CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ, BẢO TRÌ HỆ THỐNG GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ 1. Các khái niệm cơ bản 1. Khái niệm đường giao thông Luật Giao thông Đường bộ có quy định: Mạng lưới đường bộ được chia thành sáu hệ thống, gồm quốc lộ, đường tỉnh, đường huyện, đường xã, đường đô thị và đường chuyên dùng, quy định như sau: - Quốc lộ là đường nối liền Thủ đô Hà Nội với trung tâm hành chính cấp tỉnh; đường nối liền trung tâm hành chính cấp tỉnh từ ba địa phương trở lên; đường nối liền từ cảng biển quốc tế, cảng hàng không quốc tế đến các cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính trên đường bộ; đường có vị trí đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng, khu vực - Đường giao thông tỉnh là đường nối trung tâm hành chính của tỉnh với trung tâm hành chính của huyện hoặc trung tâm hành chính của tỉnh lân cận; đường có vị trí quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh - Đường huyện là đường nối trung tâm hành chính của huyện với trung tâm hành chính của xã, cụm xã hoặc trung tâm hành chính của huyện lân cận; đường có vị trí quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện - Đường xã là đường nối trung tâm hành chính của xã với các thôn, làng, ấp, bản và đơn vị tương đương hoặc đường nối với các xã lân cận; đường có vị trí quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của xã - Đường đô thị là đường trong phạm vi địa giới hành chính nội thành, nội thị - Đường chuyên dùng là đường chuyên phục vụ cho việc vận chuyển, đi lại của một hoặc một số cơ quan, tổ chức, cá nhân. Khái niệm quản lý Quản lý theo nghĩa chung nhất: là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra.
Quản lý là một hoạt động có tính chất phố biến, mọi nơi, mọi lúc, trong mọi lĩnh vực, mọi cấp độ và liên quan đến mọi người. Đó là một hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công và hợp tác làm một công việc để đạt được mục tiêu chung. Theo nghĩa rộng, quản lý là hoạt động có mục đích của con người, quản lý là hoạt động do một hay nhiều người điều phối hành động của những người khác nhằm đạt được một mục tiêu nào đó một cách có hiệu quả. Như vậy, quản lý là sự áp dụng kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm để điều khiển nguồn lực thực hiện các tiến trình để giải quyết các vấn đề.
Theo quan niệm của các nhà khoa học nghiên cứu về quản lý hiện nay: “Quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để chúng phát triển phù hợp với quy luật, đạt tới mục đích đã đề ra và đúng với ý trí của người quản lý”. Theo cách hiểu này thì quản lý là việc tổ chức, chỉ đạo các hoạt động của xã hội nhằm đạt được một mục đích của người quản lý. Trong doanh nghiệp việc quản lý thực hiện ở nhiều lĩnh vực khác nhau như: quản lý nhân sự, quản lý sản xuất, quản lý tài chính,. Khái niệm bảo trì Bảo trì là hoạt động chăm sóc kĩ thuật, điều chỉnh, sửa chữa hoặc thay thế một hoặc nhiều chi tiết hay cụm chi tiết máy nhằm duy trì hoặc khôi phục các thông số hoạt động, bảo đảm máy móc thiết bị hoạt động với năng suất, tốc độ, tải trọng đã xác định trước.
Theo luật giao thông đường bộ có quy định về bảo trì đường bộ là ảo trì đường bộ là thực hiện các công việc bảo dưỡng và sửa chữa đường bộ nhằm duy trì tiêu chuẩn kỹ thuật đường bộ thì: Bảo trì công trình đường bộ là tập hợp các công việc nhằm bảo đảm và duy trì sự làm việc bình thường, an toàn của công trình đường bộ theo quy định của thiết kế trong 8 quá trình khai thác, sử dụng. Nội dung bảo trì công trình đường bộ có thể bao gồm một, một số hoặc toàn bộ các công việc sau: kiểm tra, quan trắc, kiểm định chất lượng, bảo dưỡng và sữa chữa công trình nhưng không bao gồm các hoạt động làm thay đổi công năng, quy mô công trình đường bộ. Đặc điểm và vai trò của hệ thống giao thông đường bộ 1. Đặc điểm của hệ thống giao thông đường bộ - Đường gồm có: nền đường, mặt đường, lề đường, lề phố - Cầu đường bộ gồm có: cầu vượt sông, cầu vượt khe núi, cầu vượt trong đô thị, cầu vượt đường sắt, cầu vượt đường bộ, cầu vượt biển) và bao gồm cả cầu dành cho người đi bộ.
- Hầm đường bộ bao gồm: hầm qua núi, hầm ngầm qua sông, hầm chui qua đường bộ, hầm chui qua đường sắt, hầm chui qua đô thị và hầm dành cho người đi bộ - Ngoài ra còn có bến phà, cầu phao đường bộ, đường ngầm, đường tràn Nhắc đến đường bộ phải nhắc đến các công trình đường bộ, đây là các công trình gồm đường bộ, nơi dừng xe, đỗ xe trên đường bộ, đèn tín hiệu, vạch kẻ đường, cọc tiêu, rào chắn, biển báo hiệu, đảo giao thông, dải phân cách, cột cây số, tường, kè, hệ thống thoát nước, trạm kiểm tra tải trọng xe, trạm thu phí và các công trình, thiết bị phụ trợ đường bộ khác. Vai trò của hệ thống giao thông đường bộ - Hệ thống đường bộ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Trong quá trình khai thác, khả năng phục vụ của đường bị suy giảm do tác động của xe và các yếu tố môi trường. Điều đó sẽ ảnh hưởng rất lớn đến người sử dụng đường (tăng thời gian tham gia giao thông, tăng chi phí do tiêu hao nhiên liệu và chi phí thay thế phụ tùng hư hỏng) và điều quan trọng hơn cả là ảnh hưởng đến tính mạng người sử dụng đường một khi tai nạn xảy ra mà nguyên nhân chính là do mặt đường bị hư hỏng.
- Giao thông ngày nay càng đóng vai trò quan trọng cho phát triển kinh tế ở một đơn vị lãnh thổ. Nếu một địa phương, một vùng hay một quốc gia (sau đây gọi chung là “lãnh 9 thổ”) có hệ thống giao thông hiện đại sẽ giúp góp phần giải quyết tốt một phần nhất định vấn đề lưu thông trong nền kinh tế dưới góc độ vận chuyển, chuyên chở con người, hàng hóa, thông tin hay các vật thể có liên quan phục vụ cho phát triển kinh tế. Bên cạnh đó, giao thông còn có những tác động đến vấn đề môi trường. Nếu một lãnh thổ có được một hệ thống giao thông hiệu quả thì lãnh thổ đó sẽ có nhiều cơ hội phát triển như mở rộng thị trường, thu hút nhiều đầu tư từ bên ngoài + Tác động trực tiếp: Giao thông trực tiếp giúp mở rộng thị trường; giảm thiểu các chi phí và đem lại nhiều cơ hội hợp tác từ bên ngoài cho phát triển.
+ Tác động gián tiếp: Một nền kinh tế thị trường trong một lãnh thổ sẽ được phát triển mạnh mẽ trên toàn lãnh thổ đó khi được hỗ trợ của giao thông. Hệ thống giao thông hiệu quả sẽ giúp phân phối hàng hóa kịp thời đến người tiêu dùng với giá cạnh tranh hơn. Người tiêu dùng có nhiều sự lựa chon hơn khi quyết định chi tiêu vì sự đa dạng của các chủng loại hàng hóa - Phát triển giao thông tạo điều kiện cho quá trình chuyên môn hóa sản xuất theo khu vực địa lý nhằm gia tăng năng suất và sự tương tác theo không gian. Một chủ thể kinh tế hướng tới việc sản xuất hàng hóa và dịch vụ bằng việc kết hợp phù hợp nhất giữa vốn, lao động và nguyên liệu thô.
Vì vậy, một khu vực cụ thể sẽ có khung hướng chuyên môn hóa sản xuất loại hàng hóa và dịch vụ mà nó có lợi thế lợi nhất (hoặc có ít bất lợi nhất) so với các khu vực khác với điều kiện giao thông phù hợp và sẵn sàng cho trao đổi thương mại. Thông qua việc chuyên môn hóa sản xuất theo khu vực địa lý được giao thông hỗ trợ hiệu quả, sản xuất sẽ phát triển. - Một hệ thống giao thông hiệu quả sẽ giúp phân công lao động và thực hiện chuyên môn hóa sản xuất giữa các khu vực địa lý tốt hơn nhằm khai thác hiệu quả được lợi thế cạnh tranh của từng khu vực. Do đó, việc phân bổ nguồn lực của nền kinh tế sẽ đạt hiệu quả hơn.
Ngày nay, trong khi các nguồn lực giúp duy trì nền tảng cho các hoạt động kinh tế, những lợi thế của một nền kinh tế thường gắn nhiều hơn với các dòng chu chuyển của tất cả các loại nguyên liệu phục vụ cho các hoạt động kinh tế. Đồng thời, các nguồn lực, vốn và thậm chí là lao động thể hiện sự gia tăng các mức độ của tính động trong 10 nền kinh tế. Cụ thể, đối với trường hợp các công ty đa quốc gia, chúng thu lợi từ việc cải tiến va phát triển hệ thống giao thông ở 2 thị trường lớn như sau: - Thị trường hàng hóa: Việc cải thiện hiệu quả giao thông để các hãng sản xuất có khả năng tiếp cận và sử dụng các nguồn nguyên liệu đầu vào cũng như đối với việc phân phối sản phẩm đến với từng loại khách hàng của chúng sẽ mở rộng các cơ hội đạt được các mục tiêu kinh doanh và bán được nhiều hàng hóa cần thiết cho các hệ thống sản xuất và công nghiệp. -Thị trường lao động: Nâng cao khả năng tiếp cận nguồn lao động và việc giảm chi phí tiếp cận đó, chủ yếu được cải thiện bằng việc thay thế lao động (phạm vi địa phương) hoặc sử dụng chi phí lao động thấp hơn (phạm vi toàn cầu).
Khi nhìn nhận dưới góc độ sản xuất, nếu chỉ xem tầm quan trọng và ảnh hưởng của giao thông tới hoạt động sản xuất của nền kinh tế chỉ dựa trên chi phí trung bình của nó để tạo ra một đơn vị hàng hóa thì chưa đủ. Giao thông cũng đóng vai trò như là một yếu tố sản xuất. Một hệ thống giao thông hiệu quả sẽ giúp tạo cầu nối giữa nhà sản xuất với khách hàng. Các tác động lớn của giao thông lên quá trình phát triển kinh tế, như là một yếu tố sản xuất, có thể được xem xét ở các khía cạnh sau: - Chuyên môn hóa theo khu vực địa lý: Phát triển giao thông tạo điều kiện cho quá trình chuyên môn hóa sản xuất theo khu vực địa lý nhằm gia tăng năng suất và sự tương tác theo không gian.