Nghiên Cứu Phương Pháp Lọc Nhiễu Thích Nghi Trong Tách Tiếng Tim Và Tiếng Phổi

Chuyên khảo phân tích Nghiên cứu phương pháp lọc nhiễu thích nghi trong tách tiếng tim và tiếng phổi, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Đỗ Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Thị Hằng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Giáo Dục Ngôn Ngữ Cho Trẻ Mẫu Giáo 5-6 Tuổi Qua Tác Phẩm Văn Học Tại Hạ Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hạ Long

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƯỜNG MẦM NON
• 1.1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non
• 1.2.2. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
• 1.2.3. Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
• 1.3. Một số vấn đề cơ bản về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.1. Tác phẩm văn học sử dụng trong giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non
• 1.3.2. Tầm quan trọng của việc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.3. Mục tiêu, nguyên tắc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.4. Nội dung giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.5. Phương pháp, hình thức giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.6. Đánh giá kết quả giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4. Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.1. Lập kế hoạch giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.2. Tổ chức giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.3. Chỉ đạo giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.4. Kiểm tra, đánh giá giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.5.1. Các yếu tố khách quan
• 1.5.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 2.1. Giới thiệu về thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội của thành phố Hạ Long
• 2.1.2. Tình hình giáo dục mầm non thành phố Hạ Long
• 2.2. Mục đích, nội dung, phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Đối tượng khảo sát
• 2.2.3. Nội dung khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu
• 2.3. Kết quả khảo sát thực trạng
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về tầm quan trọng, mục tiêu của giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.2. Thực trạng giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.3. Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4. Đánh giá chung về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4.1. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu của hoạt động giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mầm non
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu của giáo dục mầm non
• 3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính đồng bộ
• 3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn
• 3.1.5. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi
• 3.1.6. Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả
• 3.2. Các biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.2. Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh phù hợp với tình hình thực tế
• 3.2.3. Tổ chức bồi dưỡng năng lực giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.4. Xây dựng cơ chế phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường tham gia giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.5. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.4.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.4.3. Phương pháp khảo nghiệm
• 3.4.4. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phương Pháp Lọc Nhiễu Tiếng Tim và Tiếng Phổi

Tiếng tim và tiếng phổi là những tín hiệu sinh lý quan trọng để chẩn đoán các bệnh lý liên quan đến hệ tim mạch và hô hấp. Tuy nhiên, việc thu thập và phân tích các tín hiệu này thường gặp nhiều khó khăn do sự tồn tại của nhiễu. Nhiễu có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm nhiễu điện từ, nhiễu cơ học (do cử động của bệnh nhân), và sự chồng lấn của tiếng tim và tiếng phổi với nhau. Do đó, việc lọc nhiễu là một bước quan trọng để cải thiện chất lượng tín hiệu và tăng độ chính xác của chẩn đoán. Các phương pháp lọc nhiễu truyền thống như lọc thông thấp và lọc thông cao có thể không hiệu quả trong việc loại bỏ các loại nhiễu phức tạp và biến đổi theo thời gian. Vì vậy, các phương pháp lọc nhiễu thích nghi đã được phát triển để giải quyết vấn đề này, giúp cải thiện chất lượng tín hiệu và nâng cao độ tin cậy trong chẩn đoán.

1.1. Tầm Quan Trọng của Tách Tiếng Tim và Tiếng Phổi

Việc tách tiếng tim và tiếng phổi một cách chính xác là cực kỳ quan trọng trong chẩn đoán y khoa. Thông thường, bác sĩ sẽ nghe âm thanh sinh lý này bằng ống nghe. Việc phân biệt tiếng tim và tiếng phổi giúp xác định các vấn đề như bệnh van tim, viêm phổi, hoặc các bất thường khác trong hệ hô hấp và tim mạch. Tuy nhiên, việc này thường khó khăn do sự chồng chéo của các tín hiệu này. Phương pháp lọc nhiễu thích nghi giúp tách biệt các tín hiệu này, cải thiện khả năng chẩn đoán chính xác.

1.2. Các Loại Nhiễu Thường Gặp trong Tín Hiệu

Các tín hiệu tim mạch và hô hấp thường bị ảnh hưởng bởi nhiều loại nhiễu khác nhau. Nhiễu điện từ từ các thiết bị điện tử xung quanh, nhiễu cơ học do chuyển động của bệnh nhân, và nhiễu sinh lý từ các cơ quan khác trong cơ thể đều có thể làm giảm chất lượng tín hiệu. Một vấn đề phức tạp là sự chồng lấn giữa tiếng tim và tiếng phổi. Các phương pháp lọc nhiễu thích nghi cần phải được thiết kế để xử lý hiệu quả các loại nhiễu này, đảm bảo tín hiệu rõ ràng và chính xác.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Lọc Nhiễu Tiếng Tim và Phổi

Mặc dù các phương pháp lọc nhiễu truyền thống có thể loại bỏ một số loại nhiễu nhất định, chúng thường không hiệu quả trong việc xử lý các tín hiệu phức tạp và biến đổi theo thời gian như tiếng tim và tiếng phổi. Các phương pháp lọc tuyến tính như lọc Butterworth hoặc lọc Chebyshev có thể làm méo dạng tín hiệu gốc, đặc biệt là khi tần số của nhiễu gần với tần số của tín hiệu quan tâm. Hơn nữa, việc lựa chọn các tham số phù hợp cho bộ lọc truyền thống đòi hỏi kiến thức chuyên môn và thử nghiệm nhiều lần, điều này có thể tốn thời gian và công sức. Do đó, cần phải có các phương pháp lọc nhiễu tiên tiến hơn để giải quyết những hạn chế này và cải thiện hiệu quả của việc tách tiếng tim và tiếng phổi.

2.1. Hạn Chế Của Các Phương Pháp Lọc Truyền Thống

Các phương pháp lọc truyền thống như lọc Butterworth và Chebyshev có những hạn chế nhất định khi áp dụng cho tín hiệu sinh học. Chúng thường dựa trên các giả định về tính dừng của tín hiệu, điều này không đúng với tiếng tim và tiếng phổi, vốn là các tín hiệu biến đổi theo thời gian. Ngoài ra, việc thiết kế các bộ lọc này đòi hỏi phải biết trước tần số của nhiễu, điều này không phải lúc nào cũng khả thi. Hơn nữa, việc áp dụng các bộ lọc này có thể gây ra méo dạng tín hiệu, làm ảnh hưởng đến độ chính xác của chẩn đoán.

2.2. Tính Biến Đổi Theo Thời Gian Của Tín Hiệu Sinh Lý

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc lọc nhiễu tiếng tim và tiếng phổi là tính biến đổi theo thời gian của các tín hiệu này. Tần số và biên độ của tiếng tim và tiếng phổi có thể thay đổi đáng kể tùy thuộc vào tình trạng sinh lý của bệnh nhân, mức độ hoạt động, và các yếu tố khác. Do đó, các phương pháp lọc cố định không thể thích ứng với những thay đổi này và có thể dẫn đến hiệu suất lọc kém. Cần phải có các phương pháp lọc thích nghi có khả năng điều chỉnh các tham số của chúng theo thời gian để đối phó với sự biến đổi của tín hiệu.

III. Cách Lọc Nhiễu Thích Nghi Giải Pháp Tối Ưu Tiếng Tim Phổi

Phương pháp lọc nhiễu thích nghi là một giải pháp hiệu quả để giải quyết những hạn chế của các phương pháp lọc truyền thống. Các phương pháp này có khả năng tự động điều chỉnh các tham số của bộ lọc dựa trên đặc điểm của tín hiệu và nhiễu, giúp loại bỏ nhiễu một cách hiệu quả mà không làm méo dạng tín hiệu gốc. Một số thuật toán lọc nhiễu thích nghi phổ biến bao gồm LMS (Least Mean Squares), RLS (Recursive Least Squares), và Kalman filter. Các thuật toán này có thể được sử dụng để ước lượng và loại bỏ nhiễu một cách liên tục, ngay cả khi nhiễu có tính chất thay đổi theo thời gian. Việc sử dụng lọc nhiễu thích nghi giúp cải thiện đáng kể chất lượng tín hiệu và độ chính xác của chẩn đoán.

3.1. Nguyên Lý Hoạt Động Của Lọc Nhiễu Thích Nghi

Lọc nhiễu thích nghi hoạt động bằng cách sử dụng một bộ lọc có các tham số có thể điều chỉnh để ước lượng và loại bỏ nhiễu. Bộ lọc này sử dụng một tín hiệu tham chiếu chứa nhiễu và một thuật toán để tối ưu hóa các tham số của nó sao cho đầu ra của bộ lọc càng gần với tín hiệu mong muốn càng tốt. Các thuật toán như LMS và RLS sử dụng phản hồi từ đầu ra để điều chỉnh các tham số của bộ lọc một cách liên tục, cho phép nó thích ứng với những thay đổi trong tín hiệu và nhiễu.

3.2. Các Thuật Toán Lọc Thích Nghi Phổ Biến LMS RLS Kalman

Có nhiều thuật toán lọc thích nghi khác nhau, mỗi thuật toán có những ưu điểm và nhược điểm riêng. LMS là một thuật toán đơn giản và dễ thực hiện, nhưng nó có tốc độ hội tụ chậm. RLS có tốc độ hội tụ nhanh hơn, nhưng nó đòi hỏi nhiều tính toán hơn. Kalman filter là một thuật toán mạnh mẽ có thể xử lý các tín hiệu phi tuyến tính, nhưng nó phức tạp hơn và đòi hỏi phải biết trước mô hình trạng thái của tín hiệu. Việc lựa chọn thuật toán phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm của tín hiệu và nhiễu, cũng như các yêu cầu về tốc độ hội tụ và độ phức tạp tính toán.

IV. Ứng Dụng Thực Tế Nghiên Cứu Lọc Tiếng Tim Tiếng Phổi

Phương pháp lọc nhiễu thích nghi đã được ứng dụng rộng rãi trong nhiều nghiên cứu về tách tiếng tim và tiếng phổi. Các nghiên cứu đã chứng minh rằng các phương pháp này có thể cải thiện đáng kể tỷ lệ tín hiệu trên nhiễu (SNR) và độ chính xác của chẩn đoán. Ví dụ, một nghiên cứu đã sử dụng thuật toán LMS để loại bỏ nhiễu điện từ trong tín hiệu điện tâm đồ (ECG) và cho thấy rằng phương pháp này có thể cải thiện độ rõ nét của các sóng ECG và giúp phát hiện các bất thường về tim mạch. Một nghiên cứu khác đã sử dụng Kalman filter để tách tiếng tim và tiếng phổi và cho thấy rằng phương pháp này có thể cải thiện độ chính xác của việc xác định các thời điểm đóng mở van tim.

4.1. Cải Thiện Chất Lượng Tín Hiệu Điện Tâm Đồ ECG

Trong lĩnh vực điện tâm đồ (ECG), lọc nhiễu thích nghi giúp loại bỏ các nhiễu điện và nhiễu cơ, làm rõ nét các sóng P, QRS, T. Tín hiệu ECG được cải thiện cho phép bác sĩ dễ dàng phát hiện các rối loạn nhịp tim, thiếu máu cơ tim, và các bệnh lý tim mạch khác. Việc sử dụng các thuật toán như LMS đã cho thấy hiệu quả trong việc tăng cường SNR và giảm thiểu méo dạng tín hiệu.

4.2. Tăng Độ Chính Xác Trong Chẩn Đoán Bệnh Lý Hô Hấp

Trong chẩn đoán bệnh lý hô hấp, lọc nhiễu thích nghi giúp phân biệt rõ ràng giữa tiếng thở bình thường và tiếng rales, rhonchi (các âm thanh bất thường). Việc loại bỏ nhiễu nền và nhiễu từ môi trường giúp bác sĩ dễ dàng phát hiện các bệnh viêm phổi, hen suyễn, và các vấn đề hô hấp khác. Các phương pháp lọc thích nghi cho phép tách bạch tiếng tim và tiếng phổi, từ đó cải thiện đáng kể độ chính xác của chẩn đoán.

V. Kết Luận Tiềm Năng Và Hướng Phát Triển Của Lọc Nhiễu

Phương pháp lọc nhiễu thích nghi là một công cụ mạnh mẽ để cải thiện chất lượng tín hiệu sinh lý và nâng cao độ chính xác của chẩn đoán. Các phương pháp này có khả năng thích ứng với những thay đổi trong tín hiệu và nhiễu, giúp loại bỏ nhiễu một cách hiệu quả mà không làm méo dạng tín hiệu gốc. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết, chẳng hạn như việc tối ưu hóa các tham số của bộ lọc và phát triển các thuật toán mới có thể xử lý các loại nhiễu phức tạp hơn. Trong tương lai, lọc nhiễu thích nghi có thể được tích hợp vào các thiết bị y tế di động và hệ thống chẩn đoán từ xa, giúp cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt hơn cho bệnh nhân.

5.1. Tích Hợp Vào Thiết Bị Y Tế Di Động và Chẩn Đoán Từ Xa

Sự phát triển của thiết bị y tế di động và chẩn đoán từ xa mở ra cơ hội lớn cho việc ứng dụng lọc nhiễu thích nghi. Các thiết bị này có thể thu thập dữ liệu sinh lý của bệnh nhân tại nhà và truyền chúng đến bác sĩ để phân tích. Lọc nhiễu thích nghi giúp đảm bảo chất lượng dữ liệu, cải thiện độ tin cậy của chẩn đoán và cho phép giám sát sức khỏe từ xa một cách hiệu quả.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Phát Triển Thuật Toán Lọc Tiên Tiến

Các nghiên cứu trong tương lai sẽ tập trung vào việc phát triển các thuật toán lọc nhiễu thích nghi tiên tiến hơn, có khả năng xử lý các tín hiệu phi tuyến tính và nhiễu không dừng. Các thuật toán này có thể sử dụng mạng nơ-ron hoặc các kỹ thuật học máy khác để tự động học các đặc điểm của tín hiệu và nhiễu, từ đó cải thiện hiệu suất lọc và độ chính xác của chẩn đoán. Việc kết hợp lọc nhiễu thích nghi với các phương pháp xử lý tín hiệu khác cũng là một hướng nghiên cứu đầy hứa hẹn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 5-6 tuổi là thời kỳ then chốt trong tiến trình phát triển tâm sinh lý, đóng vai trò nền tảng giúp trẻ mẫu giáo hoàn thiện năng lực ngôn ngữ và tâm thế sẵn sàng bước vào lớp 1. Theo các khảo sát giáo dục mầm non, khoảng 100% trẻ bước vào cấp tiểu học cần được trang bị khả năng nghe - hiểu, phát âm chuẩn và vốn từ phong phú. Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thông qua các câu chuyện cổ tích, bài thơ, đồng dao được xem là con đường giáo dục ngôn ngữ tự nhiên và hiệu quả nhất.

Tuy nhiên, tại nhiều trường mầm non đô thị hiện nay, việc tổ chức hoạt động này còn mang tính hình thức, chủ yếu dừng lại ở việc đọc mẫu hoặc cho trẻ ghi nhớ cốt truyện cơ bản mà chưa phát triển tư duy ngôn ngữ mạch lạc. Nhằm giải quyết điểm nghẽn này, đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục của tác giả Đỗ Thanh Thúy (Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên) đã nghiên cứu chuyên sâu về công tác quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi qua tác phẩm văn học.

Khảo sát thực tiễn được triển khai tại 7 trường mầm non trọng điểm trên địa bàn thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh (bao gồm: Mầm non Hà Lầm, Cao Thắng, Hà Trung, Cao Xanh, Hạ Long, Hoa Hồng, Hồng Gai) vào tháng 4 năm 2022 với sự tham gia của 100 cán bộ quản lý và giáo viên. Đề tài tập trung chuẩn hóa 4 chức năng quản lý cốt lõi, cung cấp hệ thống 5 giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao năng lực sư phạm cho đội ngũ nhà giáo, hướng đến mục tiêu 100% trẻ 5-6 tuổi đạt chuẩn phát triển ngôn ngữ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết học tập trải nghiệm của David Kolb và mô hình phát triển ngôn ngữ trong bối cảnh xã hội của Erika Hoff (2006), chỉ ra rằng ngôn ngữ của trẻ được định hình tối ưu thông qua tương tác môi trường sống động và học liệu văn học phong phú. Nghiên cứu đồng thời kết hợp mô hình phát triển nghề nghiệp giáo viên của Piasta và cộng sự (2012) nhằm xác định tác động của quản lý chuyên môn đến năng lực giao tiếp ngôn ngữ của trẻ mầm non.

Khung lý thuyết của đề tài xoay quanh 4 khái niệm nền tảng:

• Quản lý giáo dục: Quá trình tác động có định hướng của chủ thể quản lý đến tập thể sư phạm và nguồn lực nhằm đạt mục tiêu giáo dục.
• Cấu trúc ngôn ngữ: Gồm 3 thành tố cơ bản là ngữ âm (âm tiết, ngữ điệu), từ vựng (nghĩa của từ) và ngữ pháp (cấu trúc câu nói).
• Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi: Quá trình bồi dưỡng 3 khía cạnh gồm nội dung diễn đạt, hình thái cấu trúc và chức năng giao tiếp, tạo kỹ năng tiền đọc - viết.
• Hoạt động làm quen tác phẩm văn học: Quy trình sư phạm giúp trẻ tiếp nhận giá trị nghệ thuật ngôn từ qua truyện kể, thơ ca, ca dao, sân khấu hóa kịch bản văn học.

Hệ thống quản lý được phân tích qua chu trình 4 chức năng cốt lõi: Lập kế hoạch giáo dục, Tổ chức thực hiện, Chỉ đạo chuyên môn và Kiểm tra - Đánh giá kết quả.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp thuận tiện (stratified convenience sampling) với quy mô mẫu là 100 khách thể điều tra, bao gồm 35 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng) và 65 giáo viên trực tiếp giảng dạy lớp mẫu giáo 5-6 tuổi tại 7 trường mầm non công lập thuộc thành phố Hạ Long.

Quá trình thu thập dữ liệu kết hợp đa dạng các công cụ:

• Điều tra bằng bảng hỏi cấu trúc sử dụng thang đo Likert 5 mức độ để định lượng nhận thức và thực trạng quản lý.
• Phỏng vấn sâu 15 cán bộ quản lý và giáo viên cốt cán để làm rõ các rào cản tổ chức thực tế.
• Phương pháp chuyên gia xin ý kiến đánh giá từ 10 nhà khoa học tâm lý - giáo dục về tính cần thiết và tính khả thi của giải pháp.
• Nghiên cứu sản phẩm hoạt động thông qua việc phân tích hồ sơ giáo án, góc văn học và sản phẩm ngôn ngữ của trẻ.

Dữ liệu được xử lý bằng phương pháp thống kê toán học (tính điểm trung bình Mean, độ lệch chuẩn SD, tỷ lệ phần trăm và kiểm định tương quan). Việc lựa chọn phương pháp phân tích định lượng kết hợp định tính giúp lượng hóa chính xác thực trạng, loại bỏ yếu tố cảm tính và đảm bảo độ tin cậy khoa học cao cho các kết luận đề xuất. Toàn bộ tiến trình khảo sát thực địa được hoàn thành trong tháng 4/2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại 7 trường mầm non trên địa bàn thành phố Hạ Long ghi nhận các kết quả định lượng cụ thể:

• Nhận thức về vai trò giáo dục ngôn ngữ: 100% cán bộ quản lý và giáo viên khẳng định hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học có tầm quan trọng đặc biệt với điểm trung bình đạt 4.25/5.0. Tuy nhiên, mức độ hiện thực hóa vào bài giảng thường nhật chỉ đạt mức trung bình khá với điểm số 3.65/5.0.
• Thực trạng áp dụng phương pháp dạy học: Phương pháp đọc kể diễn cảm và sử dụng đồ dùng trực quan truyền thống chiếm ưu thế áp đảo với tỷ lệ 78.5% giáo viên sử dụng thường xuyên. Ngược lại, các phương pháp kích thích tư duy ngôn ngữ bậc cao như đóng vai sân khấu hóa và tập cho trẻ kể chuyện sáng tạo chỉ đạt 42.3% do hạn chế về thời lượng tiết học (25-30 phút/tiết).
• Đánh giá các chức năng quản lý: Khâu lập kế hoạch đạt điểm trung bình 3.75/5.0 và chỉ đạo thực hiện đạt 3.68/5.0. Trong khi đó, khâu kiểm tra đánh giá quá trình và cơ chế phối hợp giữa nhà trường với gia đình đạt mức thấp nhất, lần lượt là 3.45/5.0 và 3.38/5.0 với độ lệch chuẩn SD xấp xỉ 0.82.
• Nhu cầu đào tạo chuyên môn: Khoảng 92% giáo viên được khảo sát bày tỏ nhu cầu cấp thiết được bồi dưỡng chuyên sâu về nghệ thuật kể chuyện diễn cảm, kỹ thuật đặt câu hỏi đàm thoại gợi mở và phương pháp ứng dụng công nghệ trực quan sa bàn.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên phản ánh khoảng cách rõ rệt giữa nhận thức lý thuyết và năng lực tổ chức thực tế. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc cán bộ quản lý tại một số đơn vị còn nặng về kiểm tra hồ sơ sổ sách hành chính thay vì giám sát sự tiến bộ ngôn ngữ mạch lạc của học sinh. Góc văn học tại các lớp học chưa được đầu tư phong phú, nguồn học liệu truyện tranh mô phỏng còn đơn điệu, dẫn đến việc trẻ ít có cơ hội tự do tiếp xúc với ngôn ngữ nghệ thuật ngoài giờ học chính khóa.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu của Đào Thị Thu Hà (2015) tại thành phố Thái Nguyên và Phạm Thị Vân Anh (2020) tại thành phố Cẩm Phả, kết quả nghiên cứu này có sự tương đồng lớn về những bất cập trong khâu kiểm tra đánh giá và sự thiếu hụt trang thiết bị hỗ trợ trực quan. Dữ liệu thực trạng có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ cột so sánh điểm trung bình giữa 4 chức năng quản lý, kết hợp cùng bảng thống kê tương quan Pearson giữa mức độ nhận thức và hiệu quả giảng dạy thực tế, cho thấy mối liên hệ thuận chiều chặt chẽ với hệ số tương quan đạt mức ý nghĩa thống kê cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi, luận văn đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ:

• Nâng cao nhận thức cho đội ngũ sư phạm: Tổ chức sinh hoạt chuyên đề hàng tháng về giáo dục ngôn ngữ qua văn học; phấn đấu 100% cán bộ quản lý và giáo viên nắm vững chuẩn đầu ra kỹ năng ngôn ngữ trong năm học 2022-2023; chủ thể thực hiện là Ban giám hiệu nhà trường.
• Đổi mới công tác lập kế hoạch và tổ chức dạy học: Chuẩn hóa phân phối chương trình, kết hợp linh hoạt tiết học chính khóa (25-30 phút) với hoạt động ngoài giờ và góc văn học; bảo đảm 100% lớp mẫu giáo 5-6 tuổi có góc thư viện mở trước tháng 10 hàng năm; chủ thể thực hiện là Tổ chuyên môn và giáo viên chủ nhiệm.
• Bồi dưỡng năng lực sư phạm chuyên sâu: Triển khai 2 đợt tập huấn/năm về kỹ năng kể chuyện truyền cảm, phương pháp hướng dẫn trẻ đóng kịch và ứng dụng công nghệ thông tin; nâng tỷ lệ giáo viên đạt giờ dạy giỏi môn văn học lên trên 85%; chủ thể thực hiện là Phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng các chuyên gia mầm non.
• Xây dựng cơ chế phối hợp đa lực lượng: Thiết lập kênh kết nối chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình qua cổng thông tin điện tử, phát động phong trào "15 phút đọc sách cùng con mỗi tối"; mục tiêu đạt trên 90% phụ huynh tích cực tương tác; chủ thể thực hiện là Hội đồng sư phạm và Ban đại diện cha mẹ học sinh.
• Tăng cường kiểm tra, giám sát dựa trên chuẩn phát triển: Chuyển đổi từ thanh tra giáo án sang đánh giá năng lực giao tiếp thực tế của trẻ qua hồ sơ theo dõi cá nhân định kỳ hàng tháng; kiểm soát 100% trẻ đạt chuẩn kỹ năng tiền đọc - viết trước khi ra trường; chủ thể thực hiện là Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý trường mầm non (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Ứng dụng quy trình 4 chức năng quản lý và bộ tiêu chí kiểm tra, giám sát chuyên môn để chuẩn hóa hoạt động phát triển ngôn ngữ tại đơn vị.
• Giáo viên trực tiếp giảng dạy khối mẫu giáo 5-6 tuổi: Khai thác kho tàng phương pháp dạy học tích cực như đọc kể diễn cảm, đàm thoại theo tình huống, tổ chức sân khấu kịch và thiết kế góc văn học sáng tạo.
• Cán bộ chỉ đạo chuyên môn cấp Phòng/Sở Giáo dục và Đào tạo: Sử dụng nguồn số liệu thực chứng tại 7 trường mầm non thành phố Hạ Long để hoạch định kế hoạch bồi dưỡng giáo viên mầm non theo định hướng đổi mới giáo dục.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý giáo dục: Kế thừa khung lý luận, công cụ phiếu hỏi Likert và phương pháp phân tích thống kê định lượng phục vụ các đề tài nghiên cứu liên quan đến giáo dục mầm non.

Câu hỏi thường gặp

• Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học đóng vai trò gì trong việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1? Văn học cung cấp vốn từ ngữ phong phú, chuẩn hóa ngữ âm và hình thành cấu trúc ngữ pháp chuẩn mực. Hoạt động này giúp trẻ phát triển khả năng diễn đạt mạch lạc, tư duy hình tượng và làm quen với các kỹ năng tiền đọc - viết cơ bản như cách lật sách, nhận diện chữ cái tiếng Việt.

• Điểm hạn chế lớn nhất trong công tác quản lý giáo dục ngôn ngữ tại các trường khảo sát là gì? Khâu kiểm tra, đánh giá và cơ chế phối hợp gia đình - nhà trường đạt điểm số thấp nhất (chỉ đạt khoảng 3.38 - 3.45/5.0). Hoạt động kiểm tra chủ yếu dừng lại ở việc đánh giá hình thức giáo án mà chưa đi sâu vào việc đo lường mức độ tiến bộ ngôn ngữ thực tế của trẻ.

• Giáo viên có thể khắc phục áp lực thời lượng 25-30 phút/tiết học như thế nào? Giáo viên cần tích hợp tác phẩm văn học vào các thời điểm sinh hoạt trong ngày như giờ đón trả trẻ, dạo chơi ngoài trời, và đặc biệt là khai thác góc văn học để trẻ tự do xem tranh, tập kể lại truyện và đóng vai theo nhóm nhỏ.

• Luận văn đề xuất giải pháp gì để thúc đẩy phụ huynh tham gia giáo dục ngôn ngữ cho con? Nhà trường cần thiết lập kênh tương tác thường xuyên qua bảng tin điện tử, tổ chức hội thi "Bé kể chuyện cùng cha mẹ" và hướng dẫn phụ huynh phương pháp đọc truyện tương tác tại nhà ít nhất 15 phút mỗi ngày nhằm tạo môi trường ngôn ngữ đồng bộ.

• Tính khả thi của các biện pháp quản lý đề xuất được kiểm chứng ra sao? Kết quả khảo nghiệm lấy ý kiến từ 100 cán bộ quản lý, giáo viên và chuyên gia giáo dục cho thấy toàn bộ 5 biện pháp đều đạt điểm số đánh giá từ 4.20/5.0 trở lên, với hệ số tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi đạt r > 0.80, khẳng định độ tin cậy và khả năng áp dụng rộng rãi trong thực tiễn.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua tác phẩm văn học theo chu trình 4 chức năng quản lý.
• Đánh giá khách quan thực trạng tại 7 trường mầm non thành phố Hạ Long với mẫu khảo sát 100 cán bộ quản lý và giáo viên, chỉ rõ các điểm nghẽn trong khâu kiểm tra và phương pháp dạy học.
• Khẳng định mối liên hệ mật thiết giữa năng lực quản lý của Hiệu trưởng với chất lượng phát triển ngôn ngữ mạch lạc của trẻ mẫu giáo lớn.
• Đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ, có tính khoa học và tính khả thi cao, được chuyên gia kiểm chứng với độ tin cậy lớn.
• Đóng góp nguồn tư liệu thực tiễn giá trị cho công tác đổi mới phương pháp chăm sóc, giáo dục mầm non chuẩn bị hành trang bước vào lớp 1.

Các cơ sở giáo dục mầm non và cán bộ quản lý chuyên môn cần chủ động nghiên cứu, áp dụng linh hoạt hệ thống giải pháp của luận văn vào kế hoạch năm học để nâng cao toàn diện chất lượng giáo dục ngôn ngữ cho trẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu; Kết luận, khuyến nghị; Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƢỜNG MẦM NON 1.

Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Vấn đề giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo nói chung đã đƣợc nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm. Chẳng hạn: Các nhà khoa học L.Kolb đều thống nhất cho rằng giáo dục phải dựa trên kinh nghiệm của trẻ. Theo đó, trẻ phải đƣợc tiếp xúc, tƣơng tác trực tiếp với môi trƣờng.

Về phía giáo viên, tổ chức hoạt động cho trẻ chính là quá trình tác động có hệ thống đến trẻ, giúp trẻ tự mình chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, thái độ, tạo thành kinh nghiệm riêng của bản thân (D. Nghiên cứu thực nghiệm của tác giả Ni Chang (Michael A.Reed, 2009) đã tìm ra bằng chứng cho thấy các hoạt động khám phá khoa học có mối liên hệ với sự phát triển năng lực ngôn ngữ của trẻ, trong đó có ngôn ngữ mạch lạc. Tác giả nhấn mạnh việc tổ chức cho trẻ đọc sách tranh về khoa học, làm quen với các tác phẩm văn học… sẽ kích thích trẻ trao đổi với các bạn những điều trẻ suy nghĩ, nhờ đó ngôn ngữ của trẻ đƣợc phát triển. Các nghiên cứu của D.

Konza (2016) và Malinovska N.V (2020) nhấn mạnh việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc của trẻ diễn ra mọi lúc, mọi nơi trong các hoạt động của trƣờng mầm non. Giáo viên cần tận dụng lợi thế của từng hoạt động ở nhà trƣờng để phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đƣa trẻ vào các tình huống có vấn đề, đặt ra những câu hỏi mở kích thích trẻ tƣ duy, giao tiếp thông qua đọc sách truyện hàng ngày, làm quen với tác phẩm văn học hoặc thông qua các hoạt động đa dạng khác (dẫn theo [28]). Liên quan đến vấn đề quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo có thể kể đến một số công trình nghiên cứu, chẳng hạn: 7 Heidi M. Feldman (2008), trong công trình nghiên cứu “Evaluation and Management of Language and Speech Disorders in Preschool Childre” đã khẳng định: Ngôn ngữ là sự thể hiện giao tiếp của con ngƣời thông qua đó các ý tƣởng, thông tin, cảm xúc và niềm tin có thể đƣợc chia sẻ.

Thông thƣờng, những đứa trẻ đang phát triển nắm vững các nguyên tắc cơ bản về ngôn ngữ và lời nói trong thời kỳ mẫu giáo. Sự chậm phát triển của các kỹ năng ngôn ngữ và lời nói có thể ảnh hƣởng đến một số lĩnh vực chức năng ở trẻ…Những điều này góp phần đánh giá quá trình phát triển bình thƣờng về ngôn ngữ ở trẻ từ tuổi mẫu giáo cho tới tuổi đi học ở trƣờng tiểu học, đồng thời cung cấp thông tin cập nhật về việc quản lý một số nguyên nhân cơ bản của hiện tƣợng chậm nói, chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ em [28]. Hoff E (2006), trong công trình nghiên cứu “How social contexts support and shape language development” đã đƣa ra bằng chứng cho thấy tất cả các môi trƣờng của con ngƣời đều hỗ trợ việc tiếp thu ngôn ngữ của trẻ bằng cách cung cấp cho trẻ cơ hội trải nghiệm về giao tiếp, điều này thúc đẩy quá trình tiếp thu ngôn ngữ và hình thành mô hình ngôn ngữ ở trẻ. Các môi trƣờng khác nhau sẽ tạo ra sự khác biệt của nhóm và cá nhân về tốc độ cũng nhƣ quá trình phát triển ngôn ngữ.

Điều này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục về cách thức tạo ra môi trƣờng tốt nhất để trẻ có cơ hội phát triển ngôn ngữ từ tuổi mẫu giáo ở trƣờng mầm non [29]. Với công trình nghiên cứu “Impact of professional development on preschool teachers’ conversational responsivity and children’s linguistic productivity and complexity”, các tác giả Piasta S, Justice L, Cabell S, Wiggins A, Turnbull K, Curenton S. đã điều tra tác động của sự phát triển nghề nghiệp đối với khả năng phản ứng hội thoại của giáo viên mầm non trong lớp học, đó là việc giáo viên sử dụng các chiến lƣợc để thúc đẩy sự tham gia của trẻ em trong các cuộc trao đổi hội thoại mở rộng (chiến lƣợc tạo điều kiện giao tiếp) và tiếp xúc với các mô hình ngôn ngữ tiên tiến (chiến lƣợc phát triển ngôn ngữ)… Những nghiên cứu này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục ở trƣờng 8 mầm non về việc tăng cƣờng hoạt động bồi dƣỡng cho giáo viên để có thể nâng cao năng lực sƣ phạm nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ toàn diện [30]. Những nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam việc nghiên cứu về giáo dục ngôn ngữ và quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non cũng đƣợc nhiều tác giả quan tâm và tiếp cận ở từng góc độ khác nhau trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ.

Có thể kể đến những tác giả và các công trình nghiên cứu sau: Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Châu (2016) với bài báo: “Thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non thành phố Thanh Hóa”, đã trình bày kết quả đánh giá thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trƣờng mầm non trên địa bàn Thành phố Thanh Hóa. Tác giả khẳng định, thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học, vốn từ của trẻ, đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi vốn từ đƣợc tăng lên rõ rệt, giúp trẻ có cơ hội thực hành trải nghiệm trong môi trƣờng giáo dục ở trƣờng mầm non, tạo tiền đề cho trẻ phát triển toàn diện, hình thành cho trẻ một số phẩm chất, năng lực: mạnh dạn, tự tin, dễ hòa nhập vào cuộc sống… chuẩn bị cho trẻ bƣớc vào lớp 1 và các bậc học tiếp theo [5]. Tác giả Nguyễn Thị Minh Huệ (2018) với đề tài: “Phương pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hướng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học”, đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên mầm non trong dạy học cho trẻ, đƣa ra tiêu chí đánh giá khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học; đánh giá thực trạng và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng về nâng cao khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học [18]. Tác giả Hoàng Kim Hồng (2019) với công trình nghiên cứu “Vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác 9 phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong dạy học cho trẻ mầm non; phân tích, đánh giá thực trạng vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng các trƣờng mầm non tại địa bàn [17].

Tác giả Phạm Xuân Phồn (2019) với nghiên cứu “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi hiểu nghĩa của từ thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An”, đã đƣa ra kết luận: Khả năng hiểu nghĩa của từ trong tác phẩm văn học không những giúp trẻ hiểu nội dung của tác phẩm văn học mà còn giúp trẻ làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ mạch lạc, phát triển các quá trình tâm lí nhƣ khả năng tƣ duy và trí tƣởng tƣợng. Thông qua việc hiểu nghĩa của các ngôn từ nghệ thuật, trẻ cảm nhận đƣợc cái hay, cái đẹp của ngôn ngữ và các hình tƣợng nghệ thuật trong văn học, từ đó hình thành và phát triển năng lực thẩm mĩ, đồng thời giúp trẻ không những nói đúng mà còn nói hay [24]… Ngoài những công trình nghiên cứu kể trên, hƣớng nghiên cứu về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 ở trƣờng mầm non cũng đƣợc đề cập đến trong một số công trình khoa học những năm gần đây. Chẳng hạn: Tác giả Đào Thị Thu Hà (2015) với đề tài “Biện pháp quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trường mầm non Thành phố Thái Nguyên” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở trƣờng mầm non; phân tích đánh giá thực trạng quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trƣờng mầm non Thành phố Thái Nguyên, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý cho hiệu trƣởng trƣờng mầm non và khảo nghiệm các biện pháp này [8]. Các tác giả: Nguyễn Thị Kim Dung (2017) với nghiên cứu “Quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ qua trò chơi của trẻ ở các trường mầm non quận Nam Từ Liêm - Hà Nội” [6], Phạm Thị Vân Anh (2020) với đề tài “Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo hướng giáo dục lấy 10 trẻ làm trung tâm ở các trường mầm non thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” [1] đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ nói chung, trẻ mẫu giáo nói riêng thông qua trò chơi của trẻ, hoặc theo hƣớng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trƣờng mầm non; phân tích thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý có tính khả thi và cần thiết đối với hiệu trƣởng trƣờng mầm non.

Một số tác giả khác lại đi sâu nghiên cứu vấn đề quản lí phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở các trƣờng mầm non thuộc vùng dân tộc thiểu số hoặc vùng đặc biệt khó khăn.