Nghiên cứu khả năng sinh trưởng phát triển và biện pháp kỹ thuật nhằm tăng năng suất chất lượng giống hoa phong lan nhập nội cattleya dendrobium oncidium cho miền bắc việt nam

Nghiên cứu sinh trưởng, phát triển và kỹ thuật tăng năng suất, chất lượng hoa lan Cattleya, Dendrobium, Oncidium nhập nội cho miền Bắc Việt Nam.

• Tác giả: Hoàng Xuân Lam
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Lý
• Trường học: Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển và biện pháp kỹ thuật nhằm tăng năng suất, chất lượng một số giống hoa phong lan nhập nội (Cattleya, Dendrobium, Oncidium) cho miền Bắc Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ nông nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Phát Triển Hoa Lan Ở Miền Bắc 55 ký tự

Hoa lan, với vẻ đẹp độc đáo và giá trị kinh tế cao, ngày càng được ưa chuộng tại thị trường Việt Nam. Nghiên cứu và phát triển các giống lan Cattleya, Dendrobium, Oncidium nhập nội, phù hợp với điều kiện khí hậu miền Bắc, là hướng đi tiềm năng. Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển ngành hoa lan thương phẩm, nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi và nguồn tài nguyên phong phú. Tuy nhiên, việc áp dụng các kỹ thuật tăng năng suất hoa lan còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu thị trường. Việc nghiên cứu và ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trồng lan là vô cùng cấp thiết. Cần tập trung vào việc chăm sóc hoa lan, lựa chọn phân bón cho lan phù hợp, điều chỉnh ánh sáng cho lan và độ ẩm cho lan để đạt năng suất cao nhất.

1.1. Giới Thiệu Chung Về Giá Trị Kinh Tế Của Hoa Lan 45 ký tự

Hoa lan không chỉ mang lại vẻ đẹp cho cuộc sống mà còn đóng góp quan trọng vào kinh tế. Theo tài liệu gốc, hoa là một loại sản phẩm đặc biệt, vừa mang giá trị kinh tế vừa mang giá trị tinh thần. Nhu cầu về hoa ngày càng tăng cao, đặc biệt là các giống lan ngoại nhập có phẩm chất vượt trội. Việc phát triển các giống lan Cattleya, Dendrobium, Oncidium tại miền Bắc Việt Nam sẽ giúp giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu và tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người trồng lan.

1.2. Thực Trạng Trồng Lan Cattleya Dendrobium Oncidium 50 ký tự

Hiện nay, việc trồng lan miền Bắc còn gặp nhiều khó khăn do thiếu kinh nghiệm và kỹ thuật canh tác. Hầu hết các loài lan bản địa chưa được khai thác hiệu quả. Trong khi đó, các giống lan nhập nội có tiềm năng lớn nhưng chưa được nghiên cứu và phát triển một cách bài bản. Cần có những nghiên cứu chuyên sâu về đặc điểm sinh học, yêu cầu ngoại cảnh và quy trình trồng lan phù hợp với điều kiện miền Bắc Việt Nam.

II. Thách Thức Tăng Năng Suất Hoa Lan Ở Miền Bắc 58 ký tự

Việc tăng năng suất hoa lan ở miền Bắc đối mặt với nhiều thách thức. Điều kiện khí hậu khắc nghiệt, đặc biệt là vào mùa đông, gây ảnh hưởng lớn đến sự sinh trưởng và phát triển của lan. Bên cạnh đó, tình trạng sâu bệnh hại lan diễn biến phức tạp, gây thiệt hại đáng kể cho người trồng. Việc lựa chọn giá thể trồng lan phù hợp, cung cấp đủ ánh sáng cho lan, điều chỉnh độ ẩm cho lan, và áp dụng các biện pháp phòng bệnh cho lan hiệu quả là những yếu tố then chốt để vượt qua các thách thức này. Nghiên cứu của Hoàng Xuân Lam chỉ ra sự cần thiết của việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật để nâng cao năng suất và chất lượng hoa lan.

2.1. Ảnh Hưởng Của Khí Hậu Miền Bắc Đến Sinh Trưởng Của Lan 50 ký tự

Khí hậu miền Bắc Việt Nam có sự phân hóa rõ rệt giữa các mùa, ảnh hưởng lớn đến sự sinh trưởng của lan. Mùa đông lạnh giá và khô hanh có thể làm chậm quá trình phát triển, thậm chí gây chết cây. Do đó, cần có các biện pháp bảo vệ lan khỏi sương giá và gió rét. Việc lựa chọn các giống lan chịu lạnh tốt cũng là một giải pháp hiệu quả.

2.2. Quản Lý Sâu Bệnh Hại Trên Hoa Lan Cattleya Dendrobium 50 ký tự

Phòng bệnh cho lan là một trong những yếu tố quan trọng nhất để đảm bảo năng suất và chất lượng hoa. Các loại sâu bệnh hại phổ biến trên lan bao gồm rệp sáp, nhện đỏ, thối nhũn, và nấm bệnh. Cần thực hiện kiểm tra thường xuyên để phát hiện sớm và có biện pháp xử lý kịp thời. Sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học là lựa chọn an toàn và hiệu quả.

2.3. Khó Khăn Trong Việc Lựa Chọn Giá Thể Trồng Lan 45 ký tự

Việc lựa chọn giá thể trồng lan phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dinh dưỡng và độ ẩm cho cây. Có nhiều loại giá thể khác nhau, bao gồm vỏ thông, xơ dừa, than củi, và dớn. Mỗi loại giá thể có những ưu nhược điểm riêng. Cần lựa chọn loại giá thể phù hợp với từng loại lan và điều kiện khí hậu địa phương. Theo nghiên cứu, việc sử dụng giá thể phù hợp có thể cải thiện đáng kể khả năng sinh trưởng và phát triển của lan.

III. Hướng Dẫn Kỹ Thuật Trồng Lan Cattleya Năng Suất Cao 56 ký tự

Để đạt năng suất hoa lan Cattleya cao ở miền Bắc, cần tuân thủ các kỹ thuật trồng lan Cattleya bài bản. Đầu tiên, lựa chọn giống lan khỏe mạnh, không bị sâu bệnh. Tiếp theo, chuẩn bị giá thể trồng lan tơi xốp, thoáng khí, và giàu dinh dưỡng. Đảm bảo đủ ánh sáng cho lan, nhưng tránh ánh nắng trực tiếp vào buổi trưa. Tưới nước đều đặn, nhưng tránh tưới quá nhiều gây úng rễ. Bón phân bón cho lan định kỳ, theo đúng liều lượng khuyến cáo. Thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho lan thường xuyên.

3.1. Chọn Giống Lan Cattleya Phù Hợp Với Khí Hậu Miền Bắc 50 ký tự

Việc lựa chọn giống lan phù hợp với điều kiện khí hậu là yếu tố then chốt để đảm bảo thành công. Một số giống lan Cattleya chịu lạnh tốt và phù hợp với miền Bắc Việt Nam bao gồm Cattleya labiata, Cattleya walkeriana, và Cattleya trianae. Nên mua giống từ các nhà vườn uy tín để đảm bảo chất lượng.

3.2. Bí Quyết Chăm Sóc Lan Cattleya Giai Đoạn Vườn Ươm 50 ký tự

Giai đoạn vườn ươm là giai đoạn quan trọng để lan phát triển khỏe mạnh. Cần đảm bảo đủ ánh sáng cho lan, độ ẩm thích hợp, và thông gió tốt. Tưới nước nhẹ nhàng, tránh làm dập nát lá và rễ. Bón phân bón cho lan loãng định kỳ để cung cấp dinh dưỡng cho cây con. Theo dõi và xử lý kịp thời các loại sâu bệnh hại.

3.3. Kỹ Thuật Tưới Nước Và Bón Phân Cho Lan Cattleya 48 ký tự

Kỹ thuật tưới nước cho lan Cattleya cần được thực hiện cẩn thận. Tưới nước khi giá thể đã khô, nhưng tránh để cây bị thiếu nước quá lâu. Bón phân bón cho lan theo đúng liều lượng khuyến cáo. Sử dụng các loại phân bón NPK cân đối để cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cây. Bổ sung thêm các loại phân vi lượng để tăng cường sức đề kháng cho lan.

IV. Phương Pháp Trồng Lan Dendrobium Đạt Năng Suất Vượt Trội 60 ký tự

Để đạt năng suất hoa lan Dendrobium vượt trội, cần áp dụng các kỹ thuật trồng lan Dendrobium tiên tiến. Chọn giống lan phù hợp với điều kiện miền Bắc, chú trọng đến giá thể trồng lan và chế độ ánh sáng cho lan. Cần điều chỉnh độ ẩm cho lan hợp lý, đặc biệt là vào mùa khô. Quan trọng nhất là phải có các biện pháp phòng bệnh cho lan hiệu quả. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc kết hợp các biện pháp kỹ thuật phù hợp sẽ giúp tăng đáng kể năng suất và chất lượng hoa Dendrobium.

4.1. Chọn Giá Thể Phù Hợp Cho Lan Dendrobium Tại Miền Bắc 49 ký tự

Giá thể trồng lan Dendrobium có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cây. Ở miền Bắc, vỏ thông là lựa chọn phổ biến vì khả năng thoát nước tốt. Tuy nhiên, xơ dừa và than củi cũng là những lựa chọn thay thế hiệu quả. Cần đảm bảo giá thể tơi xốp, thoáng khí và giàu dinh dưỡng để lan phát triển tốt.

4.2. Tối Ưu Hóa Ánh Sáng Cho Lan Dendrobium Năng Suất Cao 45 ký tự

Ánh sáng cho lan Dendrobium là yếu tố quan trọng để thúc đẩy quá trình ra hoa. Lan Dendrobium cần ánh sáng vừa phải, tránh ánh nắng trực tiếp vào buổi trưa. Có thể sử dụng lưới che nắng để điều chỉnh cường độ ánh sáng. Nghiên cứu cho thấy, việc điều chỉnh ánh sáng hợp lý có thể tăng năng suất hoa lên đến 30%.

4.3. Kỹ Thuật Phòng Bệnh Cho Lan Dendrobium Hiệu Quả 47 ký tự

Phòng bệnh cho lan Dendrobium là yếu tố then chốt để bảo vệ cây khỏi các tác nhân gây hại. Cần thực hiện kiểm tra thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh. Sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học là lựa chọn an toàn và hiệu quả. Đảm bảo thông thoáng cho vườn lan để giảm nguy cơ mắc bệnh.

V. Bí Quyết Trồng Lan Oncidium Ra Hoa Liên Tục Ở Miền Bắc 58 ký tự

Để lan Oncidium ra hoa liên tục ở miền Bắc, cần có kỹ thuật trồng lan Oncidium đặc biệt. Chú trọng đến việc cung cấp đủ phân bón cho lan, điều chỉnh độ ẩm cho lan phù hợp, và tạo điều kiện ánh sáng cho lan tối ưu. Ngoài ra, cần có các biện pháp nhân giống lan hiệu quả để mở rộng quy mô sản xuất. Áp dụng các kết quả nghiên cứu phát triển hoa lan sẽ giúp người trồng đạt được năng suất cao và ổn định.

5.1. Chọn Phân Bón Thích Hợp Cho Lan Oncidium Năng Suất Cao 48 ký tự

Phân bón cho lan Oncidium đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình ra hoa. Cần sử dụng các loại phân bón có hàm lượng kali cao để kích thích cây tạo nụ. Bón phân định kỳ, theo đúng liều lượng khuyến cáo. Ngoài ra, bổ sung thêm các loại phân vi lượng để tăng cường sức đề kháng cho lan.

5.2. Điều Chỉnh Độ Ẩm Cho Lan Oncidium Vào Mùa Khô 49 ký tự

Độ ẩm cho lan Oncidium cần được duy trì ổn định, đặc biệt là vào mùa khô. Có thể sử dụng máy phun sương hoặc tưới nước thường xuyên để tăng độ ẩm. Tuy nhiên, tránh tưới quá nhiều gây úng rễ. Đảm bảo thông thoáng cho vườn lan để tránh nấm bệnh phát triển.

5.3. Kỹ Thuật Nhân Giống Lan Oncidium Đơn Giản Tại Nhà 45 ký tự

Nhân giống lan Oncidium có thể được thực hiện bằng phương pháp tách chiết hoặc gieo hạt. Phương pháp tách chiết đơn giản và hiệu quả hơn. Chọn những cây mẹ khỏe mạnh, có nhiều nhánh. Tách các nhánh con ra khỏi cây mẹ và trồng vào giá thể mới. Chăm sóc cẩn thận để cây con phát triển tốt.

VI. Ứng Dụng Nghiên Cứu Khoa Học Vào Trồng Lan Miền Bắc 59 ký tự

Việc ứng dụng nghiên cứu khoa học về hoa lan vào thực tiễn trồng lan miền Bắc là chìa khóa để nâng cao năng suất và chất lượng. Các nghiên cứu về kỹ thuật tăng năng suất hoa lan, biện pháp phòng trừ sâu bệnh cho lan, và ứng dụng công nghệ trong trồng lan cần được phổ biến rộng rãi đến người trồng. Việc hợp tác giữa các nhà khoa học và người trồng lan là cần thiết để giải quyết các vấn đề thực tiễn và phát triển ngành hoa lan bền vững.

6.1. Ứng Dụng Công Nghệ Tưới Tiêu Tiết Kiệm Nước Cho Lan 48 ký tự

Kỹ thuật tưới nước cho lan cần được cải tiến để tiết kiệm nước và nâng cao hiệu quả sử dụng. Các hệ thống tưới nhỏ giọt hoặc tưới phun sương là những lựa chọn phù hợp. Việc sử dụng cảm biến độ ẩm đất giúp người trồng kiểm soát lượng nước tưới một cách chính xác.

6.2. Ứng Dụng Công Nghệ Chiếu Sáng Nhân Tạo Cho Lan 44 ký tự

Ứng dụng công nghệ trong trồng lan giúp cây ra hoa trái vụ và tăng năng suất. Chiếu sáng nhân tạo bằng đèn LED là một giải pháp hiệu quả. Cần điều chỉnh cường độ và thời gian chiếu sáng phù hợp với từng loại lan.

6.3. Biện Pháp Phòng Trừ Sâu Bệnh Bằng Phương Pháp Sinh Học 50 ký tự

Biện pháp phòng trừ sâu bệnh cho lan cần hướng đến sự an toàn và bền vững. Sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học là lựa chọn ưu tiên. Ngoài ra, có thể sử dụng các loại thiên địch để kiểm soát sâu bệnh hại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Giới thiệu chung về lan Cattleya, Dendrobium, Oncidium 1.1 Nguồn gốc, vị trí phân loại, giá trị kinh tế và giá trị sử dụng Theo Nguyễn Tiến Bân [2], Trần Hợp [11], Koopowitz,- H [92] trong hệ thống phân loại thực vật, cây hoa Lan (Orchidaceae) thuộc họ Phong Lan (Orchidaceae), bộ Lan (Orchidales), phân lớp Hành (Lilidae), lớp đơn tử diệp - một lá mầm (Monocotyledone), thuộc ngành Ngọc Lan, thực vật hạt kín (Mangoliophyta). Họ Lan là họ có số lượng loài lớn đứng thứ hai sau họ Cúc, khoảng 25.000 loài phân bố từ 680 vĩ Bắc đến 560 vĩ Nam, nghĩa là từ gần cực Bắc như Thụy Điển, Alaska xuống tận các đảo cuối cùng cực Nam ở Australia [63], [64], [66], [72], [75], [114]. Chi Cattleya (Cát lan) gồm khoảng 65 loài nguyên thuỷ và vô số loài lai trong cùng một giống hay với giống khác. Chúng có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới châu Mỹ, phần lớn ở vùng núi, độ cao từ 600 - 1800 m.

Năm 1818 được các nhà thám hiểm mang về Anh Quốc và nhà thực vật học John Lindley lấy tên Cattleya để vinh danh William Cattley, một nhà nông học đã thành công trong việc nuôi lan tại Anh Quốc. Cattleya được gọi là nữ hoàng của các loài lan bởi vẻ đẹp đa dạng và hương thơm quyến rũ. Hiện nay Cattleya đã và đang được gây trồng trên khắp thế giới. Ở Việt Nam, Cattleya cũng là loài lan phổ biến, được người sản xuất và người tiêu dùng rất ưa chuộng [46], [59].

Chi Dendrobium (lan Hoàng Thảo) là chi lớn nhất trong họ Lan, có khoảng hơn 1.600 loài, phân bố trải dài từ Triều Tiên, Nhật Bản, Indonexia. Ở Việt Nam ghi nhận được trên 200 loài lan Dendrobium, gần đây có thêm nhiều loài được phát hiện và mô tả. Các loài lan Dendrobium có mặt ở nhiều vùng sinh thái trong cả nước [94]. Chi Oncidium (Vũ Nữ) gồm khoảng 400 - 600 loài xuất xứ từ châu Mỹ và vùng cận nhiệt đới.

Chúng có thể được tìm thấy từ Florida đến Bahamas, ở quần đảo Caribê 6 hay phía nam Mexico, trung và nam Mỹ đến tận Argentina [122]. Về mặt kinh tế, Hiệp hội hoa lan Quốc tế đã thống kê, ở các nước xuất khẩu lan lớn như Thái Lan, Đài Loan, Hà Lan, Úc, Nhật Bản,…doanh thu từ loại cây này đạt vài trăm triệu USD/ năm. Còn ở Việt Nam, theo tính toán của các hộ trồng lan, với phong lan cắt cành loài Dendrobium và Mokara, mỗi ha đất trồng có thể cho thu nhập 500 triệu- 1 tỷ đồng/năm, cao hơn nhiều lần so với trồng lúa và một số hoa màu khác [53]. Ngoài ra, nếu lan được dùng cho xuất khẩu thì lợi nhuận thu được còn tăng lên nhiều lần.

Ngoài phương diện thẩm mỹ và kinh tế, cây lan còn có nhiều giá trị khác. Nhiều loài lan còn dùng để tinh chiết tinh dầu phục vụ cho ngành mỹ phẩm, nước hoa, bánh kẹo và chữa bệnh. Với giống Anoectochilus còn gọi là “Jewel Orchids” thì lá được dùng làm rau, một món ăn quen thuộc của người Malaysia và Indonesia. Một số loài thuộc chi Cattleya giả hành và lá được dùng làm trà, thuốc.

Thổ dân Niu Ghinê dùng Dendrobium utile để dệt làm kiềng đeo tay như một thứ đồ trang sức,. Một số loài trong chi lan Hoàng Thảo (Dendrobium) như Thạch Hộc, Ngọc Vạn Vàng còn được dùng làm thuốc chữa sốt nóng, kém ăn, khô cổ, giảm thị lực,… vì chúng chứa nhiều alkaloid có giá trị chữa bệnh [3]. Người dân Philippin, Indonexia còn lấy sợi trong thân của các loài thuộc giống Dendrobium để đan rổ phục vụ cho sinh hoạt đời sống [31].2 Đặc điểm thực vật học của lan Cattleya, Dendrobium, Oncidium 1.1 Rễ Rễ lan Cattleya thuộc loại rễ chùm, có màu trắng khi còn non và chuyển sang màu xanh xám khi trưởng thành, có lớp sừng bóng bên ngoài giúp rễ đâm sâu vào giá thể cứng và bảo vệ rễ khỏi các loài côn trùng cắn phá. Rễ lan Cattleya lớn hơn rễ lan Hoàng Thảo (Dendrobium) và nhỏ hơn một số loài lan khác như lan Hồ Điệp (Phalaenopsis), lan Đai Châu (Rhynchostylis).

Rễ lan Cattleya mọc từ giả hành, bám chặt vào giá thể, có khả năng hút nước và dinh dưỡng tốt, khả năng tái sinh mạnh, khả năng phát triển chiều dài rễ ở mức trung bình [25], [28]. Rễ lan Dendrobium cũng thuộc rễ chùm, được hình thành từ các đốt thân chính (thân ngầm), rễ có khả năng tái sinh mạnh, hút nước và dinh dưỡng tốt, ngoài 7 ra chúng còn có khả năng quang hợp. Để phù hợp với các điều kiện sống khác nhau, rễ lan Dendrobium có sự đa dạng về hình thái và cấu trúc. Các loài Dendrobium sống hoại thì rễ có dạng búi nhỏ dày đặc các vòi hút ngắn, hút chất dinh dưỡng từ xác thực vật.

Nhiều loài lại có rễ đan thành búi chằng chịt, đây là nơi thu gom mùn của vỏ cây để làm nguồn dự trữ chất dinh dưỡng [11], [24]. Rễ Oncidium thuộc loại rễ chùm, mọc ra từ giả hành. Rễ phát triển rất mạnh, có nhiều rễ phụ. Rễ Oncidium có màu trắng sáng, nhỏ hơn so với rễ Dendrobium hay Cattleya.

Rễ có khả năng hút nước và dinh dưỡng tốt, khả năng tái sinh mạnh. Nghiên cứu đặc điểm về rễ của các giống lan Cattleya, Dendrobium, Oncidium cho thấy chúng có đặc điểm chung là hệ thống rễ chùm có khả năng phát triển và tái sinh mạnh, do vậy trong sản xuất cần sử dụng các loại giá thể có độ thoáng, độ xốp phù hợp mà vẫn đảm bảo giữ ẩm tốt.2 Thân Cattleya là loài phụ sinh, thuộc nhóm đa thân. Thân có giả hành cao trung bình, tròn hay hơi dẹp, thường to mập ở giữa, hai đầu hẹp lại. Các giả hành hơi khít nhau, lúc non có bẹ màu xanh bọc lại, lúc già các bẹ khô trở nên có màu trắng bạc.

Ở mỗi đỉnh của giả hành có 1-2 lá, không có bẹ lá [28]. Dendrobium là lan đa thân, thân dài được tạo bởi nhiều đốt, trên các đốt có bẹ lá bao bọc và mỗi đốt có một mầm ngủ. Mầm ngủ có khả năng tái sinh thành một cá thể mới. Các đốt thân cũng là nơi mọc ra các chồi hoa.

Đốt thân Dendrobium rất phong phú về hình dạng, hình trụ, hình trám, có múi hay dẹt, cong. Dendrobium vừa có thân thật, vừa có giả hành. Giả hành chứa diệp lục, dự trữ nước và chất dinh dưỡng, đa số có màu xanh bóng nên có thể quang hợp [24]. Oncidium cũng là loài lan đa thân, có thân là những giả hành to hoặc nhỏ, phía trên có 1 lá hoặc 2 lá tùy giống.

Phần lớn Oncidium có giả hành hình bầu dục, xốp, một số lại nhỏ và cứng. Giả hành cũng đóng vai trò là nơi dự trữ nước và dinh dưỡng cho cây. Mặt khác, giả hành có khả năng tái sinh mạnh, do vậy có thể nhân giống Oncidium bằng phương pháp tách chiết [31].3 Lá Lan Cattleya có lá dày, to, màu xanh đậm, dai và bền, mọc ở đỉnh giả hành. Tuổi thọ của lá khoảng từ 1,5 - 2 năm.

Các giống khác nhau có kích thước lá khác nhau. Căn cứ vào đặc điểm thân, lá, người ta chia lan Cattleya thành 2 nhóm chính: - Nhóm 1 lá: Trên mỗi giả hành mang 1 lá duy nhất ở đỉnh. Giai đoạn nhỏ, còn non có thể có 2 - 3 lá bao lấy giả hành. Khi cây lớn các lá bao khô và chết.

Nhóm Cattleya 1 lá thường có hoa to hơn nhưng số lượng ít hơn từ 1 - 6 hoa có môi sặc sỡ, độ bền cao. - Nhóm 2 lá: Trên mỗi giả hành mang 2 lá ở đỉnh, cá biệt có giả hành mang 3 lá. Nhóm này thường có nhiều hoa hơn (hoa chùm), tuy nhiên hoa nhỏ hơn, môi nhỏ và dày hơn, độ bền hoa cũng kém hơn nhóm Cattleya 1 lá [28]. Dendrobium cũng như hầu hết các loài phong lan đều là cây tự dưỡng, có hệ thống lá phát triển rất đầy đủ.

Lá có nhiều hình thái khác nhau như mỏng mềm, dai cứng, mọng nước., có loại lá dẹt, lá dài hoặc hình trụ. Phiến lá thường có màu xanh bóng, đôi khi hai mặt lá có màu khác nhau (thường mặt dưới lá có màu xanh đậm hay tía), mặt trên lại khảm thêm nhiều màu sặc sỡ [11]. Lan Oncidium có 1 đến 3 lá mọc trên giả hành. Tuỳ theo giống có lá dày và cứng như tai lừa (Onc.

Mule ear) hoặc dài và mềm như nhiều giống khác. Lá có màu xanh đậm hoặc nhạt, ngắn, to hoặc thuôn dài. Lá cũng có kích thước khác nhau tuỳ giống, có thể ngắn vài cm đến 30 cm [60], [122].4 Hoa Hoa lan Cattleya có 3 cánh đài hầu như bằng nhau, và hai cánh bên luôn to hơn cánh đài, có khi rất to. Môi to, 3 thuỳ với thuỳ bên rộng lớn có mép cong về trên che kín trụ, thuỳ giữa trải ra rộng lớn, mép nhăn hay gợn sóng, đôi khi không phân biệt được 3 thuỳ rõ rệt.

Trụ khá cao, hơi cong, đầu trụ là nhị đực có nắp che. Bao phấn gồm 2 buồng, 4 khối phấn xếp thành từng cặp, phấn khối có hình đĩa màu vàng, mỗi cái có một vỉ phấn cong nhỏ. Môi lan Cattleya có màu sắc hết sức đa dạng và mùi thơm quyến rũ. Tuy nhiên độ bền của lan Cattleya thường ngắn hơn nhiều loài lan khác, từ 1 - 3 tuần tuỳ giống.

Cuống hoa mọc ở đỉnh sinh trưởng (đầu mút của giả 9 hành, phía trong lá), mỗi giả hành chỉ có một cuống hoa. Mỗi cành hoa có 1 - 6 hoa với nhóm 1 lá và 5 - 15 hoa với nhóm 2 lá. Hoa có khả năng đậu quả tốt [53]. Dendrobium có hoa mọc từ thân thành từng chùm hay từng hoa đơn.

Các chồi hoa có thể mọc trên các đốt thân mới hoặc cũ. Vị trí của hoa trên thân cũng biến đổi, có thể từ các nách lá hay từ các mắt ngủ trên thân gần ngọn, cũng có thể trên ngọn cây. Hoa có thể rủ xuống hay thẳng đứng. Hoa Dendrobium có dạng chùm, bông hay chuỳ mang nhiều hoa dày đặc.

Dendrobium có số lượng cành hoa nhiều hơn bất kỳ loại lan nào khác. Một thân có thể có từ 1 - 4 cành hoa, mỗi cành mang từ 5 - 16 hoa tuỳ giống, độ tuổi của cây và điều kiện chăm sóc. Bên trong hoa có cột nhị, nhuỵ nằm chính giữa hoa, mang phần đực ở phía trên và phần cái (đầu nhụy ở mặt trước), hốc phấn lõm lại, mang khối phấn thường song song với bao phấn. Khối phấn gồm toàn bộ hạt phấn dính lại với nhau, rất cứng do tinh bột, sáp và chất sừng cấu thành.

Hoa có khả năng đậu quả rất cao. Màu sắc của hoa rất phong phú và độ bền dài, trung bình từ 1 - 2 tháng [31]. Cattleya Dendrobium Oncidium Hình 1.