Luận văn thạc sĩ hus nghiên cứu hiện trạng môi trường vùng khai thác mỏ bauxite tân rai bảo lâm lâm đồng và định hướng phục hồi sau khai thác

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hiện trạng môi trường vùng khai thác mỏ bauxite Tân Rai, Bảo Lâm, Lâm Đồng và định hướng phục hồi hiệu quả.

• Tác giả: Mai Thế Dương
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Thu Hà
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu hiện trạng môi trường vùng khai thác mỏ bauxite Tân Rai – Bảo Lâm - Lâm Đồng và định hướng phục hồi sau khai thác
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về tác động môi trường của hoạt động khai thác Bauxite
• 1.1.1. Tác động đến môi trường không khí
• 1.1.2. Tác động đến môi trường nước
• 1.1.3. Tác động đến môi trường đất, cảnh quan và đa dạng sinh học
• 1.2. Tổng quan về mỏ Bauxite Tân Rai
• 1.2.1. Tổng quan chung
• 1.2.2. Phương pháp khai thác
• 2. CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp kế thừa tài liệu thứ cấp
• 2.2.2. Phương pháp khảo sát và thu thập số liệu
• 2.2.3. Phương pháp phân tích trong phòng thí nghiệm
• 2.2.4. Phương pháp xử lý số liệu, đánh giá tổng hợp
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Hiện trạng môi trường khu vực mỏ bauxite Tân Rai
• 3.1.1. Hiện trạng môi trường không khí
• 3.1.2. Hiện trạng môi trường nước
• 3.1.3. Hiện trạng môi trường đất
• 3.1.4. Hiện trạng tài nguyên sinh vật
• 3.2. Định hướng giải pháp cải tạo, phục hồi môi trường mỏ bauxite Tân Rai sau khai thác
• 3.2.1. Mục tiêu cải tạo, phục hồi môi trường
• 3.2.2. Đề xuất phương án cải tạo
• 3.2.3. Nội dung cải tạo, phục hồi môi trường
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu môi trường khai thác bauxite Tân Rai

Nghiên cứu môi trường vùng khai thác mỏ bauxite Tân Rai là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Mỏ bauxite Tân Rai nằm ở tỉnh Lâm Đồng, nơi có trữ lượng lớn bauxite, đóng vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp nhôm. Tuy nhiên, hoạt động khai thác bauxite cũng gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên và xã hội. Việc nghiên cứu hiện trạng môi trường và đề xuất các giải pháp phục hồi là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.1. Tình hình khai thác bauxite tại Tân Rai

Mỏ bauxite Tân Rai có diện tích lớn và được khai thác bằng phương pháp lộ thiên. Việc khai thác này đã làm thay đổi đáng kể cảnh quan và môi trường khu vực. Các hoạt động khai thác như nổ mìn, vận chuyển quặng đã phát sinh bụi và tiếng ồn, ảnh hưởng đến sức khỏe của công nhân và cư dân xung quanh.

1.2. Tác động môi trường từ khai thác bauxite

Hoạt động khai thác bauxite gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường như ô nhiễm không khí, nước và đất. Bụi từ quá trình khai thác làm giảm chất lượng không khí, trong khi nước thải từ mỏ có thể làm ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm. Đặc biệt, sự xói mòn đất và mất đa dạng sinh học là những vấn đề nghiêm trọng cần được giải quyết.

II. Vấn đề môi trường và thách thức trong khai thác bauxite

Khai thác bauxite tại Tân Rai không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn đặt ra nhiều thách thức về môi trường. Các vấn đề như ô nhiễm không khí, nước và đất, cũng như sự suy giảm đa dạng sinh học là những thách thức lớn. Việc đánh giá tác động môi trường là cần thiết để có những biện pháp khắc phục kịp thời.

2.1. Ô nhiễm không khí từ hoạt động khai thác

Hoạt động khai thác bauxite phát sinh bụi và khí thải, ảnh hưởng đến chất lượng không khí. Bụi từ các khâu sản xuất như nổ mìn và vận chuyển quặng có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe cho công nhân và cư dân xung quanh.

2.2. Ô nhiễm nước và tác động đến hệ sinh thái

Nước thải từ quá trình khai thác có thể làm ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn tác động đến hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng.

III. Phương pháp phục hồi môi trường sau khai thác bauxite

Để giảm thiểu tác động tiêu cực từ hoạt động khai thác bauxite, việc áp dụng các phương pháp phục hồi môi trường là rất quan trọng. Các giải pháp như trồng cây, cải tạo đất và quản lý nước thải cần được thực hiện đồng bộ để đảm bảo hiệu quả phục hồi.

3.1. Giải pháp trồng cây phục hồi

Trồng cây là một trong những phương pháp hiệu quả để phục hồi môi trường sau khai thác. Việc trồng cây không chỉ giúp cải thiện chất lượng đất mà còn tạo ra môi trường sống cho các loài động thực vật, góp phần phục hồi đa dạng sinh học.

3.2. Cải tạo đất và quản lý nước thải

Cải tạo đất sau khai thác là cần thiết để khôi phục độ phì nhiêu và khả năng canh tác. Đồng thời, quản lý nước thải hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ nguồn nước trong khu vực.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu hiện trạng môi trường và các giải pháp phục hồi tại mỏ bauxite Tân Rai đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các biện pháp phục hồi đã được áp dụng và cho thấy hiệu quả trong việc cải thiện chất lượng môi trường. Việc theo dõi và đánh giá thường xuyên là cần thiết để đảm bảo các giải pháp được thực hiện hiệu quả.

4.1. Kết quả phục hồi môi trường

Các biện pháp phục hồi đã giúp cải thiện chất lượng đất và nước trong khu vực. Sự trở lại của thảm thực vật và động vật cho thấy hiệu quả của các giải pháp phục hồi đã được thực hiện.

4.2. Đánh giá tác động môi trường sau phục hồi

Đánh giá tác động môi trường sau khi áp dụng các giải pháp phục hồi cho thấy sự cải thiện rõ rệt về chất lượng không khí và nước. Điều này chứng tỏ rằng các biện pháp phục hồi là cần thiết và hiệu quả.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho khai thác bauxite

Khai thác bauxite tại Tân Rai cần được thực hiện một cách bền vững, kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Các giải pháp phục hồi môi trường cần được tiếp tục áp dụng và cải tiến để đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực.

5.1. Tương lai của khai thác bauxite tại Tân Rai

Tương lai của khai thác bauxite tại Tân Rai phụ thuộc vào việc áp dụng các công nghệ khai thác và phục hồi hiện đại. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế.

5.2. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững cho khai thác bauxite cần được xây dựng dựa trên các nguyên tắc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế. Các chính sách và quy định cần được thực hiện nghiêm ngặt để đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản giàu tiềm năng với tổng trữ lượng bauxite dự báo đạt khoảng 5,5 tỷ tấn, trong đó tập trung hơn 5,4 tỷ tấn tại khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Nằm trong chiến lược công nghiệp hóa ngành khai khoáng, dự án khai thác mỏ bauxite Tân Rai tại huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng đóng vai trò hạt nhân với diện tích khai trường 1.619,5 ha cùng công suất thiết kế 4,3 triệu tấn quặng nguyên khai mỗi năm. Tuy nhiên, phương pháp khai thác lộ thiên với khối lượng bóc đất phủ hàng năm lên tới 547.823 m3 đặt ra nhiều thách thức nghiêm trọng về mặt môi trường, bao gồm nguy cơ biến dạng địa hình bán bình nguyên, xói mòn rửa trôi đất bazan và phát tán bụi bặm trong mùa khô.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là đánh giá thực trạng các thành phần môi trường tự nhiên bao gồm không khí, nước mặt, nước ngầm, đất và hệ sinh thái dưới tác động của quá trình đào bới, vận chuyển và lắng đọng quặng đuôi. Nghiên cứu xác định hai mục tiêu trọng tâm: khảo sát, phân tích định lượng diễn biến chất lượng môi trường trong giai đoạn khai thác 2015–2017 và xây dựng định hướng, giải pháp hoàn thổ, phục hồi sinh thái phù hợp với đặc thù thổ nhưỡng địa phương. Phạm vi không gian của đề tài bao phủ địa bàn 3 xã Lộc Thắng, Lộc Phú và Lộc Ngãi thuộc huyện Bảo Lâm, với dữ liệu khảo sát thực địa được triển khai từ tháng 03/2017 đến tháng 10/2017. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp hệ thống chỉ số định lượng phục vụ công tác kiểm soát 100% nguồn thải công nghiệp, đồng thời nâng tỷ lệ tái phủ xanh thảm thực vật sau khai thác đạt trên 90%, giảm thiểu tối đa áp lực sinh thái cho lưu vực sông Đargna.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết suy thoái và phục hồi hệ sinh thái sau khai khoáng lộ thiên, kết hợp với lý thuyết lan truyền chất ô nhiễm trong môi trường phân tán. Quá trình bóc lớp phủ và tuyển quặng bauxite laterit làm thay đổi sâu sắc cấu trúc tự nhiên của đất, tạo ra các dòng chảy tràn chứa nhiều cặn lơ lửng và kim loại nặng. Để giải quyết vấn đề này, mô hình đánh giá tác động chu trình khai thác lộ thiên được vận dụng nhằm phân tích các khâu: phát quang bề mặt, mở vỉa, xúc bốc, vận chuyển quặng và thải quặng đuôi.

Hệ thống khái niệm chuyên ngành then chốt được chuẩn hóa bao gồm: quá trình laterit hóa tạo quặng bauxite giàu gibbsite từ đá mẹ bazan; bùn đỏ và quặng đuôi phát sinh sau chế biến; kỹ thuật hoàn thổ cuốn chiếu từng phần sườn và đỉnh đồi; cùng khái niệm cân bằng thủy văn lưu vực sông Đargna.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo quan trắc môi trường định kỳ của Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) giai đoạn 2015–2017 và nguồn dữ liệu sơ cấp qua 2 đợt khảo sát thực địa trực tiếp vào tháng 06/2017 và tháng 09/2017.

Cỡ mẫu quan trắc được thiết kế đại diện bao gồm: 4 vị trí không khí xung quanh (khai trường, bãi đổ thải, tuyến đường vận chuyển và khu vực đối chứng chưa khai thác), 4 điểm quan trắc nước mặt (hồ Cai Bảng, suối Danos, suối Đargna, hồ Tân Rai), 4 giếng đào nước ngầm tầng nông trong khu dân cư và các điểm tiếp nhận nước thải tại hồ thải quặng đuôi số 6. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích kết hợp phân tầng không gian được áp dụng để bao quát toàn bộ các nguồn phát thải trọng yếu và các đối tượng tiếp nhận nhạy cảm.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích phòng thí nghiệm theo tiêu chuẩn Vilas 588 (áp dụng các tiêu chuẩn TCVN, QCVN và SMEWW) là nhằm đảm bảo độ chuẩn xác cao, tính pháp lý của dữ liệu khi phân tích các chỉ tiêu vi lượng như asen, chì, cadimi, thủy ngân, mangan và tổng chất rắn lơ lửng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả đo đạc môi trường không khí cho thấy nồng độ bụi tổng số (TSP) tại tuyến đường vận chuyển dao động trong khoảng 168 đến 3.066 µg/m3, cao hơn từ 2 đến 4 lần so với khu vực chưa khai thác nhưng vẫn nằm trong giới hạn cho phép của Quyết định 3733/2002/QĐ-BYT (4.000 µg/m3). Mức độ tiếng ồn đo được trên các trục vận tải và khai trường đạt từ 56,4 đến 76,7 dBA, đạt tiêu chuẩn vệ sinh lao động dưới 85 dBA. Nồng độ các khí độc hại như SO2 (dưới 10 đến 95 µg/m3) và NO2 (dưới 15 đến 60 µg/m3) đều ở mức rất thấp.

Đối với môi trường nước mặt, đa số các thông số hóa lý đều đạt quy chuẩn QCVN 08-MT:2015/BTNMT (Cột B1). Tuy nhiên, thông số tổng chất rắn lơ lửng (TSS) và nhu cầu oxy hóa học (COD) tại suối tiếp nhận sau hồ thải quặng đuôi số 6 có thời điểm tăng nhẹ trong mùa mưa năm 2016, đạt mức TSS 80–115 mg/L, vượt khoảng 1,6 đến 2,3 lần quy chuẩn cho phép. Nước thải tại cửa xả hồ lắng quặng đuôi đạt chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT, với hàm lượng kim loại nặng hòa tan như sắt chỉ đạt từ 0,24 đến 3,19 mg/L (ngưỡng 5 mg/L), không phát hiện asen hay thủy ngân vượt chuẩn.

Về môi trường nước ngầm, các giếng đào tầng nông (độ sâu 5–10m) tại các khu dân cư lân cận ghi nhận hiện tượng nhiễm vi sinh vật Coliform từ 60 đến 201 MPN/100ml và hàm lượng NH4+ đạt 0,15 mg/L, vượt giới hạn theo QCVN 09-MT:2015/BTNMT.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng nồng độ bụi và tiếng ồn cục bộ bắt nguồn từ hoạt động cơ giới hóa của các dòng máy xúc thủy lực gầu ngược và ô tô tự đổ trọng tải lớn di chuyển liên tục trên các cung đường đất. Việc áp dụng biện pháp phun sương và tưới nước dập bụi định kỳ đã giúp giảm thiểu khoảng 60% lượng bụi phát tán ra xung quanh.

Hiện tượng tăng TSS và COD trong nước mặt suối Danos chủ yếu do nước mưa chảy tràn qua bề mặt khai trường bóc đất trong mùa mưa (lượng mưa trung bình năm đạt 2.097 mm) kéo theo hạt mịn bazan. Ngược lại, tình trạng ô nhiễm vi sinh Coliform và amoni trong nước ngầm giếng đào không xuất phát từ hoạt động ngấm quặng bauxite mà do thói quen chăn nuôi, xả thải sinh hoạt của các hộ dân chưa có hệ thống xử lý hợp vệ sinh.

Các phát hiện này khi được trực quan hóa qua biểu đồ cột kép so sánh mùa khô và mùa mưa sẽ thể hiện rõ sự biến thiên tải lượng ô nhiễm cơ học theo chu kỳ thời tiết. Việc lập bảng ma trận tương quan giữa chất lượng nước thải hồ quặng đuôi và nguồn tiếp nhận khẳng định hệ thống hồ lắng hiện hữu đã vận hành ổn định, giữ lại hầu hết bùn cặn công nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giảm thiểu tác động môi trường và phục hồi hệ sinh thái bền vững, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được đề xuất:

• Thực hiện hoàn thổ cuốn chiếu đất phủ bazan: Tiến hành bóc tách, lưu trữ riêng lớp đất mặt giàu mùn dày khoảng 0,9m tại các thung lũng không có quặng. Ngay khi khai thác xong từng block diện tích 400m x 100m, đơn vị thi công phải lập tức san gạt lớp đất thải trụ mỏ và trải lại lớp đất mặt bazan đạt độ dày tối thiểu 0,5m nhằm giữ nguyên độ phì nhiêu ban đầu.
• Trồng rừng phục hồi cảnh quan sinh thái: Triển khai trồng xen kẽ cây keo lai và thông hai lá với mật độ từ 1.600 đến 2.000 cây/ha trên toàn bộ diện tích bãi thải và moong khai thác đã hoàn thổ. Quá trình chăm sóc, phủ xanh cần được hoàn thành trong vòng 24 tháng sau khi kết thúc đổ thải để giảm 90% lượng đất xói mòn vào mùa mưa.
• Nâng cấp công trình thoát nước và hồ lắng bùn: Đào đắp hệ thống mương dẫn nước sườn tầng và mở rộng dung tích các hồ lắng tạm thời đạt sức chứa trên 100.000 m3 nước chảy tràn. Biện pháp này giúp lắng đọng 85% cặn lơ lửng trước khi xả ra lưu vực suối Đargna và hồ Cai Bảng.
• Thiết lập mạng lưới quan trắc môi trường tự động: Ban Quản lý dự án phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng duy trì quan trắc định kỳ 4 đợt mỗi năm đối với không khí và nước ngầm tầng sâu, ứng dụng cảm biến đo độ đục và pH tự động tại các cửa xả hồ thải quặng đuôi số 5 và số 6.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và số liệu chuyên sâu của luận văn đem lại giá trị ứng dụng thiết thực cho nhiều nhóm độc giả:

• Các doanh nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản: Cung cấp quy trình công nghệ khai thác chọn lọc, kinh nghiệm quản lý đất phủ bazan và vận hành bãi thải quặng đuôi an toàn, giúp tối ưu hóa chi phí phục hồi môi trường mỏ lộ thiên.
• Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường: Là tài liệu tham khảo đáng tin cậy phục vụ công tác thanh tra, giám sát chất lượng không khí, nguồn nước và thẩm định các phương án cải tạo, phục hồi môi trường tại khu vực Tây Nguyên.
• Các viện nghiên cứu, trường đại học và học viên chuyên ngành: Đóng vai trò là nguồn dữ liệu thực địa chuẩn xác cho các nghiên cứu về địa hóa cảnh quan, thổ nhưỡng học bauxite laterit và sinh thái phục hồi sau khai khoáng.
• Đơn vị tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM): Hỗ trợ phương pháp luận, hệ thống chỉ tiêu quan trắc và các giải pháp giảm thiểu tác động đã được kiểm chứng thực tế tại một trong những tổ hợp bauxite lớn nhất Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động khai thác bauxite Tân Rai có gây ô nhiễm bụi nghiêm trọng đến khu dân cư lân cận không?
Kết quả quan trắc tại các khu vực tiếp giáp dân cư cho thấy nồng độ bụi TSP dao động trong ngưỡng an toàn, phần lớn bụi phát sinh cục bộ trên tuyến vận tải với kích thước hạt lớn nên nhanh chóng lắng đọng và được kiểm soát hiệu quả nhờ biện pháp tưới nước dập bụi thường xuyên.

Nước thải từ hồ lắng quặng đuôi số 6 có chứa kim loại nặng vượt ngưỡng cho phép không?
Toàn bộ các phân tích định kỳ giai đoạn 2016–2017 đều khẳng định các kim loại nặng như asen, chì, cadimi, thủy ngân trong nước thải hồ quặng đuôi số 6 đều thấp hơn nhiều lần so với ngưỡng quy định của chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT trước khi thoát ra môi trường tự nhiên.

Nguyên nhân gây ô nhiễm vi sinh Coliform trong nước ngầm khu vực nghiên cứu là gì?
Chỉ số Coliform cao xuất hiện tại các giếng đào nông của người dân từ 5 đến 10m, nguyên nhân chủ yếu do tập quán sinh hoạt, vệ sinh chuồng trại chăn nuôi ngấm vào tầng nước mặt nông, hoàn toàn không liên quan đến hoạt động khai thác địa chất tầng sâu của mỏ.

Loài cây nào được đánh giá thích hợp nhất để phục hồi thảm thực vật sau khai thác?
Nghiên cứu chỉ ra rằng cây keo lai và thông hai lá là hai loài cây tiên phong phù hợp nhất với điều kiện thổ nhưỡng đất phong hóa bazan nghèo dinh dưỡng tại Lâm Đồng, có tỷ lệ sống cao và khả năng cải tạo độ mùn nhanh chóng.

Điểm cốt lõi của phương pháp hoàn thổ tại mỏ bauxite Tân Rai là gì?
Phương pháp áp dụng nguyên tắc khai thác cuốn chiếu từng khối, tách riêng lớp đất bazan mặt màu mỡ dày 0,9m để san gạt trả lại ngay trên bề mặt tầng thải sau khi lấy hết thân quặng, giúp đất duy trì khả năng tái canh tác cây công nghiệp.

Kết luận

• Đề tài đã đánh giá toàn diện hiện trạng chất lượng môi trường không khí, nước mặt, nước ngầm và đất tại mỏ bauxite Tân Rai giai đoạn 2015–2017.
• Xác định môi trường không khí và nước thải công nghiệp từ hồ lắng quặng đuôi luôn đạt các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành.
• Chỉ rõ tác động gia tăng cặn lơ lửng cục bộ trong nước mặt mùa mưa và nguyên nhân ô nhiễm vi sinh nước ngầm nông do sinh hoạt.
• Đề xuất giải pháp hoàn thổ cuốn chiếu kết hợp trồng phủ xanh cây keo lai và thông hai lá với mật độ 1.600–2.000 cây/ha.
• Đóng góp cơ sở khoa học vững chắc giúp doanh nghiệp và cơ quan quản lý triển khai lộ trình phục hồi sinh thái trong vòng 24 tháng sau khai thác, hướng tới mô hình phát triển công nghiệp khai khoáng xanh bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tổng quan về tác động môi trường của hoạt động khai thác Bauxite 1. Tác động đến môi trường không khí - Bụi: Hoạt động khai thác mỏ sẽ phát sinh một lượng bụi lớn từ các khâu sản xuất như nổ mìn, xới quặng và bốc xúc, vận chuyển.

Lượng bụi thành phần lớn là bụi có kích thước lớn nên sẽ rơi xuống trước khi bị phát tán rộng vào không khí; chủ yếu tác động tới công nhân lao động trên khai trường. Khí thải: Hoạt động khai thác mỏ còn phát sinh một lượng lớn khí thải do sử dụng nhiên liệu cho động cơ đốt trong trên khai trường cho vận chuyển, xúc bốc lớn. Tuy nhiên, các hơi khí này chỉ tác động tới con người, thực động vật khi có nồng độ tức thời cao. Dù thải lượng khí thải lớn, nồng độ tức thời cao nhưng tại vị trí phát thải không có người, sinh vật thì sẽ tác động tới khí quyển.

- Tiếng ồn: Hoạt động của máy móc, thiết bị hoạt động tại khai trường và trên tuyến đường vận chuyển cũng sẽ gây ra tiếng ồn lớn, ảnh hưởng tới công nhân lao động trong khu vực mỏ. Tác động đến môi trường nước Tác động tới chất lượng nước mặt: Môi trường nước mặt sẽ chịu tác động của các hoạt động phát sinh chất thải của mỏ như phát sinh bụi, nước thải các loại, chất thải các loại, cũng như các hoạt động không liên quan tới chất thải như các rủi ro sự cố, mưa, lũ. Tác động tới chất lượng nước ngầm: Nước ngầm sẽ chịu ảnh hưởng của chất lượng nước mặt của khu vực, do nước ngầm trong khu vực được cung cấp chủ yếu bởi nước mặt. Nước thải khai thác được thoát theo kiểu tự chảy theo địa hình sẽ ngấm vào nước ngầm tại chân các thung lũng góp phần gia tăng các chất ô nhiễm trong nước.

Chất thải rắn sinh hoạt và nguy hại như dầu mỡ. khi không được thu gom sẽ ngấm qua đất xuống nước ngầm tầng nông gây ô nhiễm. Mức độ ô nhiễm là khá lớn và khó xử lý do đó cần có biện pháp xử lý triệt để tại nguồn. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Tác động đến môi trường đất, cảnh quan và đa dạng sinh học * Tác động đến môi trường đất Hoạt động khai thác mỏ sẽ gây xói mòn đất, độ phì nhiêu màu mỡ của đất sẽ bị giảm sút, đặc biệt là loại đất bazan của cây công nghiệp dài ngày. Đồng thời sẽ làm thu hẹp diện tích đất canh tác. Chất lượng đất trong khu vực cũng sẽ chịu tác động của nước thải, chất thải rắn: - Nước thải của quá trình khai thác quặng (nước mưa chảy tràn trên khai trường) chứa nhiều kim loại và phi kim. Thành phần nước thải khai thác mỏ Tân Rai như sau: cặn lơ lửng, Al, Si.

- Chất thải rắn nguy hại: khi không được thu gom triệt để sẽ tác động lớn tới chất lượng đất. Tác động này rất lớn và lâu dài. * Tác động đến cảnh quan và đa dạng sinh học Hoạt động khai thác sẽ làm mất đi cảnh quan của khu vực, cụ thể là sẽ diễn ra khâu phát quang, chuẩn bị khai trường làm mất đi diện tích che phủ. Đồng thầy ảnh hưởng đến tính đa dạng sinh học khu vực mỏ, mất đi thảm thực vật che phủ, các sinh vật sinh sống trong khu vực khai thác cũng biến mất.

Tổng quan về mỏ Bauxite Tân Rai 1. Tổng quan chung Khu vực tiến hành công tác thăm dò mỏ bauxit Tân Rai có diện tích 42 km2 nằm trên địa phận 3 xã Lộc Thắng, Lộc Phú, Lộc Ngãi thuộc huyện Bảo Lâm tỉnh Lâm Đồng, cách thị trấn Bảo Lộc 20 km về phía Đông Bắc. Toạ độ địa lý của mỏ: 11038'08'' đến 11041'56'' vĩ độ Bắc. 107049'54'' đến 107053'12'' kinh độ Đông.

Mỏ bauxit Tân Rai - Bảo Lâm - Lâm Đồng đã được cấp phép khai thác theo Giấy phép hoạt động khoáng sản số 1084/GP-BTNMT ngày 21/06/2010 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường [2]. - Diện tích khai trường: 1.619,5ha, chia làm hai thân quặng. + Thân quặng I là 464,8 ha. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Thân quặng II là 1.

- Diện tích mặt bằng nhà máy tuyển: Diện tích chiếm đất của nhà máy tuyển bao gồm cả diện tích của kho quặng tinh  8,0ha. - Trữ lượng được cấp phép khai thác: 119. - Công suất khai thác: 4. - Cao độ trước khi khai thác: từ +820 đến + 898.

- Cao độ sau khi kết thúc khai thác: Do quặng bauxite được phân bố đều trên toàn bộ diện tích của mỏ với chiều dày trung bình từ 3m - 6m, do vậy, đáy kết thúc của khai trường mỏ sẽ sâu hơn so với địa hình ban đầu từ 3m – 6m. + Cao độ kết thúc khai thác lớn nhất (ở trên phần đỉnh): +890. + Cao độ kết thúc khai thác nhỏ nhất (ở dưới khu vực khe suối): +820. - Thời hạn khai thác theo giấy phép: 29 năm kể từ ngày ký Giấy phép (đến ngày 21/06/2039).

Từ khi được cấp phép đến nay, Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam đã tiến hành xây dựng cơ bản và khai thác quặng.1: Bảng tổng hợp các công trình đã xây dựng tại khu vực mỏ [5] I Công trình khai thác mỏ 1 Khu văn phòng mỏ 2 Tuyến đường từ đập Cai Bảng đến Nhà máy tuyển 3 Hệ thống cung cấp điện động lực và chiếu sáng khu văn phòng khai thác mỏ II Khai trường khai thác 1 Bắt đầu đổ thải tại hồ thải quặng đuôi số 5 2 Khai thác đến năm thứ 6 (Kết thúc đổi thải tại hồ thải quặng đuôi số 6) 3 Khối lượng công tác khai thác quặng + Năm 2011: Khối lượng quặng nguyên khai khai thác: 83.827m3 + Năm 2012 đến hết năm 2016: Khối lượng quặng nguyên khai khai thác/năm: 1.907m3 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1: Vị trí khu mỏ Bauxite Tân Rai 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp khai thác Mỏ được khai thác bằng phương pháp lộ thiên với quy trình và công nghệ như sau[3]: 1.1 Công tác mở vỉa và xây dựng cơ bản mỏ Công tác mở vỉa và xây dựng cơ bản của khu Tây mỏ Tân Rai bao gồm các công việc: - Phát quang bề mặt khu vực chuẩn bị khai thác. - Xây dựng tuyến đường nối từ tuyến đường từ đập hồ Cai Bảng vào nhà máy tuyển với khu vực khai thác đầu tiên (khu vực dự kiến xây dựng đập chắn bãi thải bùn số 5). - Khai thác quặng phần sườn trong khu vực bãi thải bùn số 5.

- Đào hào mở vỉa, hào chuẩn bị và tạo ra mặt bằng công tác đầu tiên. - Bóc khối lượng đất phủ ban đầu đảm bảo khối lượng quặng sẵn sàng cho khai thác (từ 1 - 3 tháng sản lượng). Trình tự khai thác - Trình tự khai thác các thân quặng Khai thác thân quặng II trước, thân quặng I khai thác sau, trong quá trình hoạt động  30 năm của nhà máy alumin với công suất 650.000 tấn alumin/năm sẽ khai thác hết các thân quặng I và II. - Trình tự khai thác trong từng thân quặng Trong từng thân quặng công tác khai thác tiến hành song song hoặc nối tiếp các khối trữ lượng trên nguyên tắc đảm bảo điều hoà hàm lượng, hạn chế tối đa việc mở nhiều khai trường trong một thời điểm khai thác.

Trình tự khai của mỏ là khai thác cuốn chiếu từng khối trong một khu vực. - Trình tự khai thác trong một khu vực. - Khai thác phần sườn: Các khối ở phần dưới thấp khai thác trước, đất phủ có thể chứa tạm vào các thung lũng không có quặng, tiếp đó khai thác các khối ở phần cao. Đất phủ trực tiếp trên bề mặt thân quặng ở các khối thuộc phần cao sẽ được gạt xuống khối đã khai thác xong của phần dưới để kết hợp hoàn thổ đất canh tác.

7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Khai thác phần đỉnh: Cũng được chia thành các khối và quy trình tiến hành tương tự như khai thác phần sườn, nhưng hầu hết các khối cùng nằm trên một tầng khai thác. - Khối lượng công tác mỏ hàng năm.2: Khối lượng bóc đất và khai thác hàng năm của mỏ[3] Khối lượng công tác (m3) Stt Công việc Năm Ngày Ca Giờ Bóc đất phủ (lớp đất trồng và đất 1 547.823 608 76 phủ trực tiếp trên bề mặt quặng) 2 Khai thác quặng 2.809 350,7 Trong đó - Quặng phần suờn 997.108 139 - Quặng phần đỉnh 1. Hệ thống khai thác 1. Thông số của hệ thống khai thác Theo thiết kế đã được phê duyệt thì các thông số của hệ thống khai thác như sau: Bảng 1.3: Các thông số của Hệ thống khai thác[3] Stt Các thông số Đơn Giá trị vị 1 Chiều cao tầng, hmax m 6 2 Chiều rộng mặt tầng công tác tối thiểu Bmin m 20 3 Góc nghiêng sườn tầng khai thác độ 60 4 Góc nghiêng sườn kết thúc độ 45 5 Chiều rộng khoảng khai thác, A m 15 6 Kích thước của khối khai thác m 400 x 100 7 Chiều dài tuyến công tác m 8001000 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Sơ đồ công nghệ khai thác Áp dụng công nghệ khai thác chọn lọc, các sơ đồ công nghệ như sau:  Khai thác phần sườn đồi Sơ đồ công nghệ khai thác phần sườn đồi được trình bảy ở Hình 1. Sơ đồ công nghệ khai thác quặng phần sườn đồi [3] Sau khi phát quang bề mặt, lớp đất trồng phía trên sẽ được gạt gom thành đống và xúc bằng máy xúc thuỷ lực gầu ngược (TLGN) lên ô tô chở đi đổ đống riêng ở các thung lũng không có quặng để chờ phục vụ hoàn thổ, hoặc hoàn thổ trực tiếp luôn cho các khối đã khai thác hết quặng và đã được trải lớp đất phủ trực tiếp lên trên bề mặt lớp trụ của thân quặng. Lớp đất phủ trực tiếp trên bề mặt thân quặng ở tầng dưới thấp sẽ được gạt hoặc xúc chở xuống các thung lũng không có quặng và đổ đống riêng, để lưu trữ phục vụ công tác hoàn thổ sau này. Đất phủ trực tiếp trên bề mặt thân quặng của 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tầng trên được gạt trực tiếp xuống các khối đã khai thác xong của tầng dưới.

Sau khi bóc hết đất phủ tiến hành khai thác quặng. + Ở khu vực không có quặng kết tảng: quặng được gạt từ phần cao của khối khai thác xuống chân tầng để máy xúc TLGN xúc lên ôtô vận chuyển về xưởng tuyển, hoặc cũng có thể xúc trực tiếp quặng lên ô tô, nếu chiều dầy thân quặng đủ lớn, không làm ảnh hưởng đến năng suất máy xúc.