Luận văn thạc sĩ: Lòng tin vào nhãn tiết kiệm năng lượng trên thiết bị điện gia dụng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kinh doanh tiền tố và hậu tố của lòng tin vào nhãn tiết kiệm năng lượng trên thiết bị điện gia dụng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Trần Việt Đăng Khoa
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Ngọc Trâm Anh
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Tiền Tố Và Hậu Tố Của Lòng Tin Vào Nhãn Tiết Kiệm Năng Lượng Trên Thiết Bị Điện Gia Dụng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: TP. HỒ CHÍ MINH

Tóm tắt

I. Tổng quan về lòng tin vào nhãn tiết kiệm năng lượng

Lòng tin của người tiêu dùng vào nhãn tiết kiệm năng lượng trên các thiết bị điện gia dụng được xem là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định mua sắm của họ. Lòng tin không chỉ là kết quả của sự trải nghiệm mà còn là sự nhận thức về độ tin cậy của thông tin mà nhãn cung cấp. Theo nghiên cứu, các yếu tố như hiệu suất năng lượng, chất lượng sản phẩm, và sự hiểu biết của người tiêu dùng về thiết bị điện gia dụng có thể tác động mạnh đến lòng tin. Một nghiên cứu chỉ ra rằng, khi người tiêu dùng cảm thấy hài lòng với sản phẩm, họ có xu hướng tin tưởng hơn vào nhãn tiết kiệm năng lượng (Mahlia et al., 2010). Việc xây dựng lòng tin từ khách hàng là một chiến lược marketing quan trọng mà các nhà sản xuất cần chú trọng để tăng cường hành vi tiêu dùng vì môi trường.

1.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến lòng tin

Nghiên cứu đã xác định một số yếu tố có thể thúc đẩy lòng tin của khách hàng vào nhãn tiết kiệm năng lượng. Đầu tiên là sự hài lòng của khách hàng với sản phẩm. Khi khách hàng cảm thấy sản phẩm đáp ứng được nhu cầu và mong đợi của họ, lòng tin vào nhãn sẽ tăng lên. Thứ hai là hiểu biết của khách hàng về thiết bị tiết kiệm năng lượng. Người tiêu dùng có kiến thức về cách thức hoạt động và lợi ích của thiết bị tiết kiệm năng lượng sẽ có xu hướng tin tưởng hơn vào nhãn. Cuối cùng, độ tin cậy của nhãn cũng đóng vai trò quan trọng. Nếu nhãn được công nhận và chứng nhận bởi các tổ chức uy tín, lòng tin của người tiêu dùng sẽ được củng cố. Sự thiếu hụt thông tin và sự mập mờ trong quảng cáo có thể gây ra sự nghi ngờ và làm giảm lòng tin của khách hàng (Eurobarometer, 2011).

II. Hậu tố của lòng tin vào nhãn tiết kiệm năng lượng

Lòng tin vào nhãn tiết kiệm năng lượng không chỉ ảnh hưởng đến quyết định mua hàng mà còn tác động đến các hậu tố khác trong hành vi tiêu dùng. Một trong những hậu tố chính là hành vi tiêu dùng vì môi trường. Khi khách hàng có lòng tin vào nhãn, họ sẽ có xu hướng lựa chọn các sản phẩm tiết kiệm năng lượng hơn, từ đó góp phần giảm thiểu tác động đến môi trường. Ngoài ra, lòng tin cũng có thể dẫn đến sự sẵn lòng trả giá cao hơn cho các sản phẩm có nhãn tiết kiệm năng lượng. Nghiên cứu cho thấy rằng, khi người tiêu dùng tin tưởng vào chất lượng và hiệu suất của sản phẩm, họ sẽ không ngần ngại chi trả thêm để sở hữu những sản phẩm này (Taufique et al., 2016). Việc xây dựng lòng tin có thể tạo ra một vòng lặp tích cực, trong đó lòng tin dẫn đến hành vi tiêu dùng bền vững và từ đó khuyến khích các nhà sản xuất phát triển các sản phẩm tiết kiệm năng lượng.

2.1. Hành vi tiêu dùng vì môi trường

Hành vi tiêu dùng vì môi trường được định nghĩa là những hành động mà người tiêu dùng thực hiện nhằm bảo vệ môi trường. Lòng tin vào nhãn tiết kiệm năng lượng có thể thúc đẩy hành vi này, vì người tiêu dùng sẽ cảm thấy rằng việc lựa chọn sản phẩm tiết kiệm năng lượng không chỉ mang lại lợi ích cá nhân mà còn có ý nghĩa lớn hơn đối với cộng đồng và môi trường. Nghiên cứu cho thấy rằng, những người tiêu dùng có lòng tin cao vào nhãn tiết kiệm năng lượng thường có xu hướng tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường khác, như tái chế và sử dụng phương tiện giao thông công cộng (Issock et al., 2020). Việc khuyến khích lòng tin vào nhãn tiết kiệm năng lượng sẽ không chỉ cải thiện doanh số bán hàng mà còn góp phần nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường trong cộng đồng.

III. Đề xuất các hàm ý quản trị

Để nâng cao lòng tin của khách hàng vào nhãn tiết kiệm năng lượng, các nhà quản lý cần xem xét một số chiến lược quan trọng. Đầu tiên, việc cung cấp thông tin rõ ràng và minh bạch về hiệu suất năng lượng của sản phẩm là rất cần thiết. Các nhà sản xuất nên đầu tư vào các chiến dịch truyền thông nhằm giáo dục người tiêu dùng về lợi ích của thiết bị điện gia dụng tiết kiệm năng lượng. Thứ hai, cần có sự hợp tác với các tổ chức uy tín để chứng nhận và kiểm định nhãn tiết kiệm năng lượng. Điều này sẽ giúp tăng cường độ tin cậy của nhãn và từ đó gia tăng lòng tin của người tiêu dùng. Cuối cùng, các nhà sản xuất cần chú trọng đến việc cải thiện chất lượng sản phẩm nhằm đáp ứng kỳ vọng của khách hàng. Khi sản phẩm thực sự hoạt động hiệu quả và tiết kiệm năng lượng, lòng tin sẽ được củng cố và người tiêu dùng sẽ sẵn sàng trả giá cao hơn cho những sản phẩm này.

3.1. Chiến lược truyền thông

Chiến lược truyền thông đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao lòng tin của khách hàng. Các nhà sản xuất nên sử dụng nhiều kênh truyền thông khác nhau để tiếp cận người tiêu dùng, bao gồm mạng xã hội, quảng cáo trực tuyến và các sự kiện truyền thông. Việc chia sẻ các nghiên cứu, chứng nhận và thông tin minh bạch về nhãn tiết kiệm năng lượng sẽ giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn về lợi ích của sản phẩm. Hơn nữa, các nhà sản xuất có thể tổ chức các buổi hội thảo hoặc chương trình giáo dục cộng đồng để nâng cao nhận thức về tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường. Những nỗ lực này không chỉ giúp gia tăng lòng tin mà còn tạo ra một cộng đồng tiêu dùng có trách nhiệm và ý thức về môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương I – Giới thiệu: trình bày tổng quan về đề tài nghiên cứu với các nội dung lý do hình thành đề tài và mục tiêu nghiên cứu. Bên cạnh đó, tác giả cũng nêu lên đối tượng và phạm vi nghiên cứu cùng với ý nghĩa của nghiên cứu về mặt thực tiễn và mặt lý thuyết. Tiếp theo đó, ở Chương 2 – Cơ sở lý thuyết, tác giả trình bày về các khái niệm chính của nghiên cứu và đề xuất mô hình nghiên cứu cũng như các giả thuyết cần kiểm định. Trong Chương 3 – Phương pháp nghiên cứu, tác giả trình bày quy trình thực hiện nghiên cứu, thang đo sơ bộ và chính thức của các khái niệm nghiên cứu cũng như phương pháp lấy mẫu và cỡ mẫu.

Đồng thời, tác giả trình bày phương pháp phân tích dữ liệu được thực hiện. Ở Chương 4 – Kết quả nghiên cứu, tác giả trình bày kết quả phân tích dữ liệu. Cụ thể, tác giả đã tiến hành các bước thống kê mô tả, đánh giá thang đo (sơ bộ và chính thức), kiểm định 6 mô hình nghiên cứu bằng SEM và kiểm định các giả thuyết nghiên cứu đã đặt ra. Cuối cùng, tác giả thảo luận các kết quả nghiên cứu đạt được.

Trong chương cuối cùng, Chương 5 – Kết luận và kiến nghị, các kết quả nghiên cứu sẽ được tóm tắt và tổng kết ở phần kết luận. Từ kết quả đó, nghiên cứu sẽ đưa ra một số đóng góp của đề tài, hàm ý quản lý. Bên cạnh đó, tác giả sẽ tổng hợp những điểm hạn chế của đề tài, đồng thời đề xuất ra hướng mở rộng cho nghiên cứu tiếp theo. CƠ SỞ LÝ THUYẾT Chương một đã trình bày tổng quan về cơ sở hình thành đề tài, mục tiêu, phạm vi và ý nghĩa của nghiên cứu.

Chương hai nhằm hệ thống cơ sở lý thuyết về các tiền tố và hậu tố của niềm tin vào nhãn tiết kiệm năng lượng của khách hàng. Dựa trên lược khảo lý thuyết này, mô hình nghiên cứu được hình thành.1 THỊ TRƯỜNG VÀ ĐẶC TRƯNG CỦA NGÀNH THIẾT BỊ ĐIỆN TỬ GIA DỤNG Ở VIỆT NAM Điện tử tiêu dùng hay điện tử gia dụng là thuật ngữ khái quát để chỉ các thiết bị điện tử dành cho sử dụng cá nhân hoặc gia đình, với mục đích phục vụ nhu cầu sinh hoạt, giải trí hoặc thông tin liên lạc cá nhân. Ngành điện gia dụng bao gồm đồ điện gia dụng phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày của con người như: tivi, máy lạnh, máy giặt, tủ lạnh,… Quy mô thị trường trong nước hiện khoảng 13 tỷ USD, tương đương 300 ngàn tỷ đồng. Ngành hàng này hiện đứng thứ 4 về quy mô tiêu dùng trong 11 nhóm ngành hàng chính, với tốc độ tăng trưởng ấn tượng hơn 10%/năm, gấp đôi tăng trưởng GDP (khoảng 4,8%/năm).

Bộ Công Thương cho biết, doanh thu thương mại điện tử bán lẻ tại Việt Nam năm 2022 tăng trưởng 20% so với năm 2021, đạt 16,4 tỷ USD, chiếm 7,5% doanh thu bán lẻ hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng cả nước. Ước tính rằng tốc độ tăng trưởng sẽ tiếp tục và đạt 2,6% vào năm 2027 (Statista, 2022). Hiện nay các sản phẩm tiết kiệm không còn quá là xa lạ đối với người tiêu dùng và đang dần được hiện diện nhiều trên thị trường. Việc tìm hiểu thông tin và mua các thiết bị tiết kiệm năng lượng cũng rất dễ tiếp cận.

Người tiêu dùng có thể tìm thấy thông tin cần thiết cũng như mua các thiết bị trên các trang web của những hệ thống siêu thị điện máy lớn như: Nguyễn Kim, Điện Máy Xanh, Điện Máy Chợ Lớn,. Một yêu cầu để thiết bị được dán nhãn tiết kiệm năng lượng khi nó đáp ứng được đầy đủ các tiêu chuẩn bắt buộc về hiệu suất năng lượng, giúp người mua biết được các thông tin, chỉ số và khả năng tiết kiệm năng lượng của các thiết bị, từ đó có thể lựa chọn được sản phẩm chất lượng, hiệu suất năng lượng cao, tốn ít điện năng. Một số thiết bị gia dụng tiết kiệm năng lượng tiêu biểu có thể kể đến như: máy lạnh, máy giặt, tủ 8 lạnh,. sử dụng công nghệ Inverter giúp tiết kiệm năng lượng năng.

Inverter là công nghệ biến tần thường được sử dụng để sản xuất các thiết bị điện máy, điện lạnh như tủ lạnh, điều hòa, máy giặt,. Công nghệ này có thể kiểm soát công suất của thiết bị nhằm tránh hao phí năng lượng không đáng có, từ đó tiết kiệm năng lượng năng tiêu thụ từ 20 - 40% so với các dòng sản phẩm thông thường. Tính từ đầu năm 2022 đến nay, cuộc khủng hoảng năng lượng trên thế giới đang diễn ra phức tạp và khó lường, giá dầu thô trên thế giới đã có lúc bị đẩy lên đến hơn 130 USD/thùng. Việc đảm bảo cung cấp năng lượng cho phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo nhu cầu sinh hoạt của người dân ngày càng trở nên khó khăn và cấp bách.

Chính vì vậy, song song với việc khai thác các nguồn năng lượng sơ cấp để đáp ứng nhu cầu về năng lượng của nền kinh tế và toàn xã hội, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là một giải pháp thiết thực giúp cải thiện hiệu quả nền kinh tế. Một trong những giải pháp quan trọng để sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được Bộ Công Thương khuyến cáo là sử dụng các sản phẩm, thiết bị có dán nhãn năng lượng, đặc biệt là nhãn năng lượng hiệu suất cao nhất. Ở Việt Nam chương trình dán nhãn năng lượng và quản lý hiệu suất năng lượng tối thiểu được bắt đầu triển khai từ năm 2011 theo hình thức tự nguyện và chính thức áp dụng bắt buộc 2 năm sau đó (năm 2013) đối với các thiết bị gia dụng và nhóm thiết bị công nghiệp như: đèn huỳnh quang ống thẳng, đèn huỳnh quang compact, chấn lưu điện từ và điện tử cho đèn huỳnh quang, máy điều hòa nhiệt độ, nồi cơm điện, quạt điện, tủ lạnh, máy giặt lồng ngang, máy giặt lồng đứng, máy thu hình, máy biến áp phân phối ba pha, động cơ điện. Hiện trên thị trường có 3 loại nhãn tiết kiệm năng lượng: Nhãn năng lượng nhận biết, nhãn năng lượng so sánh và nhãn hiệu suất năng lượng cao nhất.1 biểu thị cho Nhãn năng lượng bắt buộc: gồm Nhãn năng lượng nhận biết (hình tam giác) và nhãn năng lượng so sánh (Từ 1 sao đến 5 sao).

1 Nhãn năng lượng bắt buộc Nhãn năng lượng so sánh hiển thị từ 1 sao đến 5 sao, số sao càng nhiều càng tiết kiệm. Người tiêu dùng có thể căn cứ vào số sao để lựa chọn các thiết bị có hiệu suất cao nhất phù hợp với nhu cầu sử dụng. Đạt 5 sao là sản phẩm có hiệu suất tốt nhất. Nhãn năng lượng so sánh áp dụng cho các sản phẩm phổ biến nhất như: điều hoà không khí, tủ lạnh, quạt, nồi cơm điện, máy giặt, tivi… Nhãn năng lượng xác nhận là nhãn được dán cho các sản phẩm, thiết bị có mức sử dụng năng lượng đạt hoặc vượt mức hiệu suất tiết kiệm năng lượng, đạt hoặc vượt mức hiệu suất năng lượng cao (HEPS) theo quy định của Bộ Công Thương cho từng thời kỳ.2 thể hiện cho Nhãn năng lượng tự nguyện (Nhãn hiệu suất sao năng lượng cao nhất) dành cho các sản phẩm có hiệu suất năng lượng cao nhất trên thị trường.

2 Nhãn năng lượng tự nguyện Nhãn hiệu suất năng lượng cao nhất xuất hiện trên thị trường từ năm 2020 thông qua chương trình “Giải thưởng Hiệu suất năng lượng cao nhất”. Đây là nhãn được áp dụng đối với phương tiện thiết bị có hiệu suất năng lượng cao nhất trên thị trường. Nhãn hiệu suất năng lượng cao nhất giúp người tiêu dùng nhận diện sản phẩm tiết kiệm năng lượng vượt trội (trên mức 5 sao theo TCVN).2 CÁC KHÁI NIỆM TRONG MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU Lược khảo các nghiên cứu đi trước cho thấy một số yếu tố có thể đóng vai trò tiền tố của lòng tin của khách hàng vào nhãn tiết kiệm năng lượng như Hiểu biết về thiết bị tiết kiệm năng lượng (Nguyen và cộng sự, 2018), Độ tin cậy của nhãn tiết kiệm năng lượng (Moussa và cộng sự, 2008), và Sự hài lòng với thiết bị tiết kiệm năng lượng (Issock và cộng sự, 2020). Về hậu tố của niềm tin vào nhãn tiết kiệm năng lượng, tác giả xem xét sự tác động của lòng tin đối với các yếu tố Sự sẵn sàng tham khảo nhãn tiết kiệm năng lượng (Wang và cộng sự, 2019), Sự sẵn lòng trả giá cao hơn (Zhang và cộng sự, 2020) và Hành vi tiêu dùng vì môi trường (Hossain và cộng sự, 2022).

Định nghĩa của từng khái niệm cũng như cơ sở hình thành các mối quan hệ với lòng tin sẽ được thảo luận sau đây.1 Sự hài lòng của khách hàng với thiết bị tiết kiệm năng lượng (Customer satisfaction) Vai trò của sự hài lòng lên lòng tin được giải thích thông qua tiếp thị mối quan hệ (relationship marketing). Giữ chân khách hàng hiện tại bằng cách củng cố mối quan hệ và duy trì lòng trung thành của họ được coi là bản chất của tiếp thị mối quan hệ. Nó cũng đòi hỏi phải chiếm được lòng tin của khách hàng. Doanh nghiệp sẽ xây dựng được một hành vi bền vững của khách hàng nếu họ làm cho khách hàng hài lòng, cảm thấy hạnh phúc, tạo được lòng tin đối với khách hàng.

Điều này đòi hỏi phải có chiến lược phù hợp nhằm tăng sự hài lòng của khách hàng, sự tin tưởng từ đó tạo dựng hành vi bền vững (Theron và cộng sự, 2010). Tiếp thị mối quan hệ được coi là nền tảng hỗ trợ cho thực hiện chiến lược để đạt được điều này. Ashley và cộng sự (2011) cũng đã phát biểu rằng, làm tăng sự tin tưởng và hài lòng của khách hàng cũng làm tăng mối quan hệ với khách hàng từ đó sẽ giúp nâng cao lợi nhuận của công ty. Từ đó cần xem xét vai trò của sự hài lòng và lòng tin của khách hàng đối với tiếp thị mối quan hệ.

Theo Roberts và cộng sự (2018) sự hài lòng của khách hàng là một thành phần trong tiếp thị mối quan hệ và được coi là yếu tố thiết yếu quyết định mối quan hệ lâu dài của người tiêu dùng (Zhang và cộng sự, 2005). Wu (2014) cũng đã định nghĩa sự hài lòng của khách hàng là sự đánh giá chủ quan của một người về phản ứng tích cực với một sản phẩm, dịch vụ trong hoàn cảnh của họ. Hay còn được mô tả như là một đánh giá về giá trị tương đối rút ra từ một cuộc trao đổi (Marques và cộng sự, 2011).