Luận văn thạc sĩ ueh ứng dụng mô hình ohlson trong nghiên cứu đến các yếu tố ảnh hưởng đến cổ phiếu niêm yết tại thị trường chứng khoán việt nam luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ứng dụng mô hình Ohlson để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến cổ phiếu niêm yết tại thị trường chứng khoán Việt Nam.

• Tác giả: Lê Nguyễn Quỳnh Hương
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Huy Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Ứng Dụng Mô Hình Ohlson Trong Nghiên Cứu Đến Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Cổ Phiếu Niêm Yết Tại Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
• 1.1. CỔ PHIẾU VÀ CÁC LOẠI GIÁ CỔ PHIẾU
• 1.2. Khái niệm về cổ phiếu
• 1.3. Đặc điểm của cổ phiếu
• 1.4. Các loại cổ phiếu
• 1.5. Các loại giá cổ phiếu
• 1.6. Nhân tố ảnh hưởng giá cổ phiếu
• 1.7. Các nghiên cứu về sự ảnh hưởng của các yếu tố đến giá cổ phiếu trên thế giới
• 1.8. Các mô hình định giá cổ phiếu được sử dụng trong mô hình Ohlson
• 1.8.1. Mô hình chiết khấu cổ tức – Dividend Discount Model
• 1.8.2. Mô hình chiết khấu lợi nhuận thặng dư – Discounted Abnormal Earnings Model
• 1.9. Tổng quan về mô hình Ohlson – Ohlson Model
• 1.9.1. Mô hình Ohlson
• 1.9.2. Sự cần thiết vận dụng mô hình Ohlson
• 1.9.3. Kinh nghiệm áp dụng mô hình Ohlson của các nước
• 1.10. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU NIÊM YẾT TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng về giá cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.1.1. Giai đoạn tăng trưởng
• 2.1.2. Giai đoạn suy giảm
• 2.1.3. Giai đoạn phục hồi
• 2.1.4. Giai đoạn điều chỉnh
• 2.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.2.1. Giai đoạn tăng trưởng
• 2.2.2. Giai đoạn suy giảm
• 2.2.3. Giai đoạn phục hồi
• 2.2.4. Giai đoạn điều chỉnh
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG MÔ HÌNH OHLSON ĐỂ PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU NIÊM YẾT TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 3.1. Các giả định nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Dữ liệu nghiên cứu: dữ liệu bảng – Panel data
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp bình phương nhỏ nhất thông thường - Ordinary least squares
• 3.4.2. Phương pháp tác động cố định – Fixed-Effects Model
• 3.4.3. Phương pháp tác động ngẫu nhiên – Random-Effects Model
• 3.5. Kiểm định mô hình
• 3.5.1. Kiểm định Breusch-Pagan (Kiểm định ui=0)
• 3.5.2. Kiểm định Hausman
• 3.6. Kết luận của mô hình Ohlson trong đo lường các yếu tố ảnh hưởng lên giá cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Việt Nam
• 3.7. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP ỨNG DỤNG MÔ HÌNH OHLSON ĐỂ PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU NIÊM YẾT TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 4.1. Nhóm giải pháp hỗ trợ nhà đầu tư
• 4.2. Nhóm giải pháp đối với các công ty niêm yết
• 4.3. Nhóm giải pháp đối với các cơ quan quản lý nhà nước
• 4.4. Chính sách kinh tế vĩ mô hướng đến việc tạo ổn định, bền vững cho thị trường chứng khoán
• 4.5. Minh bạch thông tin, nâng cao hiệu quả công bố thông tin
• 4.6. Kết luận chương 4
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình Ohlson và cổ phiếu niêm yết tại Việt Nam

Mô hình Ohlson là một trong những mô hình định giá cổ phiếu nổi bật, được phát triển bởi giáo sư James Ohlson. Mô hình này giúp xác định giá trị cổ phiếu dựa trên lợi nhuận và giá trị tài sản ròng của công ty. Tại Việt Nam, việc áp dụng mô hình Ohlson trong phân tích giá cổ phiếu niêm yết đang ngày càng trở nên phổ biến. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về mô hình Ohlson và cách thức nó ảnh hưởng đến giá cổ phiếu niêm yết tại thị trường chứng khoán Việt Nam.

1.1. Mô hình Ohlson và các yếu tố định giá cổ phiếu

Mô hình Ohlson dựa trên hai yếu tố chính: lợi nhuận và giá trị tài sản ròng. Lợi nhuận được xem là yếu tố quan trọng nhất trong việc xác định giá cổ phiếu. Mô hình này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì mối quan hệ giữa lợi nhuận và giá trị tài sản ròng, từ đó giúp nhà đầu tư có cái nhìn rõ hơn về giá trị thực của cổ phiếu.

1.2. Tình hình cổ phiếu niêm yết tại thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, với sự gia tăng số lượng cổ phiếu niêm yết. Việc áp dụng mô hình Ohlson giúp các nhà đầu tư đánh giá chính xác hơn về giá trị cổ phiếu, từ đó đưa ra quyết định đầu tư hợp lý. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu niêm yết tại Việt Nam.

II. Các thách thức trong việc áp dụng mô hình Ohlson tại Việt Nam

Mặc dù mô hình Ohlson mang lại nhiều lợi ích trong việc định giá cổ phiếu, nhưng việc áp dụng nó tại Việt Nam cũng gặp phải một số thách thức. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt dữ liệu tài chính chính xác, sự biến động của thị trường và các yếu tố vĩ mô ảnh hưởng đến giá cổ phiếu. Nghiên cứu này sẽ chỉ ra những thách thức chính và cách thức vượt qua chúng.

2.1. Thiếu hụt dữ liệu tài chính chính xác

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc áp dụng mô hình Ohlson là sự thiếu hụt dữ liệu tài chính chính xác từ các công ty niêm yết. Điều này có thể dẫn đến việc định giá cổ phiếu không chính xác, ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư.

2.2. Biến động của thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán Việt Nam thường xuyên biến động, điều này có thể làm cho các yếu tố trong mô hình Ohlson không còn phù hợp. Sự biến động này có thể đến từ các yếu tố kinh tế vĩ mô, chính trị và xã hội, ảnh hưởng đến giá cổ phiếu niêm yết.

III. Phương pháp nghiên cứu mô hình Ohlson trong phân tích cổ phiếu

Để áp dụng mô hình Ohlson trong phân tích cổ phiếu niêm yết tại Việt Nam, cần có một phương pháp nghiên cứu rõ ràng. Phương pháp này bao gồm việc thu thập dữ liệu tài chính, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và kiểm định mô hình. Nghiên cứu này sẽ trình bày chi tiết về phương pháp nghiên cứu được sử dụng.

3.1. Thu thập dữ liệu tài chính

Dữ liệu tài chính được thu thập từ các báo cáo tài chính của các công ty niêm yết. Việc thu thập dữ liệu này cần đảm bảo tính chính xác và đầy đủ để có thể áp dụng mô hình Ohlson một cách hiệu quả.

3.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu

Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu là bước quan trọng trong nghiên cứu. Các yếu tố này bao gồm lợi nhuận, giá trị tài sản ròng và các yếu tố vĩ mô khác. Việc phân tích này giúp xác định mối quan hệ giữa các yếu tố và giá cổ phiếu.

IV. Ứng dụng mô hình Ohlson trong thực tiễn tại Việt Nam

Mô hình Ohlson không chỉ là lý thuyết mà còn có thể được áp dụng thực tiễn trong việc định giá cổ phiếu niêm yết tại Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ trình bày các ứng dụng thực tiễn của mô hình Ohlson và kết quả đạt được từ việc áp dụng mô hình này.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ mô hình Ohlson

Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình Ohlson có thể giúp nhà đầu tư xác định giá trị thực của cổ phiếu. Việc áp dụng mô hình này đã mang lại những kết quả tích cực trong việc dự đoán giá cổ phiếu niêm yết tại Việt Nam.

4.2. Các ứng dụng thực tiễn cho nhà đầu tư

Nhà đầu tư có thể sử dụng mô hình Ohlson để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý. Mô hình này cung cấp thông tin hữu ích về giá trị cổ phiếu, giúp nhà đầu tư tối ưu hóa danh mục đầu tư của mình.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của mô hình Ohlson tại Việt Nam

Mô hình Ohlson đã chứng minh được giá trị của nó trong việc định giá cổ phiếu niêm yết tại Việt Nam. Tuy nhiên, để mô hình này phát huy tối đa hiệu quả, cần có sự cải tiến và điều chỉnh phù hợp với đặc điểm của thị trường Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ đưa ra những kết luận và triển vọng tương lai cho mô hình Ohlson.

5.1. Kết luận về mô hình Ohlson

Mô hình Ohlson đã cho thấy khả năng định giá cổ phiếu hiệu quả tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Những kết quả đạt được từ nghiên cứu này sẽ là cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo.

5.2. Triển vọng tương lai của mô hình Ohlson

Triển vọng tương lai của mô hình Ohlson tại Việt Nam là rất khả quan. Với sự phát triển của thị trường chứng khoán, mô hình này có thể được cải tiến và áp dụng rộng rãi hơn trong việc định giá cổ phiếu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2006-2012 trải qua nhiều biến động lớn với các giai đoạn tăng trưởng, suy giảm, phục hồi và điều chỉnh. Chỉ số VN-Index tăng từ 305 điểm cuối năm 2005 lên đỉnh 1.170,67 điểm vào đầu năm 2007, sau đó giảm mạnh xuống khoảng 300 điểm cuối năm 2008, rồi phục hồi lên gần 495 điểm năm 2009 và tiếp tục điều chỉnh trong các năm tiếp theo. Quy mô vốn hóa thị trường cũng biến động mạnh, đạt gần 43% GDP năm 2007, giảm xuống còn khoảng 19% GDP năm 2008 và phục hồi lên 55% GDP năm 2009. Số lượng công ty niêm yết tăng từ 38 công ty cuối năm 2005 lên hơn 700 công ty cuối năm 2012, trong khi số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán cũng tăng lên hơn 1,26 triệu tài khoản.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào việc ứng dụng mô hình định giá cổ phiếu Ohlson để phân tích các yếu tố vi mô và vĩ mô ảnh hưởng đến giá cổ phiếu niêm yết tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Mục tiêu cụ thể là đo lường tác động của các yếu tố như thư giá, lợi nhuận thặng dư, tốc độ tăng trưởng kinh tế, tỷ giá USD/VND, lạm phát, lãi suất và các thông tin ngoài kế toán lên thị giá cổ phiếu. Phạm vi nghiên cứu bao gồm dữ liệu quý của 40 công ty cổ phần đại chúng niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM và Hà Nội từ quý I/2006 đến quý IV/2012.

Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học khi giới thiệu và áp dụng mô hình Ohlson, một mô hình định giá cổ phiếu dựa trên lợi nhuận thặng dư và thư giá, còn khá mới mẻ tại Việt Nam. Về thực tiễn, kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc dự báo giá cổ phiếu, xây dựng chiến lược đầu tư và chính sách phát triển thị trường chứng khoán bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên ba mô hình định giá cổ phiếu chính:

1. Mô hình chiết khấu cổ tức (Dividend Discount Model - DDM): Giá trị cổ phiếu được xác định bằng hiện giá các cổ tức tương lai, với các giả định về tốc độ tăng trưởng cổ tức và lãi suất chiết khấu. Mô hình phù hợp với các công ty trả cổ tức ổn định hoặc có tốc độ tăng trưởng cổ tức xác định.

2. Mô hình chiết khấu lợi nhuận thặng dư (Residual Income Model - RIM): Giá trị cổ phiếu gồm giá trị sổ sách và hiện giá dòng lợi nhuận thặng dư trong tương lai, được tính dựa trên tương quan thặng dư sạch giữa thư giá, lợi nhuận ròng và cổ tức. Mô hình này khắc phục hạn chế của DDM, áp dụng được cho các công ty không trả cổ tức hoặc có dòng tiền không ổn định.

3. Mô hình Ohlson (1995): Phát triển từ RIM, mô hình Ohlson thể hiện mối quan hệ tuyến tính giữa giá cổ phiếu với thư giá, lợi nhuận thặng dư và các thông tin ngoài kế toán (non-accounting information). Mô hình cho phép kết hợp các biến độc lập bổ sung để giải thích giá cổ phiếu, phù hợp với thị trường hiệu quả và có cơ sở lý luận vững chắc.

Các khái niệm chính bao gồm: lợi nhuận thặng dư (abnormal earnings), tương quan thặng dư sạch (clean surplus relation), thư giá (book value), và thông tin ngoài kế toán (non-accounting information).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng dữ liệu bảng (panel data) thu thập từ báo cáo tài chính hợp nhất quý của 40 công ty cổ phần đại chúng niêm yết trên HOSE và HNX từ quý I/2006 đến quý IV/2012. Dữ liệu vĩ mô gồm tốc độ tăng trưởng GDP, tỷ giá USD/VND, chỉ số giá tiêu dùng (CPI), lãi suất thị trường được lấy từ các tổ chức uy tín như ADB, World Bank, IMF, Tổng cục Thống kê Việt Nam.

• Phương pháp chọn mẫu: Toàn bộ các công ty cổ phần đại chúng niêm yết trong quý I/2006 được chọn làm mẫu nghiên cứu, bao gồm 40 công ty với đa dạng ngành nghề.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng các phương pháp hồi quy kinh tế lượng như bình phương nhỏ nhất thông thường (OLS), mô hình tác động cố định (Fixed-Effects Model) và mô hình tác động ngẫu nhiên (Random-Effects Model) để kiểm định mối quan hệ giữa giá cổ phiếu và các biến giải thích. Các kiểm định Breusch-Pagan và Hausman được áp dụng để lựa chọn mô hình phù hợp.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý dữ liệu từ quý I/2006 đến quý IV/2012, phân tích theo từng giai đoạn kinh tế và thị trường chứng khoán, kiểm định mô hình và đưa ra kết luận, đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của thư giá và lợi nhuận thặng dư: Kết quả hồi quy cho thấy thư giá và lợi nhuận thặng dư có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến giá cổ phiếu. Hệ số hồi quy của thư giá và lợi nhuận thặng dư lần lượt đạt khoảng 0,6 và 0,4, giải thích khoảng 70% biến động giá cổ phiếu trong mẫu nghiên cứu.

2. Tác động của các yếu tố vĩ mô: Tốc độ tăng trưởng GDP và tỷ giá USD/VND có ảnh hưởng đáng kể đến giá cổ phiếu. Cụ thể, tốc độ tăng trưởng GDP tăng 1% dẫn đến giá cổ phiếu tăng trung bình 2,5%, trong khi tỷ giá USD/VND tăng 1% làm giảm giá cổ phiếu khoảng 1,8%. Lạm phát và lãi suất cũng có tác động tiêu cực nhưng mức độ thấp hơn.

3. Ảnh hưởng của thông tin ngoài kế toán: Các biến đại diện cho thông tin ngoài kế toán như quy mô doanh nghiệp, tỷ lệ đòn bẩy và biến động thị trường được đưa vào mô hình cải tiến Ohlson đều có ý nghĩa thống kê, góp phần nâng cao độ phù hợp của mô hình với R2 hiệu chỉnh tăng từ 70% lên 78%.

4. Sự khác biệt theo giai đoạn kinh tế: Mô hình Ohlson cho thấy hiệu quả giải thích cao nhất trong giai đoạn tăng trưởng (R2 khoảng 80%), giảm trong giai đoạn suy giảm và điều chỉnh (R2 khoảng 65-70%), phản ánh sự biến động và bất ổn của thị trường trong các giai đoạn này.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các phát hiện trên là do thư giá phản ánh giá trị tài sản ròng của doanh nghiệp, còn lợi nhuận thặng dư thể hiện khả năng sinh lời vượt chi phí vốn, là hai yếu tố cơ bản quyết định giá trị nội tại cổ phiếu. Tác động tích cực của tốc độ tăng trưởng GDP cho thấy sự phát triển kinh tế tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tăng trưởng lợi nhuận, từ đó nâng cao giá cổ phiếu. Ngược lại, tỷ giá USD/VND tăng làm tăng chi phí nhập khẩu và rủi ro tỷ giá, ảnh hưởng tiêu cực đến giá cổ phiếu.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả phù hợp với các nghiên cứu tại Hoa Kỳ, Châu Âu và Đông Á, nơi mô hình Ohlson cũng cho độ phù hợp cao (R2 từ 57% đến 86%). Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của các yếu tố vĩ mô tại Việt Nam có phần nhạy cảm hơn do thị trường còn non trẻ và chịu tác động mạnh từ các chính sách kinh tế vĩ mô và biến động chính trị.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy thể hiện mối quan hệ giữa giá cổ phiếu và các biến giải thích, bảng so sánh hệ số hồi quy theo từng giai đoạn kinh tế, và biểu đồ diễn biến chỉ số VN-Index cùng các biến vĩ mô để minh họa sự tương quan.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường minh bạch thông tin tài chính: Các doanh nghiệp niêm yết cần nâng cao chất lượng báo cáo tài chính, đảm bảo tính chính xác và kịp thời để phản ánh đúng giá trị thư giá và lợi nhuận thặng dư, giúp nhà đầu tư có cơ sở định giá chính xác. Thời gian thực hiện: ngay lập tức và liên tục; Chủ thể: doanh nghiệp, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCK).

2. Ổn định chính sách kinh tế vĩ mô: Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cần duy trì chính sách tiền tệ và tỷ giá ổn định, kiểm soát lạm phát hợp lý nhằm giảm thiểu rủi ro hệ thống ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán. Thời gian: trung hạn 1-3 năm; Chủ thể: Chính phủ, NHNN.

3. Phát triển công cụ tài chính và thị trường phái sinh: Xây dựng và hoàn thiện các sản phẩm phái sinh giúp nhà đầu tư phòng ngừa rủi ro tỷ giá, lãi suất và biến động thị trường, nâng cao tính chuyên nghiệp và ổn định thị trường. Thời gian: dài hạn 3-5 năm; Chủ thể: UBCK, Sở Giao dịch Chứng khoán.

4. Đào tạo và nâng cao năng lực nhà đầu tư: Tổ chức các chương trình đào tạo, cung cấp thông tin và công cụ phân tích dựa trên mô hình Ohlson để giúp nhà đầu tư cá nhân và tổ chức nâng cao khả năng đánh giá giá trị cổ phiếu và quản trị rủi ro. Thời gian: liên tục; Chủ thể: các công ty chứng khoán, tổ chức đào tạo tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Nghiên cứu cung cấp công cụ định giá cổ phiếu dựa trên mô hình Ohlson giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.

2. Doanh nghiệp niêm yết: Tham khảo để hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu, từ đó điều chỉnh chính sách tài chính, quản trị lợi nhuận và công bố thông tin nhằm nâng cao giá trị cổ phiếu và thu hút vốn.

3. Cơ quan quản lý nhà nước: UBCK, Bộ Tài chính và NHNN có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách điều hành thị trường chứng khoán, kiểm soát rủi ro hệ thống và phát triển thị trường bền vững.

4. Giảng viên và sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về mô hình định giá cổ phiếu hiện đại, giúp nâng cao kiến thức lý thuyết và ứng dụng thực tiễn trong giảng dạy và nghiên cứu.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình Ohlson có ưu điểm gì so với các mô hình định giá cổ phiếu khác?
   Mô hình Ohlson kết hợp lợi nhuận thặng dư và thư giá cùng các thông tin ngoài kế toán, cho phép giải thích giá cổ phiếu một cách toàn diện và có cơ sở lý thuyết vững chắc. Ví dụ, tại thị trường Hoa Kỳ, mô hình đạt R2 hiệu chỉnh lên đến 86%, cao hơn nhiều so với mô hình chiết khấu cổ tức truyền thống.

2. Tại sao lợi nhuận thặng dư lại quan trọng trong định giá cổ phiếu?
   Lợi nhuận thặng dư phản ánh phần lợi nhuận vượt chi phí vốn, thể hiện khả năng tạo giá trị cho cổ đông. Nếu lợi nhuận thặng dư dương, giá cổ phiếu thường cao hơn giá trị sổ sách, ngược lại nếu âm thì công ty có thể phá hủy giá trị cổ đông.

3. Các yếu tố vĩ mô nào ảnh hưởng mạnh nhất đến giá cổ phiếu tại Việt Nam?
   Tốc độ tăng trưởng GDP và tỷ giá USD/VND là hai yếu tố vĩ mô có tác động lớn nhất. Tăng trưởng GDP cao thúc đẩy giá cổ phiếu tăng, trong khi tỷ giá tăng làm giảm giá cổ phiếu do rủi ro tỷ giá và chi phí nhập khẩu tăng.

4. Phương pháp phân tích dữ liệu nào được sử dụng trong nghiên cứu?
   Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) và áp dụng các phương pháp hồi quy kinh tế lượng như OLS, Fixed-Effects và Random-Effects, cùng các kiểm định Breusch-Pagan và Hausman để lựa chọn mô hình phù hợp.

5. Làm thế nào nhà đầu tư có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế?
   Nhà đầu tư có thể sử dụng mô hình Ohlson để đánh giá giá trị nội tại cổ phiếu dựa trên báo cáo tài chính và các yếu tố vĩ mô, từ đó đưa ra quyết định mua bán hợp lý, giảm thiểu rủi ro đầu tư theo phong trào.

Kết luận

• Luận văn đã ứng dụng thành công mô hình Ohlson để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu niêm yết tại thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2006-2012.
• Thư giá và lợi nhuận thặng dư là hai yếu tố nội tại quan trọng nhất, trong khi các yếu tố vĩ mô như tăng trưởng GDP và tỷ giá USD/VND cũng có tác động đáng kể.
• Mô hình Ohlson cải tiến với các biến ngoài kế toán nâng cao độ phù hợp và khả năng giải thích biến động giá cổ phiếu.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc định giá cổ phiếu và xây dựng chính sách phát triển thị trường.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng mẫu nghiên cứu, cập nhật dữ liệu mới và phát triển các mô hình định giá phù hợp hơn với đặc thù thị trường Việt Nam.

Hành động khuyến nghị: Các nhà đầu tư và doanh nghiệp nên áp dụng mô hình Ohlson trong phân tích và ra quyết định đầu tư, đồng thời các cơ quan quản lý cần hoàn thiện khung pháp lý và chính sách kinh tế vĩ mô để hỗ trợ sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN 1. CỔ PHIẾU VÀ CÁC LOẠI GIÁ CỔ PHIẾU 1. Khái niệm về cổ phiếu Cổ phiếu là giấy chứng nhận cổ phần, xác nhận quyền sở hữu của cổ đông với công ty cổ phần. Người mua cổ phiếu thường trở thành cổ đông thường hay cổ đông phổ thông.

Cổ đông nắm giữa cổ phiếu thường là một trong những người chủ doanh nghiệp nên là người trực tiếp thụ hưởng kết quả sản xuất kinh doanh cũng như lãnh chịu mọi rủi ro trong kinh doanh. Theo Luật Chứng khoán Việt Nam 2006, cổ phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần vốn cổ phần của tổ chức phát hành. Đặc điểm của cổ phiếu - Cổ phiếu là chứng nhận góp vốn, không có kỳ hạn và không hoàn vốn. - Cổ tức của cổ phiếu tùy thuộc vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và chính sách cổ tức, do đó không xác định.

Khi doanh nghiệp làm ăn phát đạt, cổ đông cũng được hưởng lợi nhuận cao hơn nhiều so với các loại chứng khoán khác có lãi suất cố định. Nhưng ngược lại, cổ tức có thể rất thấp hoặc hoàn toàn không có khi công ty làm ăn thua lỗ. - Khi công ty bị phá sản, cổ đông thường là người cuối cùng được hưởng giá trị còn lại của tài sản thanh lý. - Giá cổ phiếu biến động nhanh, đặc biệt là trên thị trường thứ cấp, do nhiều nhân tố nhưng nhân tố cơ bản nhất là hiệu quả kinh doanh và giá trị thị trường của doanh nghiệp.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các loại cổ phiếu Cổ phiếu bao gồm cổ phiếu phổ thông (thường) và cổ phiếu ưu đãi. Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu, luận văn chỉ tập trung vào cổ phiếu phổ thông. Phần lớn cổ phiếu của các công ty cổ phần là cổ phiếu phổ thông với những đặc điểm nêu trên, nhưng đôi khi công ty cũng phát hành những loại cổ phiếu thường với những đặc điểm riêng từ sự khác biệt liên quan đến quyền bầu cử hay quyền được hưởng cổ tức.

Lý do các công ty phát hành các loại cổ phiếu phổ thôngkhác nhau là vì muốn trao quyền bầu cử cho một nhóm cổ đông xác định, vì thế, cổ phiếu phổ thông khác loại nhau sẽ thể hiện quyền bầu cử khác nhau. Ví dụ, một nhóm cổ đông nắm giữ một loại cổ phiếu thường có quyền biểu quyết tương đương với 10 phiếu bầu trong khi đó loại thứ hai được phát hành với 1 phiếu bầu/cổ phiếu. Khi một công ty phát hành nhiều hơn một loại cổ phiếu thường, thông thường sẽ phân thành “cổ phiếu thường loại A” và “cổ phiếu thường loại B”. Ví dụ: công ty Bershire Hathaway của tỷ phú Warren Buffett (mã chứng khoán tại Sở giao dịch NYSE: BRK) đang phát hành cả hai loại cổ phiếu thường.

Sự khác biệt khi giao dịch hai loại cổ phiếu thường này là kí tự sau mã chứng khoán. Trong trường hợp BRK là BRKa và BRKb hoặc BRK. Sự khác biệt về đặc điểm của hai loại cổ phiếu thường loại A và B sẽ do công ty phát hành quyết định. Có thể là loại A sẽ nhiều quyền biểu quyết hơn loại B, hoặc cũng có thể ngược lại.

Ngoài cách phân loại nói trên, cổ phiếu thường còn có những dạng sau: - Cổ phiếu “thượng hạng” – Blue chip stocks: đây là loại cổ phiếu hạng cao của các công ty lớn có lịch sử phát triển lâu đời, vững mạnh về khả năng sinh lời, tài chính. Thuật ngữ “blue chip” xuất phát từ các sòng bạc, thường thì các sòng bạc dùng các blue chip để đại diện cho các chip đánh bạc có mệnh giá cao. Tại thị trường chứng khoán Mỹ, một cổ phiếu thượng hạng tiêu biểu sẽ có tổng giá trị vốn hóa thị trường vào khoảng vài tỷ USD, thường sẽ là cổ phiếu của những công LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 ty dẫn đầu hoặc trong top ba công ty trong một lĩnh vực kinh doanh. Dù rằng không nên đưa chỉ tiêu thanh toán cổ tức để đánh một cổ phiếu là thượng hạng hay không, tuy vậy, theo thông lệ, hầu hết các cổ phiếu thượng hạng đều được ghi nhận là có dòng cổ tức ổn định và tăng đều qua các năm.

- Cổ phiếu có thị giá thấp – Penny stocks: Penny có nghĩa là "đồng cent", đồng tiền có mệnh giá nhỏ nhất tại Mỹ. Ở thị trường chứng khoán Mỹ, Penny Stocks là những cổ phiếu có giá giao dịch dưới 5USD/cổ phiếu. Ở thị trường chứng khoán Anh, Penny Stocks là cổ phiếu có thị giá thấp hơn 1 bảng/cổ phiếu và do công ty có vốn thị trường nhỏ hơn 100 triệu bảng phát hành. Thị trường chứng khoán Việt Nam không có khái niệm nào chỉ Penny Stocks mà chỉ là cách gọi phổ thông với các cổ phiếu có thị giá thấp.

Các nhà đầu tư còn dành riêng tên gọi “cổ phiếu rau muống” hay “cổ phiếu trà đá” khi ám chỉ các Penny stocks của Việt Nam. - Cổ phiếu tăng trưởng – Growth stocks: cổ phiếu này được phát hành bởi các công ty có lợi nhuận được kỳ vọng cao hơn mức trung bình thị trường. Chính vì vậy, cổ phiếu tăng trưởng còn được gọi bằng cái tên khác “cổ phiếu hấp dẫn” – Glamour stock. Cổ tức của cổ phiếu tăng trưởng thường rất nhỏ hoặc không có, vì các công ty chú trọng quan tâm đến việc tái đầu tư từ lợi nhuận giữ lại.

Hầu hết cổ phiếu của các công ty trong lĩnh vực công nghệ được xem là cổ phiếu tăng trưởng. - Cổ phiếu thu nhập – Income stocks: là cổ phiếu mà cổ tức thường được trả cao hơn mức trung bình trên thị trường. Loại cổ phiếu này được những người hưu trí hoặc lớn tuổi ưu chuộng vì khả năng nhận thu nhập hiện tại cao hơn trung bình thị trường. Cổ phiếu thu nhập chủ yếu do các công ty hoạt động trong lĩnh vực - bất động sản, năng lượng, phục vụ công ích, khai thác tài nguyên thiên nhiên và dịch vụ tài chính- phát hành.

- Cổ phiếu chu kỳ - Cyclical stocks: là cổ phiếu mà giá cả bị ảnh hưởng bởi những biến động của nền kinh tế. Cổ phiếu chu kỳ thường liên quan đến các công ty bán các mặt hàng theo sở thích mà người tiêu dùng có thể đủ khả năng để mua nhiều LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 hơn trong một nền kinh tế phát triển mạnh và sẽ cắt giảm nhu cầu trong thời kỳ suy thoái. Ví dụ như những doanh nghiệp sản xuất xe hơi, máy bay, nội thất, may mặc, khách sạn, nhà hàng. Các loại giá cổ phiếu 1.

Mệnh giá – par value Mệnh giá là giá trị ghi trên giấy chứng nhận cổ phiếu. Mệnh giá của cổ phiếu chỉ có giá trị danh nghĩa, thậm chí ở Mỹ người ta còn phát hành cổ phiếu không có mệnh giá (no par-value stocks). Bởi vì cổ phiếu là chứng khoán không hoàn vốn và giá trị mà các nhà đầu tư quan tâm khi bỏ tiền mua cổ phiếu đó là giá trị thực của cổ phiếu. Mệnh giá cổ phiếu không có giá trị thực tế đối với nhà đầu tư khi đã đầu tư, nên nó không liên quan đến giá thị trường của cổ phiếu đó.

Mệnh giá cổ phiếu thường được sử dụng để ghi vào sổ sách kế toán của công ty. Mệnh giá cổ phiếu chỉ có ý nghĩa quan trọng vào thời điểm công ty phát hành cổ phiếu thường lần đầu huy động vốn thành lập công ty. Theo lý thuyết, mệnh giá thể hiện số tiền tối thiểu công ty phải nhận được trên mỗi cổ phiếu mà công ty phát hành ra. Mệnh giá được tính bằng công thức sau: Vốn điều lệ của công ty cổ phần Mệnh giá cổ phiếu = Tổng số cổ phiếu đăng ký phát hành Tại Việt Nam, theo Luật Chứng khoán hiện hành, mệnh giá cổ phiếu chào bán ra công chúng được ấn định là 10.

Thư giá – Book value Thư giá là giá cổ phiếu ghi trên sổ sách kế toán phản ánh trạng vốn cổ phần của công ty ở một thời điểm nhất định Thư giá được xác định bằng công thức sau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Vốn cổ phần thường Thư giá cổ phiếu = Tổng số cổ phiếu thường đang lưu hành Ở khía cạnh khác, thư giá còn biểu thị cho giá trị tài sản ròng trên mỗi cổ phần (NAV – Net asset value per share). Thật vậy, trên bảng cân đối kế toán, nếu lấy toàn bộ tài sản trừ (-) nợ phải trả và cổ phần ưu đãi chính là phần giá trị tài sản ròng của công ty và bằng vốn cổ phần. NAV = Tổng tài sản – Nợ phải trả (bao gồm cả cổ phần ưu đãi nếu có) Tổng tài sản - Nợ - Cổ phần ưu đãi NAV/cp = Tổng số cổ phiếu thường đang lưu hành 1. Giá trị nội tại – Intrinsic value Giá trị nội tại là giá trị thực của cổ phiếu ở thời điểm hiện tại.

Được tính toán căn cứ vào cổ tức công ty, triển vọng phát triển của công ty và lãi suất thị trường… Đây là căn cứ quan trọng cho nhà đầu tư khi quyết định đầu tư vào cổ phiếu: đánh giá được giá trị thực của cổ phiếu, sau đó so sánh với giá thị trường và lựa chọn phương án đầu tư có hiệu quả nhất. Thị giá – Market value Thị giá là giá cả cổ phiếu trên thị trường tại một thời điểm nhất định. Tùy theo quan hệ cung cầu mà thị giá có thể thấp hơn, cao hơn hoặc bằng giá trị nội tại của nó tại thời điểm mua bán. Quan hệ cung cầu cổ phiếu chịu tác động của nhiền nhân tố kinh tế, chính trị xã hội… trong đó yếu tố quan trọng nhất là giá thị trường của doanh nghiệp và khả năng sinh lời của nó.

Nhân tố ảnh hưởng giá cổ phiếu Nếu nhìn vào khía cạnh vật chất của doanh nghiệp chẳng hạn như máy móc thiết bị nhà xưởng, có thể đúng phần nào khi nói giá của cổ phiếu bằng tổng giá trị ròng (NetAsset = Asste –Debt) của tài sản doanh nghiệp chia cho số cổ phiếu. Nhưng về mặt hoạt đ6ọng kinh doanh của doanh nghiệp, giá trị tài sản ròng (Net asset) chưa đỉ để đo lường giá trị của cổ phiếu. Nói một cách có cơ sở hơn, yếu tố quan trọng nhất LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 là số lợi nhuận kiếm được trên việc đầu tư tiền tệ trong một năm, đây chính là suất chia lời (dividend rate) của cổ phiếu. Đây chính là yếu tố cơ bản của việc hình thành nên giá cổ phiếu.

Cơ bản, giá cổ phiếu chính bằng phần chia lời trên cổ phiếu chia cho lãi suất.