Khóa luận nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển của giống ngô lai mới tại Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển của giống ngô lai mới tại Thái Nguyên, đánh giá tiềm năng ứng dụng trong nông nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hiền
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Vân
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Trồng trọt
• Đề tài: Nghiên Cứu Khả Năng Sinh Trưởng, Phát Triển Của Giống Ngô Lai Mới Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích yêu cầu của đề tài
• 1.2.1. Mục đích
• 1.2.2. Yêu cầu
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới và Việt Nam
• 2.2.1. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới
• 2.2.2. Tình hình sản xuất ngô của Việt Nam
• 2.2.3. Tình hình sản xuất ngô của tỉnh Thái Nguyên
• 2.3. Tình hình nghiên cứu chọn tạo giống ngô trên thế giới và Việt Nam
• 2.3.1. Tình hình nghiên cứu chọn tạo giống ngô trên thế giới
• 2.3.2. Tình hình nghiên cứu chọn tạo giống ngô ở Việt Nam
• 2.4. Các loại giống ngô đang sử dụng trong sản xuất ngô ở Việt Nam
• 2.4.1. Giống ngô địa phương
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2. Quy trình trồng trọt áp dụng trong thí nghiệm
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.4.2. Các chỉ tiêu nghiên cứu và phương pháp theo dõi
• 3.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Diễn biến thời tiết khí hậu vụ Xuân 2015 của tỉnh Thái Nguyên
• 4.2. Các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của các giống ngô lai thí nghiệm
• 4.2.1. Giai đoạn từ gieo đến trỗ cờ
• 4.2.2. Giai đoạn từ gieo đến tung phấn, phun râu
• 4.3. Tốc độ tăng trưởng thân, lá của các giống thí nghiệm
• 4.3.1. Tốc độ tăng trưởng chiều cao của các giống thí nghiệm
• 4.3.2. Tốc độ ra lá của các giống thí nghiệm
• 4.4. Đặc điểm hình thái của các giống thí nghiệm
• 4.4.1. Chiều cao cây, chiều cao đóng bắp của các giống thí nghiệm
• 4.4.2. Số lá/cây và chỉ số diện tích lá của các giống thí nghiệm
• 4.4.3. Số rễ chân kiềng, đường kính gốc
• 4.5. Khả năng chống chịu của các giống thí nghiệm
• 4.6. Các yếu tố cấu thành năng suất của các giống ngô thí nghiệm
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu và tính cấp thiết của đề tài

Nghiên cứu này tập trung vào khả năng sinh trưởng và phát triển cây trồng của giống ngô lai mới tại Thái Nguyên. Ngô là cây lương thực quan trọng, đóng vai trò chính trong an ninh lương thực và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, sản xuất ngô tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, đất đai bạc màu, và kỹ thuật canh tác lạc hậu. Việc nghiên cứu và phát triển các giống ngô lai mới có năng suất cao và khả năng chống chịu tốt là cần thiết để đáp ứng nhu cầu trong nước và giảm nhập khẩu.

1.1. Mục đích và yêu cầu của nghiên cứu

Mục đích chính của nghiên cứu là chọn lọc giống ngô lai có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt, phù hợp với điều kiện canh tác tại Thái Nguyên. Yêu cầu bao gồm theo dõi các giai đoạn sinh trưởng, đánh giá đặc điểm hình thái, và khả năng chống chịu sâu bệnh của các giống thí nghiệm.

1.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Nghiên cứu này có ý nghĩa khoa học trong việc cung cấp cơ sở dữ liệu để chọn tạo giống ngô có năng suất cao và thích nghi với điều kiện sinh thái. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu sẽ góp phần đa dạng hóa tập đoàn giống ngô lai tại Việt Nam, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp bền vững.

II. Tổng quan tình hình sản xuất ngô

Ngô là cây lương thực quan trọng trên toàn cầu, với sản lượng tăng đều hàng năm. Tại Việt Nam, sản xuất ngô đã có những bước tiến đáng kể nhờ việc áp dụng các giống ngô lai và kỹ thuật canh tác tiên tiến. Tuy nhiên, năng suất và sản lượng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu trong nước, dẫn đến việc nhập khẩu ngô hàng năm. Thái Nguyên là một trong những khu vực có tiềm năng phát triển ngô nhờ điều kiện khí hậu và đất đai phù hợp.

2.1. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới

Theo số liệu từ FAO, diện tích và sản lượng ngô toàn cầu đã tăng đáng kể từ năm 2005 đến 2013. Châu Mỹ là khu vực dẫn đầu về sản lượng ngô, trong khi Châu Á và Châu Phi có tốc độ tăng trưởng chậm hơn. Nhu cầu ngô dự kiến sẽ tiếp tục tăng, đặc biệt ở các nước đang phát triển.

2.2. Tình hình sản xuất ngô tại Việt Nam và Thái Nguyên

Tại Việt Nam, sản xuất ngô đã có những bước tiến nhờ việc áp dụng các giống ngô lai và kỹ thuật canh tác hiện đại. Tuy nhiên, năng suất vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu trong nước. Tại Thái Nguyên, diện tích và sản lượng ngô đã tăng đáng kể từ năm 2005 đến 2013, nhờ vào việc áp dụng các giống ngô lai và chính sách hỗ trợ từ chính phủ.

III. Phương pháp nghiên cứu và kết quả

Nghiên cứu được thực hiện thông qua các thí nghiệm nông nghiệp tại Thái Nguyên, với các giống ngô lai mới được đánh giá về khả năng sinh trưởng, phát triển cây trồng, và khả năng chống chịu sâu bệnh. Các chỉ tiêu được theo dõi bao gồm chiều cao cây, số lá, chỉ số diện tích lá, và năng suất thực thu.

3.1. Quy trình canh tác và phương pháp thí nghiệm

Các giống ngô lai được trồng theo quy trình canh tác tiêu chuẩn, với việc sử dụng phân bón và kỹ thuật tưới tiêu phù hợp. Phương pháp bố trí thí nghiệm được áp dụng để đảm bảo tính khách quan và chính xác trong việc đánh giá các giống.

3.2. Kết quả đánh giá các giống ngô lai

Kết quả nghiên cứu cho thấy các giống ngô lai mới có khả năng sinh trưởng tốt, với chiều cao cây và số lá vượt trội so với giống đối chứng. Năng suất thực thu của các giống thí nghiệm cũng cao hơn đáng kể, đặc biệt là trong điều kiện khí hậu và đất đai tại Thái Nguyên.

IV. Kết luận và đề xuất

Nghiên cứu đã chứng minh tiềm năng của các giống ngô lai mới trong việc cải thiện năng suất ngô và khả năng chống chịu tại Thái Nguyên. Các giống này có thể được áp dụng rộng rãi trong sản xuất nông nghiệp, góp phần đảm bảo an ninh lương thực và phát triển kinh tế địa phương.

4.1. Kết luận

Các giống ngô lai mới được nghiên cứu có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt, phù hợp với điều kiện canh tác tại Thái Nguyên. Năng suất và khả năng chống chịu sâu bệnh của các giống này đều vượt trội so với giống đối chứng.

4.2. Đề xuất

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các giống ngô lai mới, đồng thời áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến để tối ưu hóa năng suất và chất lượng ngô tại Thái Nguyên.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Cây ngô (Zea mays L.) giữ vị trí chiến lược trong an ninh lương thực toàn cầu và là nguồn nguyên liệu cốt lõi cho ngành công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi. Theo số liệu của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), diện tích trồng ngô thế giới đạt 184,19 triệu ha với sản lượng 1.016,74 triệu tấn, năng suất bình quân 55,2 tạ/ha. Tại Việt Nam, sản lượng ngô đạt 5.193,5 nghìn tấn trên diện tích 1.172,6 nghìn ha (năng suất 44,3 tạ/ha). Tuy nhiên, nguồn cung nội địa vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu phát triển chăn nuôi công nghiệp, dẫn đến việc nhập khẩu ngô liên tục tăng cao (năm 2013 nhập khẩu 2,18 triệu tấn trị giá 675 triệu USD và 7 tháng đầu năm 2014 tăng vọt 137,2% đạt 2,7 triệu tấn trị giá 681 triệu USD). Tại Thái Nguyên, diện tích ngô đạt 19,0 nghìn ha với năng suất 42,6 tạ/ha, chiếm tỷ trọng kinh tế quan trọng trong nhóm cây màu ngắn ngày.

Thực trạng canh tác tại địa phương đang đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật nghiêm trọng:

• Hạn chế về bộ giống: Sự phụ thuộc lớn vào các giống ngô lai thương mại nhập nội với chi phí bản quyền hạt giống cao, giảm biên lợi nhuận của nông dân.
• Thời tiết cực đoan: Vụ Xuân thường xuyên chịu ảnh hưởng của các đợt rét muộn, hạn đầu vụ và mưa bão kèm gió lớn cuối vụ gây đổ ngã, gãy thân.
• Suy thoái đất và sâu bệnh: Đất bãi và đất đồi chuyên màu có xu hướng bạc màu, cùng với áp lực sâu đục thân (Chilo partellus / Ostrinia nubilalis) làm giảm năng suất thực thu từ 15% đến 30%.

Mục tiêu cụ thể của đề tài:

1. Đánh giá chi tiết các giai đoạn sinh trưởng và phát triển (thời gian trỗ cờ, tung phấn, phun râu, khoảng cách tung phấn - phun râu) của 7 tổ hợp ngô lai mới (VN1 đến VN7) do Viện Nghiên cứu Ngô lai tạo so với giống đối chứng thương mại NK7328 (Syngenta).
2. Phân tích các đặc điểm nông học, hình thái và khả năng quang hợp (chiều cao thân, chiều cao đóng bắp, số lá/cây, chỉ số diện tích lá - CSDTL).
3. Đánh giá khả năng chống chịu điều kiện bất thuận tự nhiên (sâu đục thân, đổ rễ, gãy thân).
4. Xác định các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất thực thu làm cơ sở khoa học để tuyển chọn giống ngô lai ưu tú cho cơ cấu mùa vụ tỉnh Thái Nguyên.

Dự án áp dụng phương pháp khảo nghiệm đồng ruộng chuẩn hóa theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 01-56:2011/BNNPTNT, bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) kết hợp xử lý thống kê sinh học chuyên sâu. Kết quả kỳ vọng xác định được 2-3 giống ngô lai nội địa có năng suất vượt giống đối chứng từ 15% trở lên (đạt trên 80 tạ/ha), chống đổ ngã tốt (điểm 1) và thích nghi cao với điều kiện sinh thái trung du miền núi Bắc Bộ. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên đất thịt nhẹ chuyên màu tại phường Quang Vinh, thành phố Thái Nguyên trong vụ Xuân 2015.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Cơ cấu giống ngô hiện nay tại Thái Nguyên và vùng trung du phía Bắc gồm ba nhóm chính: giống ngô thụ phấn tự do (OPV) địa phương, giống ngô lai thương mại nhập khẩu, và các tổ hợp lai nội địa mới.

Tiêu chí phân tích	Giống địa phương (Nếp Sơn La, Tẻ đỏ)	Giống ngô lai nhập khẩu (NK7328, DK8868)	Giống ngô lai mới khảo nghiệm (VN1 - VN7)
Năng suất hạt	Thấp (20 - 35 tạ/ha)	Cao, ổn định (65 - 75 tạ/ha)	Rất cao (80 - 90,8 tạ/ha)
Giá thành hạt giống	Rất thấp, tự để giống được	Rất cao (chi phí bản quyền ngoại)	Trung bình, tối ưu hóa chi phí sản xuất
Khả năng chống chịu	Chịu hạn tốt, dễ đổ ngã khi bão	Chống đổ khá, kháng bệnh tốt	Chống đổ điểm 1, chống sâu đục thân điểm 1
Độ trùng khớp trỗ - râu	Phân tán 3 - 5 ngày	Tập trung 0 - 2 ngày	Đồng đều tuyệt đối (0 - 1 ngày)
Tỷ lệ cao bắp/cao cây	Không ổn định (> 55%)	Trung bình (54,5%)	Lý tưởng, trọng tâm thấp (44,8% - 51,5%)

Phân loại yêu cầu giải pháp theo mô hình MoSCoW:

• Must-have (Bắt buộc): Năng suất thực thu vượt mức trung bình vùng (> 68 tạ/ha); khoảng cách tung phấn - phun râu ngắn ($\le 2$ ngày); chống đổ ngã cấp 1.
• Should-have (Cần có): Khối lượng 1000 hạt ($M_{1000}$) $> 330$ g; tỷ lệ chiều cao đóng bắp/chiều cao cây $< 52%$; chỉ số diện tích lá $> 3,8\text{ m}^2\text{ lá/m}^2\text{ đất}$.
• Could-have (Có thể có): Tiềm năng 2 bắp hữu hiệu/cây ($> 1,1$ bắp/cây); kháng sâu đục thân điểm 1 tuyệt đối.
• Won't-have (Chưa thực hiện vụ này): Khảo nghiệm trên đất dốc sườn đồi chưa thâm canh hoặc canh tác không tưới tiêu.

Thiết kế hệ thống thí nghiệm

Thí nghiệm được thiết kế chuẩn mực theo mô hình Nông học thực nghiệm đồng ruộng:

+-----------------------------------------------------------------------+
|                           DẢI BẢO VỆ NGOÀI                            |
+-----------------------------------------------------------------------+
| [Khối I]   : VN5 (14m²) | VN3 (14m²) | VN1 (14m²) | VN4 (14m²) | ...  |
| [Khối II]  : VN6 (14m²) | VN4 (14m²) | VN3 (14m²) | VN5 (14m²) | ...  |
| [Khối III] : VN1 (14m²) | VN2 (14m²) | VN7 (14m²) | VN3 (14m²) | ...  |
+-----------------------------------------------------------------------+
|                           DẢI BẢO VỆ NGOÀI                            |
+-----------------------------------------------------------------------+

• Vật liệu khảo nghiệm: 7 giống ngô lai mới (VN1, VN2, VN3, VN4, VN5, VN6, VN7) từ Viện Nghiên cứu Ngô và giống đối chứng NK7328 (Syngenta Việt Nam).
• Mật độ và khoảng cách: 5,7 vạn cây/ha (khoảng cách hàng $\times$ cây: $70\text{ cm} \times 25\text{ cm} \times 1\text{ cây}$).
• Kích thước ô thí nghiệm: $14\text{ m}^2$ (dài $5,0\text{ m} \times$ rộng $2,8\text{ m}$), 4 hàng/ô, diện tích thu hoạch tính ở 2 hàng giữa để triệt tiêu hiệu ứng bờ dải.
• Quy chuẩn kỹ thuật: QCVN 01-56:2011/BNNPTNT về Khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng của giống ngô.
• Công cụ phân tích thống kê: IRRISTAT v5.0 (International Rice Research Institute) và Microsoft Excel 2013.

Phương pháp nghiên cứu (Methodology)

Thí nghiệm áp dụng phương pháp Khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD - Randomized Complete Block Design) với 8 công thức và 3 lần nhắc lại.

Mô hình phân tích phương sai (ANOVA) tuyến tính cho thí nghiệm RCBD:

$$Y_{ij} = \mu + \alpha_i + \beta_j + \varepsilon_{ij}$$

Trong đó:

• $Y_{ij}$: Giá trị quan trắc của giống thứ $i$ ở lần nhắc lại thứ $j$.
• $\mu$: Trung bình tổng thể của thí nghiệm.
• $\alpha_i$: Hiệu ứng cố định của giống ngô thứ $i$ ($i = 1, \dots, 8$).
• $\beta_j$: Hiệu ứng ngẫu nhiên của khối lặp lại thứ $j$ ($j = 1, 2, 3$).
• $\varepsilon_{ij}$: Sai số ngẫu nhiên thí nghiệm, giả định $\varepsilon_{ij} \sim \mathcal{N}(0, \sigma^2)$.

Quy trình bón phân chuẩn hóa trên 1 ha:

• Phân vi sinh: 2.000 kg (bón lót 100%).
• Dinh dưỡng vô cơ nguyên chất: $150\text{ N} : 90\text{ P}_2\text{O}_5 : 90\text{ K}_2\text{O}$, quy đổi thương phẩm gồm 326,09 kg Urê (46% N), 562,50 kg Supe Lân (16% $\text{P}_2\text{O}_5$), 150,00 kg Kali Clorua (60% $\text{K}_2\text{O}$).
• Kỹ thuật bón: Bón lót 100% lân + vi sinh; Bón thúc lần 1 (giai đoạn 3-5 lá): $50%\text{ N} + 50%\text{ K}_2\text{O}$; Bón thúc lần 2 (giai đoạn 7-9 lá): $50%\text{ N} + 50%\text{ K}_2\text{O}$ kết hợp xới xáo, vun cao chống đổ.

---

Implementation và kết quả

Quy trình triển khai và thuật toán tính toán

Toàn bộ dữ liệu nông sinh học được thu thập theo chu kỳ sinh trưởng của cây ngô (từ ngày gieo 26/02/2015 đến thu hoạch cuối tháng 5/2015).

Thuật toán đo tốc độ tăng trưởng chiều cao cây giữa hai chu kỳ quan trắc:

$$GR = \frac{h_2 - h_1}{t_2 - t_1}$$

Thuật toán tính toán chỉ số diện tích lá (LAI / CSDTL):

$$\text{DTL}{\text{cây}} = \sum{k=1}^{n} (L_k \times W_k \times 0,75)$$

$$\text{CSDTL} = \frac{\text{DTL}_{\text{cây}} \times M}{10.000}$$

Trong đó: $L_k, W_k$ lần lượt là chiều dài và chiều rộng cực đại của lá thứ $k$ (đo trên 5 cây tiêu chuẩn/ô ở 3 lần nhắc lại); hệ số hiệu chỉnh hình dạng lá ngô là $0,75$; $M$ là mật độ cây trên hecta ($57.000\text{ cây/ha}$).

Quy trình tự động hóa phân tích ANOVA và kiểm định sai khác trung bình $LSD_{05}$ được mô hình hóa qua script tính toán:

import numpy as np
import pandas as pd
from scipy import stats

def agronomic_rcbd_anova(data_matrix, num_treatments=8, num_blocks=3):
    """
    data_matrix: array shape (num_treatments, num_blocks)
    Calculates SS, MS, F-Ratio, p-value and LSD_05 for maize yield trials.
    """
    grand_mean = np.mean(data_matrix)
    n_total = num_treatments * num_blocks
    
    # Sum of Squares
    ss_total = np.sum((data_matrix - grand_mean) ** 2)
    ss_treatments = num_blocks * np.sum((np.mean(data_matrix, axis=1) - grand_mean) ** 2)
    ss_blocks = num_treatments * np.sum((np.mean(data_matrix, axis=0) - grand_mean) ** 2)
    ss_error = ss_total - ss_treatments - ss_blocks
    
    # Degrees of Freedom
    df_tr = num_treatments - 1
    df_bl = num_blocks - 1
    df_er = df_tr * df_bl
    
    # Mean Squares & F-Statistic
    ms_tr = ss_treatments / df_tr
    ms_er = ss_error / df_er
    f_ratio = ms_tr / ms_er
    p_value = 1.0 - stats.f.cdf(f_ratio, df_tr, df_er)
    
    # Least Significant Difference (LSD at alpha=0.05)
    t_crit = stats.t.ppf(0.975, df_er)
    lsd_05 = t_crit * np.sqrt((2.0 * ms_er) / num_blocks)
    cv_percent = (np.sqrt(ms_er) / grand_mean) * 100.0
    
    return {
        "F_Ratio": f_ratio,
        "p_Value": p_value,
        "LSD_05": lsd_05,
        "CV_Percent": cv_percent
    }

Kiểm định và đánh giá nông học

Dữ liệu thời tiết khí hậu ghi nhận tại Trạm Khí tượng Thủy văn Thái Nguyên trong vụ Xuân 2015 cho thấy nhiệt độ trung bình tăng dần từ 17,2°C (tháng 1) lên 28,9°C (tháng 5), tổng lượng mưa đạt 25,4 - 111,5 mm/tháng, ẩm độ không khí 79 - 90%, tạo tiền đề lý tưởng cho giai đoạn phân hóa hoa và chín sáp.

Động thái sinh trưởng và trỗ hoa

Giống ngô	Gieo - Trỗ cờ (ngày)	Gieo - Tung phấn (ngày)	Gieo - Phun râu (ngày)	Khoảng cách TP - PR (ngày)
VN1	67	68	68	0
VN2	68	69	69	0
VN3	67	69	68	1
VN4	65	67	66	1
VN5	65	66	67	1
VN6	64	65	65	0
VN7	65	67	68	1
NK7328 (đ/c)	69	70	70	0
Mức ý nghĩa ($p$)	$< 0,05$	$< 0,05$	$< 0,05$	-
$LSD_{05}$	0,97	1,02	0,90	-
$CV%$	0,8	0,9	0,8	-

Tất cả các giống thử nghiệm VN1-VN7 đều có thời gian sinh trưởng thuộc nhóm trung ngày (trỗ cờ từ 64 đến 68 ngày), sớm hơn giống đối chứng NK7328 (69 ngày) ở mức ý nghĩa $p < 0,05$. Đặc biệt, khoảng cách giữa tung phấn và phun râu (Anthesis-Silking Interval - ASI) chỉ từ 0 đến 1 ngày, đảm bảo hạt phấn tiếp xúc tối đa với noãn cái, triệt tiêu hiện tượng khuyết hạt đầu bắp.

Động thái phát triển hình thái và giải phẫu rễ

Giống ngô	Chiều cao cây (cm)	Chiều cao đóng bắp (cm)	Tỷ lệ CC/CB (%)	Số lá/cây (lá)	CSDTL ($\text{m}^2/\text{m}^2$)	Rễ chân kiềng (cái/cây)	Đ.kính gốc (cm)
VN1	213,4	95,5	44,8	19,67	3,82	14,3	2,0
VN2	217,7	111,6	51,3	20,33	4,11	12,1	2,1
VN3	219,4	108,7	49,5	20,10	4,16	14,5	2,1
VN4	218,1	106,9	49,0	19,83	4,34	12,5	2,0
VN5	214,7	97,3	45,3	19,97	4,02	11,6	2,1
VN6	205,8	98,9	48,1	19,03	4,02	12,1	1,9
VN7	214,7	110,5	51,5	19,80	4,18	13,6	2,0
NK7328 (đ/c)	213,9	116,5	54,5	19,97	4,76	12,1	2,1
Mức $p$	$> 0,05$	$< 0,05$	-	$< 0,05$	$> 0,05$	$> 0,05$	$> 0,05$
$LSD_{05}$	9,9	7,7	-	0,54	0,63	3,3	0,17
$CV%$	2,6	4,2	-	1,5	8,6	14,6	4,8

Về đặc tính chống chịu, chiều cao đóng bắp của VN1 (95,5 cm), VN5 (97,3 cm), VN6 (98,9 cm) và VN4 (106,9 cm) thấp hơn rõ rệt so với đối chứng NK7328 (116,5 cm). Tỷ lệ chiều cao đóng bắp trên chiều cao cây dao động từ 44,8% đến 51,5% (thấp hơn đối chứng 54,5%), kết hợp hệ thống 11,6 - 14,5 rễ chân kiềng bám sâu và đường kính gốc 1,9 - 2,1 cm giúp cây giữ vững trọng tâm. Trong đợt mưa bão cuối vụ, 100% các ô thí nghiệm VN1-VN5 và VN7 đạt điểm chống đổ 1 (không gãy đổ); mức độ nhiễm sâu đục thân (Chilo partellus) đạt điểm 1 (tỷ lệ nhiễm $< 5%$), riêng VN6 đạt điểm 2.

Kết quả năng suất và cấu thành năng suất

Giống	Số bắp/cây	Chiều dài bắp (cm)	Đ.kính bắp (cm)	Số hàng hạt/bắp	Số hạt/hàng	$M_{1000}$ hạt (g)	NSLT (tạ/ha)	NSTT (tạ/ha)	Tăng so với đ/c (%)
VN1	0,95	16,49	4,5	15,1	33,8	363,56	100,7	79,00	+16,16%
VN2	1,16	15,91	4,3	13,8	37,6	335,59	114,7	89,71	+31,91%
VN3	1,10	16,23	4,5	14,5	35,2	342,56	110,4	80,50	+18,36%
VN4	1,01	17,62	4,3	14,3	39,4	331,46	107,9	90,83	+33,55%
VN5	0,97	16,18	4,4	13,7	36,2	376,47	103,5	84,72	+24,57%
VN6	1,00	18,69	4,1	15,5	39,7	358,28	126,4	87,85	+29,17%
VN7	0,98	17,84	4,4	14,7	40,4	327,69	108,6	81,61	+19,99%
NK7328 (đ/c)	0,93	16,55	4,6	12,5	32,2	334,61	71,5	68,01	0,00%
Mức $p$	$< 0,05$	$< 0,05$	$< 0,05$	$> 0,05$	$< 0,05$	$< 0,05$	$> 0,05$	$< 0,05$	-
$LSD_{05}$	0,12	0,46	0,96	3,4	2,3	23,60	36,8	13,00	-
$CV%$	6,8	2,5	1,3	13,7	3,5	3,9	19,9	9,0	-

Xử lý thống kê phương sai ANOVA cho thấy năng suất thực thu (NSTT) của nhóm giống VN4 (90,83 tạ/ha), VN2 (89,71 tạ/ha), VN6 (87,85 tạ/ha), VN5 (84,72 tạ/ha) và VN7 (81,61 tạ/ha) cao hơn vượt trội so với đối chứng NK7328 (68,01 tạ/ha) ở mức tin cậy 95% ($p < 0,05$, $LSD_{05} = 13,00\text{ tạ/ha}$). Mức tăng trưởng năng suất đạt từ 19,99% đến 33,55%.

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại các đóng góp khoa học và giá trị kỹ thuật thực tiễn:

1. Tối ưu hóa chỉ số đóng bắp và kiến trúc tán cây: Các giống VN1, VN4, VN5 hạ thấp tỷ lệ đóng bắp xuống dưới 50% tổng chiều cao cây (thấp hơn 5,5% - 9,7% so với NK7328), giải quyết triệt để điểm yếu dễ gãy đổ của các giống ngô sinh khối lớn trong mùa mưa bão vùng cao.
2. Đồng bộ hóa nhịp sinh học thụ phấn (ASI = 0-1 ngày): Khắc phục hoàn toàn hiện tượng lệch pha trỗ cờ - phun râu do sốc nhiệt hoặc khô hạn đầu vụ, giúp tăng số hạt trên hàng lên 37,6 - 40,4 hạt (vượt đối chứng từ 16,8% đến 25,5%).
3. Ưu thế vượt trội về khối lượng hạt và năng suất hạt: Giống VN5 đạt trọng lượng 1000 hạt lên đến 376,47 g (cao hơn NK7328 12,51%). Đặc biệt, tổ hợp lai VN4 xác lập năng suất kỷ lục 90,83 tạ/ha, vượt giống LVN154 (85,56 tạ/ha trong vụ Xuân 2009) và vượt xa giống thương mại NK7328 (68,01 tạ/ha).

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng thực địa

• Vùng đất chuyên màu và bãi bồi ven sông (Sông Cầu, Sông Công): Sử dụng các giống VN4, VN2 trong công thức luân canh: Ngô Xuân (tháng 2 - tháng 5) $\rightarrow$ Đậu đỗ/Rau Hè Thu $\rightarrow$ Ngô Đông/Rau vụ Đông.
• Vùng đồi thấp chuyển đổi từ đất lúa kém hiệu quả: Đưa giống VN5 và VN6 vào cơ cấu sản xuất nhằm cung cấp nguyên liệu ngô hạt giàu tinh bột cho trang trại chăn nuôi gia súc quy mô vừa và lớn.

Gói quy trình kỹ thuật chuyển giao (Tech Transfer Package)

[Làm đất tơi xốp, ẩm độ 75-80%]
[Thu hoạch: Khi lá bi khô vàng, chân hạt có sẹo đen]

Phân tích hiệu quả kinh tế (Cost-Benefit & ROI)

Hạch toán kinh tế trên quy mô 1 ha gieo trồng:

• Chi phí đầu tư: 22.500.000 VNĐ/ha (gồm giống, 2 tấn phân vi sinh, phân khoáng $150\text{N}:90\text{P}_2\text{O}_5:90\text{K}_2\text{O}$, làm đất, công lao động và bảo vệ thực vật).
• Doanh thu giống VN4: Năng suất 90,83 tạ/ha ($9.083\text{ kg}$) $\times$ đơn giá thương phẩm $6.000\text{ VNĐ/kg} = 54.498.000\text{ VNĐ}$.
• Lợi nhuận thuần: $54.498.000 - 22.500.000 = 31.998.000\text{ VNĐ/ha}$.
• So sánh với đối chứng NK7328: Doanh thu NK7328 đạt 40.806.000 VNĐ (lãi 18.306.000 VNĐ). Giống lai VN4 mang lại giá trị gia tăng chênh lệch $13.692.000\text{ VNĐ/ha}$ (tăng tỷ suất lợi nhuận ròng 74,8%).

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Dữ liệu thực nghiệm tập trung trọn vẹn trong vụ Xuân 2015 tại 1 điểm sinh thái (TP. Thái Nguyên), chưa phản ánh toàn diện tương tác kiểu gen $\times$ môi trường ($G \times E$) qua các vụ Thu Đông và Đông Xuân.
• Chưa khảo sát phản ứng của giống ở các mức độ thâm canh phân bón khác nhau để xác định mật độ và liều lượng phân bón tối ưu riêng cho từng tổ hợp lai.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng mạng lưới khảo nghiệm sản xuất thử nghiệm đa điểm (Multi-location Trials) tại các huyện vùng cao Thái Nguyên (Võ Nhai, Định Hóa) và các tỉnh lân cận (Bắc Kạn, Lạng Sơn).
• Đánh giá chi tiết hàm lượng dinh dưỡng hạt (Protein, Tryptophan, Lysine theo chuẩn ngô QPM) nhằm phục vụ chuỗi cung ứng thức ăn chăn nuôi chất lượng cao.

---

Đối tượng hưởng lợi

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI                                    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| 🌾 Hộ nông dân/Hợp tác xã : Tăng thu nhập 13,7 triệu VNĐ/ha, giảm rủi ro đổ ngã   |
| 🧬 Nhà chọn tạo giống     : Cơ sở nguồn gen ưu tú, rút ngắn chu kỳ tạo dòng thuần |
| 🏬 Cơ quan khuyến nông    : Bộ dữ liệu QCVN chuẩn hóa để đưa vào cơ cấu giống tỉnh|
| 🎓 Sinh viên/Nghiên cứu   : Phương pháp luận RCBD và kỹ thuật phân tích IRRISTAT  |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật bắt buộc để triển khai giống ngô VN4 đạt năng suất trên 90 tạ/ha là gì?

Cần tuân thủ nghiêm ngặt mật độ 5,7 vạn cây/ha ($70\text{ cm} \times 25\text{ cm}$), bón cân đối $150\text{ N} : 90\text{ P}_2\text{O}_5 : 90\text{ K}_2\text{O}$ kết hợp 2 tấn phân vi sinh. Đặc biệt bắt buộc bón thúc lần 2 kết hợp vun cao gốc ở giai đoạn 7-9 lá để cố định hệ thống rễ chân kiềng và tưới đủ ẩm trong giai đoạn trước và sau trỗ cờ 10-15 ngày.

2. Các giống ngô lai mới này chịu được mật độ trồng tối đa bao nhiêu?

Nhờ kiến trúc lá gọn, chỉ số diện tích lá hợp lý (3,82 - 4,34 $\text{m}^2/\text{m}^2$) và chiều cao đóng bắp thấp, các giống VN4, VN6 có tiềm năng tăng mật độ lên 6,0 - 6,5 vạn cây/ha trên chân đất thâm canh cao mà không gây hiện tượng che khuất ánh sáng hoặc tăng tỷ lệ bắp kẽm.

3. Khả năng tương thích của giống với hệ thống luân canh cây trồng tại địa phương?

Với thời gian sinh trưởng 105 - 115 ngày (trỗ cờ 64 - 68 ngày), các giống VN1 - VN7 khớp hoàn hảo với khung lịch thời vụ vụ Xuân, cho phép thu hoạch gọn trong tháng 5 để kịp thời giải phóng đất gieo cấy lúa Mùa hoặc trồng rau màu Hè Thu.

4. Quy trình bảo quản hạt giống và duy trì sức nảy mầm?

Do đây là giống ngô lai $F_1$, nông dân tuyệt đối không tự để giống cho vụ sau vì sẽ xảy ra hiện tượng phân ly di truyền làm giảm nghiêm trọng năng suất và độ đồng đều. Hạt giống $F_1$ thương phẩm cần được cung ứng trực tiếp từ đơn vị tác giả (Viện Nghiên cứu Ngô) với độ ẩm hạt bảo quản $< 11%$.

5. Thời gian thu hồi vốn và rủi ro đầu tư khi chuyển đổi sang giống mới?

Thời gian sinh trưởng của cây là 3,5 tháng. Lợi nhuận thuần đạt 31,99 triệu VNĐ/ha, giúp nông dân thu hồi toàn bộ vốn đầu tư và đạt lợi nhuận ngay sau vụ thu hoạch đầu tiên. Rủi ro đổ ngã và sâu đục thân được kiểm soát ở mức tối thiểu (điểm 1).

---

Kết luận

Đề tài "Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển của giống ngô lai mới tại Thái Nguyên" đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu thông qua hệ thống khảo nghiệm thực địa RCBD chuẩn mực. Nghiên cứu đã chứng minh tính ưu việt của các tổ hợp ngô lai nội địa, đặc biệt khẳng định các giống VN4 (90,83 tạ/ha), VN2 (89,71 tạ/ha), VN6 (87,85 tạ/ha) và VN5 (84,72 tạ/ha) vượt trội có ý nghĩa thống kê ($p < 0,05$) so với giống đối chứng thương phẩm NK7328 cả về năng suất thực thu (tăng từ 24,57% đến 33,55%), độ đồng đều thụ phấn và khả năng chống đổ gãy. Đây là cơ sở khoa học vững chắc để Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Thái Nguyên công nhận, bổ sung các giống ngô lai mới vào cơ cấu cây trồng vụ Xuân, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế nông nghiệp và chủ động nguồn lương thực, thức ăn chăn nuôi tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Cây ngô (Zea mays L.) được biết đến với những giá trị rất thiết thực trong cuộc sống. Ngô được dùng làm lương thực, thức ăn chăn nuôi. Ngô đã trở thành cây đảm bảo an ninh lương thực, góp phần chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp theo hướng trồng trọt sang chăn nuôi, cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp và sản phẩm hàng hoá cho xuất khẩu ở nhiều nước và trên phạm vi toàn thế giới. Tuy chỉ có 17% sản lượng ngô được dùng làm lương thực nhưng ngô đã góp phần nuôi sống khoảng 1/3 dân số thế giới.

Ở Ấn Độ có tới 90% sản lượng ngô, ở Philippin 66% được dùng làm lương thực cho con người (Nguyễn Đức Lương và cs, 2000)[8]. Ngoài ra, ngô còn là nguyên liệu chính cho các nhà máy chế biến thức ăn gia súc tổng hợp, cho công nghiệp sản xuất cồn, tinh bột, dầu, bánh kẹo (Ngô Hữu Tình, 2003)[12]. Ở các nước phát triển có nền chăn nuôi công nghiệp lớn, ngô là loại thức ăn lý tưởng cho nhiều loại gia súc, gia cầm, là nguồn thức ăn chủ lực để chăn nuôi lấy thịt, trứng, sữa, cá… Ở nước ta, sản xuất nông nghiệp trong giai đoạn hiện nay đang đứng trước rất nhiều thách thức: diê ̣n tić h đất nông nghiệp bi ̣thu he ̣p do t ốc độ đô thị hóa gia tăng, dân số tăng nhanh, thành phần kinh tế thay đổi theo hướng giảm dần tỷ trọng nông nghiệp… Trước những khó khăn đó, vấn đề đặt ra là làm thế nào để đảm bảo an ninh thực và phát triển kinh tế cho xã hội? n 2 Đã có rất nhiều các giải pháp đưa ra để tập trung giải quyết cho câu hỏi này, trong đó có viê ̣c phát triể n sản xuấ t ngô. Hiê ̣n nay , sản lượng ngô của Việt Nam đã đạt 5.190,9 nghìn tấn nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng trong nước.

Năm 2013, kim ngạch nhập khẩu ngô từ các thị trường về Việt Nam là 2.979 tấn và 6 tháng đầu năm 2014 cả nước đã phải nhập 2. Yếu tố hạn chế chính đến sản xuất ngô ở Việt Nam là điều kiện tự nhiên không ưu đãi: đất đai bạc màu, thời tiết diễn biến khắc nhiệt: lũ lụt, hạn hán, thiên tai thường xuyên xảy ra,. Bên cạnh đó, tập quán canh tác của người dân còn lạc hậu, việc tiếp nhận kỹ thuật mới còn hạn chế. Đặc biệt, chưa có bộ giống ngô tiềm năng năng suất cao, có khả năng chống chịu tốt phù hợp với điều kiện sinh thái của vùng, với phương thức canh tác của địa phương.

Chính vì vậy để có cơ sở chọn tạo giống ngô lai mới, năng suất cao, chống chịu tốt phục vụ cho sản xuất chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: "Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển của giống ngô lai mới tại Thái Nguyên ”.Mục đích yêu cầu của đề tài 1.Mục đích Chọn được giống ngô lai có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt, thích hợp với điều kiện canh tác của tỉnh Thái Nguyên. Yêu cầu - Theo dõi các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của các giống ngô thí nghiệm. - Nghiên cứu các đặc điểm hình thái và sinh lý (chiều cao cây, chiều cao đóng bắp, số lá/cây, chỉ số diện tích lá…) của các giống thí nghiệm. - Theo dõi khả năng chống chịu của các giống ngô tham gia thí nghiệm (khả năng chống chịu sâu bệnh, chống đổ, gãy…).

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 1. Ý nghĩa khoa học - Đề tài là một trong những cơ sở quan trọng để chọn được giống ngô có năng suất cao, phẩm chất tốt và thích nghi với điều kiện sinh thái của tỉnh Thái Nguyên và các tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc - Các kết quả nghiên cứu của đề tài là luận cứ quan trọng phục vụ cho học tập và đánh giá các đặc điểm nông học ở cây ngô.Ý nghĩa thực tiễn Là cơ sở đề xuất các giống ngô phù hợp với điều kiện sản xuất, điều kiện sinh thái Thái Nguyên. Góp phần làm đa dạng tập đoàn giống ngô lai ở Việt Nam. n 4 Phầ n 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2.Cơ sở khoa học của đề tài Trong sản xuất giống tốt góp phần nâng cao được hiệu quả kinh tế, giảm chi phí sản xuất, tăng sản lượng và chất lượng cây trồng.

Các nhà khoa học ước tính khoảng 30% đến 50% mức tăng năng suất hạt của các cây lương thực trên thế giới là nhờ việc đưa vào sản xuất những giống tốt. Mỗi giống ngô có đặc điểm thực vật học, yêu cầu ngoại cảnh khác nhau. Vì vậy, để phát huy được những đặc tính tốt của giống trước khi đưa ra sản xuất, cần đánh giá đầy đủ, khách quan khả năng thích nghi của giống với vùng sinh thái cũng như khả năng sinh trưởng phát triển, khả năng chống chịu với những điều kiện bất lợi. Để có những giống ngô mới đáp ứng được yêu cầu của sản xuất của tỉnh Thái Nguyên, đề tài đã tiến hành đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển và chống chịu sâu bệnh của các giố ng thí nghiê ̣m.Tình hình sản xuấ t ngô trên thế giới và Việt Nam 2.Tình hình sản xuất ngô trên thế giới Trong các cây lương thực chiń h ngô là cây trồng có tốc độ tăng trưởng cao nhất về năng suất do không ngừng cải tiến các biện pháp kĩ thuật canh tác và đặc biệt ứng dụng những thành tựu kĩ thuật mới trong chọn tạo giống.

Tình hình sản xuất ngô trên thế giới giai đoạn 2005-2013 Diện tích Năng suất Sản lƣợng Năm (triệu ha) (tạ/ha) (triệu tấn) 2005 147,53 48,37 713,62 2006 148,96 48,09 706,84 2007 158,31 49,90 789,93 2008 162,87 50,98 830,26 2009 158,84 51,63 820,15 2010 163,82 51,87 849,79 2011 171,78 51,55 885,29 2012 177,00 49,44 875,10 2013 184,19 55,2 1.016,74 Nguồn: FAO, 2015[18] Theo số liê ̣u thống kê của (FAO) năm 2005 diện tích trồng ngô của thế giới là 147,53 triệu ha đến năm 2013 tăng lên đa ̣t 184,19 triệu ha. Năng suất ngô năm 2013 đạt 55,2 tạ/ha, tăng 6,83 tạ/ha so với năm 2005. Do trình độ khoa học kỹ thuật, tập quán canh tác, điều kiện tự nhiên- kinh tế xã hội mỗi châu lục khác nhau, nên diện tích, năng suất và sản lượng ngô của các vùng lãnh thổ trên thế giới có sự khác biệt. Điều đó, được thể hiện qua bảng số liệu 2.

Tình hình sản xuất ngô ở một số châu lục năm 2013 Diện tích Năng suất Sản lƣợng Châu lục (triệu ha) (tạ/ha) (triệu tấn) Châu Mỹ 70,70 73,9 522,63 Châu Á 59,39 51,2 304,31 Châu Âu 18,97 61,9 117,45 Châu Phi 35,02 20,4 71,61 n 6 Nguồn: FAO, 2015[18] Trong các châu lục thì châu Mỹ luôn dẫn đầu về diện tích, năng suất cũng như sản lượng. Năm 2013, năng suất ngô của Châu Mỹ đạt 73,9 tạ/ha, cao hơn 33,9% so với năng suất trung bình của thế giới, sản lượng đạt 522,63 triệu tấn, chiếm 51,4% sản lượng ngô toàn thế giới. Châu lu ̣c đứng vi ̣trí thứ 2 là châu Á năng suất đạt 51,2 tạ/ha và sản lượng đạt 304,31 triệu tấn. Châu Phi là châu lục có năng suất và sản lượng thấp nhất (năng suấ t đa ̣t 20,4 tạ/ha).

Dự báo đến năm 2020, nhu cầu ngô thế giới tăng 45% so với nhu cầu năm 1997, chủ yếu tăng cao ở các nước đang phát triển (72%), trong đó các nước khu vực Đông Á được dự báo có nhu cầu tăng mạnh nhất vào năm 2020 (85%). Sở dĩ nhu cầu ngô tăng mạnh ở các nước này là do dân số tăng, thu nhập bình quân đầu người tăng, dẫn đến nhu cầu về lương thực, thực phẩm tăng mạnh, từ đó đòi hỏi khối lượng ngô rất lớn để phát triển chăn nuôi. Tình hình sản xuất ngô của Việt Nam Ngô được đánh giá là cây trồng có vai trò hết sức quan trọng trong cơ cấu cây trồng ở nước ta. Vào những năm 1960 năng suất ngô của nước ta chỉ đạt trên 1 tấn/ha với diện tích hơn 200 nghìn ha, đến đầu những năm 1980 năng suất cũng chỉ đạt 1,1 tấn/ha và sản lượng hơn 400.000 tấn do vẫn trồng các giống ngô địa phương với kỹ thuật canh tác lạc hậu.

Từ những năm 1980, nhờ hợp tác với Trung tâm cải tạo Ngô và Lúa mì Quốc tế (CIMMYT), nhiều giống ngô cải tiến đã được đưa vào trồng ở nước ta, góp phần nâng cao năng suất lên gần 1,5 tấn vào đầu những năm 1990. Do mở rộng diện tích trồng ngô lai trong sản xuất, nên đến năm 2013 năng suấ t ngô của nước ta đã đa ̣t 44,3 tạ/ha, trong đó có trên 95% diện tích trồng ngô lai. n 7 Đến nay việc tăng cường chọn tạo phát triển các giống ngô lai mới và áp dụng kỹ thuật canh tác phù hợp đã giúp năng suất ngô nước ta tăng liên tục với tốc độ nhanh hơn so với năng suất trung bình của thế giới. Tình hình sản xuất ngô của Việt Nam giai đoạn 1990-2013 Diện tích Năng suất Sản lƣợng Năm (1.000 tấn) 1990 432,0 15,5 171,0 1993 496,5 17,8 882,2 1995 556,8 21,1 1177,2 2000 730,2 27,5 2005,9 2005 1052,6 36 3787,1 2008 1125,9 40,2 4531,2 2010 1126,4 40,9 4606,8 2011 1121,2 43,1 4835,7 2012 1118,2 42,9 4803 2013 1172,6 44,3 5193,5 Nguồn: FAO, 2015[18] Cây ngô đang ngày càng được chú trọng ở nước ta với diện tích ngày càng được mở rộng.

Năm 1990, diện tích trồng ngô ở nước ta là 432.000 ha nhưng đến năm 2013 diện tích đạt 1172,6 nghìn ha. Mặc dù năng suất và sản lượng ngô tăng nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng trong nước, hàng năm nước ta vẫn phải nhập khẩu ngô hạt cho chăn nuôi. Kim ngạch nhập khẩu ngô trong 7 tháng đầu năm 2014 đã tăng 137,2% so với cùng kỳ năm trước, với gần 2,7 triệu tấn ngô, tương đương giá trị 681 triệu USD. Thực tế, nhập khẩu ngô đã tăng vọt từ năm 2013 với 2,18 triệu tấn, trị giá 675 triệu USD, tăng 35,5% so với cả năm 2012 (Cục xúc tiến thương ma ̣i, 2013)[5].

Tình hình nhập khẩu ngô ở Việt Nam năm 2012-2013 Năm 2013 so năm Năm 2012 Năm 2013 2012(%) Nƣớc Lƣợng Lƣợng Trị giá Lƣợng Trị giá Trị giá (1000 (1000 tấn) (1000 USD) (1000 tấn) (1000 USD) (1000 USD) tấn) Tổng 1614.285 +13,32 -6,73 Nguồn : Tổng cục hải quan, năm 2014[14] Trong năm 2013, Việt Nam nhập khẩu ngô từ 7 thị trường, trong đó Ấn Độ vẫn là thị trường lớn nhất cung cấp ngô cho Việt Nam, với 1.681 tấn, trị giá 304.430 USD, tăng 226,85% về lượng và tăng 205,44% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Tiếp theo là Braxin, với 779.836 tấn, trị giá 212.757 USD, tăng gấp 11 lần về lượng và tăng 10 lần về trị giá.