chương 1 và chương 2 [35]. Tuy 17 nhiên, giáo trình này chưa đề cập mát cách sâu sắc và có há thống, toàn dián cơ sá lý luận cũng như những giải pháp về quyền sử dÿng đất lâm nghiáp hián nay. Bài viết cāa tác giả Nguyßn Hải Vân & Nguyßn Viát Dũng, <Chồng lấn quyền sử dÿng đất: Thách thăc cho quy hoạch và quản lý rừng đặc dÿng ở Việt Nam= tổng hợp mát số đánh giá ban đầu từ các nghiên cău cāa Trung tâm Con ngưßi và Thiên nhiên (PanNature), Trung tâm Tư vấn và Quản lý Tài nguyên (CORENARM) cùng Trung tâm Phát triển Nông thôn miền Trung (CRD) trong năm 2014 về hián trạng chồng lấn quyền sử dÿng đất trong há thống rừng đặc dÿng Viát Nam [8]. Tài liáu tập hợp những số liáu và bằng chăng thực tế về hián tượng chồng lấn thông qua các kết quả phân tích thống kê và khảo sát hián trưßng cāa nhóm tác giả.
Từ kết quả nghiên cău, nhóm tác giả cũng đề xuất lựa chán cách tiếp cận đồng quản lý như mát giải pháp phù hợp trước mắt phần nào giúp giải quyết những tồn tại mang tính lßch sử kể trên mà các khu rừng đặc dÿng hián đang phải đối mặt. Tác giả Huỳnh Tấn Anh (2006), Thực trạng và giải pháp quản lý, sử dÿng đất lâm nghiệp cāa Lâm tr°ờng Thuận An huyện Đắc Song, Tỉnh Đắc Nông, Luận văn thạc sĩ kinh tế, Trưßng Đại hác Nông nghiáp 1 Hà Nái. Luận văn há thống hóa cơ sá lý luận và thực tißn về quản lý và sử dÿng đất lâm nghiáp. Đánh giá thực trạng quyền sử dÿng đất lâm nghiáp cāa lâm trưßng, tìm các nguyên nhân ảnh hưáng tới quản lý, sử dÿng đất lâm nghiáp cāa lâm trưßng [2].
Khuyến nghß mát số giải pháp chā yếu hoàn thián công tác quản lý, sử dÿng đất cho lâm trưßng trong các năm tới. Luận văn nghiên cău khía cạnh kinh tế về thực trạng và giải pháp quản lý, sử dÿng đất lâm nghiáp cāa mát lâm trưßng. Chưa tìm hiểu mát cách toàn dián pháp luật về quyền sử dÿng đất lâm nghiáp trên phạm vi ráng. Tác giả Lê Minh Tuynh (2011), Quyền sử dÿng đất nông nghiệp đối với phát triển kinh tế ở các tỉnh Bắc Trung Bộ, Luận án Tiến sĩ Kinh tế chính trß, Hác vián chính trß - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh.
Luận án làm rõ viác thực hián quyền sử dÿng đất nông nghiáp nhằm phát triển kinh tế Viát Nam nói chung và các tỉnh Bắc Trung Bá nói riêng. Khái quát, mô tả băc tranh hián thực á vùng Bắc Trung Bá về quyền sử dÿng đất nông nghiáp, phân tích quan há lợi ích kinh tế giữa chā thể sử 18 dÿng và nhà nước. Đồng thßi luận án chỉ ra những bất cập trong chính sách đất đai qua từng giai đoạn lßch sử, làm luận că cho viác đưa ra các giải pháp để điều chỉnh chính sách đất đai, điều chỉnh quan há lợi ích kinh tế về quyền sử dÿng đất nông nghiáp trong nền kinh tế thß trưßng đßnh hướng xã hái chā nghĩa á Viát Nam nói chung và vùng Bắc Trung Bá nói riêng [40]. Luận án nghiên cău về góc đá kinh tế chính trß, không đi sâu nghiên cău quyền sử dÿng đất nông nghiáp theo góc đá chuyên ngành pháp lý.
Bài viết cāa nhóm tác giả Tô Đình Phúc, Phan Đình Nhã, Phạm Quang Tú, Đß Duy Khôi (2013), Mâu thuẫn đất đai giữa công ty lâm nghiệp và ng°ời dân địa ph°¡ng, Hà Nái. Nghiên cău này được thực hián tại các nơi đang xảy ra tranh chấp giữa công ty lâm nghiáp và ngưßi dân tại Lạng Sơn, Quảng Bình, Đăk Lăk, Lâm Đồng. Nhìn chung, nguyên nhân chā yếu là do tình trạng ngưßi dân thiếu đất sản xuất cùng với những bất cập trong quản lý, sử dÿng đất cāa các công ty lâm nghiáp, dẫn đến viác ngưßi dân đã lấn, chiếm đất, làm phát sinh mâu thuẫn [36]. Bài viết cāa tác giả Trần Quang Huy (2011), <Các vấn đề pháp lý về đất đai và bất động sản ở Cộng hòa Liên bang Đăc=, Tạp chí Luật hác số 8/2011.
Bài viết đề cập đến quan há sá hữu, quan há đất đai á Cáng hòa liên bang Đăc. Nước Đăc quy đßnh có nhiều hình thăc sá hữu về đất đai trong đó có sá hữu tư nhân về đất đai. Thông qua nghiên cău các chính sách và pháp luật kinh doanh bất đáng sản cāa Cáng hòa Liên bang Đăc, tác giả nêu mát số kinh nghiám áp dÿng về vấn đề này cho Viát Nam [19]. Đây là tài liáu có giá trß tham khảo cả về lý luận và thực tißn đối với pháp luật về quyền sử dÿng đất lâm nghiáp á nước ta hián nay.
Bài viết: <Hoàn thiện quy định cāa pháp luật về quản lý, sử dÿng đất tại các nông, lâm tr°ờng= cāa tác giả Lê Hải Đưßng và Đß Tiến Dũng đăng trên Tạp chí Nghiên cău Lập pháp số 22 (422), tháng 11/2020. Trong bài viết, các tác giả đã nhận đßnh rằng: Trải qua quá trình hình thành và phát triển, các nông, lâm trưßng đã có những đóng góp tích cực vào sự nghiáp phát triển kinh tế - xã hái, xây dựng cơ sá hạ tầng, làm thay đổi dián mạo khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, vùng đồng bào dân tác cũng như bảo đảm ổn đßnh chính trß, trật tự an toàn 19 xã hái trên đßa bàn khu vực nông thôn, miền núi; giải quyết viác làm, cải thián đßi sống nhân dân [10]. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt đáng cāa các nông, lâm trưßng cũng đã bác lá những hạn chế, bất cập, đặc biát là trong quản lý, sử dÿng đất đai. Vì vậy, cùng với viác tiếp tÿc sắp xếp, đổi mới nái dung, phương thăc hoạt đáng cāa các nông, lâm trưßng thì cần hoàn thián quy đßnh cāa pháp luật về quản lý, sử dÿng đất tại các nông, lâm trưßng& Bài viết: <Vấn đề thu hồi đất liên quan đến nông lâm= cāa tác giả Trần Chiến đăng trên web: https://dangcongsan.vn/ban-doc/y-kien-ban-doc/van-de-thu-hoi-dat- lien-quan-den-nong-lam-629196.
Tác giả cho rằng: Viác xác đßnh giá đất phải đảm bảo thßi điểm xác đßnh giá đất và thßi hạn sử dÿng đất. Khi xác đßnh giá đất cÿ thể, đã gặp khó khăn, vướng mắc trong viác xác đßnh thßi điểm để xác đßnh giá đất, nguyên nhân là do ngày ban hành các quyết đßnh giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mÿc đích sử dÿng đất& và thßi hạn sử dÿng đất chưa xác đßnh cÿ thể (như ngày ban hành quyết đßnh là mát ngày, nhưng thßi hạn sử dÿng đất được tính từ ngày nhà đầu tư được lựa chán là chā đầu tư), từ đó dẫn đến có nhiều cách hiểu khác nhau& Tác giả Gerhard Weiss, Ivana Gudurie’ and Bernh Wolfslehner trong bài viết <Review of forest owners’ organizations in selected Eastern European countries= (đánh giá các tổ chăc sá hữu rừng á mát số nước Đông Âu) chỉ ra rằng sá hữu tư nhân về đất đai, đặc biát là sá hữu tư nhân những khu rừng mới đang là mát vấn đề thách thăc trong quản lý rừng. Đồng thßi nghiên cău chỉ ra những thách thăc mà các quốc gia phải quan tâm khi đánh giá cơ cấu sá hữu tư nhân về rừng cũng như các chính sách. Đặc biát, nếu thực hián những chính sách như giao đất rừng cho ngưßi dân, cáng đồng, thì những vấn đề về quản lý rừng <tư nhân= đó phải trá thành chā đề quan tâm.
Đây cũng là vấn đề chưa được giải quyết á các nước Châu Âu cũng như á Viát Nam. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyền sử dụng đất lâm nghiệp Bài viết cāa tác giả Trần Thß Minh Châu (2014), Phân chia lợi ích trong chế độ sở hữu toàn dân về đất đai ở n°ớc ta, Tạp chí Cáng sản, số 11/2014. Bài viết chỉ 20 ra sự phân chia đßa tô trong chế đá SHTD về đất đai á nước ta giữa các chā thể kinh tế là vô cùng phăc tạp, có lợi cho mát số cá nhân hoặc là nhóm lợi ích có ưu thế. Điều này là nguyên nhân chính gây ra sự bất công, mâu thuẫn, tranh chấp, khiếu kián kéo dài về đất đai làm mất ổn đßnh xã hái trong thßi gian qua.
Để cơ chế phân chia đßa tô đảm bảo được sự công bằng giữa các chā thể trong xã hái, tác giả kiến nghß mát số giải pháp tráng tâm cần phải thực hián như: nâng cao chất lượng, tính dài hạn, ổn đßnh, trong thực hián quy hoạch sử dÿng đất; đảm bảo cho nông dân QSDĐ nông nghiáp lâu dài; chú tráng đầu tư dßch vÿ công về đất đai và siết chặt kỷ luật đối với công chăc và cơ quan quản lý đất đai để ngăn chặn lạm quyền, tham nhũng [4]. Bài viết cāa tác giả Vũ Văn Mß (2014), Luật Đất đai năm 2013: C¡ hội cho đồng bào dân tộc thiểu số thoát nghèo tại tỉnh Hoà Bình, Đăk Lăk, Đăk Nông, Hà Nái. Dựa trên kết quả khảo sát được thực hián tại tỉnh Hoà Bình, Đăk Lăk, Đăk Nông nghiên cău này đã đưa ra kết luận tình trạng thiếu đất, không có đất cāa đồng bào dân tác thiểu số tại các tỉnh miền núi chính là mát nguyên nhân chā yếu dẫn đến tình trạng đói nghèo, tranh chấp đất đai và gây nên bất ổn xã hái. Đồng thßi, tác giả nghiên cău khuyến nghß cần đẩy mạnh viác giao đất cho ngưßi dân tác thiểu số trong bối cảnh thực hián Luật Đất đai năm 2013 và chā trương, chính sách mới ban hành trên cơ sá giải quyết kßp thßi, đúng pháp luật những tồn tại hián nay trong viác quản lý, sử dÿng đất đai cāa các công ty nông, lâm nghiáp.
Tổ chăc Oxfam (2013), Báo cáo về tham vấn cộng đồng góp ý kiến Dự thảo Luật Đất đai năm 2003 sửa đổi. Nhóm thực hián Báo cáo này đã tham vấn cáng đồng ráng rãi trên lãnh thổ Viát Nam, đặc biát là phân tích các câu chuyán đau lòng về đất đai đã từng dißn ra thực tế á Long An, Quảng Bình, Yên Bái. Trên cơ sá đó, nhóm thực hián đưa ra các khuyến nghß sửa đổi LĐĐ năm 2003. Có thể đánh giá, các khuyến nghß cāa tổ chăc Oxfam là xác đáng vì nó dựa trên ý kiến cāa mát số lượng lớn ngưßi dân trong xã hái.
Trong số đó có mát số khuyến nghß được nghiên cău sinh sử dÿng khi phân tích đề tài luận án cāa mình. Ví dÿ, khuyến nghß cần giao đất cho ngưßi dân tác thiểu số; thu hồi đất cāa ngưßi dân đã chết, ngưßi thoát ly làm viác nhà nước, ngưßi rßi khỏi nơi cư trú; cần có chính sách quan tâm đến đßi sống và sản 21 xuất, tạo viác làm cho ngưßi dân sau khi thu hồi đất; bổ sung quy đßnh chi tiết hơn về công khai, minh bạch trong thu hồi đất.