BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH MAI THỊ HOÀNG MINH KẾ TOÁN TÀI CHÍNH VỚI VIỆC XÁC ĐỊNH CÁC CĂN CỨ TÍNH THUẾ CỦA DOANH NGHIỆP Chuyên ngành : Kê toán tài vụ và phân tích hoạt động kinh tế Mã số : 5.11 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Ung Bửu TS Võ Văn Nhị LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ THÀNH PHỐ HỔ CHÍ MINH-NĂM 2001 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Lifi CAM DOAN Toi xin cam .-doan dfiyla cong trinh 11ghien. ctiu ciia rieng toi, cac so/li~u ket qua neu trong Ju;Jn an Ia trung tht/C. va chti:J tilng, dllt;lc ai cong. bo/trong b~t ky cong trinh nao khac.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ml)C Ll)C ;. Ttang ph~1 bla. Trang Loi cam doa~ M~lC ll;IC MODAU ,:? ~ ,., CHUC1NG 1: TONG QUAN VE KE TOAN TAl CHINH VA MOl QUAN ' ' · Ht evA N6 vo1 v1tc xA.N cu TiNH THUE cuA DOANHNGHitP 1.1 C<i'c vfrn d~ ly lu~n chung v~ ke' toan ali chinh --------~-------------~------------ 6 ·1. Cac d!nh nghia v~ ke' toan va chile nang ct'ia ke' toan --------------~---·--------- 6 1.2 Cac nguyen Hk ke' toan c1ttqc thua nh~n (GAAP) -------------------:.3 N()i dung va cac phttdng phap ct''ta ke' toan tai chinh --~------~---------------- 14 1.4 M~1c tieu va d6i tttqng cung cfrp thong tin.cua ke' toan tai chinh --·-------·--- 21' · ' 1.
' tat e to an- '. c h'm h va' k"' ' quan e to an. Cac m6i quan h~ gifta ke' toan lai chinh voi vi~c xac l~p cac can c(t. tinh thue' trong doanh nghi~p --~-------:.1 Can eli tinh thue' ---------------------------"' ___________ _: ___ :_ _______________________ 31 : · ' .2 Thong tin ct'ia ke' toan tai chinh ~ can c({ quan tn;mg cho qua trlnh quan ly va hanh thu thue' ---------------------------~-----------'-------------------~------ 38 1.3 Sl} tac d()ng ct'ia thue' d6i voi ke'toan tai chinh-----.:-----~----------"'---------- 42 · CHUONG 2: THl}C TRL}NG Hit THONG KE TOAN DOANH NGHI}tP VI}t T NAM TRONG MO I QUAN H{~ VOI VI]t c ? ,., QUAN LYVA HANH THU THUE LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.th6ng ke' toan doanhnghi~p Vi~t Nam qua cacthoi ky trong m6i quan h~ vdi cong tac quan ly va hinh thu thue' -------,--------~------------·---'---.1 Thai ky tntdc nam 1971 _______:______ :_ ________ ~ ___ .3 Thai ky til nam 1989 de'n nam 1995 -----~-------------------------~------------- 63 .4 Thai ky til nam 1996 de'n nay ~---------~----------:-----------------~------------- 69 2.2 Ke' toan m()t s6 lo<;1i thue' chu ye'uJp dl;lng cho cac doanh nghi~p d Vi~t Nam trong giai do(;ln hi~n nay ~-----------------------------,--:--~~-----~.1 'Ke' toan thue' gia tr! gia tang --------------------------.2 Ke' toan thue' tieu th~ d~c bi~t:----------~-----,--:----------.3 Ke' toan thue' xua't khffu,nh~p khffu ---------"'------------------~---~------------- 94 A' h; A A' 96 , , ' , .4 Ke toan t u tren von-----------:---------------------------------------------------- .Thue' thu nh~p doanh nghi~p.
' "' ":" , ' " CAC GIAI PHAP HOAN THII~N KE TOAN TAl CHINH ~ " • "' ?. NHAM NANG CAO HII~U QUA QlJANLY VA HANH. THU THUE T~I CAC DOANH NGHI~P HO~T DQNG (J VI~T ~AM .1 Cac quan dtem hoan th.1 Hoan thi~ n cac phttcJng ph a p ke' to an lam· co ~a d~ nting cao vai tro ctla ke' to an tai chinh trong cong tac quan ly va hanh thu thue' ---------~---------- 102 3.2 N()i dung va phttong phap h<;1ch toan cl.la ke' toan tai chinb phl;l thu(k vao n()i dung ctla Lu~t thtus'va phtWng phap ha:nh :thu --:---------------------104.3 Hoan thi~n cac Lu~t thue' tren co sd ton trc.mg cac nguyen t~c va chuffn mtfc ke' to an dtl'qc thila nh~n ----------------~------------~---------------------- 106 3.1:4 Stf giao lhoa gilla Lu~t thue' va Lu~t ke' toan t(;lo nen h~mh lang phap ly an toan trong t6 ch(tc thtrc hi~n ke' toan t(;li doanh nghi~p ----------------- 109 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Cac giai phap ho~w thi~n ~:---------~------------,~-~--:.1 ·Ban hanh Lu~t ke' toari va h~ th6ng chu:ffn mvc ke'. toan, ki~m toan Vi~ t N am ---~---~--------------- -----:--------------~---------~----"'------------------:---~-- 113 3.
~ac hi~p hQi bao v<$ quy~n lqiclia rigttoi lain co~g tac ki to an - -----~--- -:---------------------- .3 Hoan thi~n cac n<?i dung diu thanh h~ th6ng ke' toan --,.3 M<?t s6 giaiphap khac c6 lienquan ______________ .1 Giai ph a p lien quan de'n Lu~ tthue' -----'--------:--------~·------------"' ___ :.2 Giai phap v~ trach nhi~m eli a cac co q~Ian ·quan ly va eli a dminh nghi~ p --------------,----.1 • Danh m9c tai li~u tham khao· Ph\1 l9c LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tinh dtp thie't cua d~ tai · H~ th6ng ke' tmin do~nh nghi~p Vi~t:Nam ap dl)ng hi~n nay la h~. hQp giii'a k€'toan 't'ai chinh va ke' tmin qu~n tri '. nhttng n~ng, vS ke'.
toan tai chinh. H~ th6ng nay da qua nhiSu lftn thay d6i d~ phil hqp vdi ffil)C tieu Va yeu cftu quan ly trong tung giai dOC;J.U nhfrt dinh Va da CO. n~ii'ng cai bie'n kha sa u s~c d~ phu hQp vd1n6n kinh t€ v~n hanh theo cd. ch€ thi tru'ong cling nhu ml)c tieu h9i nh~p trong khu vlfc va toan cftu.nay chung ta chua phan bi~t h~ thO'ng ke' toan doarih nghi~p thanh ke' toan tai chinh va ke' toan qmln tri.
Vi~c ph&n bi~t nay la hSt sll'c cftn thiSt bdi thong tin kS toan du'QC xU' ly Va ·cung ca"p phai g~n_li~n vdi dO'i tuqrig nh~n thong tin va ml)c tieu sir dl)ng thong tin. D6i vdi cac dO'i tu'Qn,g b.eri ngoai doanh nghi~p. c6 quySn Iqi tnfc tie'p ho~c gian tie'p ct6i vdi :hoC;J.t d9ng cqa doanh · nghi~p thl thong tin ke". toan rna he;> cftn phai dttqc cung ca"p la thong tin vS tai san, ngu6n v~n, ·vs tlnh hlnh va ke"tqua hoqt d9ng.
cua doanh nghi~p. thong tin nay du'QC thu th~ p, xU' ly, t6ng hQp va cung ca"p bC1i ke" to an tai chinh. D~c bi~t dO'i voi cd quan. thui thl hi~~ qua cua qua tr'inh quan ly' ki~m soat va hanh thu thuS d doanh.
nghi~p phi) thu9c tnfc tie'p vao cha"t lu'Qng thong tin du'Qc cung ca"p tu h~ thO'ng ke' toan tai chinh. Nhtt v~y vi~c phai phan dinh ke' toan tai chinh va ke' toan qtian tri cling nhu' vi~c hoan thi~n h~ th6ng k~. toan tai chinh d~ nang cao tinh hii'u ich do n6 cung ca"p la va"n dS c6 y. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
ngh'ia he"t sue quan· trQng d6i vdi cong tac· qufm ly ho(ft d(>ng cua doanh hghi~p. Hi~·n: nay" c6 nhi6u Lu~t thue' dang du'Qc ap dl;lng d cac doanh. nghi~p thu(>c cac th~nh phftn kinh te' trong d6 Lu~t thue' gia tri gia tang ya. Lu~t thue' thu nh~p.
doanh nghi~p c6 vi trf dc}c bi~t quan trQng.thue' na:y du'QC ton trQng va thtfc hi~n m(>'t each nghiem tuc, d€ c6 c~n. cu phat hi~n m().t each nhanh chong cac hi~n tu'<;jng gian ·d6i, tr6n l~u thJe'. thl co quan thue' va 9an b(> thue' phai dtfa vao ke' toan .tai chfnh va phai ain. hi€u ke' toan tai chinh ap dl;lng t(fi doanh nghi~p.
ThtfC te" trong thoi gian qua. cho tha"y ben c(fnh nhung h?n che' trong.c Lu~ t thui, 'thl vi~c t6 chuc ke' toan (J cac don vi .kinh doanh ben C(ftih. khan khach quan cling nhit Stf thie"u quan Him cua ngu'oi quan ly d.fi c6 nhung sai ph(fm, thie"u s6t lam anh huang Ion de"n vi~c bao da~ ' ;. ngu6n thu cho ngan ·sach,' t(fo ke hd Gho cac hi~n tlt<;jng tieu ctfc v6 thu¥.
bi~t c6 ·nhi6u co sa kinh doanh khong t6 chuc h~ th6ng chung tir, s6. sach ke' toan da giy trd ng(fi va Hlng :phi Ion cho qua trlnh ki€m soat Va. hanh thu thut.· Dungtrudc thtfc tr(fng hay, chung toithffy ding cua nghien ctiu d€ hoa·n thi~n h~ th6ng ke' toan t.ai chfnh nh~m pht;tc vt;t d~c ltfc cho ' cong tac quanly' .hanh thu thue' c6 y ngh'ia ly lu~n va thtfc ti~n quan tr<;mg trong giai ·d.o(fn hi~n nay, hon the' nua hi~n nay n6 con la va'n d6 c6 tfnh thoi Stf trong Vi~c ch6ng thfft th~, h(fU che' va phat hi~n kip thoi cac hi~n tlf<;jrtg tr6n l~u, gian d6i v6 thue' dang kha ph6 bie"n. Tir nh~n dinh v6 stf quan tn;mg va cgn thie"t ciia ke" toan tai chinh d6i voi vi~c quan ly va hanh thu thue' nen chung tOi ch9n d6 tai: "Ke' totin tai chinh v{li vi~c xac djnh.
cac ciin cu tinh time' cua doanh nghi~p " LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.c tieu va ph~m vi nghien CUll : ' ' £>6 tai du'QC nghien CUU hu'ong vao cac illlJC·tieu chinh :. Lam sang to m6i quan h~ giua ke' toan tai chinh va thue' trob. qua trlnh nghien cU'u,_ ban hanh va thlfc thi cac Lu~t cling nhu' cac chi.h sach, che' dQ v~ thue' va ke' toan .c gi:H phap dS nang cao tinh huu ich cua thong tin. du'<Jc cung c!p til' ke' toan tai chinh nh~m tang cu'ong l).i~u qua kiSm soat va ·: hanhthuthue'.
i - D6 xua't cac giai phap dS hoan thi~n Lu~t thue' gia tri gia tang ya ~ thue' thu nh~ p doanh nghi~p nh~m phu h<Jp voi thlfc tr~~g cua n6n kinh te', ciia ho~t ~Qng san xu!t kinh doanh trong giai do~n hi~n nay. I bo ph~m vi cua d6 tai kha r9ng lien_quan de"n nhi6u Lu~t thue" n~n ' -. chung toi chi t~p trung di sau vao' nghien cU'u cac va'n d6 l~en quan de'n·. Lu~ t thue' gia tri gi~.
tang va thue' thu nh~ .p doanh nghi~p -_ 2 Lu~ t thue' ' quan.trQng va dang t6n t~i nhi6u va'n d6 cffn _du'<Jc nghien cuu, hoan thi~n. Phuong phap nghiencuu :. D6 tai du'<Jc nghien cU'u tren co.sCJ phu'ong phap bi~n chll'ng duy v~t k.e"t h<Jp voi nhi@u phu'dng phap C\1 th€: phu'dng phap tie'p C~ll ffi\]C tieu,. ph~dng phap h~ th6ng, phu'drtg phap so sanh, phu'dng phap t6ng hqp, phuong phap phan tich.
4~ Nhii'ng dong g6p ciia d~ Uti: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Lu~l? an da c6 nhung dong gop mdi nhu sau:. • Lam sang· to v~ m~ t ly lu~n m6i quan h~ giua ke' to an tai chinh. Qua d6 gop phffn ph,l;lC Vl;l cho qua trlnh nghien CUU bart hanh tlllfC thi cac Lu~t, cac chinh sach che" de) v~ thue" va k~ to an. • Neu len duqc thttc trq.ng trong v~c sii' d1;1ng ke" toan tai chinh d~ ·:·' phl;lc Vl;l cho qua trlnh ki~m soat va.hanh thu thue".
D6ng thdi chi ra duqc nhung khie"m khuye"~- trong ,h~ th6ng ke" toan tai chinh dqng duqc .ap d1;1ng hi~n nay, khi sli' d1;1ng lam cong c1;1 d~ ki~rll soa t va hanh thu thue" tq. • D~ xua:'t duqc m()t s6 giai phap din ban d~ hoan thi~n ke' toan ali chinh nh~m nang cao vai tro cua ke" toan tai chinh trong vi~c il phl;lC Vl;l cho vi~c ki~m soat va hanh thu thue'. D6ng thdi ciln~ dua ra m()t s6 giai phap d~ hoan thi~n Lu~t thue' gia tri gia tang ' va Lu~t thue' thu nh?.p doanh nghi~p d~ nang cao tinh kha thi. cua cac lu~t nay.
Ke't ca'u ciia lu~n an. Ngoailoi rrid dffu va ke"t lu~n, n()i dung chinh cua lu~n an bao g6m .