Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu phòng ngừa ứng phó sự cố hóa chất tại các nhà máy của khu công nghiệp quang minh huyện mê linh tp hà nội

Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu phòng ngừa ứng phó sự cố hóa chất tại các nhà máy khu công nghiệp Quang Minh, huyện Mê Linh, TP Hà Nội.

• Tác giả: Dương Văn Cường
• Người hướng dẫn: TS. Phan Trung Quý
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất tại các nhà máy của khu công nghiệp Quang Minh, huyện Mê Linh, TP Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC BẢNG
• 3. DANH MỤC HÌNH
• 4. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• 8. YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
• 9. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 9.1. CÁC KHÁI NIỆM
• 9.2. Hệ thống phân loại hóa chất nguy hại
• 9.3. Sự cố hóa chất
• 9.4. Sự cố hóa chất nghiêm trọng
• 9.5. Rủi ro hóa chất
• 10. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 11. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 12. KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Danh mục hóa chất nguy hại
• Phụ lục 2. Tiêu chí phân loại các tính chất nguy hại của hóa chất
• Phụ lục 3. Thiết lập các tình huống giả định trong Aloha

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Phòng Ngừa Sự Cố Hóa Chất

Nghiên cứu phòng ngừa sự cố hóa chất tại khu công nghiệp Quang Minh, Mê Linh, Hà Nội là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Khu công nghiệp này có nhiều nhà máy hoạt động với các loại hóa chất nguy hiểm, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe con người và môi trường. Việc nghiên cứu nhằm mục đích đánh giá tình hình hiện tại và đề xuất các giải pháp hiệu quả để phòng ngừa sự cố hóa chất.

1.1. Tình Hình Hoạt Động Hóa Chất Tại KCN Quang Minh

Khu công nghiệp Quang Minh hiện đang hoạt động với nhiều nhà máy sản xuất hóa chất. Các hóa chất này có tính chất độc hại, dễ cháy nổ, và có khả năng gây ra sự cố lớn nếu không được quản lý đúng cách.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Phòng Ngừa

Nghiên cứu này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe con người mà còn bảo vệ môi trường xung quanh. Việc phòng ngừa sự cố hóa chất là cần thiết để đảm bảo an toàn cho cộng đồng và phát triển bền vững.

II. Các Vấn Đề Và Thách Thức Trong Quản Lý Hóa Chất

Quản lý hóa chất tại khu công nghiệp Quang Minh đang đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu quy trình quản lý an toàn, sự cố không được dự đoán trước, và thiếu nhân lực ứng phó là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Thiếu Quy Trình Quản Lý An Toàn

Nhiều nhà máy chưa có quy trình quản lý an toàn hóa chất rõ ràng, dẫn đến nguy cơ cao xảy ra sự cố. Việc thiết lập quy trình này là rất cần thiết để giảm thiểu rủi ro.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Đào Tạo Nhân Lực

Đào tạo nhân lực về an toàn hóa chất là một thách thức lớn. Nhiều công nhân chưa được trang bị kiến thức cần thiết để ứng phó với sự cố hóa chất.

III. Phương Pháp Đánh Giá Rủi Ro Sự Cố Hóa Chất

Đánh giá rủi ro sự cố hóa chất là một bước quan trọng trong nghiên cứu này. Phương pháp này giúp xác định các nguy cơ tiềm ẩn và đề xuất các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

3.1. Phương Pháp Mô Hình Hóa Sự Cố

Sử dụng phần mềm ALOHA để mô phỏng các tình huống sự cố hóa chất, từ đó đánh giá mức độ ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người.

3.2. Đánh Giá Tác Động Đến Môi Trường

Đánh giá tác động của sự cố hóa chất đến môi trường xung quanh là rất quan trọng. Các kết quả từ mô phỏng sẽ giúp đưa ra các giải pháp cụ thể.

IV. Giải Pháp Phòng Ngừa Sự Cố Hóa Chất

Để giảm thiểu nguy cơ xảy ra sự cố hóa chất, cần thiết phải có các giải pháp phòng ngừa hiệu quả. Những giải pháp này bao gồm việc thiết lập quy trình ứng phó và đào tạo nhân lực.

4.1. Thiết Lập Quy Trình Ứng Phó

Quy trình ứng phó sự cố hóa chất cần được thiết lập rõ ràng, bao gồm các bước cụ thể để xử lý khi có sự cố xảy ra.

4.2. Đào Tạo Nhân Lực Ứng Phó

Đào tạo nhân lực là một phần quan trọng trong việc phòng ngừa sự cố hóa chất. Cần tổ chức các khóa huấn luyện định kỳ để nâng cao nhận thức và kỹ năng cho công nhân.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa có thể giảm thiểu đáng kể nguy cơ xảy ra sự cố hóa chất tại khu công nghiệp Quang Minh. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này sẽ giúp cải thiện an toàn hóa chất trong sản xuất.

5.1. Kết Quả Mô Phỏng Sự Cố

Kết quả mô phỏng cho thấy các khu vực có nguy cơ cao cần được chú ý đặc biệt trong việc quản lý hóa chất.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cụ Thể

Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm giảm thiểu rủi ro, bao gồm việc cải thiện quy trình quản lý và tăng cường đào tạo nhân lực.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu phòng ngừa sự cố hóa chất tại khu công nghiệp Quang Minh là một bước quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe con người và môi trường. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tiếp tục tập trung vào việc cải thiện quy trình quản lý và ứng phó sự cố.

6.1. Tầm Nhìn Tương Lai

Tương lai của nghiên cứu sẽ hướng đến việc phát triển các công nghệ mới trong quản lý hóa chất và ứng phó sự cố.

6.2. Khuyến Nghị Chính Sách

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ để thúc đẩy việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa sự cố hóa chất tại các khu công nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu công nghiệp Quang Minh thuộc huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội có tổng diện tích 344,4 ha với 45 doanh nghiệp đang hoạt động trong các ngành nghề đa dạng như cơ khí chính xác, điện tử, chế biến thực phẩm và công nghiệp nhẹ. Khảo sát thực tế cho thấy hơn 87% cơ sở sản xuất tại đây đều sử dụng hoặc lưu trữ hóa chất công nghiệp. Việc tập trung khối lượng lớn các chất nguy hại như 56 tấn Toluen Diisoxyanat (TDI), 20 tấn khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và 20 m3 khí Amoniac (NH3) đang đặt khu công nghiệp trước nguy cơ rò rỉ, cháy nổ và phát tán khí độc trên diện rộng. Điểm nóng rủi ro này nằm ngay sát tuyến giao thông huyết mạch cao tốc Bắc Thăng Long - Nội Bài và đe dọa trực tiếp môi trường sống của hơn 214.000 cư dân thuộc 16 xã, 2 thị trấn của huyện Mê Linh. Điển hình trong thực tế, vụ hỏa hoạn tại kho của Công ty Việt Hà năm 2014 tại lô 38B đã gây thiệt hại tài sản ước tính lên đến 130 tỷ đồng.

Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 1 đến tháng 12 năm 2016 nhằm đánh giá toàn diện hiện trạng quản lý an toàn hóa chất, dự báo các kịch bản sự cố và mô phỏng phạm vi tác động môi trường. Mục tiêu trọng tâm là xây dựng hệ thống giải pháp kỹ thuật và phương án ứng phó tại chỗ đồng bộ cho các nhà máy. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ định lượng giúp nâng tỷ lệ tuân thủ lập kế hoạch an toàn hóa chất từ mức 12% hiện nay lên 100%, đồng thời kiểm soát và cô lập bán kính nguy hiểm từ 1.000 đến 3.000m, bảo vệ an toàn cho hơn 13.000 lao động ngành hóa chất trên toàn địa bàn thành phố Hà Nội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng quy trình đánh giá rủi ro 4 bước theo tài liệu kỹ thuật của Tổng cục Môi trường: nhận diện mối nguy, đánh giá phát thải, đánh giá liều phơi nhiễm và xác định các yếu tố rủi ro. Khung lý thuyết này kết hợp với mô hình lan truyền chất độc trong khí quyển và trường bức xạ nhiệt từ phần mềm ALOHA kết nối cơ sở dữ liệu hóa chất CAMEO Chemicals.

Các khái niệm chuyên ngành nền tảng được định nghĩa chuẩn hóa theo Luật Hóa chất năm 2007 và Luật Bảo vệ Môi trường năm 2014:

• Hóa chất nguy hại: Các đơn chất hoặc hỗn hợp chất có đặc tính vật lý dễ cháy nổ, ăn mòn hoặc gây độc sinh thái, độc tính cấp và mãn tính đối với sức khỏe con người.
• Sự cố hóa chất nghiêm trọng: Tình trạng cháy nổ, tràn đổ, phát tán hóa chất trên diện rộng, vượt khỏi khả năng tự ứng phó tại chỗ của cơ sở sản xuất.
• Giới hạn nồng độ phơi nhiễm cấp tính (AEGL): Phân cấp thành 3 mức độ, trong đó AEGL-1 gây kích ứng nhẹ tạm thời, AEGL-2 gây tổn thương nghiêm trọng khó phục hồi, và AEGL-3 đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người.
• Nồng độ nguy hiểm tức thời tới tính mạng hoặc sức khỏe (IDLH): Ngưỡng nồng độ giới hạn để lực lượng cứu hộ bắt buộc phải sử dụng thiết bị bảo hộ hô hấp cách ly hoàn toàn.

Công trình tuân thủ nghiêm ngặt các văn bản quy phạm pháp luật như Nghị định 26/2011/NĐ-CP, Thông tư 20/2013/TT-BCT, Thông tư 04/2012/TT-BCT và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 11:2012/BCT về mức rủi ro chấp nhận được trong hoạt động công nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ Niên giám thống kê thành phố Hà Nội, các báo cáo khí tượng thủy văn trạm Láng với nhiệt độ trung bình năm 24,3°C đến 24,8°C, độ ẩm 80,5%, lượng mưa 1.470,4 mm/năm và vận tốc gió 0,4 đến 1,4 m/s.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra chọn mẫu chủ đích tại 17 doanh nghiệp trọng điểm có hoạt động tồn trữ hóa chất nguy hiểm lớn nhất KCN Quang Minh. Cỡ mẫu này đại diện cho toàn bộ các ngành có tính chất phát thải phức tạp như mạ kim loại, sản xuất đệm mút xốp, cơ khí chế tạo và kho vận.

Phương pháp chuyên gia được kết hợp với công thức tính xác suất sự cố N = Nt + nl + nf + n0, trong đó Nt là xác suất công nghệ, nl là hệ số hư hỏng do tần số sử dụng, nf là hệ số an toàn thiết bị phòng chống cháy nổ và n0 là hệ số kiểm tra an toàn. Lý do lựa chọn mô hình hóa ALOHA tích hợp Google Earth là vì công cụ này cho phép giải các phương trình động lực học chất khí theo thời gian thực, trực quan hóa không gian vùng nguy hiểm chính xác theo hướng gió đông bắc và đông nam thực tế tại huyện Mê Linh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thực trạng an toàn hóa chất tại 17 doanh nghiệp khảo sát bộc lộ những khoảng trống quản lý lớn:

• Tỷ lệ tuân thủ thủ tục pháp lý rất thấp: Chỉ có 2/17 đơn vị (chiếm 12%) đã lập Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất theo Phụ lục IV Nghị định 26/2011/NĐ-CP là Doanh nghiệp chế xuất NITORI Việt Nam và Công ty TNHH INOAC Việt Nam. Có tới 13/17 cơ sở (chiếm 76%) thuộc diện phải lập Biện pháp phòng ngừa nhưng chưa thực hiện, và 2 đơn vị (chiếm 12%) chưa xác định rõ trách nhiệm.
• Nhận diện 3 điểm nóng rủi ro cực lớn: Doanh nghiệp chế xuất NITORI Việt Nam tồn trữ 56 tấn TDI trong 2 bồn dọc 30 m3; Công ty TNHH Kim khí Dong shin Việt Nam lưu trữ 20.000 kg LPG trong bồn nằm ngang 20 m3; Nhà máy cơ khí Quang Minh tồn trữ 20 m3 Amoniac lỏng.
• Kết quả mô phỏng sự cố cấp II và cấp III: Trường hợp bồn TDI rò rỉ qua lỗ thủng đường kính 15 cm chảy tràn ra sàn bê tông 200 m2 ở tốc độ gió 7 m/s, vùng phát tán hơi độc và bức xạ nhiệt nổ lan rộng với cự ly từ 1.000 đến 3.000m, diện tích bao phủ hơn 3 km2.
• Tính toán xác suất rủi ro: Nguy cơ cháy nổ bồn LPG và bồn NH3 có chỉ số xác suất P = 3.10^-2 (ứng với N = 1,5), cao gấp 10 lần so với xác suất rò rỉ bồn TDI là P = 3.10^-3 (ứng với N = 2,5).

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến 76% cơ sở chưa hoàn thiện biện pháp phòng ngừa là do nhận thức chủ quan của người quản lý, cắt giảm chi phí bảo trì và thiếu nhân sự chuyên trách về an toàn môi trường. Khảo sát thực địa chỉ ra nhiều vi phạm kỹ thuật như xếp hóa chất vượt quá độ cao 2m, khoảng cách kệ chứa sát tường dưới 0,5m, hệ thống dây dẫn điện trong kho chưa chống nổ và phương tiện chữa cháy bị hàng hóa che khuất.

Các dữ liệu mô phỏng được biểu diễn trực quan thông qua bản đồ phân vùng đe dọa kết xuất từ ALOHA chồng lớp trên Google Earth. Biểu đồ nồng độ phát tán theo thời gian và bảng tổng hợp cường độ bức xạ nhiệt cho thấy ranh giới AEGL-3 và IDLH vượt ra ngoài hàng rào nhà máy, đe dọa các doanh nghiệp lân cận và khu dân cư ven sông Cà Lồ.

So với bức tranh chung trên địa bàn Hà Nội với 728 cơ sở hóa chất và hơn 84 vụ cháy nổ trong giai đoạn 2015, rủi ro tại KCN Quang Minh mang tính chất thảm họa dây chuyền. Điều này khẳng định việc lập bản đồ phân vùng nguy cơ là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ tính mạng người lao động và bảo đảm tính bền vững cho hệ sinh thái công nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp kỹ thuật và tổ chức có tính hành động cao:

• Hoàn thiện 100% hồ sơ an toàn hóa chất cơ sở: Yêu cầu 13 doanh nghiệp còn lại khẩn trương hoàn thành việc xây dựng và trình duyệt Kế hoạch, Biện pháp phòng ngừa ứng phó sự cố hóa chất trong thời hạn 6 tháng. Ban Quản lý KCN Quang Minh phối hợp Sở Công Thương Hà Nội tổ chức thẩm định và kiểm tra định kỳ.
• Nâng cấp đồng bộ hạ tầng kỹ thuật an toàn: Trang bị hệ thống cảnh báo rò rỉ khí tự động, đê bao ngăn tràn có dung tích tối thiểu bằng 110% thể tích bồn chứa lớn nhất, lắp đặt tường ngăn lửa và hệ thống giàn phun sương làm mát tự động cho 100% bồn LPG 20 tấn và bồn TDI 56 tấn. Thời gian hoàn thành trong vòng 3 tháng do các doanh nghiệp trực tiếp đầu tư.
• Đào tạo nguồn nhân lực và diễn tập thực binh: Tổ chức huấn luyện kỹ thuật an toàn hóa chất định kỳ cho hơn 1.000 cán bộ công nhân viên tiếp xúc trực tiếp với hóa chất. Thiết lập lịch diễn tập phương án chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và khắc phục rò rỉ hơi độc cấp cơ sở 1 lần/năm, diễn tập liên cơ sở 2 năm/lần do Đội ứng phó sự cố nhà máy phối hợp Cảnh sát PCCC huyện Mê Linh thực hiện.
• Thiết lập cơ chế phối hợp tác chiến và thông tin khẩn cấp: Xây dựng sơ đồ phân loại thông tin liên lạc 3 cấp, kết nối trực tiếp từ chỉ huy hiện trường đến Ban chỉ đạo ứng phó thành phố Hà Nội và các bệnh viện lân cận. Cam kết thời gian huy động lực lượng chi viện dưới 10 phút, bảo đảm trang bị đầy đủ quần áo chống độc và mặt nạ phòng hộ chuyên dụng IDLH.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước: Sở Công Thương, Sở Tài nguyên và Môi trường, Ban Quản lý các Khu công nghiệp và Chế xuất Hà Nội sử dụng số liệu phân vùng rủi ro để thẩm định cấp phép dự án, quy hoạch khoảng cách ly an toàn môi trường và kiểm tra liên ngành.
• Cán bộ phụ trách an toàn, sức khỏe và môi trường (SHE/EHS) tại các nhà máy: Ứng dụng quy trình đánh giá xác suất sự cố N và phương pháp bố trí kho bãi đạt chuẩn để xây dựng Kế hoạch ứng phó cho doanh nghiệp mình, ngăn ngừa cháy nổ bồn chứa hóa chất nguy hại.
• Lực lượng Cảnh sát PCCC và Cứu nạn cứu hộ: Khai thác kịch bản mô phỏng lan truyền khí độc TDI, NH3 và bức xạ nhiệt LPG để lập phương án tác chiến, phân luồng sơ tán dân cư và chọn trang thiết bị cứu hộ phù hợp.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Khoa học Môi trường: Sử dụng luận văn như tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp kết hợp phần mềm ALOHA, CAMEO Chemicals và Google Earth trong nghiên cứu đánh giá rủi ro công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Phần mềm ALOHA đem lại ưu thế gì trong đánh giá rủi ro tại KCN Quang Minh?
ALOHA kết hợp các yếu tố khí tượng thực địa như vận tốc gió 0,4 đến 1,4 m/s và nhiệt độ 24,3°C để tính toán chính xác tốc độ phát tán khí độc và bức xạ nhiệt. Ví dụ, phần mềm đã tái hiện chân thực kịch bản rò rỉ 56 tấn TDI tại NITORI, xác định rõ vùng nguy hiểm đe dọa tính mạng trong bán kính 1.000 đến 3.000m.

Tại sao có tới 76% doanh nghiệp tại KCN Quang Minh chưa lập Biện pháp an toàn hóa chất?
Nguyên nhân chủ yếu do doanh nghiệp chưa nắm vững Nghị định 26/2011/NĐ-CP, thiếu nhân sự có chuyên môn sâu về an toàn môi trường và e ngại chi phí đầu tư. Khảo sát cho thấy nhiều nhà xưởng còn xếp hàng hóa che khuất phương tiện chữa cháy và vi phạm khoảng cách an toàn kho bãi.

Ba nguồn nguy cơ sự cố hóa chất lớn nhất tại KCN Quang Minh gồm những đơn vị nào?
Ba điểm nóng được định danh gồm: Doanh nghiệp chế xuất NITORI Việt Nam với 56 tấn TDI lỏng độc tính cao; Công ty Kim khí Dong shin với 20.000 kg khí hóa lỏng LPG dễ cháy nổ; và Nhà máy cơ khí Quang Minh lưu trữ 20 m3 khí Amoniac.

Công thức xác định xác suất sự cố N được tính toán dựa trên các tham số nào?
Xác suất N được tính bằng tổng bốn yếu tố: xác suất theo quy trình công nghệ Nt, hệ số hư hỏng theo tần số sử dụng nl, hệ số an toàn cháy nổ nf và hệ số kiểm tra thiết bị n0. Giá trị N sau đó được quy đổi thành tần suất xuất hiện sự cố trong năm, ví dụ bồn LPG đạt mức P = 3.10^-2.

Chỉ số AEGL-3 và IDLH có ý nghĩa gì trong công tác cứu hộ cứu nạn khẩn cấp?
AEGL-3 chỉ rõ nồng độ hóa chất có thể làm tử vong người tiếp xúc, là căn cứ để sơ tán khẩn cấp toàn bộ dân cư trong bán kính 1.000m. Chỉ số IDLH xác định ranh giới bắt buộc lực lượng cứu nạn phải mang thiết bị thở oxy độc lập và trang phục phòng độc chuyên dụng.

Kết luận

• Đánh giá định lượng toàn diện hiện trạng quản lý hóa chất tại 17 nhà máy, xác định 3 nguồn nguy cơ trọng yếu gồm 56 tấn TDI, 20 tấn LPG và 20 m3 NH3.
• Phát hiện 76% cơ sở sản xuất chưa hoàn thiện hồ sơ Biện pháp phòng ngừa ứng phó sự cố hóa chất theo quy định pháp luật.
• Ứng dụng thành công phần mềm ALOHA và Google Earth để mô phỏng chính xác vùng tác động cháy nổ và lan truyền hơi độc trong phạm vi diện tích 3 km2.
• Xây dựng gói 4 giải pháp đồng bộ kết hợp giữa quy trình kỹ thuật, nâng cấp thiết bị cảm biến ngăn tràn, huấn luyện nhân lực và cơ chế phản ứng nhanh dưới 10 phút.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc, định hình lộ trình 6 tháng để 100% doanh nghiệp đạt chuẩn an toàn môi trường.

Doanh nghiệp và các cơ quan quản lý cần chủ động triển khai ngay các giải pháp này nhằm triệt tiêu nguy cơ sự cố, bảo vệ an toàn tính mạng người lao động và kiến tạo môi trường sản xuất công nghiệp bền vững cho thành phố Hà Nội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM DƯƠNG VĂN CƯỜNG NGHIÊN CỨU PHÒNG NGỪA, ỨNG PHÓ SỰ CỐ HÓA CHẤT TẠI CÁC NHÀ MÁY CỦA KHU CÔNG NGHIỆP QUANG MINH, HUYỆN MÊ LINH, TP HÀ NỘI Chuyên ngành: Khoa họ c mô i trường Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Phan Trung Quý NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: Luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của cá nhân, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Các số liệu, những kết luận nghiên cứu được trình bày trong luận văn này trung thực và chưa từng được công bố dưới bất cứ hình thức nào. Mọi nguồn thông tin được sử dụng trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Dương Văn Cường i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, ngoài sự cố gắng của bản thân tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình của các tập thể và cá nhân trong và ngoài trường. Lời đầu tiên, tôi xin chân thành cảm ơn TS. Phan Trung Qúy đã trực tiếp hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn.

Với những lời dẫn chi tiết, những tài liệu, sự tận tình hướng dẫn và những lời động viên của thầy đã giúp tôi vượt qua nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong Khoa Môi trường - HVNNVN đã tạo điều kiện và hướng dẫn tôi thực hiện luận văn này. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn quý thầy cô giảng dạy chương trình cao học “Khoa học môi trường” đã truyền dạy những kiến thức quý báu giúp tôi rất nhiều khi thực hiện nghiên cứu. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình và bạn bè đã giúp đỡ động viên tôi trong quá trình học tập cũng như hoàn thiện luận văn này.

Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Dương Văn Cường ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục bảng. vi Danh mục hình .vii Danh mục chữ vıết tắt.viii Trích yếu luận văn.

ix Thesıs abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu. Yêu cầu của đề tài.

Tổng quan các vấn đề nghıên cứu. Cơ sở pháp lý về phòng ngừa và ứng phó sự cố hóa chất. Các Chỉ thị, Công văn. Các Tiêu chuẩn, Quy chuẩn.

Tổng quan về tình hình hoạt động hóa chất ở trên thế giới và trong nước. Trên thế giới. Các sự cố hóa chất điển hình đã xảy ra ở trên thế giới và trong nước. Trên thế giới.

Phương pháp đánh giá rủi ro sự cố hóa chất tại các nhà máy của KCN. Đốı tượng, phạm vı, nộı dung và phương pháp nghıên cứu. Đối tượng nghiên cứu. 23 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.

Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp khảo sát thực địa. Phương pháp chuyên gia. Phương pháp mô hình hóa mô phỏng sự cố hóa chất.

Phương pháp xác định xác suất xảy ra sự cố. Phương pháp xử lý số liệu. 27 Phần 4 Kết quả nghıên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của KCN Quang Minh, huyện Mê Linh, TpPHà Nội.

Vị trí địa lý Khu công nghiệp Quang Minh. Điều kiện địa hình. Đặc điểm khí tượng thủy văn. Hiện trạng sử dụng và quản lý hóa chất tại các nhà máy của KCN Quang Minh.

Hiện trạng sử dụng hóa chất. Hiện trạng công tác phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất và PCCC. Dự báo các nguy cơ sự cố hóa chất có thể xảy ra tại các nhà máy của KCN và ảnh hưởng của nó đến con người, môi trường, xã hội. Xác định các nguy cơ gây ra sự cố hóa chất lớn trên địa bàn KCN Quang Minh.

Kết quả mô phỏng sự cố hóa chất lớn tại các công ty trong KCN Quang Minh. Đề xuất giải pháp nhằm giảm thiểu các nguy cơ sự cố hóa chất tại KCN Quang Minh. Quy trình, phương án và kế hoạch ứng phó đối với sự cố hóa chất. Nhân lực ứng phó sự cố hóa chất.

Hệ thống báo nguy, hệ thống thông tin nội bộ và thông báo ra bên ngoài trong trường hợp sự cố hóa chất. Kế hoạch huấn luyện và diễn tập theo định kỳ. 68 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương án khắc phục hậu quả sự cố hóa chất.

70 Phần 5 Kết luận – Kiến nghị. 80 Tài liệu tham khảo. 81 Phần phụ lục. 83 Phụ lục 1: Danh mục hóa chất nguy hạı.

83 Phụ lục 2: Tıêu chí phân loạı các tính chất nguy hạı của hóa chất. 90 Phụ lục 3: Thiết lập các tình huống giả định trong Aloha. 92 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Hệ thống phân loại hóa chất nguy hại.

Phân cấp tình huống sự cố hóa chất. Một số kết quả về hoạt động sản xuất công nghiệp ngành hóa chất. Danh sách các công ty trong KCN Quang Minh được điều tra. Bảng xác định xác xuất sự cố sảy ra đối với hóa chất trong các quá trình sản xuất.

Bảng hệ số hư hỏng do tần số sử dụng công trình. Bảng hệ số an toàn cháy nổ khi sử dụng các thiết bị an toàn cho các chất khí dễ cháy. Bảng hệ số kiểm tra an toàn của thiết bị. Nhiệt độ trung bình các tháng trong năm (đơn vị 0C).

Độ ẩm tương đối trung bình trong năm (đơn vị %). Lượng mưa trung bình các tháng trong năm (đơn vị mm). Tổng hợp số liệu tình hình hoạt động hóa chất tại KCN Quang Minh. Hiện trạng phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất tại các cơ sở tham gia hoạt dộng hóa chất trong KCN Quang Minh.

Những diễn biến sự cố, hậu quả và phạm vi tác động của các sự cố hóa chất lớn có thể xảy ra trong KCN Quang Minh. Thống kê các công ty có thể xảy ra sự cố hóa chất lớn trên địa bàn KCN Quang Minh. Quy trình ứng phó sự cố. Sơ đồ phân loại phương án phối hợp hành động.

Hệ thống tổ chức, điều hành và trực tiếp cứu hộ, xử lý sự cố. Kế hoạch huấn luyện. Chương trình tập huấn, huấn luyện .69 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Vụ nổ nhà máy hóa chất tại bang Massachusetts, Mỹ.

Vụ nổ lớn tại nhà máy chứa hóa chất ở thành phố Tĩnh Giang, Trung Quốc. Sơ đồ quy trình đánh giá rủi ro. Vị trí của KCN Quang Minh. Tốc độ phát tán hơi độc Toluen Diisoxyanat.

Phạm vi ảnh hưởng hơi độc của TDI. Mô phỏng sự cố rò rỉ phát tán hơi độc TDI tại khu vực bồn chứa. Tốc độ cháy của TDI. Phạm vi ảnh hưởng bức xạ nhiệt khi cháy TDI.

Mô phỏng sự cố cháy TDI. Phạm vi ảnh hưởng bức xạ nhiệt của nổ TDI. Mô phỏng sự cố nổ bồn TDI. Tốc độ rò rỉ LPG.

Phạm vi ảnh hưởng hơi ngạt do rò rỉ LPG. Mô phỏng sự cố rò rỉ phát tán LPG tại bồn. Tốc độ cháy LPG. Phạm vi ảnh hưởng bức xạ nhiệt do cháy LPG.

Mô phỏng sự cố cháy LPG tại bồn. Phạm vi ảnh hưởng bức xạ nhiệt khi nổ bồn LPG. Mô phỏng sự cố nổ bồn LPG. Tốc độ phát tán NH3.

Phạm vi ảnh hưởng sự cố phát tán Amoniac. Mô phỏng sự cố rò rỉ phát tán Amoniac tại bồn. Tốc độ cháy NH3. Phạm vi ảnh hưởng bức xạ nhiệt của sự cố cháy Amoniac.

Mô phỏng sự cố rò rỉ Amoniac gây cháy. Sơ đồ Kênh thông tin liên lạc nội bộ trong Ban chỉ huy ứng phó sự cố. 66 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt - KHPNƯPSCHC Kế hoạch phòng , ứng phó sự cố hóa chất - ƯPSCHC Ứng phó sự cố hóa chất - TNHH Trách nhiệm hữu hạn - TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam - QCVN Quy chuẩn Việt Nam - PCCC Phòng cháy chữa cháy - CNCH Cứu nạn, cứu hộ - KTAT Kỹ thuật an toàn - ALOHA Phần mềm mô phỏng phát tán hóa chất - ATVSLĐ-PCCN- An toàn vệ sinh lao động – phòng chống cháy BVMT nổ - bảo vệ môi trường - SHE An toàn, sức khỏe và Môi trường - CBCNV Cán bộ công nhân viên - SCHC Sự cố hóa chất - SMC Tổng chỉ huy ứng phó sự cố - BHLĐ Bảo hộ lao động - LPG Khí dầu mỏ hóa lỏng (Liquefied Petroleum Gas) - TDI Toluen Diisoxyanat - NH3 Amoniac viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Dương Văn Cường Tên luận văn: Nghiên cứu phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất tại các nhà máy của khu công nghiệp Quang Minh, huyện Mê Linh, TP Hà Nội Chuyên ngành: Khoa học Môi trường.01 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Dự báo các tình huống sự cố hóa chất và các tác động của nó, từ đó nghiên cứu đề xuất các giải pháp phòng ngừa, ứng phó khi sự cố hóa chất xảy ra trên địa bàn nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu: Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm phương pháp thu thập số liệu thứ cấp, thu thập số liệu sơ cấp, phương pháp mô hình hóa, phương pháp đánh giá rủi ro và phương pháp xử lý số liệu.

Với mức độ và yêu cầu cụ thể của đề tài, nghiên cứu lựa chọn sử dụng phần mềm ALOHA – để mô phỏng vùng địa điểm của khí quyển độc hại và các điều kiện rủi ro đến tính mạng con người do sự cố hóa chất xảy ra nhất là các loại hợp chất có nguy cơ cháy nổ cao. Đây là một phần mềm của Mỹ kết hợp với CAMEO Chemicals và Google Earth - Lập bản đồ ứng dụng cho lập kế hoạch, ứng phó, và nhiệm vụ hoạt động địa phương được sử dụng miễn phí và có một số hạn chế nhất định.