Chương 1 CO SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ PHÁP LY CUA VAN DE THỰC HIỆN QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CUA CON DOI VỚI CHA ME 11. Hệ khái niệm. ~ Khái niệm quyén và nghĩa vụ của con đối với cha me Dưới góc độ pháp lý, quan hệ giữa cha me vả con là quan hệ pháp luật, được Luật Hôn nhân va Gia đình điều chỉnh va quy đính về quyển họ được hưởng va nghĩa vụ mà họ phải thực hiện. Quan hệ pháp luật giữa con va cha me giống như các quan hệ pháp luật nói chung, tuy nhiên quan hệ này lại zuất phát từ tình căm.
yên thương gắn bó giữa cha mẹ với con giữa và các thánh viên gia đính. Do đó, quyển va nghĩa vụ của con đối với cha mẹ đều hướng tới việc bao vê các gia trí tốt dep của truyền thống như tôn kính, phụng dưỡng ông bả, cha me; bão đảm cho sự phát triển lành mạnh về thể chat va tinh than cho con. Để có thé đưa ra khái niệm về quyền và nghĩa vu của con đối với cha me trước hết ta cân tìm hiểu thuật ngữ "quyển" va "ngiấa vu" ‘Theo Từ điển Luật học: “Quyền la khái niệm khoa học pháp lý dùng để chỉ những điều ma pháp luất công nhận va bảo dim thực hiền đối với cả nhân, tỗ chức để theo đó cá nhân, tổ chức được hưởng, được lâm, được đòi hỏi ma không ai được ngăn cản, hạn chế !5, Cũng theo Từ điển Luật học: “Nga vụ là việc phải lam theo bổn phận của. Pháp luật quy định quyển và nghĩa vụ của con đối với cha me dựa trên chủ mực vé đạo đức mà nén tang của nó xuất phát từ những yếu tổ: tình cảm, huyét thông, nuôi đưỡng nhưng vẫn dam bảo nguyên tắc thông nhất theo sự điều chỉnh của pháp luật.
Từ nội dung phân tích trên chúng ta có thể đưa ra khái niệm: Quyén và nghfa vụ của con đỗi với cha mẹ là téng hợp những quy đình mà pháp luật cho phép con được hưởng được làm được đồi hỗi và những điều buộc con phải làm vì lợi ich ` Viên Rou hoc php ¥ 1006, Tain lui lọc, HB Bích Khoa,648 Viên hot học phap 9 1006, Tain lu học, NB Bích Khon 560 30 cũa con, của cha me bao gém nghĩa vụ và quyên vỗ nhân thân và nghĩa vụ và quyển vỗ tài sẵn - Nội ching quyên và nghĩa vụ của cơn đối với cha me được luật Luật Hôn. nhân va Gia định năm quy định cụ thé bao gồm: Quyén và ngiữa vụ về nhân thân: Con có quyền được cha mẹ thương yêu, trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bao về quyền, lợi ích hop pháp, được cha me tôn trong ý kiến, chăm Jo việc học tập vả giáo dục để phát triển lành mạnh vé thể chất, trí tuệ và đạo đức, trở thảnh người con hiểu thảo của gia đình, công dân. có ích cho zã hội. Các con được cha mẹ đối xử bình đẳng, không bi phân biết trên.
cơ sỡ giới hoặc theo tình trang hôn nhân của cha me, không bị lam dung sức lao đồng khi chưa thảnh niên hoặc đã thành niên mắt năng lực hành vi dén sự hoặc không có khả năng lao đông, không bi ép buôc lam việc trái pháp lust, trai dao đức sã hội. Được cha me giám hộ hoặc đại điện, khi chưa thành niền cha mẹ quyết định chế độ pháp lý vẻ nhân thân như đặt ho tên, tôn giáo, quắc tịch, dân tộc, chỗ &. Cha me sinh con có nghĩa vụ chăm sóc con và có quyển được con chăm sóc khi ốm đau, giả cä. Đông thai con có quyền được cha mẹ chăm sóc vả có nghĩa vu phải chăm sóc cha mẹ.
Nghĩa vụ của con đối với cha me bao gồm: yêu quý, kinh trong, biết ơn, hiểu thảo, phụng dưỡng cha me, giữ gìn danh dự, truyén thống tốt đẹp của gia đình Con đã thành niên không sống chung với cha, mẹ có ngiấa vụ cấp dưỡng cho cha, me trong trường hợp cha, mẹ không có khả năng lao động va không có tai sản để tự nuôi mình. Quyền và ngiữa vụ vé tài sản: Pháp luật về Hôn nhân và Gia đình phân định. quan hé pháp luật vẻ tai sản cia cha me và con bao gồm: quan hệ nuôi dưỡng, p dưỡng và quan hệ tai sản khác. Luật Hôn nhân va Gia đính điều chỉnh quan hé cấp dưỡng, nuôi dưỡng giữa cha mẹ vả con, đẳng thời kết hợp với Luật Dân sự điều chỉnh các quan hệ tài sản khác phát sinh giữa cha mẹ và con.
Nghĩa vụ cấp dưỡng, nuôi dưỡng của con đối với cha me lả nghĩa vụ pháp ly đồng thời nó còn ‘mang tính chất tinh cảm, đạo đức,. Nghĩa vụ này được pháp luật quy đính gắn liển với nhân thân của con va không thé thay thé hoặc chuyển giao cho người khác. Các quan hệ tài sản khác bao gồm: Được hưởng quyển vé tai sẵn tương 1 xứng với công sức déng góp vào tải sin của gia đỉnh. Con từ đủ 15 tuổi trở lên có thể tư mình quan lý tai sản riêng hoặc nhữ cha me quản lý.
"Như vậy căn cứ phát sinh quyền và nghĩa vụ của con đối với cha me dựa trên những quan hệ đặc biết đó là huyết thống hoc mudi dưỡng nên mang tính chất lâu dai bên vững, Khác với quan hệ pháp luật dân sự khác phát sinh từ thoä thuận theo hợp đồng dân sự hoặc theo quy định pháp luật như bổi thường thiệt hại ngoài hợp đồng nền chi tén tại trong một thời hạn xác định. Quyển và ngiãa vụ của con đối cha me về nguyên tắc được zác lập từ khi con sinh ra đến khi con trưởng thành, Do xuất phát tử tính chất của mồi quan hệ giữa cha, mẹ va con chứa đựng yêu tổ tinh cảm thiêng liêng, thể hiên tình thương yêu và trách nhiệm nên sự điều chỉnh của pháp luật trong mồi quan hệ nay cũng chi la tương đối Quyên và nghĩa vu của con đối với cha mẹ được quy định theo nguyên. tắc bình đẳng. Binh đẳng giữa các con trong mỗi quan hệ về quyển vả nghĩa vụ với cha me, không phân biệt con nuôi hay con dé, con trai hay con gai, con trong giá thú hay con ngoai gia thủ.
Bình đẳng giữa vợ va chẳng trong việc thực hiện. nghĩa vụ đối với con. Mặt khác, quyền vả nghĩa vụ của con đối với cha me được. thực hiền một cách trực tiép vả chung giữa céc con.
Bởi vi công ơn sinh thành của cha mẹ là vô bờ bên, không chỉ nuôi day con khôn lớn nên người ma còn hy sinh. tất cả vi con. Con phải đến đáp công ơn dưỡng duc cia cha me, báo hiểu ding sinh thành. ~ Thực hiện quyền và nghĩa vụ của con đối với cha mẹ Thực hiện pháp luật là hành vi thực tế hợp pháp, có mục đích của các chữ thể pháp luật nhằm hiện thực hóa các quy đính của pháp luất, lâm cho chúng dt vào cuộc sống”, Thực hiện pháp luật được tiền hành thông qua các hình thức khác nhau, bao gém bổn hình thức cơ ban đó là tuân thủ pháp luật, chấp hành pháp luật, sử dụng pháp luật va áp dụng pháp luật.
‘Theo đó, thực hiện quyên và nghĩa vụ của con đôi với cha mẹ là hình thức sử dụng pháp luật và chấp hành pháp luật. Sử dụng pháp luật là hình thức thực "hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện các quyên, tự do pháp lý. ‘wing Đạihọc Lo Bì NGL 2013. Gio wih Lí hận Nhi nước vi phip hột NX Công manhân dẫn t 183 của minh, Thực hiên các quyển, tư do pháp ly là những hảnh vi ma pháp luật cho 'phép nên các chủ thể thực hiện các quyển đó theoý chí của minh.
Chap hảnh pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật thực hiên nghĩa vụ pháp lý của mình bằng hành động tích cực. Các quy định của pháp luật mang tính bắt buộc các chủ thể phải tiền hanh những hảnh vi tích cực nhất định. chẳng han, con cấp dưỡng cho cha, me trong trường hợp cha, mẹ không có khả nang lao động và không có tài sản để tự nuối minh. Thực hiện quyền và ngiữa vụ của con đối với cha mẹ là việc thực hiện các qnyén te do và ng)ữa vu pháp If ma pháp luật cho pháp con được hướng được làm, được đôi lỗi và những điễn buộc con phải lầm vi lợi ich của con của cha me bao gém nghĩa vụ và quyén về nhân thân và ngiữa vụ và quyên về tài sản.
Do la khái niêm đưới góc độ pháp luật, vé mat hội th việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của con đổi với cha me lả xuất phát tir truyén thống lâu đời của người 'Việt Nam được ghi nhân trong các chuẩn mực zã hội như chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực phong tục tập quán, chuẩn mực tôn giáo, tín ngưỡng,. va anh hưởng, của từ tưởng Nho giáo. Các thanh viên trong gia đính luôn yêu thương, gin bó, "nương tựa vào nhau "trễ cây cha, giả cậy con”, thể hệ trước chấm lo, nuôi dạy thể hệ con chau, thể hệ sau nói nghiệp tổ tiên, chăm sóc, phụng dưỡng khi ông bả, cha me giả, đau ốm. Trước khi qua đời, ông ba, cha me còn trao truyền tải sản thừa tự cho thé hệ sau, Con cái có ruộng vườn dé canh tác, nha dé ở lả do tổ tiên, ông ba, cha mẹ để lại.
Do 1a cơ sở zã hội cho sự hình thành những giá trị tốt đẹp vẻ tình cảm gia đính, lòng biết ơn cha me va triết lí “hướng vé côi nguồn” của người Việt Nam. Lang biết ơn cha mẹ được và được thể hiện trong chữ “Hiểu” Hiểu la hết long với cha mẹ, để tang cha mẹ!Š. Với nghĩa đó, con cải có “Hiểu” la phải quan tâm, chăm sóc cha me, ông ba - người đã có công sinh thành va nuôi dưỡng minh nền người. Tuy nhiên đổi con người Viet Nam truyền thống, yêu tô gia đính, dòng họ không tôn tai biét lêp ma tôn tại trong không gian lãng, trong mỗi quan hé với nước.
Trong nha có gia phong, gia huấn, dang ho có gia pl trong lang có hương ước, trong nước cỏ pháp luật. đều những quy định rất rổ về ‘Vida ging 2007. Từ đến tổng Vat.NHB Từ ổn bách khoa, 410 33 trách nhiêm của con cháu đổi với ông ba, cha mẹ và đất nước. Mỗi người con, ngoài nghĩa vụ thực hiện chữ Hiểu trong gia đình, hiều thảo déi với ông bả, cha me mà còn phải ý thức r6 về nguồn cội, sống sao cho xứng dang để lam rạng danh: tổ tiên.