Xác Định Mức Năng Lượng và Protein Thô Thích Hợp Trong Khẩu Phần Bò Đực Giống Holstein Friesian

Tài liệu nghiên cứu Luận văn xác định mức năng lượng và protein thô thích hợp trong khẩu phần của bò đực giống holstein, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Mai Thị Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Lê Bá Quế
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Xác định mức năng lượng và protein thô thích hợp trong khẩu phần của bò đực giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis abstract
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 1.9. Mục tiêu của đề tài
• 1.10. Ý nghĩa của đề tài
• 1.11. Tổng quan tài liệu
• 1.11.1. Cơ sở khoa học
• 1.11.1.1. Sinh lý sinh dục bò đực
• 1.12. Một số chỉ tiêu đánh giá số lượng và chất lượng tinh dịch bò đực
• 1.13. Dinh dưỡng cho bò đực giống
• 1.14. Ảnh hưởng của dinh dưỡng đến khả năng sinh sản bò đực giống
• 1.15. Ảnh hưởng của năng lượng đến khả năng sinh sản của bò đực giống
• 1.16. Ảnh hưởng của protein đến khả năng sinh sản của bò đực giống
• 1.17. Ảnh hưởng của mùa vụ đến chất lượng tinh dịch ở bò đực giống
• 1.18. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.18.1. Những nghiên cứu trong nước
• 1.18.2. Những nghiên cứu ngoài nước
• 1.19. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.19.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.19.2. Địa điểm nghiên cứu
• 1.19.3. Thời gian nghiên cứu
• 1.19.4. Điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng bò thí nghiệm
• 1.19.5. Nội dung nghiên cứu
• 1.19.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.19.6.1. Phương pháp đánh giá thực trạng về dinh dưỡng và khả năng sản xuất tinh của đàn bò đực giống HF nuôi tại Trạm Moncada
• 1.19.6.2. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của các mức năng lượng và protein trong khẩu phần trong mùa hè - thu và đông - xuân đến năng suất và chất lượng tinh dịch của bò đực sản xuất tinh giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada
• 1.19.6.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.20. Kết quả và thảo luận
• 1.20.1. Thực trạng về dinh dưỡng và khả năng sản xuất tinh của bò đực giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada
• 1.20.1.1. Thực trạng nuôi dưỡng bò đực giống HF tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada
• 1.20.1.2. Thực trạng về số lượng, chất lượng tinh dịch của bò đực giống HF tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada
• 1.20.2. Ảnh hưởng của các mức năng lượng và protein ăn vào/ ngày trong mùa hè - thu và đông - xuân đến năng xuất chất lượng tinh dịch bò đực sản xuất tinh giống Holstein Friesian nuôi tại trạm Moncada
• 1.20.2.1. Ảnh hưởng của các mức năng lượng và protein ăn vào/ngày trong mùa hè - thu đến năng suất và chất lượng tinh dịch của bò đực sản xuất tinh giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada
• 1.20.2.2. Ảnh hưởng của các mức năng lượng và protein ăn vào/ngày trong mùa đông - xuân đến năng suất và chất lượng tinh dịch của bò đực sản xuất tinh giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada
• 1.21. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Năng Lượng Protein Cho Bò Đực Giống

Nghiên cứu về năng lượng khẩu phần bò đực giống và protein thô khẩu phần bò đực giống là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất và chất lượng tinh dịch. Bò đực giống Holstein Friesian đóng vai trò quan trọng trong chương trình cải tạo giống bò sữa tại Việt Nam. Việc tối ưu hóa nhu cầu dinh dưỡng bò đực giống giúp phát huy tối đa tiềm năng di truyền, tăng cường khả năng sinh sản và cải thiện hiệu quả kinh tế. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định mức năng lượng và protein thô thích hợp trong khẩu phần ăn, từ đó đề xuất giải pháp dinh dưỡng tối ưu cho bò đực giống Holstein Friesian.

1.1. Tầm quan trọng của dinh dưỡng đối với bò đực giống

Dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì sức khỏe, thể trạng và khả năng sinh sản của bò đực giống Holstein Friesian. Chế độ dinh dưỡng hợp lý đảm bảo cung cấp đủ năng lượng và protein thô cho các hoạt động sống, phát triển cơ bắp và sản xuất tinh trùng. Thiếu hụt dinh dưỡng có thể dẫn đến giảm chất lượng tinh dịch, ảnh hưởng đến khả năng thụ thai và hiệu quả thụ tinh nhân tạo. Theo nghiên cứu của Học viện Nông nghiệp Việt Nam, việc xác định chính xác tiêu chuẩn dinh dưỡng bò đực giống là vô cùng quan trọng.

1.2. Giới thiệu về giống bò Holstein Friesian và vai trò

Bò đực giống Holstein Friesian là giống bò sữa hàng đầu thế giới, nổi tiếng với khả năng sản xuất sữa vượt trội. Tại Việt Nam, giống bò này được sử dụng rộng rãi trong chương trình lai tạo để cải thiện năng suất sữa của đàn bò địa phương. Chất lượng tinh dịch của bò đực giống Holstein Friesian có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của chương trình thụ tinh nhân tạo và năng suất sữa của thế hệ sau. Do đó, việc nghiên cứu và tối ưu hóa dinh dưỡng cho giống bò này là vô cùng cần thiết.

II. Thách Thức Dinh Dưỡng Cho Bò Đực Giống Holstein Friesian

Việc đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng bò đực giống gặp nhiều thách thức do sự khác biệt về điều kiện khí hậu, nguồn thức ăn và phương thức chăn nuôi giữa Việt Nam và các nước phát triển. Các tiêu chuẩn dinh dưỡng hiện hành, chủ yếu dựa trên khuyến nghị của NRC (1988), có thể không hoàn toàn phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam. Điều này đòi hỏi cần có nghiên cứu chuyên sâu để xác định khẩu phần ăn cho bò đực giống phù hợp, đảm bảo cung cấp đủ năng lượng và protein thô.

2.1. Sự khác biệt giữa tiêu chuẩn NRC và điều kiện Việt Nam

Tiêu chuẩn dinh dưỡng NRC (1988) được xây dựng dựa trên điều kiện chăn nuôi tại Mỹ, nơi có khí hậu ôn đới và nguồn thức ăn đa dạng. Tại Việt Nam, khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa có thể ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng của bò. Bên cạnh đó, nguồn thức ăn địa phương có thể khác biệt về thành phần dinh dưỡng so với thức ăn tại Mỹ. Do đó, việc áp dụng trực tiếp tiêu chuẩn NRC có thể dẫn đến sai lệch trong việc xác định nhu cầu dinh dưỡng bò đực giống.

2.2. Ảnh hưởng của mùa vụ đến chất lượng tinh dịch bò đực

Ảnh hưởng của mùa vụ đến sinh sản bò đực là một yếu tố quan trọng cần xem xét. Nhiệt độ và độ ẩm cao trong mùa hè có thể gây stress nhiệt cho bò, ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh và giảm chất lượng tinh dịch. Ngược lại, mùa đông có thể thiếu hụt nguồn thức ăn xanh, ảnh hưởng đến hàm lượng năng lượng trong thức ăn cho bò đực và hàm lượng protein thô trong thức ăn cho bò đực. Cần có giải pháp dinh dưỡng linh hoạt để ứng phó với sự thay đổi của mùa vụ.

2.3. Thiếu nghiên cứu về dinh dưỡng cho bò đực giống tại Việt Nam

So với nghiên cứu về dinh dưỡng cho bò sữa cái, nghiên cứu về dinh dưỡng cho bò đực giống Holstein Friesian tại Việt Nam còn hạn chế. Điều này dẫn đến thiếu thông tin khoa học để xây dựng khẩu phần ăn cho bò đực giống tối ưu, đặc biệt là trong điều kiện chăn nuôi địa phương. Nghiên cứu này nhằm góp phần lấp đầy khoảng trống kiến thức này, cung cấp cơ sở khoa học cho việc cải thiện năng suất và chất lượng tinh dịch của bò đực giống.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mức Năng Lượng Protein Cho Bò Đực

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp thí nghiệm có đối chứng để đánh giá ảnh hưởng của năng lượng đến sinh sản bò đực và ảnh hưởng của protein đến sinh sản bò đực. Bò đực giống Holstein Friesian được chia thành các nhóm, mỗi nhóm được cho ăn khẩu phần với mức năng lượng và protein thô khác nhau. Các chỉ tiêu về số lượng và chất lượng tinh dịch được theo dõi và phân tích để xác định mức dinh dưỡng tối ưu. Phương pháp này đảm bảo tính khách quan và khoa học của kết quả nghiên cứu.

3.1. Thiết kế thí nghiệm và đối tượng nghiên cứu

Thí nghiệm được thực hiện tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada, sử dụng 9 bò đực giống Holstein Friesian có độ tuổi và khối lượng tương đồng. Các bò đực được chia thành 3 nhóm, mỗi nhóm được cho ăn khẩu phần với mức năng lượng và protein thô khác nhau, tương ứng với 100%, 105% và 110% tiêu chuẩn NRC (1988). Thí nghiệm được thực hiện trong hai mùa: hè-thu và đông-xuân.

3.2. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tinh dịch bò đực

Các chỉ tiêu về số lượng và chất lượng tinh dịch được đánh giá định kỳ, bao gồm: thể tích tinh dịch, hoạt lực tinh trùng, nồng độ tinh trùng, tỷ lệ tinh trùng sống, tỷ lệ tinh trùng kỳ hình, pH tinh dịch và tổng số tinh trùng tiến thẳng. Các chỉ tiêu này được sử dụng để đánh giá chất lượng tinh trùng bò đực và năng suất sinh sản bò đực.

3.3. Phương pháp xử lý số liệu và phân tích thống kê

Số liệu thu thập được từ thí nghiệm được xử lý bằng phần mềm thống kê chuyên dụng. Các phương pháp phân tích phương sai (ANOVA) và kiểm định t-test được sử dụng để so sánh sự khác biệt giữa các nhóm thí nghiệm. Mức ý nghĩa thống kê được đặt là p < 0.05. Phương pháp này đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả nghiên cứu.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Năng Lượng Protein Đến Tinh Trùng

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ năng lượng và protein trong khẩu phần bò đực có ảnh hưởng đáng kể đến nồng độ tinh trùng và có xu hướng cải thiện hoạt lực tinh trùng, giảm tỷ lệ tinh trùng kỳ hình và tăng tỷ lệ tinh trùng sống. Mặc dù ảnh hưởng đến từng chỉ tiêu riêng lẻ không lớn, nhưng ảnh hưởng tổng hợp đến tổng số tinh trùng tiến thẳng và số liều tinh sản xuất đạt tiêu chuẩn là có ý nghĩa thống kê. Điều này khẳng định vai trò quan trọng của việc tối ưu hóa khẩu phần bò đực giống.

4.1. Ảnh hưởng đến nồng độ và hoạt lực tinh trùng

Nghiên cứu cho thấy khẩu phần ăn với mức năng lượng và protein thô cao hơn (110% NRC) giúp tăng nồng độ tinh trùng đáng kể so với khẩu phần ăn theo tiêu chuẩn (100% NRC). Hoạt lực tinh trùng cũng có xu hướng tăng lên, cho thấy tinh trùng khỏe mạnh và có khả năng di chuyển tốt hơn. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả thụ tinh nhân tạo.

4.2. Ảnh hưởng đến tỷ lệ tinh trùng sống và kỳ hình

Khẩu phần ăn giàu năng lượng và protein thô cũng giúp giảm tỷ lệ tinh trùng kỳ hình, tức là tinh trùng có hình dạng bất thường và khả năng thụ tinh kém. Đồng thời, tỷ lệ tinh trùng sống cũng tăng lên, cho thấy tinh trùng có sức sống tốt hơn và khả năng tồn tại lâu hơn trong môi trường sinh sản. Điều này góp phần nâng cao chất lượng tinh dịch bò đực.

4.3. Ảnh hưởng đến số liều tinh sản xuất đạt tiêu chuẩn

Kết quả nghiên cứu cho thấy khẩu phần ăn với mức năng lượng và protein thô cao nhất (110% NRC) cho số liều tinh sản xuất đạt tiêu chuẩn cao nhất, cả trong mùa hè-thu và mùa đông-xuân. Điều này chứng tỏ việc cung cấp đủ dinh dưỡng giúp bò đực giống phát huy tối đa tiềm năng sản xuất tinh trùng, đáp ứng nhu cầu thụ tinh nhân tạo.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Tối Ưu Khẩu Phần Bò Đực Giống

Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học để tối ưu hóa khẩu phần bò đực giống Holstein Friesian tại Việt Nam. Kết quả cho thấy việc tăng mức năng lượng và protein thô trong khẩu phần lên 110% so với tiêu chuẩn NRC (1988) giúp cải thiện đáng kể năng suất và chất lượng tinh dịch. Tuy nhiên, cần xem xét điều kiện kinh tế và nguồn thức ăn địa phương để xây dựng khẩu phần ăn phù hợp, đảm bảo hiệu quả và bền vững.

5.1. Đề xuất khẩu phần ăn tối ưu cho bò đực giống

Dựa trên kết quả nghiên cứu, đề xuất khẩu phần ăn cho bò đực giống Holstein Friesian nên bao gồm: thức ăn thô xanh (cỏ, rơm), thức ăn tinh (ngô, cám gạo, khô dầu) và thức ăn bổ sung (vitamin, khoáng chất). Tỷ lệ và thành phần thức ăn cần điều chỉnh theo mùa vụ và giai đoạn sinh trưởng của bò. Cần đảm bảo cung cấp đủ năng lượng và protein thô theo khuyến nghị của NRC (1988), có thể tăng lên 110% trong giai đoạn khai thác tinh.

5.2. Giải pháp dinh dưỡng theo mùa vụ cho bò đực

Trong mùa hè, cần chú trọng cung cấp đủ nước và chất điện giải để bù đắp lượng mất qua mồ hôi. Bổ sung thêm các chất chống oxy hóa để giảm stress nhiệt. Trong mùa đông, cần tăng cường thức ăn tinh để đảm bảo cung cấp đủ năng lượng cho bò. Có thể sử dụng các loại thức ăn ủ chua để bảo quản thức ăn xanh.

5.3. Đánh giá hiệu quả kinh tế của việc cải thiện dinh dưỡng

Việc cải thiện dinh dưỡng cho bò đực giống Holstein Friesian có thể mang lại hiệu quả kinh tế cao nhờ tăng số liều tinh sản xuất đạt tiêu chuẩn, giảm chi phí điều trị bệnh và kéo dài tuổi thọ sản xuất của bò. Cần đánh giá chi phí đầu tư cho thức ăn và so sánh với lợi nhuận thu được từ việc bán tinh dịch để đảm bảo tính hiệu quả kinh tế.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Dinh Dưỡng Bò Đực

Nghiên cứu này đã xác định được mức năng lượng và protein thô thích hợp trong khẩu phần của bò đực giống Holstein Friesian nuôi tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện năng suất và chất lượng tinh dịch, góp phần nâng cao hiệu quả của chương trình thụ tinh nhân tạo. Cần có thêm nghiên cứu để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác như vitamin, khoáng chất và chất xơ đến khả năng sinh sản của bò đực.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu đã chứng minh rằng việc tăng mức năng lượng và protein thô trong khẩu phần lên 110% so với tiêu chuẩn NRC (1988) giúp cải thiện đáng kể năng suất và chất lượng tinh dịch của bò đực giống Holstein Friesian. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng khẩu phần ăn tối ưu cho bò đực giống tại Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả của chương trình thụ tinh nhân tạo.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về dinh dưỡng bò đực giống

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố khác như vitamin, khoáng chất và chất xơ đến khả năng sinh sản của bò đực giống Holstein Friesian. Cần có nghiên cứu sâu hơn về sinh lý sinh sản bò đực để hiểu rõ hơn về cơ chế tác động của dinh dưỡng đến quá trình sinh tinh. Nghiên cứu về thức ăn bổ sung cho bò đực giống cũng là một hướng đi tiềm năng.

6.3. Đề xuất chính sách hỗ trợ nghiên cứu dinh dưỡng bò đực

Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ nghiên cứu về dinh dưỡng cho bò đực giống Holstein Friesian, bao gồm: cấp kinh phí cho các dự án nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng cơ sở vật chất. Cần khuyến khích sự hợp tác giữa các nhà khoa học, các trường đại học và các doanh nghiệp chăn nuôi để đẩy mạnh ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chăn nuôi bò sữa tại Việt Nam đang ghi nhận những bước chuyển mình mạnh mẽ nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn sữa nguyên liệu nhập khẩu. Theo thống kê ngành chăn nuôi, quy mô đàn bò sữa năm 2015 đã đạt 275,3 ngàn con với sản lượng sữa tươi đạt 723,2 ngàn tấn, tăng gấp đôi so với thời điểm năm 2011 với 142,7 ngàn con và 345,4 ngàn tấn. Thành tựu phát triển vượt bậc này gắn liền với hiệu quả của công tác thụ tinh nhân tạo khi tỷ lệ gieo tinh nhân tạo trên đàn bò sữa toàn quốc đã đạt 100%. Để duy trì tốc độ tăng trưởng này, việc bảo đảm cả về số lượng và phẩm chất nguồn tinh đông lạnh dạng cọng rạ từ đàn đực giống thuần chủng là yêu cầu then chốt.

Tuy nhiên, thực tế chăn dưỡng đàn bò đực giống chuyên sữa Holstein Friesian (HF) nhập nội tại Việt Nam vẫn chủ yếu áp dụng định mức dinh dưỡng theo tiêu chuẩn NRC 1988 của Hoa Kỳ. Tiêu chuẩn này vốn được thiết lập cho điều kiện khí hậu ôn đới mát mẻ và nguồn thức ăn bản địa của phương Tây. Khi nuôi dưỡng tại miền Bắc Việt Nam, sự khác biệt lớn về khí hậu nhiệt đới gió mùa cùng nguồn thức ăn thô xanh biến động theo mùa khiến bò đực giống dễ bị stress nhiệt, dẫn đến suy giảm lượng thức ăn thu nhận và giảm chất lượng tinh dịch.

Đề tài được thực hiện nhằm xác định mức năng lượng trao đổi và protein thô tối ưu trong khẩu phần ăn của bò đực giống HF trưởng thành nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada (Ba Vì, Hà Nội) giai đoạn 2016 – 2017. Kết quả nghiên cứu giúp nâng cao tổng số tinh trùng tiến thẳng lên 6,16 tỷ/lần khai thác và đạt sản lượng ấn tượng 219,27 liều tinh cọng rạ đạt chuẩn trên mỗi lần khai thác, mang lại giá trị khoa học và kinh tế thiết thực cho công tác giống bò sữa quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Cơ sở lý thuyết của đề tài dựa trên sinh lý sinh sản gia súc đực và mô hình tương tác trục nội tiết Hạ đồi - Tuyến yên - Tinh hoàn. Tuyến yên tiết ra hai hormone hướng sinh dục quan trọng: FSH kích thích sự phát triển của biểu mô ống sinh tinh, trong khi LH kích thích tế bào kẽ Leydig tiết testosterone để duy trì tính hăng sinh dục và thúc đẩy quá trình đồng hóa protein. Quá trình tạo tinh từ tinh nguyên bào thành tinh trùng kéo dài từ 45 đến 60 ngày, hình thành các tinh trùng trưởng thành có chiều dài 68,0 – 74,0 µm. Khả năng vận động tiến thẳng của tinh trùng được giải thích qua thuyết trượt vi ống dynein dưới tác động phân giải nguồn năng lượng ATP từ ty thể tại đoạn thân.

Đồng thời, đề tài ứng dụng lý thuyết nhu cầu dinh dưỡng cho loài nhai lại của NRC 1988 nhằm cân bằng giữa nguồn năng lượng và protein. Các khái niệm cốt lõi được định lượng gồm: Năng lượng trao đổi (ME, đơn vị MJ/con/ngày), Protein thô (CP, tính bằng g/con/ngày), Thể tích tinh dịch (V, ml/lần khai thác), Hoạt lực tinh trùng (A, thang đo %), Nồng độ tinh trùng (C, tỷ/ml), và Tổng số tinh trùng sống tiến thẳng (VAC = V x A x C, đơn vị tỷ/lần khai thác).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thực nghiệm gồm 576 mẫu tinh dịch khai thác từ 9 bò đực giống HF thuần chủng trưởng thành từ 5 đến 7 tuổi, có khối lượng cơ thể trung bình từ 1.035,8 kg đến 1.035,9 kg và có năng suất tinh ổn định. Cỡ mẫu 9 bò đực được phân bổ ngẫu nhiên hoàn toàn vào 3 lô thí nghiệm tương ứng với 3 mức dinh dưỡng: Mức I (100% NRC 1988), Mức II (105% NRC 1988), và Mức III (110% NRC 1988). Thí nghiệm diễn ra qua hai mùa vụ: mùa hè - thu (01/05 – 31/08/2016) và mùa đông - xuân (01/11/2016 – 28/02/2017). Ngoài ra, nghiên cứu còn kết hợp bộ dữ liệu hồi cứu từ 1.470 lần khai thác tinh của 30 bò đực giống HF giai đoạn 2013 – 2016 tại trạm Moncada.

Khẩu phần ăn được xây dựng bằng phần mềm chuyên dụng Ultramix từ Đại học Oxford. Thành phần thức ăn thô xanh (cỏ Ghinê), cỏ Pangola khô, cỏ Alfalfa khô và thức ăn tinh được kiểm nghiệm định kỳ theo tiêu chuẩn TCVN 4326:2001 (xác định vật chất khô), TCVN 4328:2007 (protein thô) và tiêu chuẩn quốc tế AOAC 973 (chất xơ NDF, ADF). Các chỉ tiêu tinh dịch được kiểm tra nghiêm ngặt bằng máy đo nồng độ quang phổ Photometer SDM5, máy đo pH và kính hiển vi phản pha phóng đại 400 lần theo quy chuẩn TCVN 8925:2012. Số liệu được phân tích phương sai ANOVA thông qua mô hình tuyến tính tổng quát GLM trên phần mềm Minitab 14 và so sánh cặp giá trị trung bình bằng phép thử Tukey ở mức ý nghĩa P<0,05. Phương pháp GLM được lựa chọn vì cho phép bóc tách chính xác ảnh hưởng độc lập của mức dinh dưỡng khẩu phần và yếu tố thời gian của tuần khai thác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, đánh giá 1.470 lần khai thác tinh thực tế của 30 bò đực HF chỉ ra ảnh hưởng rất rõ của yếu tố mùa vụ. Trong mùa đông - xuân, phẩm chất tinh dịch vượt trội hơn hẳn mùa hè - thu với hoạt lực tinh trùng đạt 68,5% so với 66,8% (P<0,05), nồng độ tinh trùng đạt 1,30 tỷ/ml so với 1,25 tỷ/ml (P<0,05), tổng số tinh trùng tiến thẳng VAC đạt 5,63 tỷ/lần so với 5,34 tỷ/lần (P<0,05), và tỷ lệ kỳ hình giảm từ 14,6% xuống 13,3% (P<0,05).

Thứ hai, khẩu phần ăn vào thực tế của bò đực HF tại trạm khi áp dụng mức chuẩn 100% NRC 1988 bị thiếu hụt đáng kể do thời tiết nắng nóng. Trong mùa hè - thu, lượng thu nhận thực tế chỉ đạt 94,22% – 96,19% về năng lượng trao đổi (ME) và 92,34% – 95,42% về protein thô (CP) so với khuyến cáo.

Thứ ba, khẩu phần Mức III (110% NRC 1988) mang lại hiệu quả dinh dưỡng và sinh lý vượt bậc. Bò đực ở Mức III thu nhận thực tế 123,4 MJ ME/ngày trong mùa hè - thu và 128,7 MJ ME/ngày trong mùa đông - xuân. Mức dinh dưỡng này làm tăng nồng độ tinh trùng có ý nghĩa thống kê (P<0,05), đưa tổng số tinh trùng sống tiến thẳng VAC đạt đỉnh 5,98 tỷ/lần khai thác trong mùa hè - thu và 6,16 tỷ/lần trong mùa đông - xuân.

Thứ tư, chỉ tiêu năng suất sản xuất tinh đông lạnh đạt kết quả cao nhất ở Mức III với 207,16 liều cọng rạ/lần khai thác trong mùa hè - thu và 219,27 liều cọng rạ/lần khai thác trong mùa đông - xuân, vượt trội có ý nghĩa thống kê so với lô đối chứng Mức I (P<0,05).

Thảo luận kết quả

Sự suy giảm phẩm chất tinh dịch trong mùa hè - thu bắt nguồn từ cơ chế stress nhiệt. Nhiệt độ môi trường trung bình vùng Ba Vì trong mùa hè từ 27,42°C đến 27,53°C cùng ẩm độ không khí cao trên 83,66% vượt xa ngưỡng thích nghi tối ưu 15 – 20°C của giống bò ôn đới. Stress nhiệt làm tăng chuyển hóa cơ bản, gây cản trở quá trình điều nhiệt tại bìu và dẫn đến tình trạng thiếu oxy cục bộ ở dịch hoàn, sinh ra nhiều gốc oxy tự do làm tổn thương tế bào sinh tinh và tăng tỷ lệ tinh trùng gập đuôi, biến dạng đầu. Khẩu phần Mức III (110% NRC) đã bù đắp kịp thời phần năng lượng tiêu hao cho hoạt động chống nóng, giúp duy trì thể trạng ở mức 5 điểm chuẩn và giữ nồng độ testosterone trong máu ổn định.

Để minh họa trực quan các kết quả này, hệ thống dữ liệu có thể được thể hiện qua biểu đồ cột so sánh sản lượng cọng rạ tinh đông lạnh giữa 3 mức dinh dưỡng theo từng mùa vụ, kết hợp cùng bảng ma trận tổng hợp các chỉ tiêu lý hóa của tinh dịch để làm rõ sự khác biệt giữa các nghiệm thức thực nghiệm.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản xuất tinh đông lạnh bò HF tại Việt Nam, các giải pháp kỹ thuật cần được triển khai đồng bộ như sau:

Thứ nhất, điều chỉnh tăng định mức năng lượng trao đổi và protein thô trong khẩu phần ăn hàng ngày của bò đực giống HF lên Mức III tương đương 110% tiêu chuẩn NRC 1988 (đạt 125,2 – 128,7 MJ ME/con/ngày và trên 1.500 g CP/con/ngày). Mục tiêu duy trì sản lượng xuất xưởng trên 200 cọng rạ/lần khai thác trong mùa hè và trên 215 cọng rạ/lần trong mùa đông. Phòng Dinh dưỡng và Thức ăn của Trạm Moncada chủ trì thực hiện ngay từ quý 3/2017.

Thứ hai, tối ưu hóa cơ cấu thức ăn thô tinh chất lượng cao theo mùa vụ. Bổ sung 18% cỏ Alfalfa khô (khoảng 3,6 kg VCK/con/ngày) kết hợp 0,7 – 0,9 kg VCK thóc mầm giàu vitamin E vào mùa đông - xuân; tận dụng tối đa nguồn cỏ Ghinê tươi đạt 7,42 kg VCK/con/ngày vào mùa hè - thu để bảo đảm điểm thể trạng bò đực luôn ổn định ở mức 5 điểm trên thang 9 điểm. Trại Chăn nuôi và Sản xuất Thức ăn chịu trách nhiệm chuẩn bị nguồn nguyên liệu thường xuyên.

Thứ ba, nâng cấp hệ thống kiểm soát tiểu khí hậu chuồng nuôi chống stress nhiệt. Lắp đặt giàn quạt thông gió công nghiệp kết hợp hệ thống phun sương làm mát tự động, duy trì nhiệt độ chuồng nuôi dưới 25°C vào các tháng cao điểm từ tháng 5 đến tháng 8, nhằm hạ tỷ lệ tinh trùng kỳ hình xuống dưới mức 13,0%. Bộ phận Cơ điện và Quản lý Chuồng trại hoàn thành lắp đặt trong giai đoạn 2017 – 2018.

Thứ tư, chuẩn hóa nghiêm ngặt quy trình khai thác và kiểm định chất lượng tinh dịch. Duy trì tần suất khai thác cố định 2 lần/tuần vào khung giờ sáng sớm từ 6:00 đến 8:00, thực hiện thụt rửa bao dương vật bằng dung dịch nước muối sinh lý NaCl 0,9% trước khi lấy tinh 30 phút. Phòng Thí nghiệm kiểm nghiệm chỉ đưa vào pha chế đông lạnh các mẻ tinh đạt hoạt lực tươi từ 70% trở lên và nồng độ đạt từ 800 triệu tinh trùng/ml theo tiêu chuẩn TCVN 8925:2012.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả của luận văn mang tính ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng:

Thứ nhất, ban giám đốc và cán bộ kỹ thuật tại các trung tâm, trạm nghiên cứu sản xuất tinh đông lạnh gia súc lớn trên phạm vi cả nước. Luận văn cung cấp công thức khẩu phần Mức III (110% NRC 1988) đã được kiểm chứng giúp nâng cao năng suất khai thác thêm 15 đến 20 liều cọng rạ đạt chuẩn cho mỗi lần lấy tinh.

Thứ hai, chuyên gia dinh dưỡng và quản lý kỹ thuật tại các trang trại chăn nuôi bò sữa tập trung quy mô công nghiệp. Tài liệu cung cấp giải pháp phối hợp nguyên liệu giàu dinh dưỡng như cỏ Alfalfa khô và thóc mầm nhằm duy trì thể trạng đực giống ưu tú phục vụ công tác nhân giống đàn.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học thuộc chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y tại các trường đại học nông lâm. Công trình là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp bố trí thí nghiệm khối ngẫu nhiên, kỹ thuật phân tích 576 mẫu tinh dịch trên máy quang phổ và quy trình xử lý thống kê bằng mô hình GLM ANOVA.

Thứ tư, các chuyên viên hoạch định chính sách thuộc Cục Chăn nuôi và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Kết quả đề tài là luận cứ khoa học thực tiễn để rà soát, bổ sung và ban hành hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật nuôi dưỡng gia súc giống gốc phù hợp với khí hậu nhiệt đới tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Khẩu phần dinh dưỡng nào mang lại sản lượng tinh cọng rạ cao nhất cho bò đực giống HF? Khẩu phần Mức III tương đương 110% tiêu chuẩn NRC 1988 mang lại hiệu quả vượt trội nhất. Mức ăn này cung cấp 123,4 – 128,7 MJ ME/ngày, giúp bò đạt tổng số tinh trùng tiến thẳng VAC là 6,16 tỷ/lần và sản xuất tới 219,27 cọng rạ tinh đông lạnh đạt chuẩn trên mỗi lần khai thác trong mùa đông - xuân.

Khí hậu miền Bắc ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng tinh dịch bò HF? Mùa hè - thu với nền nhiệt cao 27,53°C và ẩm độ 88,48% gây stress nhiệt rõ rệt, khiến hoạt lực tinh trùng giảm xuống 66,8% và tỷ lệ kỳ hình tăng lên 14,6%. Ngược lại, mùa đông - xuân mát mẻ giúp cải thiện hoạt lực lên 68,5% và giảm tỷ lệ tinh trùng dị hình xuống 13,3%.

Tại sao tiêu chuẩn NRC 1988 của Mỹ cần được điều chỉnh tăng khi áp dụng tại Việt Nam? Tiêu chuẩn NRC 1988 được thiết lập cho môi trường ôn đới mát mẻ. Khi nuôi tại Việt Nam, điều kiện thời tiết nóng ẩm làm giảm khả năng ăn vào thực tế của bò từ 3,8% đến 7,6%, đòi hỏi phải tăng mật độ dinh dưỡng khẩu phần lên 110% NRC để bù đắp năng lượng tiêu hao chống nóng.

Thể tích và hoạt lực tinh trùng tươi có biến động lớn khi thay đổi mức dinh dưỡng không? Các mức dinh dưỡng từ 100% đến 110% NRC không tạo ra sai khác có ý nghĩa thống kê đối với thể tích tinh dịch (dao động từ 6,65 đến 6,68 ml) và hoạt lực tinh trùng (67,58% đến 69,91%). Tuy nhiên, dinh dưỡng nâng cao tác động mạnh đến nồng độ và tổng số tinh trùng sống tiến thẳng.

Vai trò của cỏ Alfalfa khô và thóc mầm trong khẩu phần bò đực giống là gì? Cỏ Alfalfa khô cung cấp nguồn protein chất lượng cao và khoáng chất dồi dào trong mùa đông - xuân khi thiếu cỏ tươi. Trong khi đó, thóc mầm (0,7 - 0,9 kg VCK/ngày) bổ sung lượng lớn vitamin E và các chất chống oxy hóa, kích thích tính hăng và bảo vệ màng tinh trùng.

Kết luận

Công trình nghiên cứu luận văn thạc sĩ của tác giả Mai Thị Thanh đã đem lại những đóng góp khoa học và thực tiễn nổi bật cho ngành chăn nuôi gia súc lớn:

• Khẳng định tiêu chuẩn dinh dưỡng NRC 1988 nguyên bản chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế của bò đực HF trong điều kiện nhiệt đới, dẫn đến hiện tượng thiếu hụt từ 4% đến 8% dưỡng chất trong mùa hè.
• Xác định khẩu phần Mức III (110% NRC 1988) là định mức tối ưu nhất, giúp đàn đực giống đạt sản lượng kỷ lục 207,16 – 219,27 cọng rạ tinh đông lạnh đạt chuẩn trên mỗi lần khai thác.
• Làm rõ quy luật biến động sinh lý sinh sản theo mùa vụ, trong đó mùa đông - xuân cho hoạt lực (68,5%) và nồng độ tinh trùng (1,30 tỷ/ml) vượt trội so với mùa hè - thu (P<0,05).
• Xác lập chế độ chăm dưỡng cân bằng với việc duy trì điểm thể trạng 5/9 điểm kết hợp bổ sung cỏ Alfalfa khô và thóc mầm để ổn định năng suất tinh dịch quanh năm.
• Kế hoạch hành động giai đoạn 2017 – 2020: Đẩy mạnh chuyển giao công thức khẩu phần 110% NRC cho các cơ sở sản xuất giống trên toàn quốc và hoàn thiện quy chuẩn dinh dưỡng quốc gia cho gia súc đực giống gốc.

Các đơn vị sản xuất tinh đông lạnh và trang trại chăn nuôi gia súc lớn hãy áp dụng ngay định mức khẩu phần 110% NRC để tối ưu hóa hiệu quả kinh tế và nâng cao chất lượng giống bò sữa!

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM MAI THỊ THANH XÁC ĐỊNH MỨC NĂNG LƯỢNG VÀ PROTEIN THÔ THÍCH HỢP TRONG KHẨU PHẦN CỦA BÒ ĐỰC GIỐNG HOLSTEIN FRIESIAN NUÔI TẠI TRẠM NGHIÊN CỨU VÀ SẢN XUẤT TINH ĐÔNG LẠNH MONCADA Ngành: Chăn nuôi Mã số: 60.05 Người hướng dẫn khoa học: 1. Bùi Quang Tuấn 2. Lê Bá Quế NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu và kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kì công trình nghiên cứu nào khác.

Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Mai Thị Thanh i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn của mình, tôi đã nhận được sự chỉ bảo tận tình, sự giúp đỡ quý báu của các thầy giáo, cô giáo, các nhà khoa học, các nhà quản lý, cán bộ công nhân viên Trung tâm giống gia súc lớn Trung ương, Trạm nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada. Nhân dịp này, cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới: TS. Lê Bá Quế - Giám đốc Trung tâm Giống gia súc lớn Trung ương, PGS.

Bùi Quang Tuấn – Bộ môn dinh dưỡng - thức ăn, Khoa chăn nuôi – Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam đã hướng dẫn, giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài, đánh giá kết quả và hoàn thành luận văn đồng thời bồi dưỡng cho tôi những kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm quý báu. Tôi xin chân thành cảm ơn TS. Phùng Thế Hải, chủ nhiệm đề tài cấp Bộ“Nghiên cứu tiêu chuẩn, khẩu phần thức ăn thích hợp nhằm nâng cao khả năng sản xuất tinh của bò đực giống Holstein Friesian tại Việt Nam”, đã cho phép tôi được sử dụng các kết quả của đề tài và nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn. Với tình cảm sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban lãnh đạo, cán bộ công nhân viên Trung tâm giống gia súc lớn Trung ương, Trạm nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada đã tận tình giúp đỡ để tôi hoàn thành luận văn này.

Để hoàn thành luận văn này, tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới các Thầy giáo, Cô giáo, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn dinh dưỡng - thức ăn, Khoa Chăn nuôi – Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam, đã ủng hộ, tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành các thủ tục cần thiết để bảo vệ thành công luận văn này. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn toàn thể gia đình, bạn bè, anh em, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn này! Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Mai Thị Thanh ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.v Danh mục bảng.

vi Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu.

Mục tiêu của đề tài. Ý nghĩa của đề tài. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học.

Sinh lý sinh dục bò đực. Một số chỉ tiêu đánh giá số lượng và chất lượng tinh dịch bò đực. Dinh dưỡng cho bò đực giống. Ảnh hưởng của dinh dưỡng đến khả năng sinh sản bò đực giống.

Ảnh hưởng của năng lượng đến khả năng sinh sản của bò đực giống. Ảnh hưởng của protein đến khả năng sinh sản của bò đực giống. Ảnh hưởng của mùa vụ đến chất lượng tinh dịch ở bò đực giống. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước.

Những nghiên cứu trong nước. Những nghiên cứu ngoài nước. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng bò thí nghiệm.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp đánh giá thực trạng về dinh dưỡng và khả năng sản xuất tinh của đàn bò đực giống HF nuôi tại Trạm Moncada. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của các mức năng lượng và protein trong khẩu phần trong mùa hè - thu và đông - xuân đến năng suất và chất lượng tinh dịch của bò đực sản xuất tinh giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada.

Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Thực trạng về dinh dưỡng và khả năng sản xuất tinh của bò đực giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada. Thực trạng nuôi dưỡng bò đực giống HF tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada.

Thực trạng về số lượng, chất lượng tinh dịch của bò đực giống HF tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada. Ảnh hưởng của các mức năng lượng và protein ăn vào/ ngày trong mùa hè - thu và đông - xuân đến năng xuất chất lượng tinh dịch bò đực sản xuất tinh giống Holstein Friesian nuôi tại trạm Moncada. Ảnh hưởng của các mức năng lượng và protein ăn vào/ngày trong mùa hè - thu đến năng suất và chất lượng tinh dịch của bò đực sản xuất tinh giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada. Ảnh hưởng của các mức năng lượng và protein ăn vào/ngày trong mùa đông - xuân đến năng suất và chất lượng tinh dịch của bò đực sản xuất tinh giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada.

Kết luận và kiến nghị .54 Tài liệu tham khảo. 64 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt A Hoạt lực tinh trùng BW Khối lượng cơ thể BW0,75 Khối lượng trao đổi C Nồng độ tinh trùng Ca Canxi CCTT Cung cấp thực tế CP Protein thô Cs Cộng sự DM Vật chất khô ĐTC Đạt tiêu chuẩn ĐVT Đơn vị tính HF Holstein Friesian FAO Tổ chức lương thực và nông nghiệp liên hiệp FSH Follicle-stimulating hormone K Tỷ lệ tinh trùng kỳ hình KT Khai thác tinh L Tỷ lệ tinh trùng sống LH Lutenizing hormone ME Năng lượng trao đổi Mean Giá trị trung bình MJ Đơn vị tính năng lượng N Dung lượng mẫu nghiên cứu NS Không có ý nghĩa P Phốt pho SE Sai số chuẩn SS So sánh TCCS Tiêu chuẩn cơ sở TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TT Thực tế ăn vào TTNT Thụ tinh nhân tạo UI Đơn vị Quốc tế V Thể tích tinh dịch VAC Tổng số tinh trùng sống tiến thẳng v DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Nhiệt độ và độ ẩm ở khu vực nghiên cứu theo từng mùa trong giai đoạn 2013-2017. Sơ đồ bố trí thí nghiệm.

Khẩu phần thí nghiệm mùa hè - thu. Khẩu phần thí nghiệm mùa đông - xuân. Thực trạng khẩu phần cung cấp nuôi bò đực giống HF Trạm nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada trong 2 mùa vụ hè - thu và đông - xuân. So sánh năng lượng trao đổi và protein trong khẩu phần cung cấp cho bò đực giống HF tại Trạm nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada so với tiêu chuẩn ăn theo khuyến cáo của NRC (1988).

So sánh năng lượng trao đổi và protein thô trong khẩu phần ăn vào thực tế của bò đực giống HF tại Trạm nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada so với tiêu chuẩn ăn theo khuyến cáo của NRC (1988). Thực trạng số lượng, chất lượng tinh dịch của bò đực giống HF tại Trạm nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada ở tất cả các lần khai thác được tinh dịch theo mùa vụ. Lượng dinh dưỡng thu nhận của bò thí nghiệm mùa hè - thu. Khối lượng cơ thể và điểm thể trạng của bò thí nghiệm.

Thể tích tinh dịch, hoạt lực tinh trùng, nồng độ tinh trùng và tổng số tinh trùng tiến thẳng của bò thí nghiệm mùa hè – thu. pH tinh dịch, tỷ lệ tinh trùng kỳ hình, tỷ lệ tinh trùng sống và màu sắc tinh dịch của bò thí nghiệm mùa hè - thu. Tỷ lệ số lần khai thác tinh đạt tiêu chuẩn của bò thí nghiệm mùa hè - thu. Số liều tinh sản xuất /lần khai thác đạt tiêu chuẩn và hoạt lực sau giải đông của bò thí nghiệm mùa hè - thu.

Lượng dinh dưỡng thu nhận của bò thí nghiệm trong mùa đông – xuân. Khối lượng cơ thể và điểm thể trạng của bò thí nghiệm mùa đông - xuân. Thể tích tinh dịch, hoạt lực tinh trùng, nồng độ tinh trùng và tổng số tinh trùng tiến thẳng của bò thí nghiệm mùa đông - xuân. pH, tỷ lệ tinh trùng kỳ hình, tỷ lệ tinh trùng sống và màu sắc tinh dịch của bò thí nghiệm mùa đông -xuân.

Tỷ lệ số lần khai thác tinh đạt tiêu chuẩn của bò thí nghiệm mùa đông - xuân. Số liều tinh sản xuất /lần khai thác đạt tiêu chuẩn và hoạt lực sau giải đông của bò thí nghiệm mùa đông - xuân. 51 vii DANH MỤC HÌNH Hình 2. Các dạng kỳ hình của tinh trùng.

13 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Mai Thị Thanh Tên Luận Văn: Xác định mức năng lượng và protein thô thích hợp trong khẩu phần của bò đực giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada Ngành: Chăn Nuôi Mã số: 60 62 01 05 Tên Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Mục tiêu của nghiên cứu này nhằm xác định được mức năng lượng và protein thô thích hợp trong khẩu phần để nâng cao một số chỉ tiêu số lượng, chất lượng tinh dịch và khả năng sản xuất tinh cọng rạ của bò đực giống Holstein Friesian nuôi tại Trạm Nghiên cứu và sản xuất tinh đông lạnh Moncada, qua đó giúp cơ sở chăn nuôi bò đực giống có biện pháp chăn nuôi, khai thác tinh đạt hiệu quả cao ở từng mùa vụ trong năm. Phương pháp nghiên cứu Tiến hành ở 3 mức năng lượng trao đổi và protein thô ( mức I= 100% TC NRC 1988; mức II= 105% TC NRC 1988 và mức III=110% TC NRC 1988). Tổng số có 576 mẫu tinh dịch của 9 bò đực giống Holstein Friesian (có độ tuổi, khối lượng đồng đều) được nghiên cứu đánh giá. Mỗi bò đực khai thác 64 mẫu tinh dịch ở 2 mùa trong năm.

Mỗi mùa trong năm gồm có: mùa hè - thu từ tháng 5 đến tháng 8 và mùa đông - xuân từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau.