mở đầu cho câu sau ta cố kết cấu móc xích. Tdy thuộc vào loai hình vần bản mà có những qui định sau: * Văn bản chính luận gồm cớ 3 phấn: dat vấn dé, giải quyết vấn dé và kết thúc vấn dé. * Vận bản tho: chia theo khổ thơ, * Văn bản nghệ thuật gồm có đầu để và những thể thống nhất trên câu. 3) Văn bản có tính liên kết.
Theo Trần Ngọc Thêm' : “Van bản khong phải là phép cộng đơn thuần của câu. Giữa các câu trong van bản có soi đầy liên hệ chật chẽ với nhau.” “Tinh liên kết chính là nhân tố quan trọng nhất có tác dụng biến một chuỗi câu trỏ thành van bin” “Tinh liên kết có khả năng rất lớn. Nó có thé làm cho một chuỗi câu khong liên quan gì với nhau trở thành một bộ phận của van bản bằng cách cộng thêm một thứ a+l cho nó. Khi đó cả chuỗi cầu hỗm độn kia bồng nhiên cua quay và trở thành một bộ phận hợp pháp của van bản.” 4) Sw thể biện liên kết các cáu trong vấn bản.
4) Su liên kết về nôi dung và hình thức. * Liên kết vẻ mật nội dung thể hiện ở mối quan hệ ý nghĩa giữa các cầu và quan hệ nay déu được quy ty về cùng một chủ để của van bản. Ngoài ra mối quan hệ ý nghĩa giữa các câu phải có tính lôgic chật chẽ. * Liên kết về mat hình thức nhờ vào các phương tiện ngừ âm (vấn, nhịp, tiết tấu.), các phương tiện từ vựng hoậc các phương tiện ngữ pháp.
Nhưng trong một vân bản "phải có đủ 2 mat liên kết là liên kết nội dung và liên kết hình thức, giữa chúng có mỏi liên hẻ biện chứng chật chế: liên kết nội dung được thể hiện bằng một hé thống các phương thức liên kết hình thức và liên kết hình thức chủ yếu dùng để dién dat sự liên kết nội dung.” *Liên kết chủ dé và liên kết hình thức đùng để điển dat sư liên kết nội dung. Trong một sở trường hợp từng mat có thể không được thể hiện đẩy dủ “chẳng hạn, liên kết hình thức có Hd sng lién sết vận sản tiếng Viel, 4XðKHXH, Hà Mới 98S, wane ì | 6 thể chỉcó ở một trong 2 mức độ" nhưng nhìn chung toàn bộ thì mỗi van bản đều phải có dil cả hai mật liên kết này! ," b) Các phương tiện hình thức của sự liên kết: Thuộc về một số phương thức liên kết nhất định như: lập, nối, thế, liên tưởng, tuyến tính, tinh lược, nêu cầu hỏi, đối. CAC PHƯƠNG TIEN LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN. Các phương tiện liên kết trong văn bản là phương thức để nối các chuỗi câu với nhau trong một vàn bản được hoàn chỉnh về nội dung dã được nhiều tài liệu dẫn giải khá cụ thể.
Trong phạm vi bài luận này đựa vào tài liệu của Trần Ngọc Thêm là chính (Hệ thống liên kết van ban tiếng Việt). Là phương thức liên kết thể hiện ở việc lập lại trong kết ngôn những yếu tố đã có ở chủ ngôn bao gồm các kiểu lập: từ vung, ngữ pháp, ngữ âm. a) Lap từ vựng: là dạng thức liên kết phổ biến nhất trong văn bản trong đó chủ tố và lập tố là những yếu tố từ vựng như thực từ, cụm từ được lập lại. Sự lặp lại này có tác dụng tô đậm chủ dé vì các phát ngôn sẽ déu nói vé một đối tượng nhất định.
Do việc dùng các cầu của văn bản có những từ ngữ thuộc cùng trường ngữ nghĩa hay có những nét nghĩa giống nhau mà phương thức lập từ vựng phong phú đa dạng: * Phép lập từ đồng ngiĩa: Đỏ dang dang dở vì sông. Ngày làm công nhật đêm trông da chàng. * Phép lập cde từ cùng trườag nghĩa: Chàng cóc ơi chàng cóc ơi Thiếp bén duyên chàng có thế thôi Nong noc đứt đuôi từ đây nhé Nghia vàng khôn chuộc dấu bồi vôi. (Hồ Xuân Hương) * Phép lập cum từ: “Ông đã cho tôi một bài học tuyệt vời.
Chỉ tiếc là ông đã cho tôi một bài học ấy quá cham” (K. Bông Hồng vàng, K. dich, HVH 1982, trang 33) Ngoài ra còn cố phép lập từ như: lặp dai từ, danh từ, động từ, tính từ, trang từ. b) Lập ngữ pháp: là phương tiện liên kết câu tự nghĩa với chủ ngôn thể hiện ở việc lập lại ở kết ngôn cấu trúc cú pháp cũng như một số từ hư có ở chủ ngôn.
Mục dich của phép lập này nhằm làm ting sức truyền cảm nén nó được đùng nhiều trong các vần bản van học chính luận. Trần Ngge Then. ASt c3cn nie ve ánh !lén két van Đán, Hgén ng 4 2 nam 1980 7 _ i. Kế hoạch Mic-Namara cũng phá sản.
Kế hoạch “leo thang" mà hiện nay Déquốc Mỹ dang cố gấng thực hiện ở mién Bac cũng nhất định ;ẽ thất bai. Việc lập cú pháp có thể phân chia thành các kiểu lập thừa, lập đủ, lập lệch, lập cân, lập thiểu. “Nếu không có nhân dân thì không đủ lực lượng Nếu không có chính phủ thì không ai dắn đường. (Hồ Chí Minh, Gửi các Uy ban.
10-1945) ©) Lập ngữ âm: là một dạng thức của phương thức lập thể hiện ở việc lập lại trong kết ngôn những yếu tố ngữ âm như âm tiết, số lượng 4m tiết, khuôn vấn, phụ âm vấn, thanh diệu. Phép lập ngữ âm là một dang thức liên kết phát ngôn được sứ đụng trong mọi vân bản, nhất là ở các loại van vấn, thơ ca. * Lập phần vấn: Muôn ngàn đời biết on chiếc gậy tắm vông dã dựng lên thành đồng tổ quốc! và sông Hồng bất khuất có cái chong tre. Hòn đá đóng rong vì dòng nước bạc B5 TT BB Hòn đá bạc đầu vì bởi sương sa.
HE TT BS * Lap dm đấu: Núi rừng vẫn ngút ngàn rậm rạp. Đường di tất nhỏ teo hoang vu. (Thư nhà - Hồ Phương) * Lap âmcuối: Mỗi tiếng ceo trở thành một nốt nhạc. Mỗi ánh pháo là một hạt kim cương.
(Nước vẻ biển cả - Lưu Quý Kỳ) Việc lập ngữ 4m đã dem lại cho vân xuôi tiếng Việt tính nhịp điệu, tính nhạc, tiếng thơ rÖ rệt. Là phương tiện liên kết câu tự nghĩa với chủ ngồn thể hiện ở việc dùng trong chủ agôn và kết ngôn những từ, cum từ có nghĩa đối lập nhau. a) Đôi trái nghữa: là những tư cũng một trường nghĩa nhưng có ít nhất một nét nghĩa đối lập nhau, còn tắt cả các nét nghĩa khác đều đồng nhất. Su đồng nhất này làm thành cái nền cho sự đỏi lập được nói bật hơn, Anh dứng trongsong sắt Em dung ngoài cửa sất Gắn nhau trong tc gang b) Đối đồng nghĩa: Lom khom đưới núi tiêu vài chứ Lác đác trên sông chợ mấy nhà ¢) Đối phủ đinh: là kiểu đối mA một trong hai yếu tố liên kết là dạng phủ định của các yếu tố liên kết kia bing một trong các từ phủ định: không, chưa, chẳng.
Người dén anh đã sinh. hy Người bảo anh vẫn còn sống nhưngở Nam bộ. (Cánh đồng phía Tây của Hồ Phương) d) Đối miều tả: là một trong hai yếu tố liên kết là một cụm từ miêu tả những đấu hiệu của thuộc tính đối lập, yếu tố còn lại có thể là một từ hoặc một cụm từ. Con chớ của anh chưa phải nhịn bữa nào.
Nhưng xác người chết ngập đẩy phố phường. e) Đối lâm thời: là các từ làm chủ tố và đối tố vốn không phải là những từ trái nghĩa nhưng nhờ sự tốn tại trong nhừng diéu kiện nhất định mà chúng trở nên lâm thời đối lập với nhau. Trước đó ít phút, bọn Mỹ kéo tới ném bom bừa xuống ven sông rồi tất cả lại yên lang. Là phương tiện liên kết văn bản thể hiện ở việc đùng trong kết ngôn một tên gọi (thế ngữ) thay cho một tên gọi khác chỉ cùng đối tượng có ở chủ ngôn.
Trong phép thế đồng nghĩa, sự đồng nhất vẻ nghĩa (biểu vật hoac biểu niệm) của chủ tố và thế tố chính là cơ sở cho chức nàng liên kết phát ngôn. Sự liên kết này luôn hiện hình dưới dạng một câu quan hệ đồng nhất theo mô hình “chủ tố-là-thế 16° đặt xen vào giữa hai phát ngôn. Sài Gòn đã làm cho thế giới kinh ngạc. Sức sống của thành phố mănh liệt không sao lương nổi.
Cân cứ vào đạc điểm của các phương tiện dùng làm chủ tố và thế tố, có thể phân loại phép thế đồng aghĩa thành 4 kiểu. a) Thế đồng nghĩa tư điển: là kiểu thế không ổn định mà cả 2 yếu tố liên kết là những từ đồng nghĩa. Phụ nf lai càng cắn phải học. Đây là lúc chi em phải cố gắng để kịp nam giới.
b) Thế đồng nghĩa phu đình: là kiểu thế ổn định mà một trong hai yếu tố liên kết là cụm từ cấu tạo từ từ trấi nghĩa của yếu tố liên kết kia cộng với từ phủ định, M6 hình: A= > B trong đó BOA Người Pháp dể máu đã nhiều. Dân ta hy sinh cũng không Ít. (Thư gửi đồng bào, 5/1947 - Hồ Chí Minh) c) Thế đồng nghĩa mồ tả: là kiểu thế không ổn định có it nhất một trong hai yếu tố liên kết là cum từ miêu tả một thuộc tính điển hình nào đó đủ để đại diện cho đối tượng mà nó biểu thị. Cai lệ tất vào mặt chị một cái đánh bốp.
Chị Dau nghiến hai hàm rang. nim lấy cổ han, ấn giúi ra cửa. Sic léo khéo của anh chàng nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của người dàn bà lực điển, hấn ngã chỏng quèo trên mật đất. (Tất đèn - Ngô Tất Tố) Xuất hiện hai cập thế đồng nghĩa miéu tả: Chị Dậu = người đàn bà lực điển Cai lệ = anh chàng nghiện d) Thế đồng aghia lâm thời: là kiểu thế không ổn định mà chủ tố và thế tố là những từ vốn không phải là từ đồng aghĩa song có quan hệ ngữ nghĩa bao hàm (theo kiểu giống-loài) trong đó từ kia có ngoại diên hẹp hơn (chỉ giống) bao gid cũng phải làm chủ tố, còn từ kia (có ngoai diên rộng hơn) bao giờ cũng làm thế tố.
Nam 23 tuổi, cụ Võ An Nigh đã có những bức ảnh đầu tiên dang trên báo. Từ dé đến nay, tắc giả đã di khấp đất nước say mê ghi lại hình ảnh quê hươog với một tình yêu tha thiết. Ảnh phong cảnh của nghệ sĩ giàu chất thơ đã rất quen thuộc với mọi người. ©) Thế đại từ: là kiểu thế mà thế ngữ là các từ đó, đấy, ấy, thế, vậy, nó, họ.
Day là phương tiện liên kết hợp nghĩa với chủ ngôn. HỖ dién người lên vì phải xoay tiến. Hiấn còa điển lên vì con khóc, nhà không lúc nào được yên tĩnh để cho hin viết hay đọc sách. 4) Phép liên tưởng.