HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM DƯƠNG VĂN CƯỜNG NGHIÊN CỨU PHÒNG NGỪA, ỨNG PHÓ SỰ CỐ HÓA CHẤT TẠI CÁC NHÀ MÁY CỦA KHU CÔNG NGHIỆP QUANG MINH, HUYỆN MÊ LINH, TP HÀ NỘI Chuyên ngành: Khoa họ c mô i trường Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Phan Trung Quý NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: Luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của cá nhân, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Các số liệu, những kết luận nghiên cứu được trình bày trong luận văn này trung thực và chưa từng được công bố dưới bất cứ hình thức nào. Mọi nguồn thông tin được sử dụng trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Dương Văn Cường i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, ngoài sự cố gắng của bản thân tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình của các tập thể và cá nhân trong và ngoài trường. Lời đầu tiên, tôi xin chân thành cảm ơn TS. Phan Trung Qúy đã trực tiếp hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn.
Với những lời dẫn chi tiết, những tài liệu, sự tận tình hướng dẫn và những lời động viên của thầy đã giúp tôi vượt qua nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong Khoa Môi trường - HVNNVN đã tạo điều kiện và hướng dẫn tôi thực hiện luận văn này. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn quý thầy cô giảng dạy chương trình cao học “Khoa học môi trường” đã truyền dạy những kiến thức quý báu giúp tôi rất nhiều khi thực hiện nghiên cứu. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình và bạn bè đã giúp đỡ động viên tôi trong quá trình học tập cũng như hoàn thiện luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Dương Văn Cường ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục bảng. vi Danh mục hình .vii Danh mục chữ vıết tắt.viii Trích yếu luận văn.
ix Thesıs abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu. Yêu cầu của đề tài.
Tổng quan các vấn đề nghıên cứu. Cơ sở pháp lý về phòng ngừa và ứng phó sự cố hóa chất. Các Chỉ thị, Công văn. Các Tiêu chuẩn, Quy chuẩn.
Tổng quan về tình hình hoạt động hóa chất ở trên thế giới và trong nước. Trên thế giới. Các sự cố hóa chất điển hình đã xảy ra ở trên thế giới và trong nước. Trên thế giới.
Phương pháp đánh giá rủi ro sự cố hóa chất tại các nhà máy của KCN. Đốı tượng, phạm vı, nộı dung và phương pháp nghıên cứu. Đối tượng nghiên cứu. 23 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.
Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp khảo sát thực địa. Phương pháp chuyên gia. Phương pháp mô hình hóa mô phỏng sự cố hóa chất.
Phương pháp xác định xác suất xảy ra sự cố. Phương pháp xử lý số liệu. 27 Phần 4 Kết quả nghıên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của KCN Quang Minh, huyện Mê Linh, TpPHà Nội.
Vị trí địa lý Khu công nghiệp Quang Minh. Điều kiện địa hình. Đặc điểm khí tượng thủy văn. Hiện trạng sử dụng và quản lý hóa chất tại các nhà máy của KCN Quang Minh.
Hiện trạng sử dụng hóa chất. Hiện trạng công tác phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất và PCCC. Dự báo các nguy cơ sự cố hóa chất có thể xảy ra tại các nhà máy của KCN và ảnh hưởng của nó đến con người, môi trường, xã hội. Xác định các nguy cơ gây ra sự cố hóa chất lớn trên địa bàn KCN Quang Minh.
Kết quả mô phỏng sự cố hóa chất lớn tại các công ty trong KCN Quang Minh. Đề xuất giải pháp nhằm giảm thiểu các nguy cơ sự cố hóa chất tại KCN Quang Minh. Quy trình, phương án và kế hoạch ứng phó đối với sự cố hóa chất. Nhân lực ứng phó sự cố hóa chất.
Hệ thống báo nguy, hệ thống thông tin nội bộ và thông báo ra bên ngoài trong trường hợp sự cố hóa chất. Kế hoạch huấn luyện và diễn tập theo định kỳ. 68 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương án khắc phục hậu quả sự cố hóa chất.
70 Phần 5 Kết luận – Kiến nghị. 80 Tài liệu tham khảo. 81 Phần phụ lục. 83 Phụ lục 1: Danh mục hóa chất nguy hạı.
83 Phụ lục 2: Tıêu chí phân loạı các tính chất nguy hạı của hóa chất. 90 Phụ lục 3: Thiết lập các tình huống giả định trong Aloha. 92 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Hệ thống phân loại hóa chất nguy hại.
Phân cấp tình huống sự cố hóa chất. Một số kết quả về hoạt động sản xuất công nghiệp ngành hóa chất. Danh sách các công ty trong KCN Quang Minh được điều tra. Bảng xác định xác xuất sự cố sảy ra đối với hóa chất trong các quá trình sản xuất.
Bảng hệ số hư hỏng do tần số sử dụng công trình. Bảng hệ số an toàn cháy nổ khi sử dụng các thiết bị an toàn cho các chất khí dễ cháy. Bảng hệ số kiểm tra an toàn của thiết bị. Nhiệt độ trung bình các tháng trong năm (đơn vị 0C).
Độ ẩm tương đối trung bình trong năm (đơn vị %). Lượng mưa trung bình các tháng trong năm (đơn vị mm). Tổng hợp số liệu tình hình hoạt động hóa chất tại KCN Quang Minh. Hiện trạng phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất tại các cơ sở tham gia hoạt dộng hóa chất trong KCN Quang Minh.
Những diễn biến sự cố, hậu quả và phạm vi tác động của các sự cố hóa chất lớn có thể xảy ra trong KCN Quang Minh. Thống kê các công ty có thể xảy ra sự cố hóa chất lớn trên địa bàn KCN Quang Minh. Quy trình ứng phó sự cố. Sơ đồ phân loại phương án phối hợp hành động.
Hệ thống tổ chức, điều hành và trực tiếp cứu hộ, xử lý sự cố. Kế hoạch huấn luyện. Chương trình tập huấn, huấn luyện .69 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Vụ nổ nhà máy hóa chất tại bang Massachusetts, Mỹ.
Vụ nổ lớn tại nhà máy chứa hóa chất ở thành phố Tĩnh Giang, Trung Quốc. Sơ đồ quy trình đánh giá rủi ro. Vị trí của KCN Quang Minh. Tốc độ phát tán hơi độc Toluen Diisoxyanat.
Phạm vi ảnh hưởng hơi độc của TDI. Mô phỏng sự cố rò rỉ phát tán hơi độc TDI tại khu vực bồn chứa. Tốc độ cháy của TDI. Phạm vi ảnh hưởng bức xạ nhiệt khi cháy TDI.
Mô phỏng sự cố cháy TDI. Phạm vi ảnh hưởng bức xạ nhiệt của nổ TDI. Mô phỏng sự cố nổ bồn TDI. Tốc độ rò rỉ LPG.
Phạm vi ảnh hưởng hơi ngạt do rò rỉ LPG. Mô phỏng sự cố rò rỉ phát tán LPG tại bồn. Tốc độ cháy LPG. Phạm vi ảnh hưởng bức xạ nhiệt do cháy LPG.
Mô phỏng sự cố cháy LPG tại bồn. Phạm vi ảnh hưởng bức xạ nhiệt khi nổ bồn LPG. Mô phỏng sự cố nổ bồn LPG. Tốc độ phát tán NH3.
Phạm vi ảnh hưởng sự cố phát tán Amoniac. Mô phỏng sự cố rò rỉ phát tán Amoniac tại bồn. Tốc độ cháy NH3. Phạm vi ảnh hưởng bức xạ nhiệt của sự cố cháy Amoniac.
Mô phỏng sự cố rò rỉ Amoniac gây cháy. Sơ đồ Kênh thông tin liên lạc nội bộ trong Ban chỉ huy ứng phó sự cố. 66 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt - KHPNƯPSCHC Kế hoạch phòng , ứng phó sự cố hóa chất - ƯPSCHC Ứng phó sự cố hóa chất - TNHH Trách nhiệm hữu hạn - TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam - QCVN Quy chuẩn Việt Nam - PCCC Phòng cháy chữa cháy - CNCH Cứu nạn, cứu hộ - KTAT Kỹ thuật an toàn - ALOHA Phần mềm mô phỏng phát tán hóa chất - ATVSLĐ-PCCN- An toàn vệ sinh lao động – phòng chống cháy BVMT nổ - bảo vệ môi trường - SHE An toàn, sức khỏe và Môi trường - CBCNV Cán bộ công nhân viên - SCHC Sự cố hóa chất - SMC Tổng chỉ huy ứng phó sự cố - BHLĐ Bảo hộ lao động - LPG Khí dầu mỏ hóa lỏng (Liquefied Petroleum Gas) - TDI Toluen Diisoxyanat - NH3 Amoniac viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Dương Văn Cường Tên luận văn: Nghiên cứu phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất tại các nhà máy của khu công nghiệp Quang Minh, huyện Mê Linh, TP Hà Nội Chuyên ngành: Khoa học Môi trường.01 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Dự báo các tình huống sự cố hóa chất và các tác động của nó, từ đó nghiên cứu đề xuất các giải pháp phòng ngừa, ứng phó khi sự cố hóa chất xảy ra trên địa bàn nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu: Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm phương pháp thu thập số liệu thứ cấp, thu thập số liệu sơ cấp, phương pháp mô hình hóa, phương pháp đánh giá rủi ro và phương pháp xử lý số liệu.
Với mức độ và yêu cầu cụ thể của đề tài, nghiên cứu lựa chọn sử dụng phần mềm ALOHA – để mô phỏng vùng địa điểm của khí quyển độc hại và các điều kiện rủi ro đến tính mạng con người do sự cố hóa chất xảy ra nhất là các loại hợp chất có nguy cơ cháy nổ cao. Đây là một phần mềm của Mỹ kết hợp với CAMEO Chemicals và Google Earth - Lập bản đồ ứng dụng cho lập kế hoạch, ứng phó, và nhiệm vụ hoạt động địa phương được sử dụng miễn phí và có một số hạn chế nhất định.