Nghệ An.

Đặc điểm hình thái, tập tính gây hại và triệu chứng gây hại của sâu đục ngọn trên cây Lát hoa. Đặc điểm hình thái. Tập tính gây hại. Triệu chứng gây hại.

Ảnh hưởng của một số yếu tố môi trường đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa. 40 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ảnh hưởng của tuổi cây đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa. Ảnh hưởng của phương thức trồng đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa.

Ảnh hưởng của độ cao tuyệt đối đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa. Ảnh hưởng của đất đai đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa. Đề xuất một số biện pháp phòng trừ sâu đục ngọn Lát hoa. 48 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

50 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 52 PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vi DA ỤC CÁC KÝ U VÀ C Ữ V Ế Ắ Ký hiệu và chữ viết tắt iải nghĩa đầy đủ ACIAR Australian Centre for International Agricultural Research BNN Bộ nông nghiệp Bộ NN&PTNT Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn CSIRO Australian Tree Seed Centre CHDCND Cộng hòa dân chủ nhân dân Fpr Xác xuất tính IAA Indole-3-acetic acid IBA Indole-3-butyric acid KVNC Khu vực nghiên cứu Lsd Khoảng sai dị NPV Nucleopolyhedrovirus OTC Ô tiêu chuẩn P Xác xuất P% Tỷ lệ cây bị sâu đục ngọn QĐ Quyết định R Chỉ số bị hại trung bình TCLN Tiêu chuẩn lâm nghiệp TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TNHH Trách nhiệm hữu hạn TTG Trung tâm giống ΔD Lượng tăng trưởng bình quân đường kính ΔH Lượng tăng trưởng bình quân chiều cao LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vii DANH ỤC CÁC BẢ Bảng 4. Thành phần các loài côn trùng trên cây Lát hoa tại Nghệ An. Tỷ lệ các nhóm côn trùng thu được trên cây Lát hoa.

Kết quả ảnh hưởng của tuổi cây đến khả năng bị sâu đục ngọn. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của phương thức trồng Lát hoa. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của độ cao đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa. Một số đặc điểm lý, hóa tính của các loại đất trồng Lát hoa.

Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của loại đất đến khả năng bị sâu đục ngọn của cây Lát hoa. 47 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] viii DA ỤC CẤC HÌNH Hình 4. Vòi voi (Aclees sp.) đục thân gây hại Lát hoa ở Quỳ Hợp. Xén tóc (Aeolesthes sp.) đục thân gây hại Lát hoa ở Quỳ Hợp.

Bọ ánh kim (Sagra femorata) đục thân gây hại Lát hoa ở Quỳ Hợp. Bổ củi, mối và sâu hại vỏ hại Lát hoa trồng xen ở Con Cuông. Sâu đục ngọn (H. robusta) gây hại lát hoa.

Triệu chứng gây hại của sâu đục ngọn trên cấy Lát hoa. 40 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 Ặ VẤ Ề Cây Lát hoa (Chukrasia tabularis A. Juss) thuộc họ xoan Meliaceae, chúng còn có các tên gọi khác là Lát da đồng và Lát chun. Lát hoa là cây gỗ lớn, thân tròn, thẳng, có bạnh vè nhỏ.

Chiều cao cây đạt tới 35 - 37 m, đường kính ngang ngực có thể đạt 1,5 - 2 m. Vỏ dày, nứt dọc, có rãnh sâu, màu nâu nhạt đến nâu đen, có nhiều bì khổng nổi rõ, lớp vỏ trong có màu đỏ tươi. Lá kép lông chim 1 lần, cây non dưới 4 tuổi có lá kép giả 2 lần. Nách lá có lông, khi non có màu tím nhạt (Trần Hợp, 2002; Nguyễn Hoàng Nghĩa, 2007).

Gỗ Lát hoa rất quý, được xếp vào nhóm 1, có giá trị kinh tế cao. Gỗ có vân rất đẹp, thớ mịn, ít co giãn cong vênh, không bị mối mọt, gỗ giác màu hồng nhạt, gỗ lõi màu đỏ có ánh đồng, được ưa chuộng để làm đồ mộc cao cấp ở nước ta (Phạm Đức Tuấn et al., 2002, Nguyễn Hoàng Nghĩa, 2007). Nhằm góp phần thực hiện tốt mục tiêu của Đề án tái cơ cấu ngành Lâm nghiệp theo quyết định số 1565/QĐ-BNN-TCLN, Bộ NN&PTNT với kế hoạch hành động và ưu tiên thực hiện 4 nhiệm vụ trọng tâm, gồm: (1) Nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị rừng trồng sản xuất; (2) nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm gỗ qua chế biến; (3) phát triển kinh tế hợp tác và liên kết theo chuỗi giá trị sản phẩm trong lâm nghiệp; (4) phát triển thị trường gỗ và sản phẩm. Theo định hướng đó, cần đẩy mạnh hoạt động kinh doanh trồng rừng gỗ lớn đối với các tỉnh miền núi, nơi có thế mạnh về phát triển Lâm nghiệp nói chung và các tỉnh thuộc khu vực miền núi Tây Bắc và Bắc Trung Bộ.

Để phục vụ cho đề án tái cơ cấu ngành Lâm nghiệp, Bộ NN&PTNT cũng đã có Quyết định số 4961/QĐ-BNN-TCLN ngày 17/11/2014 xác định Lát hoa là loài cây chủ yếu cho trồng rừng ở bốn vùng sinh thái Tây Bắc, Trung Tâm, Đồng bằng Sông Hồng và Bắc Trung Bộ. Kết quả kiểm kê rừng của Tổng cục Lâm nghiệp, giai đoạn 2012 - 2014 có trên 35.000 ha rừng Lát hoa với 20.388 ha rừng sản xuất và 14.661 ha rừng phòng hộ, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 trong đó tỉnh Nghệ An là một trong những địa phương có diện tích rừng trồng Lát hoa rất lớn. tabularis) là cây bản địa, gỗ lớn, sinh trưởng khá nhanh, có giá trị kinh tế cao, gỗ có vân đẹp, rất được ưa chuộng để làm đồ mộc cao cấp. Để rừng trồng có thể phát triển bền vững thì công tác chăm sóc, bảo vệ sau khi trồng là hết sức quan trọng.

Do nhu cầu của xã hội, cây Lát hoa được trồng trên diện tích rộng ở các tỉnh, hiện tại diện tích rừng cây Lát hoa thuần loài là khá lớn. Theo đúng quy luật sinh học, khi có nguồn thức ăn là có sâu hại, có thể thấy rõ điều này khi rừng cây Lát hoa được hình thành, một khối lượng thức ăn là lá, thân cành rất lớn đã tạo điều kiện thuận lợi cho những loài côn trùng đơn thực và hẹp thực sinh sôi và phát triển. Qua quá trình điều tra sơ bộ đã phát hiện một số loài sâu hại, trong đó có sâu đục ngọn cây Lát hoa là rất nguy hiểm. Sau khi cây Lát hoa bị sâu đục ngọn, ngọn cây bị chết và sẽ mọc thành cụm chồi mới, gây hiện tượng đa thân, nhiều cành, làm giảm chất lượng hình thân và ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng.

Cây Lát hoa đã được quan tâm nghiên cứu ở Việt Nam, các nghiên cứu trước đây tập trung vào mô tả đặc điểm hình thái, phân bố, đặc điểm sâu hại, xây dựng các khảo nghiệm xuất xứ và kỹ thuật gây trồng nhưng trở ngại rất lớn để trồng rừng Lát hoa là sâu đục ngọn. Do đó, việc nghiên cứu một số đặc điểm sinh học, sinh thái và đề xuất biện pháp phòng trừ sâu đục ngọn Lát hoa tại tỉnh Nghệ An là rất cần thiết và có ý nghĩa cao cả về khoa học và thực tiễn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Chƣơng 1 Ổ QUA VẤ Ề Ê CỨU 1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới 1.

Các nghiên cứu về sâu đục ngọn gây hại cây họ Xoan Các loài sâu đục ngọn Hypsipyla spp. thường gây hại các loài cây họ xoan, cụ thể như Hypsipyla robusta đục ngọn cây Dái ngựa, Xà cừ, và Xoan mộc ở Ấn Độ, Sri Lanka, Philippin (Varma, 2001), H. robusta đục ngọn Lát hoa ở Bangladesh, Lào, Malaysia, Thái Lan (Eungwijarnpanya, 2001; Samontry, 2001). Nghiên cứu đặc điểm gây hại của sâu đục ngọn trên cây Hồng xuân (Toona australis) cho thấy vị trí chồi cây có liên quan rất chặt đến sự tấn công của sâu đục ngọn.

Những cành ở độ cao trên 90% so với chiều cao của cây thường bị hại nặng nhất (Mo et al. Rừng trồng Lát hoa thuần loài, tập trung, không che bóng tại 5 địa điểm ở Thái Lan cho thấy tỷ lệ cây bị sâu đục ngọn Hypsipyla gây hại thấp nhất ở Ratchaburi, từ 7 - 68%, nơi trung bình (Prachuap Khiri Khan) từ 21 - 77%, và nơi cao nhất (Kansanaburi) từ 98 - 100% (Pinyopusarerk and Kalinganire, 2003). Lát hoa bị sâu đục ngọn (H. robusta) gây hại nhiều khi trồng nơi chúng phân bố tự nhiên (Thái Lan, Lào) và bị hại nhẹ hơn ở khi trồng các nước khác (Australia và Phillipin) (Cunningham et al.

Ở Malaysia, Lát hoa dễ bị sâu đục ngọn gây hại hơn so với các loài cây họ xoan khác. Sâu đục ngọn cũng gây hại Lát hoa ở các nước thuộc phía Nam Châu Phi và ở Trung và Nam châu Mỹ (Ho and Noshiro, 1995).