Luận án tiến sĩ về ô nhiễm không khí và giải quyết tranh chấp môi trường

• Tác giả: Cấn Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: PGS.TS Hoàng Xuân Cơ
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Môi trường không khí
• Đề tài: Nghiên Cứu Ô Nhiễm Không Khí Và Giải Quyết Tranh Chấp Môi Trường
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TRANH CHẤP VÀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI DO Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP MÔI TRƯỜNG
• 1.1. Tổng quan về tranh chấp và giải quyết tranh chấp môi trường do ô nhiễm không khí
• 1.2. Khái niệm, tính chất pháp lý, nguồn gốc, phân loại, đặc điểm của tranh chấp môi trường
• 1.3. Khái niệm, nguyên tắc, yêu cầu, phương thức giải quyết và hệ thống cơ quan giải quyết tranh chấp môi trường
• 1.4. Tình hình tranh chấp và giải quyết tranh chấp môi trường do ô nhiễm không khí trong hoạt động SXCN ở Việt Nam
• 1.5. Tình hình tranh chấp môi trường do ô nhiễm không khí do hoạt động SXCN ở Việt Nam
• 1.6. Thực trạng giải quyết tranh chấp môi trường do ô nhiễm không khí do hoạt động SXCN ở Việt Nam
• 1.7. Tình hình nghiên cứu về thiệt hại do ô nhiễm không khí trong giải quyết tranh chấp môi trường
• 1.7.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.7.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.8. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU MỨC ĐỘ Ô NHIỄM VÀ THIỆT HẠI DO Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
• 2.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu về ô nhiễm không khí và thiệt hại do ô nhiễm không khí trong giải quyết tranh chấp môi trường
• 2.2. Cơ sở để lựa chọn Công ty CP nhiệt điện Phả Lại
• 2.3. Căn cứ lựa chọn Nhà máy gạch tuynel Việt Long
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu đánh giá mức độ ô nhiễm và thiệt hại do ô nhiễm không khí trong giải quyết tranh chấp môi trường
• 2.5. Phương pháp mô hình hóa đánh giá mức độ ô nhiễm không khí trong giải quyết tranh chấp môi trường
• 2.6. Phương pháp tính toán thiệt hại do ô nhiễm không khí trong giải quyết tranh chấp môi trường
• 2.7. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU MỨC ĐỘ Ô NHIỄM VÀ THIỆT HẠI DO Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
• 3.1. Xác định quy trình tính toán mức độ ô nhiễm không khí và thiệt hại do ô nhiễm không khí trong giải quyết tranh chấp môi trường
• 3.2. Căn cứ để xây dựng quy trình tính toán
• 3.3. Nội dung quy trình tính toán
• 3.4. Kết quả tính toán đối với CTCP Nhiệt điện Phả Lại
• 3.4.1. Số liệu đầu vào
• 3.4.2. Kết quả tính toán xác định phạm vi và mức độ ô nhiễm
• 3.4.3. Kết quả tính toán xác định thiệt hại đối với sức khỏe con người
• 3.5. Kết quả tính toán đối với Nhà máy gạch tuynel Việt Long
• 3.5.1. Số liệu đầu vào
• 3.5.2. Kết quả tính toán phạm vi và mức độ ô nhiễm không khí
• 3.5.3. Kết quả tính toán thiệt hại đối với sức khỏe con người
• 3.6. Giải pháp hoàn thiện cơ sở khoa học và pháp lý xác định mức độ ô nhiễm và thiệt hại do ô nhiễm không khí trong giải quyết tranh chấp môi trường ở Việt Nam
• 3.6.1. Hình thành quan niệm về thiệt hại và bồi thường thiệt hại do ô nhiễm không khí gây ra từ hoạt động SXCN
• 3.6.2. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về thiệt hại do ô nhiễm không khí trong giải quyết tranh chấp môi trường
• 3.6.3. Nhóm các giải pháp bảo đảm thực thi các công cụ kỹ thuật trong giải quyết tranh chấp môi trường do ô nhiễm không khí
• 3.7. Kết luận Chương 3
• KIẾN NGHỊ VỀ NHỮNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ô nhiễm không khí và tranh chấp môi trường

Ô nhiễm không khí là một trong những vấn đề môi trường nghiêm trọng nhất hiện nay. Nó không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn tác động đến hệ sinh thái và chất lượng cuộc sống. Nghiên cứu về ô nhiễm không khí đã chỉ ra rằng các chất ô nhiễm như bụi mịn, khí SO2, NO2 có thể gây ra nhiều bệnh lý nghiêm trọng. Tranh chấp môi trường liên quan đến ô nhiễm không khí thường phát sinh từ các hoạt động sản xuất công nghiệp, nơi mà việc xả thải không kiểm soát dẫn đến thiệt hại cho sức khỏe cộng đồng và môi trường. Theo thống kê, số lượng vụ việc tranh chấp môi trường tại Việt Nam đang gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Việc giải quyết tranh chấp này đòi hỏi một hệ thống pháp lý rõ ràng và các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả.

1.1. Nguyên nhân ô nhiễm không khí

Nguyên nhân chính gây ra ô nhiễm không khí bao gồm hoạt động sản xuất công nghiệp, giao thông vận tải, và các hoạt động sinh hoạt hàng ngày. Các nhà máy, đặc biệt là các nhà máy nhiệt điện, thường xả thải một lượng lớn khí độc hại vào không khí. Điều này không chỉ làm giảm chất lượng không khí mà còn gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho người dân sống xung quanh. Các nghiên cứu cho thấy rằng ô nhiễm không khí có thể dẫn đến các bệnh về hô hấp, tim mạch và thậm chí là ung thư. Do đó, việc xác định nguyên nhân và nguồn gốc ô nhiễm là rất quan trọng trong việc xây dựng các biện pháp giảm thiểu hiệu quả.

1.2. Tác động của ô nhiễm không khí

Tác động của ô nhiễm không khí không chỉ giới hạn trong sức khỏe con người mà còn ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên. Ô nhiễm không khí có thể dẫn đến sự suy giảm chất lượng đất, nước và ảnh hưởng đến sự phát triển của thực vật. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng ô nhiễm không khí có thể làm giảm năng suất cây trồng, gây thiệt hại cho nông nghiệp. Hơn nữa, ô nhiễm không khí còn ảnh hưởng đến khí hậu, góp phần vào hiện tượng biến đổi khí hậu toàn cầu. Do đó, việc đánh giá tác động của ô nhiễm không khí là cần thiết để có những biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả.

II. Giải pháp giảm ô nhiễm không khí

Để giải quyết vấn đề ô nhiễm không khí, cần có các biện pháp giảm thiểu hiệu quả. Các biện pháp này bao gồm việc áp dụng công nghệ sạch trong sản xuất, tăng cường quản lý chất lượng không khí và thực hiện các chính sách bảo vệ môi trường. Chính sách môi trường cần được xây dựng dựa trên các nghiên cứu khoa học và thực tiễn, nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. Việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về ô nhiễm không khí cũng là một yếu tố quan trọng trong việc giảm thiểu ô nhiễm. Các chương trình giáo dục và tuyên truyền có thể giúp người dân hiểu rõ hơn về tác động của ô nhiễm không khí và cách thức bảo vệ môi trường.

2.1. Chính sách môi trường

Chính sách môi trường cần được xây dựng dựa trên các nguyên tắc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và bảo vệ môi trường. Các quy định về xả thải cần được thực thi nghiêm ngặt, đồng thời cần có các biện pháp khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng công nghệ sạch. Việc xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng không khí cũng rất quan trọng, nhằm đảm bảo rằng không khí mà người dân hít thở đạt tiêu chuẩn an toàn. Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ trong việc giám sát và kiểm tra chất lượng không khí, đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm.

2.2. Biện pháp kỹ thuật

Các biện pháp kỹ thuật như lắp đặt hệ thống lọc bụi, xử lý khí thải và sử dụng năng lượng tái tạo có thể giúp giảm thiểu ô nhiễm không khí. Các công nghệ mới trong xử lý khí thải cần được nghiên cứu và áp dụng rộng rãi. Hơn nữa, việc phát triển các phương tiện giao thông công cộng và khuyến khích sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường cũng là một giải pháp hiệu quả. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc giảm thiểu ô nhiễm không khí không chỉ mang lại lợi ích cho sức khỏe con người mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

III. Tranh chấp môi trường và giải quyết tranh chấp

Tranh chấp môi trường liên quan đến ô nhiễm không khí thường phát sinh từ các hoạt động sản xuất công nghiệp. Việc giải quyết tranh chấp này đòi hỏi một hệ thống pháp lý rõ ràng và các cơ chế giải quyết hiệu quả. Các bên liên quan cần có sự hợp tác chặt chẽ để tìm ra giải pháp hợp lý cho các vấn đề phát sinh. Việc áp dụng các phương thức giải quyết tranh chấp như hòa giải, trọng tài có thể giúp giảm thiểu thời gian và chi phí cho các bên. Hơn nữa, việc xây dựng các quy định pháp lý rõ ràng về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do ô nhiễm không khí cũng rất cần thiết.

3.1. Các loại tranh chấp môi trường

Các loại tranh chấp môi trường có thể được phân loại thành nhiều dạng khác nhau, bao gồm tranh chấp giữa các cá nhân, giữa cá nhân và doanh nghiệp, và giữa doanh nghiệp với cơ quan nhà nước. Mỗi loại tranh chấp đều có những đặc điểm riêng và cần có các phương thức giải quyết phù hợp. Việc xác định rõ loại tranh chấp sẽ giúp các bên có thể lựa chọn phương thức giải quyết hiệu quả nhất. Hơn nữa, việc nắm rõ các quy định pháp luật liên quan đến tranh chấp môi trường cũng rất quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.

3.2. Giải pháp giải quyết tranh chấp

Giải pháp giải quyết tranh chấp môi trường cần được xây dựng dựa trên các nguyên tắc công bằng và hợp lý. Các phương thức như hòa giải, trọng tài và kiện tụng đều có thể được áp dụng tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của tranh chấp. Việc xây dựng một hệ thống giải quyết tranh chấp hiệu quả sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan và đảm bảo rằng các vấn đề môi trường được giải quyết kịp thời. Hơn nữa, việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong việc bảo vệ môi trường cũng rất quan trọng.