CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Quá trình toàn cầu hoá đã đặt các doanh nghiệp sản xuất trong nuớc vào một môi trường cạnh tranh quyết liệt. Để tồn tại và phát triển, đòi hỏi nhà quản trị doanh nghiệp phải có những quyết định đúng đắn và kịp thời trong quá trình sản xuất kinh doanh. Chính vì thế, yêu cầu về cung cấp thông tin phục vụ cho các quyết định của nhà quản trị trở nên hết sức cần thiết, đặc biệt là thông tin về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm. Đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin về chi phí chính là hệ thống kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.
Các thông tin của kế toán chi phí sản xuất cung cấp là cơ sở giúp cho nhà quản trị doanh nghiệp điều phối các nguồn lực sẵn có một cách hiệu quả, tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, đồng thời đây cũng là cơ sở cho các quyết định của nhà quản trị trong kinh doanh nhằm nắm bắt thời cơ thị trường kịp thời. Công ty TNHH Nam Dược là công ty sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực dược phẩm, với các mặt hàng chủ yếu là các loại thuốc có nguồn gốc từ dược liệu. Là một công ty trẻ, mới được thành lập từ năm 2005 nhưng Công ty TNHH Nam Dược đã tạo được vị thế vững chắc trên thị trường dược phẩm Việt Nam, sản phẩm của công ty đã được nhiều người tiêu dùng biết đến và tin tưởng sử dụng. Tuy nhiên, vì là một công ty mới với tuổi đời của các cán bộ công nhân viên còn trẻ nên hệ thống quản lý, kiểm soát nhất là kiểm soát chi phí sản xuất trong công ty còn nhiều hạn chế.
Hệ thống thông tin kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của công ty chưa đáp ứng được nhu cầu cung cấp thông tin cho các nhà quản lý. Hiện nay, hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty mới chỉ đáp ứng yêu cầu cơ bản của kế toán tài chính, huớng đến mục tiêu lập báo cáo tài chính là chủ yếu. Các thông tin tài chính mới chỉ dừng lại ở việc phản ánh nguồn thông tin quá khứ, chưa quan tâm đến thông tin phục vụ quản trị doanh nghiệp để từ đó phân tích hoạt động và định hướng phát triển doanh nghiệp. 2 Xuất phát từ vấn đề đó mà tác giả lựa chọn nghiên cứu vấn đề : “ Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Nam Dược” để làm đề tài luận văn của mình.
Mục đích chính của đề tài này là tìm ra những hạn chế, thiếu sót của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm của công ty và đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm giúp cho các nhà quản trị công ty kiểm soát được chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm và đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn. Giải quyết tốt đề tài trên cũng là một trong những biện pháp nhằm nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp thực hiện được chiến lược trở thành nhà sản xuất dược phẩm hàng đầu Việt Nam 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Trong nhiều năm qua, đã có rất nhiều đề tài của nhiều tác giả nghiên cứu chuyên đề chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp. Các công trình nghiên cứu đó cũng đã góp phần nâng cao về mặt lý luận bởi các tác giả thường đi sâu vào lĩnh vực đặc thù và giải quyết vấn đề có tính chất cá biệt ở các doanh nghiệp được lựa chọn để nghiên cứu.
Từ đó giúp chúng ta có được nhiều góc nhìn khác nhau và rất cụ thể của một nội dung, một vấn đề lớn. Một thành công nữa của những công trình đó là đã xây dựng được hoặc đóng góp những đề xuất nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm. Trong lĩnh vực sản xuất dược phẩm, qua quá trình tìm hiểu thực tế và tra cứu tại các thư viện, các website cho thấy có hai đề tài nghiên cứu về lĩnh vực kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại các công ty sản xuất dược phẩm Năm 2008 có đề tài “ Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp sản xuất dược phẩm thuộc khu vực miền bắc” của tác giả Lại Thị Thu Thuỷ với phạm vi nghiên cứu là 3 công ty sản xuất dược: Công ty CP dược phẩm Hà Nội, công ty CP dược phẩm Hà Tây và công ty CP dược TW Mediplantex Năm 2011 có đề tài “Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại các công ty sản xuất dược phẩm trên địa bàn tỉnh Nam Định” với 3 phạm vi nghiên cứu là 3 công ty sản xuất dược phẩm trên địa bàn tỉnh Nam Định trong đó có công ty TNHH Nam Dược. Trong cả hai đề tài nghiên cứu trên các tác giả đều đưa ra được những quan điểm về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm dưới hai góc độ kế toán tài chính và kế toán quản trị.Với việc khảo sát và phân tích đánh giá thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại các công ty sản xuất dược nêu trên các tác giả đã nêu ra đặc điểm hoạt động sản xuất của ngành dược nói chung, từ đó đề xuất một số các giải pháp có tính khả thi áp dụng cho các công ty sản xuất dược phẩm.
Ngoài việc đưa ra các giải pháp hoàn thiện thì các tác giả cũng đã xây dựng được một số điều kiện cần thiết để thực hiện các giải pháp đó. Tuy nhiên, mặt hạn chế của các đề tài trên đó là sự chứng thực của thực tế đối với các giải pháp được đề cập. Hơn nữa, do hai đề tài trên đều nghiên cứu ở phạm vi rộng do đó các giải pháp nêu ra vẫn mang nặng tính lý thuyết, chung chung, chưa có điều kiện để kiểm nghiệm thực tế về tính khả thi và tối ưu áp dụng cho từng công ty riêng biệt. Một điều dễ nhận thấy nữa là cả hai luận văn trên mới chỉ đưa ra các giải pháp về mẫu sổ, mẫu bảng, phương pháp ghi chép, phương pháp tính mà chưa nêu được vấn đề là cần bao nhiêu người, cần sử dụng những công cụ gì, và thực hiện các bước như thế nào? Ngoài hai đề tài liên quan đến lĩnh vực sản xuất dược phẩm nêu trên, để có thêm cơ sở lý luận vững chắc cho luận văn của mình, tác giả cũng tham khảo thêm hai đề tài sau: Đề tài “ Thực trạng và giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty bao bì Hạ Trang” của tác giả Nguyễn Thị Xuyến đã trình bày hệ thống cơ sở lý luận rất phong phú.
Bên cạnh đó, tác giả cũng đi sâu nghiên cứu và phân tích thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại doanh nghiệp, sau đó tác giả cũng kiến nghị các giải pháp hoàn thiện song kết quả nghiên cứu của luận văn mới chỉ nghiên cứu trên góc độ của kế toán tài chính mà chưa có được sự nhìn nhận từ góc độ của kế toán quản trị 4 Luận văn thạc sỹ kinh tế “ Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm với việc xây dựng hệ thống thông tin kế toán quản trị tại các doanh nghiệp thuộc tổng công ty máy và thiết bị công nghiệp” đã trình bày những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm dưới góc độ kế toán tài chính và hệ thống kế toán quản trị chi phí – giá thành trong doanh nghiệp. Với việc khảo sát và phân tích đánh giá thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty máy và thiết bị công nghiệp, tác giả đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm dưới góc độ kế toán tài chính và xây dựng hệ thống thông tin kế toán quản trị chi phí – giá thành.Tuy nhiên, mặt hạn chế của đề tài, đó là chưa nêu ra được các điều kiện cần thiết để có thể thực hiện được các giải pháp đó. Nhìn chung các luận văn, các công trình nghiên cứu đã có những thành công và đóng góp nhất định, đó là hệ thống hóa cơ sở lý luận nghiên cứu, phân tích thực trạng và đưa ra các giải pháp hoàn thiện. Dựa vào sự tổng hợp các luận văn, công trình nghiên cứu tác giả nhận thấy các vấn đề đã được giải quyết song vẫn mang tính lý thuyết, chung chung, chưa có điều kiện để kiểm nghiệm thực tế về tính khả thi và tối ưu.
Với số lượng đề tài và các công trình nghiên cứu tương đối nhiều, song do đặc thù của lĩnh vực cũng như của từng đối tượng nghiên cứu mà các tác giả của các công trình, đề tài thường giải quyết các vấn đề thuộc phạm vi đối tượng nghiên cứu khó có thể nhân rộng áp dụng cho các đối tượng khác. Công ty TNHH Nam Dược là công ty được thành lập năm 2005 với tuổi đời còn non trẻ lại trải qua nhiều giai đoạn hết sức khó khăn, do đó việc quan tâm đến hoàn thiện các hoạt động còn chưa nhiều trong đó có hoạt động chuẩn hoá kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm. Đồng thời công ty Nam Dược là đơn vị có chiến lược phát triển chính là thuốc Nam do đó chuỗi quy trình sản xuất dài bao gồm nhiều công đoạn và nhiều dạng bào chế khác nhau. Với những nét đặc trưng riêng về mô hình hoạt động sản xuất kinh doanh rất cần những thông tin và phương pháp thực hiện dành cho kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.
Với đề 5 tài “ Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Nam Dược”, luận văn sẽ đi nghiên cứu sâu hơn về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành của công ty TNHH Nam Dược để có thể đưa ra được các giải pháp phù hợp với đặc điểm tổ chức sản xuất, năng lực trình độ và điều kiện áp dụng khoa học kỹ thuật của công ty.