Ngoại giao bẫy nợ trong sáng kiến vành đai và con đường của trung quốc dưới góc nhìn lý thuyết bá quyền của antonio gramsci full 10 điểm

Chuyên khảo phân tích Ngoại giao bẫy nợ trong sáng kiến vành đai và con đường của trung quốc dưới góc nhìn lý thuyết bá, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Lê Thanh Bình
• Người hướng dẫn: Th.S Ngũ Chánh Hào
• Trường học: Trường Đại Học Đà Lạt
• Chuyên ngành: Quốc Tế Học
• Đề tài: Ngoại Giao Bẫy Nợ Trong Sáng Kiến Vành Đai Và Con Đường Của Trung Quốc
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Đà Lạt

Tóm tắt

I. Ngoại Giao Bẫy Nợ BRI Tổng Quan Ảnh Hưởng Toàn Cầu

Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc, được công bố năm 2013, đã trở thành một chủ đề nóng trong quan hệ quốc tế. BRI là một dự án đầy tham vọng nhằm kết nối châu Á, châu Phi và châu Âu thông qua mạng lưới cơ sở hạ tầng khổng lồ. Tuy nhiên, sáng kiến này đã vấp phải những chỉ trích và quan ngại, đặc biệt là về khái niệm ngoại giao bẫy nợ. Nhiều quốc gia tham gia BRI, đặc biệt là các nước đang phát triển, đã phải đối mặt với gánh nặng nợ nần lớn, làm dấy lên lo ngại về sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Theo Tiến sĩ Brahma Chellaney năm 2017, BRI có thể được xem là hình thức ngoại giao bẫy nợ thúc đẩy chính trị thông qua việc gia tăng ảnh hưởng quyền lực, đặc biệt ở các nước nợ xấu.

1.1. BRI và Tham Vọng Bá Quyền Kinh Tế của Trung Quốc

Sự trỗi dậy của Trung Quốc được thể hiện rõ qua việc công bố Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI). Đây được xem như lời tuyên bố đầy tham vọng về bá quyền của Trung Quốc đối với thế giới, khẳng định khả năng dẫn dắt toàn cầu. BRI thu hút nhiều quốc gia tham gia, đặc biệt là các nước đang phát triển, do các khoản vay hào phóng và lợi ích phát triển đất nước. Tuy nhiên, quy mô lớn và động cơ chính trị của BRI đã làm dấy lên lo ngại về tính minh bạch và hiệu quả.

1.2. Bẫy Nợ BRI Gánh Nặng Cho Các Quốc Gia Phát Triển

Thuật ngữ 'ngoại giao bẫy nợ' ngày càng được sử dụng nhiều để mô tả tác động của BRI đối với các quốc gia đang phát triển. Các nước này thường nhận các khoản vay lớn để xây dựng cơ sở hạ tầng, nhưng sau đó gặp khó khăn trong việc trả nợ. Điều này có thể dẫn đến việc Trung Quốc kiểm soát các tài sản chiến lược của các quốc gia này. Trường hợp cảng Hambantota ở Sri Lanka cho thấy một ví dụ cụ thể về việc 'bẫy nợ' có thể dẫn đến mất chủ quyền.

II. Phân Tích Lý Thuyết Gramsci Về Ngoại Giao Bẫy Nợ BRI

Để hiểu rõ hơn về hiện tượng ngoại giao bẫy nợ trong BRI, cần xem xét nó dưới góc độ lý thuyết bá quyền của Antonio Gramsci. Gramsci cho rằng bá quyền không chỉ dựa trên sức mạnh kinh tế và quân sự, mà còn dựa trên sự đồng thuận của các quốc gia khác. Trung Quốc đang sử dụng BRI để xây dựng sự đồng thuận này thông qua việc cung cấp các khoản vay và đầu tư. Tuy nhiên, nếu các quốc gia tham gia BRI cảm thấy bị 'mắc kẹt' trong nợ nần, sự đồng thuận này có thể bị xói mòn. Theo Báo cáo, đề tài nghiên cứu này phân tích sự trỗi dậy của Trung Quốc qua lăng kính “cách mạng thụ động” và đánh giá “bẫy nợ” theo mô hình cấu trúc lịch sử Gramsci.

2.1. Bá Quyền Gramsci Đồng Thuận Thay Vì Cưỡng Ép

Lý thuyết bá quyền của Antonio Gramsci nhấn mạnh tầm quan trọng của sự đồng thuận trong việc duy trì quyền lực. Một quốc gia bá quyền không chỉ đơn thuần áp đặt ý chí của mình lên các quốc gia khác, mà còn phải tạo ra một hệ tư tưởng và giá trị được chấp nhận rộng rãi. BRI có thể được xem là một nỗ lực của Trung Quốc để xây dựng sự đồng thuận này, nhưng 'ngoại giao bẫy nợ' có thể làm suy yếu nỗ lực này.

2.2. Cách Mạng Thụ Động Thay Đổi Từ Bên Trong Hệ Thống

Gramsci cũng đề cập đến khái niệm 'cách mạng thụ động', tức là sự thay đổi diễn ra từ bên trong hệ thống hiện có, thay vì thông qua các cuộc cách mạng bạo lực. Trung Quốc đang sử dụng BRI để thúc đẩy sự thay đổi trong trật tự thế giới hiện tại, nhưng sự thành công của nỗ lực này phụ thuộc vào việc liệu các quốc gia tham gia BRI có thực sự được hưởng lợi từ sáng kiến này hay không. Các vấn đề như quản lý xây dựng và tổ chức tiến khai công tác xây dựng từ sau công cuộc cải cách mở cửa đất nước cũng ảnh hưởng không ít đến vấn đề này.

III. Vấn Đề Bẫy Nợ Thách Thức và Rủi Ro trong BRI

Vấn đề 'bẫy nợ' là một trong những thách thức lớn nhất đối với BRI. Nhiều quốc gia tham gia BRI đang phải đối mặt với gánh nặng nợ nần lớn, gây ra những hệ quả tiêu cực về kinh tế và chính trị. Các quốc gia này có thể trở nên phụ thuộc vào Trung Quốc, và Trung Quốc có thể sử dụng ảnh hưởng kinh tế của mình để đạt được các mục tiêu chính trị. Hơn nữa, sự thiếu minh bạch trong các dự án BRI làm gia tăng rủi ro tham nhũng và lãng phí.

3.1. Nguyên Nhân Các Nước Rơi Vào Bẫy Nợ BRI

Có nhiều nguyên nhân khiến các quốc gia tham gia BRI rơi vào 'bẫy nợ'. Một số nguyên nhân chính bao gồm: lãi suất cao của các khoản vay, điều kiện vay vốn không thuận lợi, khả năng quản lý dự án yếu kém của các quốc gia tiếp nhận, và tình trạng tham nhũng. Các nước đang phát triển, gặp nhiều hạn chế trong việc phát triển và khó khăn trong việc quản trị và phân bổ nguồn tài chính, đồng thời, điểm tín dụng của các nước này cũng thấp.

3.2. Hậu Quả Kinh Tế và Chính Trị Của Bẫy Nợ

Hậu quả của 'bẫy nợ' có thể rất nghiêm trọng. Các quốc gia mắc nợ có thể phải cắt giảm chi tiêu công, tăng thuế, hoặc bán tài sản quốc gia. Về mặt chính trị, 'bẫy nợ' có thể làm suy yếu chủ quyền của các quốc gia và tạo điều kiện cho sự can thiệp của Trung Quốc vào công việc nội bộ. Vấn đề này còn tạo nên mối lo ngại cho các nước và các nước phương Tây đã có những động thái nhìn nhận, phản đối và chỉ trích tiêu cực.

IV. Giải Pháp Giảm Thiểu Rủi Ro Bẫy Nợ Trong Sáng Kiến BRI

Để giảm thiểu rủi ro 'bẫy nợ' trong BRI, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa Trung Quốc và các quốc gia tham gia. Trung Quốc cần tăng cường tính minh bạch của các dự án BRI, cung cấp các khoản vay với lãi suất hợp lý, và hỗ trợ các quốc gia tiếp nhận trong việc quản lý dự án. Các quốc gia tiếp nhận cần tăng cường năng lực quản lý nợ, thực hiện các biện pháp chống tham nhũng, và đảm bảo rằng các dự án BRI mang lại lợi ích kinh tế thực sự.

4.1. Tăng Cường Minh Bạch và Trách Nhiệm Giải Trình Trong BRI

Minh bạch là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro 'bẫy nợ'. Trung Quốc cần công khai thông tin về các dự án BRI, bao gồm lãi suất, điều kiện vay vốn, và đánh giá tác động môi trường và xã hội. Đồng thời, cần có các cơ chế giám sát độc lập để đảm bảo rằng các dự án BRI được thực hiện một cách hiệu quả và minh bạch. Đặc biệt, Trung Quốc cần có những khuôn khổ trong việc thực thi các chính sách mang tính riêng biệt và có tính bền vững cao so với các ngân hàng phát triển đa phương, các tổ chức phát triển tài chính.

4.2. Hợp Tác Đa Phương Để Quản Lý Nợ Bền Vững

Các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các quốc gia tham gia BRI quản lý nợ một cách bền vững. Các tổ chức này có thể cung cấp hỗ trợ kỹ thuật, tư vấn chính sách, và các khoản vay ưu đãi để giúp các quốc gia giảm bớt gánh nặng nợ nần. Đồng thời, các tổ chức này có thể hỗ trợ các quốc gia đánh giá các rủi ro của dự án.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Trường Hợp Các Nước Mắc Bẫy Nợ BRI

Nghiên cứu trường hợp các nước đã 'mắc bẫy nợ' BRI là một cách hiệu quả để hiểu rõ hơn về vấn đề này. Các trường hợp như Sri Lanka (cảng Hambantota), Pakistan (cảng Gwadar), và Djibouti cho thấy những rủi ro và hậu quả tiềm ẩn của việc vay vốn từ Trung Quốc để xây dựng cơ sở hạ tầng. Phân tích những trường hợp này có thể giúp các quốc gia khác đưa ra các quyết định sáng suốt hơn khi tham gia BRI.

5.1. Bài Học Từ Cảng Hambantota Của Sri Lanka

Trường hợp cảng Hambantota ở Sri Lanka là một ví dụ điển hình về 'bẫy nợ'. Sri Lanka đã vay vốn từ Trung Quốc để xây dựng cảng, nhưng sau đó không có khả năng trả nợ. Kết quả là, Sri Lanka đã phải cho Trung Quốc thuê cảng trong 99 năm, làm dấy lên lo ngại về chủ quyền quốc gia. Điều này xuất phát từ những mâu thuẫn đan xen bên trong bộ máy hoạt động của Trung Quốc kể từ sau công cuộc cải cách mở cửa đất nước và bị ảnh hưởng không ít giá trị từ các nước phương Tây.

5.2. Cảng Gwadar Của Pakistan Cơ Hội Hay Rủi Ro

Cảng Gwadar ở Pakistan là một dự án quan trọng trong BRI. Tuy nhiên, dự án này cũng gây ra những lo ngại về 'bẫy nợ'. Pakistan đang phải đối mặt với gánh nặng nợ nần lớn và có thể gặp khó khăn trong việc trả nợ cho Trung Quốc. Điều này có thể làm tăng sự phụ thuộc của Pakistan vào Trung Quốc và gây ra những hệ quả tiêu cực về kinh tế và chính trị. Việc phân tích kỹ càng các tác động kết quả từ các khoản vay của Trung Quốc là rất cần thiết.

VI. Kết Luận Tương Lai Của BRI Và Ngoại Giao Bẫy Nợ

Vấn đề 'ngoại giao bẫy nợ' là một thách thức lớn đối với BRI. Nếu Trung Quốc không giải quyết được vấn đề này, BRI có thể mất đi sự tín nhiệm và uy tín. Để BRI thành công, Trung Quốc cần tăng cường tính minh bạch, cung cấp các khoản vay hợp lý, và hỗ trợ các quốc gia tiếp nhận trong việc quản lý dự án. Đồng thời, các quốc gia tiếp nhận cần tăng cường năng lực quản lý nợ và đảm bảo rằng các dự án BRI mang lại lợi ích kinh tế thực sự.

6.1. Sự Thay Đổi Trật Tự Thế Giới Vai Trò Của BRI

BRI có tiềm năng thay đổi trật tự thế giới, nhưng sự thành công của sáng kiến này phụ thuộc vào việc liệu nó có thể mang lại lợi ích cho tất cả các bên liên quan hay không. Nếu BRI chỉ đơn thuần là một công cụ để Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng, nó có thể gây ra căng thẳng và xung đột. Điều quan trọng là BRI phải được xây dựng trên cơ sở hợp tác, tôn trọng, và đôi bên cùng có lợi. Đồng thời, BRI phải được xem như một sự thúc đẩy bá quyền về thương mại, quân sự để gia tăng quyền lực và đe dọa đến lợi ích của các nước phương Tây.

6.2. Triển Vọng Cho Hợp Tác và Phát Triển Bền Vững

Mặc dù có những thách thức, BRI vẫn có tiềm năng mang lại lợi ích cho các quốc gia tham gia. Nếu được quản lý một cách hiệu quả và minh bạch, BRI có thể giúp các quốc gia phát triển cơ sở hạ tầng, tăng cường thương mại, và cải thiện đời sống của người dân. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa Trung Quốc và các quốc gia tham gia, cũng như sự tham gia của các tổ chức quốc tế. Nếu các nước tham gia BRI không thể hoàn trả lại các khoản vay vốn, mang một khoảng gánh nặng nợ nần đối với Trung Quốc thì sẽ ảnh hưởng đến một loạt các hậu quả tiêu cực trong quá trình triển khai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: SỰ TRỖI DẬY CỦA TRUNG QUỐC TRONG HỆ THỐNG QUỐC TẾ 1. Chính sách mở cửa phát triển đất nước của Đặng Tiểu Bình - bước khởi đầu phục hưng Trung Hoa 1. Trung Quốc trước công cuộc cải cách Trải qua hàng ngàn năm lịch sử cùng ba cuộc nội chiến, cuối cùng, vào ngày 1 tháng 10 năm 1949, Chủ tịch Mao Trạch Đông đã tuyên bố thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa. Trong thời kỳ làm Chủ tịch nước, ông đã theo mô hình xã hội chủ nghĩa, kinh tế tập trung vào nhà nước (The People’s commune: Công xã nhân dân) với mục đích là phát triển những dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn.

Dù đạt được những thành tựu nhất định trong việc xây dựng hệ thống hành chính nhà nước và mô hình kinh tế tập trung, phát triển giáo dục, nhưng việc tập trung cao độ kế hoạch hóa và phủ nhận vai trò của thị trường đã dẫn đến việc mất cân đối giữa lượng cung và cầu (Fang, Garnaut, và Song 2018). Vì vậy, điều này đã làm cho việc tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc đi xuống theo số âm và lạc hậu, cũng như kéo theo một loạt hệ quả tiêu cực tác động đến đời sống xã hội và hơn thế nữa là kéo theo cả hệ thống chính trị đi xuống (Binder & La Palombara 2015). Từ đó, các nhân tố này đã hình thành nên các tác động tiêu cực, ảnh hưởng lớn đến tình hình đối nội lẫn đối ngoại của Trung Quốc. Chính sách cải cách mở cửa đất nước của Đặng Tiểu Bình Nhà lãnh đạo Đặng Tiểu Bình cùng chính sách Cải Cách (Reform): Cải cách kinh tế theo định hướng thị trường và Mở Cửa (Opening): Tập trung vào kinh tế xuyên biên giới - gắn kết với thế giới tự do bên ngoài (Delisle & Goldstein 2019, tr.

Sự thay đổi chính sách cải cách và mở cửa kinh tế đã tạo nên những sự thay đổi và phát triển kinh tế rõ ràng tại các khu vực nông thôn, cũng như ngày càng nhiều doanh nghiệp được phát triển và chủ động hơn trong các hoạt động thương mại kể cả trong nước và ngoài nước. Tuy nhiên, việc triển khai cải cách kinh tế vẫn còn nhiều hạn chế tại nông thôn so với đô thị dẫn đến tỷ lệ chênh lệch giàu nghèo ở Trung Quốc ngày càng lớn. Chính sách này đã tạo nên bước khởi đầu phục hưng Trung Hoa. Có thể nói, đây là chính sách quan trọng làm thay đổi cả nền kinh tế của Trung Quốc theo một hướng mới năng động và nhiều cơ hội để phát triển vượt bậc (Morrison 2006).

Không chỉ vậy, nó đã trở thành một trong những điểm then chốt trong việc đánh dấu sự trỗi dậy, và từng bước thực hiện hóa “giấc mộng Trung Hoa” thông qua những chính sách 10 đối ngoại nhằm thay thế vai trò lãnh đạo thế giới của Hoa Kỳ (Mohanty 2013). Điều này mang đến mối đe dọa cho Mỹ và dẫn đến những tương tác gây căng thẳng đối đầu cho hai bên vì những lợi ích và mục đích chủ quan của cả hai phía (Friedberg 2005). Cụ thể phải chăng Hoa Kỳ đã thách thức con hổ như trong cảnh báo của Napoleon “Hãy để Trung Quốc ngủ yên, vì khi thức dậy, nó sẽ làm rung chuyển thế giới”? (Brzezinski & Lê 1999). Khôi phục mối quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ - Yếu tố quyết định cho Trung Quốc ngày càng phát triển 1.

Khái quát lịch sử quan hệ giao Hoa Kỳ - Trung Quốc từ năm 1949 Kể từ khi Trung Quốc thành lập năm 1949 cho đến năm 1969, quan hệ ngoại giao giữa nước này và Hoa Kỳ vẫn trong tình trạng đóng băng và luôn trong đà căng thẳng. Không chỉ có những xung đột trong vấn để khủng hoảng eo biển Đài Loan (các năm 1954, 1956 và xu thế này vẫn còn tiếp diễn cho đến năm 1996 về sau), hay việc Trung Quốc theo lý tưởng của chủ nghĩa cộng sản mà còn là xung đột về ý thức hệ, chính trị và kinh tế trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh (1946-1989) của hai nước Mỹ và Liên Xô. Vì vậy, điều này đã dẫn đến nhiều hệ quả tiêu cực đối với Trung Quốc khi Hoa Kỳ có những biện pháp siết chặt, trừng phạt: Không công nhận chủ quyền, kêu gọi các nước cô lập ngoại giao với Trung Quốc, liên minh thiết lập quân sự nhằm kiềm chế sự phát triển của Trung Quốc. Trong giai đoạn từ năm 1969 đến 1979, căng thẳng xung đột biên giới Trung Quốc - Liên Xô diễn ra khiến cho hai nước này có những chia rẽ và trở thành kẻ thù của nhau.

Qua đây, Trung Quốc và Hoa Kỳ đã bắt đầu có những hợp tác dựa trên những lợi ích cốt lõi được thể hiện qua chính sách ngoại giao. Với bước đầu bình thường hóa mối quan hệ ngoại giao kết nối hai nước qua “ngoại giao bóng bàn” để trở thành đối tác. Tiếp đến, vào tháng 4/1971 hai nước đã có những động thái ngoại giao bí mật lẫn công khai để tạo nền tảng cho việc nối lại mối quan hệ ngoại giao giữa hai nước và đưa ra những hiệp định ký kết để đi đến bình thường hóa mối quan hệ. Tuy vậy, trong giai đoạn này, mối quan hệ ngoại giao vẫn còn những hạn chế và có những tiến triển chậm.

Nguyên nhân là Hoa Kỳ vẫn chưa thể công nhận ngoại giao với Trung Quốc cũng như vẫn còn những hoài nghi trong việc đặt niềm tin vào mối quan hệ này. Vì cả hai bên vẫn còn các vấn đề trong lịch sử chưa thể giải quyết (Asia for Educators Columbia University). Mặc dù vậy, quan hệ ngoại giao giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc 11 vẫn tiếp tục có những bước phát triển tích cực. Điều này được thể hiện qua sự kiện Tổng thống Clinton ký đạo luật bình thường hóa thương mại với Trung Quốc vào ngày 7 tháng 10 năm 2000 (CBS News STAFF).

Có thể khẳng định rằng, trong giai đoạn này mối quan hệ ngoại giao này đã mở ra một trang mới tạo tiền đề để Trung Quốc được phát triển hơn. Qua đây, việc bình thường hóa mối quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ đã tạo điều kiện cho Trung Quốc được phát triển kinh tế một cách mạnh mẽ, và được mở nhiều cơ hội trong việc tham gia các diễn đàn hợp tác kinh tế, tiến đến gia nhập WTO năm 2001 để đẩy mạnh quá trình sản xuất và xuất khẩu hàng hóa và trở thành một trong những cường quốc kinh tế cốt lõi hiện nay. Vị thế của Trung Quốc trong hệ thống trật tự chính trị hiện nay 1. Cải thiện và thúc đẩy phát triển kinh tế Sau khi thực hiện chính sách “Cải cách và Mở cửa”, Trung Quốc đã bắt đầu mở rộng hợp tác vào nền kinh tế thế giới và gia nhập vào WTO (World Trade Orgazaiton).

Yếu tố này đã mở ra một thị trường cạnh tranh lành mạnh bắt buộc các DNNN (Doanh nghiệp nhà nước), DNTN (Doanh nghiệp tư nhân) sẽ phải thay đổi cơ cấu và phân bổ nguồn lực của doanh nghiệp theo chiều hướng tích cực. Cụ thể, chính sách này nhấn mạnh vào các lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ (Yao 2018). Bên cạnh đó, việc Trung Quốc tham gia vào WTO đã làm gia tăng khả năng cung - cầu của thị trường thương mại trên thế giới cũng như trong nước. Điều này tạo nên sự thúc đẩy kinh tế, hiện đại hóa một cách mạnh mẽ và gia tăng mức sống cho người dân Trung Quốc.

Từ đây, Trung Quốc đã có thể tạo nên được ảnh hưởng và ổn định tình hình chính trị trong nước. Sức gia tăng phát triển kinh tế của Trung Quốc đã đạt được nhiều thành tựu cao. Điều kiện cho Trung Quốc đánh thức tiềm năng, trở thành đối thủ cạnh tranh của Hoa Kỳ Sự vươn lên một cách vượt bậc của Trung Quốc đã tạo nên nhiều mối đe dọa cho hệ thống chính trị - tài chính của Hoa Kỳ. Năm 2010, Trung Quốc đã trở thành cường quốc kinh tế chỉ sau Mỹ.

Để đạt được thành tựu này, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã trải qua các quá trình thực hiện đổi mới kinh tế để phù hợp với xu hướng thị trường theo định hướng mang màu sắc chính trị Trung Hoa. Cùng với đó, Trung Quốc đã có những chính sách hợp tác kinh tế để thúc đẩy nền kinh tế trong khu vực và thế giới thông qua vai trò của các tổ chức quốc tế, các mối quan hệ ngoại giao song 12 phương và đa phương giữa các quốc gia để tạo thành một mạng lưới kinh tế chia sẻ những lợi ích. Một phần nhờ vào các yếu tố này, Trung Quốc đã trở thành nhà sản xuất lớn nhất thế giới. Tính từ năm 2004 đến năm 2020 giá trị gia tăng khu vực sản xuất (tính theo phần trăm GDP), với giá trị trung bình của giai đoạn 2004 đến 2020 là 30,28% với mức tối thiểu vào năm 2020 và tối đa là vào năm 2006 là 32,45% , năm 2020 là 26,18% cao hơn so với thế giới (trung bình dựa trên 123 quốc gia) là 13,05% (TheGlobalEconomy).

Bảng 1: Giá trị gia tăng của khu vực sản xuất tính theo phần trăm GDP trong khoảng thời gian 2004-2020 tại Trung Quốc (Nguồn: World Bank 2020) Sự trỗi dậy mạnh mẽ về kinh tế của Trung Quốc dường như đã tạo nên những mối đe dọa đến Hoa Kỳ không chỉ về kinh tế mà còn về thu hẹp khoảng cách ảnh hưởng quốc tế giữa hai nước. Đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay, khi khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang ngày càng trở thành một trong những điểm Sáng đầy tiềm năng với những lợi thế về địa lý, tài nguyên thiên nhiên. Các yếu tố này sẽ tạo điều kiện cho các nước đặc biệt là Trung Quốc được phát triển và mở rộng nền kinh tế. Từ đó các vấn đề lớn trong quan hệ thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc cũng nảy 13 sinh có liên quan đến vị thế của các nước này trong khu vực này (Geithner 2009; Samuelson 2010; Pearlstein 2010).

Cuộc khủng hoảng năm 2008 – nay 1. Sự thay đổi của trật tự thế giới sau cuộc khủng hoảng tài chính Cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 là một trong những sự kiện đã làm đảo lộn trật tự hệ thống tài chính thế giới, và dẫn đến những ảnh hưởng to lớn đối với nền chính trị kinh tế thế giới đến thời điểm hiện tại. Tuy vậy, trong khoảng thời gian 2008- 2009 và cả các giai đoạn về sau, trái ngược với sự đảo lộn nền kinh tế ảnh hưởng đến các nước, những cường quốc trong khối BRICs (tên gọi một khối với các nền kinh tế mới nổi: Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc) không bị tác động nhiều bởi cuộc khủng hoảng kinh tế (Christina 2020).