202114009 hoangmanhcuong final

Chuyên khảo phân tích 202114009 hoangmanhcuong final, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Tác giả: Hoàng Mạnh Cường
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Thanh Hải
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Các Nhân Tố Tác Động Đến Mức Độ Sẵn Sàng Áp Dụng IFRS For SMEs Tại Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Ở TP. Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 1.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.2. Các nghiên cứu về lợi ích, bất lợi và thách thức của IFRS
• 1.3. Các nghiên cứu về những tác động đến mức độ sẵn sàng áp dụng
• 1.4. Các nghiên cứu về những tác động đến việc áp dụng IFRS
• 1.5. Các nghiên cứu trong nước
• 1.6. Các nghiên cứu về lợi ích, bất lợi và thách thức của IFRS
• 1.7. Các nghiên cứu về những tác động đến mức độ sẵn sàng áp dụng
• 1.8. Các nghiên cứu về những tác động đến việc áp dụng IFRS
• 1.9. Nhận xét các nghiên cứu trước và xác định khoảng trống nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Lịch sử hình thành và phát triển của IASB
• 2.2. Lịch sử hình thành của IFRS for SMEs
• 2.3. Tiêu chí xác định quy mô DNNVV
• 2.3.1. Đối với thế giới
• 2.3.2. Đối với IASB
• 2.3.3. Đối với Việt Nam
• 2.4. Vai trò của DNNVV
• 2.5. Sự cần thiết của IFRS for SMEs đối với DNNVV tại Việt Nam
• 2.6. Các lý thuyết nền trong nghiên cứu
• 2.6.1. Lý thuyết thông tin hữu ích
• 2.6.2. Lý thuyết hành vi dự định
• 2.6.3. Mô hình chấp nhận công nghệ
• 2.6.4. Lý thuyết thể chế
• 2.6.5. Lý thuyết đại diện
• 2.7. Định nghĩa các nhân tố trong mô hình
• 2.7.1. Mức độ hiểu biết
• 2.7.2. Nhận thức lợi ích
• 2.7.3. Nhận thức bất lợi
• 2.7.4. Nhận thức thách thức
• 2.7.5. Sự hỗ trợ từ chủ doanh nghiệp/nhà quản lý
• 2.7.6. Mức độ sẵn sàng
• 2.8. Các giả thuyết nghiên cứu
• 2.9. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Giai đoạn nghiên cứu sơ bộ
• 3.3. Giai đoạn nghiên cứu chính thức
• 3.4. Xây dựng thang đo
• 3.5. Thiết kế nghiên cứu định lượng
• 3.6. Xác định cỡ mẫu
• 3.7. Phương pháp chọn mẫu
• 3.8. Xử lý dữ liệu ban đầu
• 3.9. Các kỹ thuật trong thống kê, kiểm định mô hình
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Kết quả thống kê mô tả
• 4.2. Thống kê tần số
• 4.3. Thống kê trung bình
• 4.4. Kết quả phân tích mô hình
• 4.5. Đánh giá mô hình đo lường
• 4.6. Đánh giá mô hình cấu trúc
• 4.7. Tóm tắt kết quả nghiên cứu
• 4.8. So sánh kết quả nghiên cứu với quan điểm của lý thuyết nền
• 4.9. Bàn luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Gợi ý chính sách
• 5.2. Nhân tố Mức độ hiểu biết
• 5.3. Nhân tố Nhận thức lợi ích
• 5.4. Nhân tố Nhận thức thách thức
• 5.5. Nhân tố Sự hỗ trợ từ chủ doanh nghiệp/nhà quản lý
• 5.6. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.6.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 5.6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH, SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến IFRS For SMEs

Nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến sự sẵn sàng áp dụng IFRS For SMEs tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở TP. Hồ Chí Minh là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. IFRS For SMEs được thiết kế để giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa dễ dàng hơn trong việc lập báo cáo tài chính, từ đó nâng cao tính minh bạch và khả năng cạnh tranh. Việc áp dụng chuẩn mực này không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện chất lượng thông tin tài chính mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư nước ngoài.

1.1. Tầm Quan Trọng Của IFRS For SMEs Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ

Việc áp dụng IFRS For SMEs giúp các doanh nghiệp nhỏ nâng cao tính minh bạch trong báo cáo tài chính. Điều này không chỉ tạo niềm tin cho các nhà đầu tư mà còn giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn từ các tổ chức tài chính. Theo nghiên cứu của Kenton và James (2021), các doanh nghiệp áp dụng IFRS có khả năng thu hút đầu tư cao hơn.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Về Sự Sẵn Sàng Áp Dụng IFRS

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định các nhân tố tác động đến mức độ sẵn sàng áp dụng IFRS For SMEs tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở TP. Hồ Chí Minh. Nghiên cứu sẽ tập trung vào các yếu tố như mức độ hiểu biết, nhận thức lợi ích, và sự hỗ trợ từ chủ doanh nghiệp.

II. Các Thách Thức Trong Việc Áp Dụng IFRS For SMEs Tại Doanh Nghiệp Nhỏ

Mặc dù IFRS For SMEs mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng nó cũng gặp phải nhiều thách thức. Các doanh nghiệp nhỏ thường thiếu nguồn lực và kiến thức cần thiết để thực hiện các yêu cầu của chuẩn mực này. Điều này dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp vẫn chưa sẵn sàng áp dụng IFRS For SMEs.

2.1. Thiếu Kiến Thức Về IFRS For SMEs

Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa không có đủ kiến thức về IFRS For SMEs, dẫn đến việc họ không nhận thức được lợi ích của việc áp dụng chuẩn mực này. Theo Hồ Xuân Thủy (2016), việc thiếu đào tạo và thông tin về IFRS là một trong những rào cản lớn nhất.

2.2. Chi Phí Áp Dụng IFRS For SMEs

Chi phí để chuyển đổi sang IFRS For SMEs có thể là một gánh nặng lớn đối với các doanh nghiệp nhỏ. Nhiều doanh nghiệp lo ngại rằng chi phí này sẽ vượt quá lợi ích mà họ nhận được từ việc áp dụng chuẩn mực này.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Để Đánh Giá Sự Sẵn Sàng Áp Dụng IFRS

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với cỡ mẫu 241 doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP. Hồ Chí Minh. Phương pháp này cho phép thu thập dữ liệu một cách hệ thống và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự sẵn sàng áp dụng IFRS For SMEs.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu Định Lượng

Thiết kế nghiên cứu định lượng sẽ bao gồm việc xây dựng bảng hỏi và thu thập dữ liệu từ các doanh nghiệp nhỏ. Dữ liệu sẽ được phân tích để xác định các nhân tố chính ảnh hưởng đến sự sẵn sàng áp dụng IFRS For SMEs.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Để Đánh Giá Kết Quả

Dữ liệu thu thập sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự sẵn sàng áp dụng IFRS For SMEs. Kết quả sẽ giúp đưa ra những khuyến nghị cho các doanh nghiệp.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Sự Sẵn Sàng Áp Dụng IFRS For SMEs

Kết quả nghiên cứu cho thấy có ba nhân tố chính ảnh hưởng đến sự sẵn sàng áp dụng IFRS For SMEs: mức độ hiểu biết, nhận thức lợi ích, và sự hỗ trợ từ chủ doanh nghiệp. Những nhân tố này đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định khả năng áp dụng chuẩn mực này tại các doanh nghiệp nhỏ.

4.1. Mức Độ Hiểu Biết Về IFRS For SMEs

Mức độ hiểu biết về IFRS For SMEs ảnh hưởng lớn đến quyết định áp dụng của doanh nghiệp. Nghiên cứu cho thấy rằng doanh nghiệp nào có kiến thức tốt về chuẩn mực này sẽ có khả năng áp dụng cao hơn.

4.2. Nhận Thức Lợi Ích Từ Việc Áp Dụng IFRS

Nhận thức về lợi ích từ việc áp dụng IFRS For SMEs cũng là một yếu tố quan trọng. Doanh nghiệp nào nhận thức rõ ràng về lợi ích sẽ có động lực hơn trong việc thực hiện các yêu cầu của chuẩn mực này.

V. Kết Luận Và Đề Xuất Chính Sách Để Thúc Đẩy Áp Dụng IFRS

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng IFRS For SMEs là cần thiết để nâng cao chất lượng báo cáo tài chính của các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Để thúc đẩy sự sẵn sàng áp dụng, cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức liên quan.

5.1. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Doanh Nghiệp

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ trong việc đào tạo và cung cấp thông tin về IFRS For SMEs. Điều này sẽ giúp nâng cao nhận thức và khả năng áp dụng chuẩn mực này.

5.2. Tăng Cường Đào Tạo Về IFRS For SMEs

Cần tăng cường các chương trình đào tạo về IFRS For SMEs cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc này sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về lợi ích và cách thức áp dụng chuẩn mực này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu ngày càng sâu rộng, việc nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của báo cáo tài chính (BCTC) trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Tại Việt Nam, DNNVV chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn 40% GDP và hơn 30% ngân sách nhà nước, đồng thời tạo việc làm cho khoảng 60% lực lượng lao động (Vũ Long, 2022). Tuy nhiên, chất lượng BCTC của nhóm này còn nhiều hạn chế, thiếu minh bạch và không đáng tin cậy, gây khó khăn trong việc thu hút đầu tư và tiếp cận nguồn vốn quốc tế.

Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế dành cho DNNVV (IFRS for SMEs) được thiết kế nhằm đơn giản hóa các yêu cầu kế toán so với IFRS đầy đủ, giúp các DNNVV dễ dàng tiếp cận và áp dụng. Mặc dù vậy, tại Việt Nam, IFRS for SMEs mới chỉ được áp dụng tự nguyện và chưa có quy định bắt buộc. Nghiên cứu này tập trung khảo sát mức độ sẵn sàng áp dụng IFRS for SMEs của các DNNVV tại TP. Hồ Chí Minh, với cỡ mẫu 241 doanh nghiệp, nhằm xác định các nhân tố tác động và mức độ ảnh hưởng của chúng. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà quản lý, nhà lập pháp và chủ doanh nghiệp trong việc chuẩn bị và triển khai áp dụng IFRS for SMEs, góp phần nâng cao chất lượng BCTC, tăng cường niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết nền tảng sau:

• Lý thuyết thông tin hữu ích: Nhấn mạnh vai trò của BCTC trong việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời và minh bạch cho các bên liên quan, giúp họ đưa ra quyết định kinh tế hiệu quả.
• Lý thuyết hành vi dự định (Theory of Planned Behavior - TPB): Giải thích sự ảnh hưởng của thái độ, nhận thức và sự kiểm soát hành vi đến ý định và hành động áp dụng IFRS for SMEs.
• Mô hình chấp nhận công nghệ (Technology Acceptance Model - TAM): Phân tích các yếu tố như nhận thức về tính hữu ích và tính dễ sử dụng ảnh hưởng đến sự chấp nhận áp dụng IFRS for SMEs.
• Lý thuyết thể chế: Giải thích tác động của các áp lực thể chế như áp lực cưỡng chế, áp lực mô phỏng và áp lực quy chuẩn đến việc áp dụng IFRS for SMEs.
• Lý thuyết đại diện: Phân tích vai trò của chủ doanh nghiệp/nhà quản lý trong việc quyết định và hỗ trợ áp dụng IFRS for SMEs.

Các khái niệm chính trong mô hình nghiên cứu bao gồm: mức độ hiểu biết về IFRS for SMEs, nhận thức lợi ích, nhận thức bất lợi, nhận thức thách thức, sự hỗ trợ từ chủ doanh nghiệp/nhà quản lý và mức độ sẵn sàng áp dụng IFRS for SMEs.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với cỡ mẫu 241 DNNVV tại TP. Hồ Chí Minh, đối tượng khảo sát là chủ doanh nghiệp, giám đốc và nhân viên kế toán. Mẫu được chọn theo phương pháp ngẫu nhiên thuận tiện nhằm đảm bảo tính đại diện trong phạm vi nghiên cứu.

Dữ liệu được thu thập thông qua bảng câu hỏi khảo sát trực tuyến và trực tiếp, sử dụng các thang đo đã được kiểm định từ các nghiên cứu trước. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phần mềm SmartPLS 3, bao gồm:

• Thống kê mô tả (tần số, trung bình) để đánh giá đặc điểm mẫu.
• Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng Cronbach's Alpha và Composite Reliability.
• Đánh giá tính hợp lệ của mô hình đo lường qua các chỉ số AVE, Fornell-Larcker và HTMT.
• Phân tích mô hình cấu trúc để xác định mức độ tác động của các nhân tố đến mức độ sẵn sàng áp dụng IFRS for SMEs.
• Thời gian nghiên cứu từ tháng 7/2022 đến cuối năm 2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ hiểu biết về IFRS for SMEs có tác động tích cực và mạnh mẽ đến mức độ sẵn sàng áp dụng, với hệ số tác động thống kê có ý nghĩa (p < 0.01). Trung bình mức độ hiểu biết của các doanh nghiệp khảo sát đạt khoảng 3.2 trên thang 5 điểm, cho thấy kiến thức về IFRS for SMEs còn hạn chế.

2. Nhận thức lợi ích từ việc áp dụng IFRS for SMEs cũng ảnh hưởng tích cực đến sự sẵn sàng, với mức trung bình nhận thức lợi ích là 3.5/5. Các doanh nghiệp nhận thấy lợi ích về tăng tính minh bạch, nâng cao uy tín và khả năng tiếp cận vốn quốc tế.

3. Sự hỗ trợ từ chủ doanh nghiệp/nhà quản lý là nhân tố quan trọng thứ ba, có tác động đáng kể đến mức độ sẵn sàng áp dụng IFRS for SMEs. Khoảng 65% doanh nghiệp cho biết sự ủng hộ của lãnh đạo là yếu tố quyết định trong việc triển khai bộ chuẩn mực này.

4. Nhận thức bất lợi và nhận thức thách thức không có tác động trực tiếp đáng kể đến mức độ sẵn sàng, tuy nhiên chúng có ảnh hưởng gián tiếp thông qua mức độ hiểu biết và nhận thức lợi ích.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy mức độ hiểu biết và nhận thức lợi ích là những nhân tố chủ chốt thúc đẩy sự sẵn sàng áp dụng IFRS for SMEs, phù hợp với các nghiên cứu trong và ngoài nước. Sự hỗ trợ từ chủ doanh nghiệp/nhà quản lý được khẳng định là yếu tố quyết định, phản ánh vai trò quan trọng của người đứng đầu trong các DNNVV tại Việt Nam, nơi quyền sở hữu và quản lý thường tập trung vào một cá nhân.

Mức độ hiểu biết còn hạn chế có thể do thiếu các chương trình đào tạo chuyên sâu về IFRS for SMEs, cũng như rào cản ngôn ngữ và tài liệu tham khảo chưa phổ biến. Nhận thức lợi ích cao cho thấy các doanh nghiệp đã nhận ra giá trị của việc áp dụng chuẩn mực quốc tế trong việc nâng cao chất lượng BCTC và khả năng cạnh tranh.

Việc nhận thức bất lợi và thách thức không tác động trực tiếp có thể do các doanh nghiệp chưa thực sự trải nghiệm áp dụng IFRS for SMEs, hoặc do sự hỗ trợ từ lãnh đạo giúp giảm thiểu các rào cản này. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ tác động của từng nhân tố và bảng phân tích mô hình cấu trúc với các hệ số đường dẫn và giá trị p tương ứng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức về IFRS for SMEs: Các cơ quan quản lý, trường đại học và tổ chức nghề nghiệp cần phối hợp tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu, cập nhật tài liệu bằng tiếng Việt, nhằm nâng cao kiến thức cho chủ doanh nghiệp và nhân viên kế toán. Mục tiêu đạt được sự hiểu biết tối thiểu 4/5 điểm trong vòng 2 năm.

2. Khuyến khích sự ủng hộ và cam kết từ lãnh đạo doanh nghiệp: Các chương trình tư vấn, hội thảo dành riêng cho chủ doanh nghiệp và nhà quản lý nhằm nâng cao nhận thức về lợi ích và vai trò của IFRS for SMEs, từ đó thúc đẩy sự hỗ trợ tích cực trong việc áp dụng. Thời gian thực hiện trong 1 năm, tập trung vào các DNNVV có quy mô vừa và lớn.

3. Xây dựng chính sách hỗ trợ tài chính và kỹ thuật: Nhà nước và các tổ chức tài chính nên thiết lập các gói hỗ trợ về chi phí đào tạo, tư vấn chuyển đổi và đầu tư hệ thống kế toán phù hợp với IFRS for SMEs, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí ban đầu cho DNNVV. Triển khai trong vòng 3 năm.

4. Phát triển hệ thống tài liệu hướng dẫn và công cụ hỗ trợ áp dụng: Cung cấp các hướng dẫn chi tiết, mẫu biểu và phần mềm kế toán tương thích với IFRS for SMEs, giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận và áp dụng chuẩn mực. Thời gian hoàn thiện trong 2 năm, phối hợp với các tổ chức nghề nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ doanh nghiệp và nhà quản lý DNNVV: Giúp nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến sự sẵn sàng áp dụng IFRS for SMEs, từ đó xây dựng chiến lược và kế hoạch chuyển đổi phù hợp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

2. Nhân viên kế toán và kiểm toán viên: Cung cấp kiến thức nền tảng và các yếu tố tác động đến việc áp dụng IFRS for SMEs, hỗ trợ nâng cao trình độ chuyên môn và chuẩn bị cho các thay đổi trong công tác kế toán.

3. Các cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Là cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách hỗ trợ, khuyến khích và quản lý việc áp dụng IFRS for SMEs trong DNNVV, góp phần hoàn thiện khung pháp lý và thúc đẩy phát triển kinh tế.

4. Các tổ chức đào tạo và hiệp hội nghề nghiệp: Tham khảo để thiết kế chương trình đào tạo, tài liệu hướng dẫn và các hoạt động hỗ trợ phù hợp với nhu cầu thực tế của DNNVV trong việc áp dụng IFRS for SMEs.

Câu hỏi thường gặp

1. IFRS for SMEs là gì và tại sao quan trọng với doanh nghiệp nhỏ và vừa?
   IFRS for SMEs là bộ chuẩn mực kế toán quốc tế được đơn giản hóa dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, giúp nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của BCTC, từ đó tăng khả năng tiếp cận vốn và cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến mức độ sẵn sàng áp dụng IFRS for SMEs?
   Mức độ hiểu biết về IFRS for SMEs, nhận thức lợi ích và sự hỗ trợ từ chủ doanh nghiệp/nhà quản lý là ba nhân tố chính ảnh hưởng tích cực đến sự sẵn sàng áp dụng.

3. Tại sao nhận thức bất lợi và thách thức không tác động trực tiếp đến sự sẵn sàng áp dụng?
   Có thể do các doanh nghiệp chưa trải nghiệm thực tế áp dụng IFRS for SMEs hoặc sự hỗ trợ từ lãnh đạo giúp giảm thiểu các rào cản này, khiến chúng không ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định áp dụng.

4. Làm thế nào để nâng cao sự hỗ trợ từ chủ doanh nghiệp trong việc áp dụng IFRS for SMEs?
   Thông qua các chương trình đào tạo, hội thảo nâng cao nhận thức về lợi ích của IFRS for SMEs và tư vấn chiến lược chuyển đổi, giúp lãnh đạo hiểu rõ vai trò và cam kết cần thiết.

5. Việc áp dụng IFRS for SMEs có tốn kém không và làm sao để giảm chi phí?
   Việc áp dụng có thể phát sinh chi phí đào tạo, tư vấn và điều chỉnh hệ thống kế toán. Nhà nước và các tổ chức nên hỗ trợ tài chính và kỹ thuật để giảm gánh nặng này cho DNNVV.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định ba nhân tố chính tác động đến mức độ sẵn sàng áp dụng IFRS for SMEs của DNNVV tại TP. Hồ Chí Minh: mức độ hiểu biết, nhận thức lợi ích và sự hỗ trợ từ chủ doanh nghiệp/nhà quản lý.
• Mức độ hiểu biết và nhận thức lợi ích còn hạn chế, cần được nâng cao thông qua đào tạo và truyền thông.
• Vai trò của chủ doanh nghiệp/nhà quản lý là then chốt trong việc thúc đẩy áp dụng IFRS for SMEs.
• Các đề xuất chính sách tập trung vào đào tạo, hỗ trợ tài chính, phát triển tài liệu hướng dẫn và nâng cao nhận thức lãnh đạo.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các nghiên cứu tiếp theo về các nhân tố vi mô và chủ quan ảnh hưởng đến việc áp dụng IFRS for SMEs trong bối cảnh Việt Nam.

Để chuẩn bị cho việc áp dụng IFRS for SMEs một cách hiệu quả, các doanh nghiệp và nhà quản lý cần chủ động nâng cao kiến thức và xây dựng kế hoạch chuyển đổi phù hợp. Hãy bắt đầu hành trình cải thiện chất lượng báo cáo tài chính ngay hôm nay để nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC 1. Các nghiên cứu nước ngoài 1. Các nghiên cứu về lợi ích, bất lợi và thách thức của IFRS Whittington (2005) cho rằng IAS/IFRS được phát triển là nhằm vào nhu cầu thông tin trên BCTC của thị trường vốn với mục tiêu là tìm ra một ngôn ngữ kế toán chung, làm giảm bớt sự đa dạng hóa của kế toán, tạo sự thuận lợi cho các doanh nghiệp đa quốc gia trong việc hợp nhất báo cáo và cung cấp được nhiều thông tin hơn cho nhà đầu tư. Từ đó, làm gia tăng uy tín của doanh nghiệp trên thị trường vốn quốc tế.

Ngoài ra, các quốc gia chưa có CMKT địa phương thì cũng nhận được lợi ích khi không còn phải tốn kém thêm chi phí để nghiên cứu, xây dựng CMKT của riêng mình. Dù vậy, mỗi quốc gia cũng có các vấn đề của riêng họ, dẫn tới việc họ có quyền chấp nhận hoặc không chấp nhận một hoặc nhiều khía cạnh của IAS/IFRS và khiến cho khả năng so sánh BCTC quốc tế bị ảnh hưởng. Cụ thể, IAS số 32 và 39 là 2 chuẩn mực gặp phải vấn đề này do sự phản đối từ các ngân hàng trong khối EU. Sau cùng, vai trò lớn nhất của bộ chuẩn mực là hướng tới các lợi ích ban đầu mà mục tiêu thành lập được đặt ra trước đó, việc bóp méo thông tin kế toán có thể đem lại lợi ích trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài sẽ gây tổn hại cho sự phát triển của kinh tế và đó cũng là lý do cho sự ra đời của IAS/IFRS ngày nay.

Eierle và Haller (2009) sau khi thực hiện một nghiên cứu nhằm khám phá tính phù hợp của IFRS for SMEs đối với 410 DNNVV tại Đức. Các khía cạnh của nghiên cứu bao gồm: Quy mô doanh nghiệp, Các cân nhắc về lợi ích và Các cân nhắc về chi phí. Kết quả phân tích đã chỉ ra ngày càng có nhiều các doanh nghiệp có các hoạt động xuyên biên giới nhưng họ lại không cảm thấy việc cung cấp BCTC cho các nhà cung cấp, khách hàng là điều cần thiết. Những người tham gia khảo sát cho rằng lợi ích mà IFRS for SMEs mang lại không thực sự đáng kể đối với họ.

Ngoài ra, các chủ doanh nghiệp cũng không thường tham gia vào các vấn đề quản lý của doanh nghiệp. Tuy nhiên, nếu gắn với nhân tố Quy mô, các DNNVV có các hoạt động quốc tế và có quy mô càng lớn thì càng có nhu cầu áp dụng IFRS for SMEs để cung cấp 10 BCTC có thể so sánh được do còn có các chủ sở hữu khác bên ngoài. Bên cạnh đó, IFRS for SMEs có nhiều chủ đề mà 2/3 số người trả lời khảo sát cho rằng họ rất ít khi áp dụng hoặc không bao giờ áp dụng, điều này khiến độ phức tạp của IFRS for SMEs bị tăng lên. Về mặt nhân sự, có gần 20% các kế toán trưởng, CFO có kiến thức tốt về IFRS for SMEs nhưng đối với nhân viên kế toán thông thường chỉ có 13%.

Điều này cho thấy sự hiểu biết về IFRS for SMEs của doanh nghiệp vẫn còn hạn chế và có xu hướng thay đổi tích cực theo nhân tố Quy mô. Hạn chế của nghiên cứu là đối tượng nghiên cứu chỉ hướng đến các doanh nghiệp thỏa mãn tiêu chí xếp loại DNNVV của Đức. Do đó, kết quả nghiên cứu có thể sai lệch nếu áp dụng ở các quốc gia khác do sự không đồng nhất về văn hóa và tiêu chí xếp loại DNNVV. Madawaki (2012) đã thực hiện một nghiên cứu tập trung vào quá trình áp dụng IFRS ở Nigeria.

Các khía cạnh được tác giả nghiên cứu bao gồm: Lợi ích, Thách thức khi áp dụng IFRS, Huấn luyện và đào tạo kế toán, Nguồn lực đào tạo, Báo cáo thuế và Sửa đổi luật hiện hành. Dựa theo kết quả đạt được, tác giả đã nhận định về các Lợi ích của CMKT quốc tế như làm giảm chi phí, phân bổ hiệu quả nguồn vốn, phát triển thị trường vốn, tăng tính thanh khoản, giá trị thị trường, nâng cao khả năng so sánh và cải thiện tính minh bạch của BCTC. Đối với các Thách thức khi áp dụng IFRS, việc áp dụng IFRS đòi hỏi phải có sự phối hợp và truyền đạt đến các đối tượng tiếp nhận một cách hiệu quả. Để đạt được điều này thì điều cần thiết là phải nâng cao nhận thức về những tác động tiềm ẩn khi áp dụng IFRS.

Việc áp dụng IFRS yêu cầu các quốc gia phải có những sự chuẩn bị và tổ chức thật kỹ lưỡng để đảm bảo tính nhất quán và cung cấp rõ ràng về mức độ ảnh hưởng mà IFRS sẽ tác động đến các luật hiện hành. Ngoài ra, để có thể vận dụng tốt IFRS, người lập và trình bày BCTC phải có năng lực chuyên môn thật tốt. Thêm vào đó, bản thân người sử dụng BCTC như kiểm toán viên, các cơ quan quản lý cũng phải được trang bị đầy đủ kiến thức về IFRS. Tùy thuộc vào mức độ tiếp cận và áp dụng của mỗi quốc gia mà điều kiện về năng lực sẽ cần nhiều hay ít.

Tại Nigeria, các doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng các kế toán, kiểm toán viên có đủ năng lực để thực thi IFRS. Khoản thời gian giữa ngày quyết định và ngày chính thức triển khai là không đủ dài để đào 11 tạo nguồn nhân lực phục vụ cho IFRS. Tuy nhiên, vấn đề này không chỉ xảy ra với doanh nghiệp mà các cơ quan chính phủ, nhà phân tích tài chính, các giảng viên kế toán đều đang cần phải bổ sung kiến thức nhưng tài liệu để đào tạo IFRS là không có sẵn với một khoản chi phí hợp lý. Ngoài ra, việc áp dụng IFRS cũng đòi hỏi phải thay đổi các quy định liên quan đến luật quản lý thuế, các quy tắc về thuế sẽ phải được xác định lại để phù hợp với IFRS.

Một số quy định hiện hành không được IFRS thừa nhận và các kế toán viên muốn tuân thủ IFRS thì phải bỏ qua chúng, điều này khiến các nhà làm luật Nigeria phải sửa đổi để đảm bảo quá trình chuyển đổi IFRS diễn ra suôn sẻ mà không có sự tranh cãi. Hạn chế của nghiên cứu là không đề cập rõ phạm vi và đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu chỉ dừng lại ở mức tổng quan, đánh giá. Nguồn dữ liệu thu thập còn hạn chế, chưa có sự tham khảo ý kiến từ các chuyên gia hay người hành nghề kế toán, kiểm toán.

Moqbel và các cộng sự (2013) đã thực hiện một nghiên cứu nhằm đánh giá sự hiểu biết, nhận thức lợi ích và rủi ro của 84 học giả Hoa Kỳ (sinh viên, giáo sư kế toán, kiểm toán, các kế toán viên, kiểm toán viên, CPA và nhà phân tích tài chính) về IFRS với 4 giả thuyết nghiên cứu gồm Tính hữu ích (tích cực), Sự quen thuộc với IFRS (tích cực và tiêu cực) và Nhận thức rủi ro (tiêu cực). Kết quả nghiên cứu cho thấy cả 4 giả thuyết đều được chấp nhận và nhân tố Nhận thức rủi ro có tác động lớn nhất đến Mức độ sẵn sàng. Nhóm tác giả cho rằng, để tạo được sự thuận lợi cho doanh nghiệp áp dụng IFRS thì các quốc gia cần phải giải quyết quyết được các rủi ro mà họ nhìn thấy và nhận thức được bằng cách tăng cường sự quen thuộc và hiểu biết đúng đắn về những lợi ích mà IFRS mang lại, đưa IFRS vào chương trình giáo dục bậc đại học, khóa đào tạo kế toán ngắn hạn hoặc thông qua các phương tiện truyền thông để giúp phát triển các kỹ năng và kiến thức của họ về IFRS. Hạn chế của nghiên cứu là kích thước mẫu còn khá nhỏ.

Kết quả chỉ dừng lại ở mức tham khảo, khi gia tăng cỡ mẫu thì kết quả có thể sẽ thay đổi. Uyar và Güngörmüş (2013) đã thực hiện một nghiên cứu khám phá nhằm kiểm tra nhận thức và kiến thức của 128 kế toán viên chuyên nghiệp về IFRS và IFRS for SMEs tại Thổ Nhĩ Kỳ. Kết quả khảo sát cho thấy các lợi ích khi áp dụng IFRS for 12 SMEs được nhận định bao gồm: Tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn, Khả năng so sánh BCTC, Gia tăng độ tin cậy của BCTC, Hiệu quả trong việc kiểm toán, Tạo thuận lợi cho các tổ chức xếp hạng tín nhiệm trong việc đánh giá các DNNVV, Dễ dàng chuyển đổi sang IFRS đầy đủ khi cần thiết và Gia tăng hiệu quả hoạt động quốc tế. Ở chiều ngược lại, hầu hết những người được hỏi không nhận thức được một cách rõ ràng về sự khác biệt giữa IFRS đầy đủ và IFRS for SMEs.

Những người có thể nhận ra được sự khác biệt giữa 2 nhóm chuẩn mực tập trung vào những người đã qua đào tạo về IFRS for SMEs và trình độ học vấn càng cao thì càng hiểu biết càng rõ, các nhân viên làm việc cho Big 4 thì hiểu biết tốt hơn Non-Big 4. Về vấn đào tạo về IFRS for SMEs, hơn 59% số người được khảo sát cho rằng thời lượng đào tạo cần kéo dài hơn 40 giờ để họ có thể làm quen với bộ chuẩn mực mới. Hạn chế của nghiên cứu là không đề cập đến lý thuyết nền hỗ trợ và cỡ mẫu khảo sát vẫn còn khá nhỏ. Ocansey và Enahoro (2014) đã thực hiện một nghiên cứu khám phá nhằm so sánh việc áp dụng IFRS của Ghana và Nigeria trong bối cảnh 2 quốc gia này là đối tác thương mại của nhau nhưng thời điểm áp dụng IFRS thì lại khác nhau.

Những lợi ích từ việc áp dụng IFRS được chỉ ra bao gồm: Giảm chi phí vốn, Phân bổ vốn hiệu quả, Dễ dàng huy động, Thu hút vốn quốc tế, Phát triển thị trường và Tăng cường khả năng so sánh cũng như cải thiện tính minh bạch của BCTC. Bên cạnh những lợi ích, các nhân tố thách thức như thiếu hụt kiến thức, vấn đề giáo dục, hệ thống thuế phức tạp và các cơ chế thực thi sẽ là rào cản đối với các doanh nghiệp khi áp dụng IFRS. Ngoài ra, nhóm tác giả cũng cho rằng IFRS sẽ phù hợp hơn với các doanh nghiệp có quy mô vừa và lớn hoặc các doanh nghiệp có công ty con ở nước ngoài, đang tìm kiếm nguồn tài chính quốc tế. Ngược lại, các doanh nghiệp nhỏ có thể sẽ gặp nhiều trở ngại hơn đặc biệt là trong các quy định về thuế và duy trì vốn dẫn tới chi phí áp dụng lớn hơn lợi ích mang lại.

Mặt khác, Ghana và Nigeria là 2 nước đã có bộ CMKT quốc gia trước khi áp dụng IFRS, do đó nó có thể giúp họ giảm bớt khó khăn khi chuyển đổi hơn so với các nước chưa có bộ chuẩn mực của riêng mình.