PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hoạt động Thông tin - Thư viện ngày nay trong bối cảnh phát triển của khoa học công nghệ, thời đại của nền kinh tế tri thức thì không đơn thuần là các hoạt động lưu trữ và bảo quản thông tin, bảo quản tài liệu mà bao gồm nhiều khâu, nhiều công đoạn khác nhau nhằm mục đích tiếp nhận, và xử lý thông tin, phổ biến đến người dùng một cách tốt nhất, nhanh chóng và chính xác nhất. Các sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viê ̣n ra đời là kế t quả tấ t yế u của các hoạt động thông tin - thư viê ̣n , không chỉ là những công cu ̣ hữu ích , những cách thức hiê ̣u quả phu ̣c vu ̣ người dùng tin có đươ ̣c thông tin mà còn thể hiê ̣n trin ̀ h đô ̣ phát triể n của mô ̣t cơ quan thông tin - thư viê ̣n. SP&DV không ngừ ng đươ ̣c chú tro ̣ng cùng với sự phát triển của cơ quan thông tin - thư viê ̣n.
Vai trò của SP&DV ngày càng quan tro ̣ng và có mối quan hệ chặt chẽ với toàn bộ các yếu tố cấu thành cơ quan thông tin - thư viê ̣n. Trường đại học là cái nôi đào tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Những tri thức nền tảng, những tri thức khoa học công nghệ mới đều được cập nhật và trang bị đầy đủ cho các em sinh viên. Các cơ quan thông tin - thư viện nằm trong trường đại học đều mang những đặc thù riêng, phù hợp với những chuyên ngành đào tạo của nhà trường.
Mục đích cuối cùng là hỗ trợ một cách tốt nhất cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo con người với những đòi hỏi ngày càng khắt khe hơn. Tõ rÊt nhiÒu c¸c nguyªn nh©n ®ã cïng víi ®iÒu kiÖn thùc tÕ cho phÐp t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò tµi: “Nghiªn cøu ph¸t triÓn c¸c S¶n phÈm vµ DÞch vô Th«ng tin - Th- viÖn t¹i Trung t©m Th«ng tin - Th- viÖn Tr-êng §¹i häc S- ph¹m Hµ Néi”. Nh»m môc ®Ých: T×m hiÓu thùc tr¹ng hÖ thèng c¸c S¶n phÈm vµ DÞch vô Th«ng tin - Th- viÖn. Qua ®ã ®¸nh gi¸, so s¸nh, 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nhËn ®Þnh chÊt l-îng vµ xu h-íng ph¸t triÓn cña c¸c SP&DV TT-TV.
§-a ra c¸c kiÕn nghÞ, gi¶i ph¸p cho kh¶ n¨ng tèi -u ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ c¸c SP&DV TT-TV ®Ó phôc vô ng-êi dïng tin t¹i Trung t©m Th«ng tin - Th- viÖn Tr-êng §¹i häc S- ph¹m Hµ Néi ngµy cµng tèt h¬n. Với đặc thù là cơ quan TT-TV của một trường đại học trọng điểm đầu ngành Sư phạm của cả nước. Nơi đào tạo ra các thầy, cô giáo giảng dạy nhiều chuyên ngành khác nhau trên cả nước và có lịch sử trên 50 năm xây dựng và trưởng thành. Các giải pháp và kiến nghị đưa ra để phát triển và phổ biến các sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện là rất cần thiết.
Nhằm mục đích đáp ứng tốt hơn nữa nhu cầu của người dùng tin. Tình hình nghiên cứu Nghiên cứu về sản phẩm và dịch vụ Thông tin - Thư viện là một đề tài đã được nhiều tác giả lựa chọn nghiên cứu tại các cơ quan, đơn vị khác nhau trên cả nước. Đã có nhiều giáo trình, bài báo trình bày về vấn đề này nhưng thực chất hoạt động Thông tin - Thư viện trong bối cảnh nước ta là một nước đang phát triển, trong quá trình hội nhập, có rất nhiều biến chuyển. Đặc biệt trong những năm qua các sản phẩm và dịch vụ xuất hiện trong các cơ quan Thông tin - Thư viện ngày càng phong phú và đa dạng.
Nhưng làm sao để đa dạng hoá, hiện đại hoá các SP&DV, bắt kịp với sự phát triển chung của thế giới mà vẫn phù hợp với tình hình cụ thể của các cơ quan TT-TV trong nước là một vấn đề còn gặp nhiều khó khăn và thách thức. Đã có các đề tài nghiên cứu về SP&DV tại các cơ quan TT-TV khác như: Đề tài của tác giả Phạm Văn Hùng nghiên cứu về SP&DV tại Trung Tâm TT-TV Đại học Quốc gia Hà Nội, đề tài khoá luận tốt nghiệp của tác giả luận văn nghiên cứu về SP&DV của Thư viện Quân đội. Một số các đề tài nghiên cứu về các khía cạnh có liên quan như: Nhu cầu tin, nguồn lực thông tin… tại Trung tâm TT-TV Đại học Sư phạm Hà Nội … Các công trình trên đây là các công trình nghiên cứu độc lập về từng cơ quan TT-TV cụ thể và 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com riêng biệt. Luận văn này tác giả nghiên cứu về các SP&DV tại Trung tâm TT- TV Đại học Sư phạm Hà Nội.
Luận văn chú trọng đến khả năng phát triển, đa dạng hoá và hiện đại hoá các SP&DV TT-TV sao cho phù hợp với tính chất của một Trung tâm TT-TV đầu ngành sư phạm. Đưa ra những kiến nghị - giải pháp xây dựng các sản phẩm và dịch vụ thông tin - thư viện hiện đại tại Trung tâm TT-TV ĐHSPHN. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu *Mục đích nghiên cứu: Môc ®Ých nghiên cứu là: Nghiên cứu thùc tr¹ng, cách tổ chức quản lý, xây dựng và phổ biến c¸c s¶n phÈm vµ dÞch vô Th«ng tin - Th- viÖn tại Trung tâm TT-TV Đại học Sư phạm Hà Nội. Qua ®ã cã ®¸nh gi¸, so s¸nh vµ nhËn ®Þnh chÊt l-îng vµ xu h-íng ph¸t triÓn cña c¸c SP&DVTT-TV tại Trung tâm.
§-a ra c¸c kiÕn nghÞ, gi¶i ph¸p cho kh¶ n¨ng tèi -u ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ c¸c SP&DVTT-TV. Đề xuất khả năng tăng cường liên kết giữa các cơ quan TT- TV ®Ó phôc vô ng-êi dïng tin ngµy cµng tèt h¬n. *Nhiệm vụ nghiên cứu: - Tìm hiểu chức năng, nhiệm vụ của Trường ĐHSPHN và Trung tâm TT-TV ĐHSPHN từ đó có ảnh hưởng tới việc tổ chức, phát triển nguồn lực thông tin trong đó có hệ thống sản phẩm và dịch vụ. - Tìm hiểu cơ sở lý luận, các định nghĩa, lý giải về vai trò SP&DV TT- TV.
Nghiên cứu thực trạng trên từng SP&DV tại Trung tâm TT-TV ĐHSPHN. - Khảo sát nhu cầu tin và khả năng tiếp cận với SP&DV TT-TV của bạn đọc. Khảo sát các loại hình SP&DV phát triển tốt tại một số cơ quan trên địa bàn Hà Nội. - §-a ra c¸c kiÕn nghÞ, gi¶i ph¸p cho kh¶ n¨ng tèi -u ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ c¸c SP&DV TT-TV ®Ó phôc vô ng-êi dïng tin ngµy cµng tèt h¬n.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đối tượng nghiên cứu: Là hệ thống sản phẩm và dịch vụ của Trung tâm TT-TV Đại học Sư phạm Hà Nội. Phạm vi nghiên cứu: Tập trung nghiên cứu thực trạng, cách tổ chức, quản lý, xây dựng và phổ biến các SP&DV thông tin thư viện tại TT-TTTV ĐHSPHN. Đề xuất các biện pháp phát triển phù hợp thông qua nghiên cứu, khảo sát nhu cầu tin của bạn đọc và tình hình thực tế. Tham khảo các sản phẩm và dịch vụ của các đơn vị khác trên địa bàn Hà Nội 5.
Giả thuyết nghiên cứu Giả thuyết đưa ra là: Hệ thống sản phẩm và dịch vụ của Trung tâm tuy đã phát triển nhưng chưa đa dạng và phong phú, còn khả năng phát triển mạnh hơn nữa. Đặc biệt là việc đa dạng hoá và xây dựng các SP&DV hiện đại kết hợp với truyền thống phù hợp với thực trạng và chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm TT-TV ĐH Sư phạm Hà Nội. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu *C¬ së lý luËn: - Dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lê Nin - Dùa trªn c¸c V¨n kiÖn, ChÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n-íc, ph-¬ng ph¸p luËn khoa häc Th«ng tin - Th- viÖn. - Dựa trên các tài liệu chuyên ngành TT-TV.
*Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu: C¸c vÊn ®Ò cña luËn v¨n ®-îc gi¶i quyÕt trªn c¬ së vËn dông c¸c ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu nh-: - Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu tµi liÖu trªn c¸c lo¹i h×nh tµi liÖu nh-: + Tµi liÖu truyÒn thèng, tài liệu điện tử, mạng Internet - Ph-¬ng ph¸p ph©n tÝch, so s¸nh, thèng kª, tæng hîp, ®iÒu tra - Ph-¬ng ph¸p chuyªn gia… 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Ý nghĩa khoa học và ứng dụng của đề tài Luận văn nghiên cứu và làm rõ cơ sở khoa học, ý nghĩa, vai trò, phương pháp tổ chức và phát triển các SP&DV TT-TV. Đánh giá tình hình chung của các SP&DV tại Trung tâm TT-TV ĐHSPHN. Sự cần thiết phải xây dựng các SP&DV như một nguồn tài nguyên quan trọng trong mỗi cơ quan TT-TV để đáp ứng tốt nhất nhu cầu của người dùng tin.
Đề tài nghiên cứu về một lớp đối tượng quan trọng trong hoạt động TT-TV ngày nay đó là SP&DV TT-TV. Phát triển trong một thời gian dài dưới nhiều hình thức, nhưng trong tương lai SP&DV TT-TV còn tiếp tục có những biến chuyển qua việc ứng dụng khoa học, công nghệ. Tiếp tục đóng một vai trò quan trọng, thiết thực với cả cán bộ TT-TV và người dùng tin. Đề tài đánh giá thực trạng, lý luận và ý tưởng sát với tình hình thực tế thông qua việc nghiên cứu, khảo sát người dùng tin, và lấy ý kiến của cán bộ và chuyên gia nhằm đạt tới những ứng dụng thực tiễn trong việc phát triển SP&DV TTTV.
Đề xuất những định hướng phát triển SP&DV góp phần vào công tác xây dựng, tổ chức, quản lý và phát triển các SP&DV trong tương lai, đồng thời khắc phục được những điểm chưa làm được trong hoạt động này tại Trung tâm TT-TV ĐHSPHN. Luận văn là kết quả của quá trình tác giả tìm hiểu, nghiên cứu trong quá trình làm việc tại Trung tâm (2006-2009). Những đề xuất về khả năng phát triển các sản phẩm và dịch vụ nằm trong điều kiện có thể, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và nhu cầu của đông đảo bạn đọc. Dự kiến kết quả nghiên cứu - Trình bày những nghiên cứu, tìm hiểu thực trạng hoạt động thông tin - thư viện của Trung tâm TT-TV ĐH Sư phạm Hà Nội.
- Đưa ra những đánh giá, phân tích khách quan về thực trạng, khả năng phát triển và khả năng ứng dụng của các SP&DV Thông tin - Thư viện. 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Đưa ra những giải pháp phát triển và phổ biến các SP&DV TT-TV tại Trung tâm TT-TV ĐH Sư phạm Hà Nội. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1. ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI -TRƢỜNG ĐẠI HỌC TRỌNG ĐIỂM ĐẦU NGÀNH SƢ PHẠM CỦA CẢ NƢỚC 1.
Quá trình phát triển của Trƣờng và Trung tâm Thông tin - Thƣ viện 1.1 Quá trình phát triển của Trường: Trường Đại học Sư phạm Hà Nội được thành lập ngày 11 tháng 10 năm 1951 theo Nghị định 276 của Bộ Quốc gia Giáo dục.