Luận văn kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương - ĐH Thương Mại

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích tmu kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần sứ hải dương, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Phạm Trường Giang
• Người hướng dẫn: PGS, TS. Đỗ Minh Thành
• Trường học: Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty Cổ Phần Sứ Hải Dương
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. Chi phí SX và giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất
• 1.2. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất
• 1.3. Giá thành sản phẩm và phân loại giá thành sản phẩm
• 1.4. Quan hệ giữa chi phí SX và giá thành sản phẩm
• 1.5. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong DN sản xuất
• 1.6. Vai trò của kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.7. Kế toán chi phí SX và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất theo quan điểm KTTC
• 1.8. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí SX trong các DN SX
• 1.9. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm theo quan điểm KTQT
• 1.10. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm theo hệ thống kế toán các nước và bài học kinh nghiệm cho việc nghiên cứu đối với DN Việt Nam
• 1.11. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo hệ thống kế toán cộng hòa Pháp
• 1.12. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo hệ thống kế toán Mỹ
• 1.13. Bài học kinh nghiệm cho việc nghiên cứu kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SỨ HẢI DƯƠNG
• 2.1. Tổng quan về công ty cổ phần sứ Hải Dương
• 2.2. Đặc điểm tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh và tổ chức quản lý của Công ty
• 2.3. Đặc điểm tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh của công ty
• 2.4. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán của công ty
• 2.5. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần sứ Hải Dương
• 2.6. Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại công ty
• 2.7. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty dưới góc độ KTTC
• 2.8. Kế toán tổng hợp chi phí SX: Tính giá thành sản phẩm tại Công ty Sứ Hải Dương
• 2.9. Kế toán chi phí SX và giá thành sản phẩm dưới góc độ KTQT
• 2.10. Đánh giá thực trạng về kế toán chi phí SX và giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương
• 2.11. Những vấn đề còn tồn tại và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SỨ HẢI DƯƠNG
• 3.1. Dự báo triển vọng phát triển của Công ty
• 3.2. Quan điểm hoàn thiện kế toán chi phí SX và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần Sứ Hải Dương
• 3.3. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí SX và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần Sứ Hải Dương
• 3.4. Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm dưới góc độ kế toán tài chính
• 3.5. Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm dưới góc độ KTQT
• 3.6. Điều kiện thực hiện các giải pháp hoàn thiện
• 3.6.1. Về phía Nhà nước
• 3.6.2. Về phía công ty
• 3.7. Những hạn chế và vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• 3.8. Những hạn chế nghiên cứu của đề tài
• 3.9. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Nghiên cứu kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế hiện nay. Kế toán chi phí sản xuất không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc ra quyết định. Việc hiểu rõ về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm sẽ giúp công ty tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất là quá trình ghi chép, phân loại và tổng hợp các chi phí liên quan đến sản xuất hàng hóa. Điều này bao gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung. Việc phân tích chi phí giúp doanh nghiệp xác định giá thành sản phẩm một cách chính xác.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Chi Phí Trong Doanh Nghiệp

Kế toán chi phí sản xuất đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính của doanh nghiệp. Nó cung cấp thông tin về chi phí, giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định chiến lược nhằm tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu chi phí không cần thiết.

II. Thách Thức Trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty

Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và lợi nhuận của công ty. Việc nhận diện và giải quyết các thách thức này là rất cần thiết để cải thiện hiệu quả hoạt động.

2.1. Các Vấn Đề Về Phân Tích Chi Phí

Một trong những thách thức lớn nhất là việc phân tích chi phí chưa được thực hiện một cách hệ thống. Điều này dẫn đến việc không xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, từ đó ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm.

2.2. Khó Khăn Trong Quản Lý Chi Phí

Quản lý chi phí sản xuất tại công ty gặp khó khăn do thiếu thông tin chính xác và kịp thời. Việc này làm giảm khả năng đưa ra quyết định đúng đắn trong việc điều chỉnh quy trình sản xuất và tối ưu hóa chi phí.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Để nghiên cứu kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học phù hợp. Các phương pháp này sẽ giúp thu thập và phân tích dữ liệu một cách hiệu quả.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm tài liệu nội bộ của công ty, báo cáo tài chính và các nghiên cứu trước đó. Việc này giúp đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin.

3.2. Phương Pháp Phân Tích Dữ Liệu

Sau khi thu thập dữ liệu, cần áp dụng các phương pháp phân tích thống kê để đánh giá tình hình chi phí sản xuất. Phân tích này sẽ giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí và giá thành sản phẩm.

IV. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Vào Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có thể được áp dụng vào thực tiễn tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương. Việc này không chỉ giúp cải thiện quy trình sản xuất mà còn nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

4.1. Cải Thiện Quy Trình Sản Xuất

Áp dụng các kết quả nghiên cứu vào quy trình sản xuất sẽ giúp công ty tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm. Điều này có thể dẫn đến việc giảm giá thành sản phẩm và tăng khả năng cạnh tranh.

4.2. Tăng Cường Quản Lý Tài Chính

Kết quả nghiên cứu cũng sẽ giúp công ty cải thiện khả năng quản lý tài chính. Việc có thông tin chính xác về chi phí sẽ giúp lãnh đạo đưa ra các quyết định tài chính đúng đắn hơn.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Nghiên cứu kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương đã chỉ ra nhiều vấn đề cần cải thiện. Việc áp dụng các giải pháp hợp lý sẽ giúp công ty nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng cường khả năng cạnh tranh.

5.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện kế toán chi phí sản xuất là cần thiết để nâng cao hiệu quả kinh doanh. Các giải pháp đề xuất sẽ giúp công ty tối ưu hóa quy trình sản xuất và quản lý chi phí.

5.2. Định Hướng Phát Triển Tương Lai

Công ty cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại để nâng cao hiệu quả quản lý chi phí. Điều này sẽ giúp công ty phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong ngành sản xuất vật liệu và đồ gia dụng, chi phí nguyên vật liệu và năng lượng thường chiếm tới 65% đến 70% tổng giá thành sản phẩm. Bối cảnh suy thoái kinh tế kéo dài sau năm 2009 cùng áp lực cạnh tranh gay gắt từ hàng ngoại nhập đã đặt các doanh nghiệp sản xuất gốm sứ Việt Nam trước yêu cầu cấp bách phải tái cấu trúc công tác quản trị tài chính. Đề tài tập trung giải quyết vấn đề bất cập trong việc tập hợp chi phí và tính toán giá thành tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương, nơi công tác kế toán vẫn nặng tính chất thống kê truyền thống và chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu ra quyết định của nhà quản trị.

Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa lý luận kế toán chi phí theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 01, đánh giá thực trạng công tác hạch toán tài chính và kế toán quản trị tại đơn vị, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện quy trình tập hợp chi phí, nâng cao độ chính xác khi tính giá thành sản phẩm sứ dân dụng. Phạm vi nghiên cứu được triển khai trực tiếp tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương dựa trên dữ liệu sản xuất và tài chính liên tục qua 4 kỳ báo cáo từ năm 2011 đến quý 1 năm 2014.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện rõ qua việc giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ hao hụt vật tư từ 5% xuống dưới 2%, hỗ trợ cắt giảm chi phí sản xuất chung khoảng 3% đến 5%, đồng thời cải thiện biên lợi nhuận gộp từ 12% lên mức 16% trong chu kỳ kinh doanh tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 01 về Chuẩn mực chung và Chuẩn mực Kế toán số 02 về Hàng tồn kho, kết hợp hài hòa giữa trường phái Kế toán tài chính truyền thống và mô hình Kế toán quản trị hiện đại. Hai mô hình quản trị chi phí tiên tiến được đưa vào phân tích chuyên sâu gồm mô hình Kế toán chi phí dựa trên hoạt động (Activity-Based Costing - ABC) và mô hình Xác định chi phí mục tiêu (Target Costing).

Khung lý thuyết làm rõ 5 khái niệm trọng tâm:

• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (Tài khoản 621): Giá trị thực tế của đất sét, cao lanh, tràng thạch và men màu sử dụng trực tiếp để tạo phôi và hoàn thiện sản phẩm.
• Chi phí nhân công trực tiếp (Tài khoản 622): Tiền lương, phụ cấp và các khoản trích theo lương gồm 24% bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và kinh phí công đoàn trả cho công nhân vận hành dây chuyền sản xuất.
• Chi phí sản xuất chung (Tài khoản 627): Các khoản chi phí gián tiếp phát sinh tại phân xưởng gồm 6 tiểu khoản từ chi phí nhân viên, vật liệu phụ, dụng cụ, khấu hao tài sản cố định đến dịch vụ mua ngoài.
• Biến phí và Định phí: Phân loại chi phí theo mức độ hoạt động nhằm phục vụ phân tích điểm hòa vốn.
• Giá thành sản xuất và Giá thành toàn bộ: Sự chuyển dịch toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hóa vào khối lượng sản phẩm hoàn thành trong kỳ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp gồm các báo cáo tài chính, bảng cân đối số phát sinh, sổ cái các tài khoản chi phí giai đoạn 2011 - 2013 và quý 1 năm 2014 của Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa tại 3 phân xưởng sản xuất chính và tiến hành phỏng vấn sâu.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 15 cán bộ quản lý và chuyên viên nghiệp vụ, bao gồm 1 Phó Tổng giám đốc phụ trách tài chính, 1 Trưởng phòng kế toán, 1 Trưởng phòng kỹ thuật cùng 12 kế toán viên và quản đốc phân xưởng. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) được lựa chọn nhằm đảm bảo các đối tượng cung cấp thông tin đều nắm vững quy trình luân chuyển chứng từ và công nghệ nung sấy sứ.

Phương pháp so sánh và phương pháp tổng hợp phân tích dữ liệu trên phần mềm Microsoft Excel được áp dụng để đối chiếu định mức chi phí kỹ thuật với số liệu hạch toán thực tế. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm nhận diện chính xác các điểm sai lệch trong phân bổ chi phí gián tiếp và đánh giá sản phẩm dở dang. Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý số liệu được thực hiện trong khung thời gian 8 tháng và hoàn thành nghiệm thu vào tháng 8 năm 2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu chi phí sản xuất tại doanh nghiệp có sự chênh lệch lớn khi chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng áp đảo từ 62% đến 68% tổng giá thành, trong đó nguyên liệu nhập khẩu chiếm tới 40% chi phí vật tư. Tuy nhiên, quy trình quản lý vật liệu xuất dùng chưa kiểm soát được tỷ lệ hao hụt đất sét và men qua các khâu nung, dẫn đến chênh lệch thực tế vượt định mức từ 3% đến 6% mỗi tháng.

Thứ hai, chi phí sản xuất chung chiếm khoảng 20% đến 25% giá thành sản phẩm, bao gồm chi phí nhiên liệu đốt lò gas và điện năng chiếm hơn 55% chi phí phân xưởng. Doanh nghiệp hiện đang áp dụng tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung cào bằng theo chi phí nhân công trực tiếp (vốn chỉ chiếm từ 10% đến 12% giá thành), gây ra hiện tượng bóp méo giá thành đơn vị giữa các dòng sứ cao cấp và sứ thông dụng với mức sai lệch từ 7% đến 11%.

Thứ ba, công tác đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ chỉ tính theo chi phí nguyên vật liệu chính, bỏ qua hoàn toàn chi phí chế biến (chi phí nhân công và sản xuất chung) đã kết tinh trong hơn 15.000 sản phẩm dở dang lưu tại các công đoạn sấy mộc và tráng men, làm sai lệch giá trị hàng tồn kho trên báo cáo tài chính định kỳ từ 8% đến 12%.

Thứ tư, doanh nghiệp hoàn toàn vắng bóng hệ thống kế toán quản trị chuyên biệt; 100% dữ liệu chi phí chỉ phục vụ lập báo cáo tài chính theo định kỳ quý và năm, thiếu các báo cáo phân tích biến động chi phí theo công việc hoặc đơn đặt hàng.

Thảo luận kết quả

Khi mô tả dữ liệu cơ cấu chi phí qua biểu đồ tròn, tỷ trọng 65% nguyên vật liệu trực tiếp, 12% nhân công trực tiếp và 23% sản xuất chung thể hiện rõ đặc thù của ngành công nghiệp chế tạo gốm sứ. Việc trình bày bảng đối chiếu giữa giá thành định mức và giá thành thực tế cho thấy các dòng sản phẩm bát đĩa tráng men mỹ nghệ chịu mức phân bổ chi phí chung thấp hơn thực tế phát sinh 8.5%, trong khi dòng sứ gia dụng phổ thông lại phải gánh thêm 6.2% chi phí gián tiếp.

Nguyên nhân chính của tình trạng trên bắt nguồn từ việc tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình tập trung thuần túy về kế toán tài chính, chưa xây dựng được hệ thống mã hóa chi phí theo từng trung tâm hoạt động. Khi so sánh với các nghiên cứu tương đồng tại các doanh nghiệp khai khoáng và chế biến chè của nhiều tác giả trong nước cùng giai đoạn, điểm chung là các đơn vị đều gặp lúng túng khi tách biệt biến phí và định phí. Tuy nhiên, điểm khác biệt mang tính đặc thù tại doanh nghiệp sứ Hải Dương là chu trình nhiệt luyện liên tục đòi hỏi chi phí năng lượng rất cao, do đó việc phân bổ chi phí chung theo nhân công trực tiếp là hoàn toàn không phản ánh đúng bản chất tiêu hao nguồn lực. Kết quả tính sai giá thành cục bộ này trực tiếp làm suy giảm năng lực cạnh tranh về giá của doanh nghiệp trên thị trường nội địa.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện phân loại và phân bổ chi phí sản xuất chung theo mức độ hoạt động. Ban Giám đốc và Phòng Kế toán cần chia tách Tài khoản 627 thành biến phí (nhiên liệu gas, điện, vật liệu phụ) và định phí (khấu hao lò nung, lương quản lý), chuyển đổi tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung từ nhân công trực tiếp sang số giờ máy hoạt động thực tế hoặc lượng khí đốt tiêu hao. Mục tiêu đưa biên độ sai lệch giá thành về dưới 2%, thực hiện trong lộ trình 6 tháng.

Thứ hai, áp dụng phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo sản lượng ước tính tương đương. Bộ phận Kế toán giá thành phối hợp cùng Quản đốc phân xưởng tiến hành kiểm kê thực tế, xác định mức độ hoàn thành của sản phẩm dở dang tại từng công đoạn (tạo hình mộc đạt 30%, sấy mộc đạt 50%, nung sơ bộ đạt 70%), tính đủ cả chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và 50% chi phí chế biến, đảm bảo phản ánh chính xác 100% giá trị tài sản dở dang trong vòng 3 tháng tới.

Thứ ba, triển khai thí điểm mô hình kế toán chi phí theo hoạt động (ABC) và chi phí mục tiêu (Target Costing). Phòng Kế toán quản trị kết hợp cùng Phòng Kỹ thuật xác lập 4 trung tâm chi phí chính (nhào trộn nguyên liệu, tạo hình dập khuôn, tráng men - trang trí hoa văn, nung và đóng gói). Mục tiêu kiểm soát và cắt giảm từ 4% đến 6% lãng phí nguyên vật liệu, hoàn thành thử nghiệm trong thời gian 12 tháng.

Thứ tư, chuẩn hóa hệ thống 8 biểu mẫu chứng từ kế toán quản trị nội bộ. Phòng Kế toán và Ban Công nghệ thông tin số hóa các biểu mẫu gồm: Bảng phân loại chi phí, Sổ chi tiết vật liệu theo từng lò nung, Biên bản kiểm kê phế liệu thu hồi và Báo cáo phân tích biến động giá thành, triển khai đồng bộ trên hệ thống máy tính nội bộ trong vòng 9 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban Lãnh đạo và Nhà quản trị doanh nghiệp sản xuất gốm sứ, vật liệu xây dựng: Cung cấp khung giải pháp tái cấu trúc hệ thống quản trị chi phí, kiểm soát hao hụt năng lượng và định giá bán sản phẩm khoa học để gia tăng 10% đến 15% biên lợi nhuận hoạt động.
• Kế toán trưởng và Chuyên viên kế toán giá thành: Tham khảo trọn bộ quy trình hạch toán tài khoản 621, 622, 627, 154 và 8 biểu mẫu sổ kế toán chi tiết để chuẩn hóa quy trình tính giá thành phân bước có bán thành phẩm.
• Giảng viên, Nghiên cứu sinh và Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán: Sử dụng công trình như một tài liệu nghiên cứu điển hình về phương pháp kết hợp giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị trong ngành sản xuất công nghiệp, hỗ trợ hoàn thành các khóa luận và đề tài nghiên cứu đạt kết quả từ 8.5/10 điểm trở lên.
• Chuyên gia tư vấn tái cấu trúc và Doanh nghiệp giải pháp phần mềm ERP: Khai thác sơ đồ luân chuyển chứng từ và thuật toán phân bổ chi phí theo hoạt động để cấu hình module quản trị sản xuất và giá thành phù hợp với đặc thù công nghệ của các nhà máy sản xuất liên tục.

Câu hỏi thường gặp

Điểm khác biệt lớn nhất giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị trong tính giá thành sản phẩm sứ là gì?

Kế toán tài chính tập trung phản ánh chi phí lịch sử trên hệ thống tài khoản pháp định như Tài khoản 621, 622, 627 nhằm phục vụ báo cáo định kỳ cho cơ quan thuế. Ngược lại, kế toán quản trị phân loại chi phí thành biến phí, định phí, chi phí chìm và chi phí cơ hội, cung cấp dữ liệu định mức kịp thời giúp nhà quản lý kiểm soát hao hụt và cắt giảm từ 3% đến 5% chi phí vận hành.

Tại sao doanh nghiệp sản xuất sứ không nên phân bổ chi phí sản xuất chung theo chi phí nhân công trực tiếp?

Chi phí nhân công trực tiếp tại các nhà máy sứ hiện đại chỉ chiếm từ 10% đến 12% giá thành, trong khi chi phí sản xuất chung chiếm tới 25%, chủ yếu là chi phí gas nung và khấu hao lò tự động. Việc phân bổ theo nhân công sẽ làm sai lệch giá thành thực tế từ 7% đến 11%, dẫn đến định giá sai dòng sản phẩm cao cấp.

Phương pháp sản lượng tương đương mang lại lợi ích gì khi đánh giá sản phẩm dở dang ngành sứ?

Phương pháp này quy đổi các sản phẩm đang nằm trong lò nung hoặc xưởng sấy về số lượng thành phẩm hoàn thành dựa trên tỷ lệ hoàn thành thực tế (khoảng 30% đến 70%). Cách tính này phản ánh đầy đủ cả chi phí chế biến thay vì chỉ tính nguyên vật liệu chính, giúp doanh nghiệp tránh ghi nhận thiếu hụt 8% đến 12% giá trị tài sản dở dang.

Làm thế nào để doanh nghiệp sản xuất sứ kiểm soát chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm hơn 60% giá thành?

Doanh nghiệp cần thiết lập hệ thống định mức kỹ thuật chi tiết cho từng loại phôi đất sét và men màu, áp dụng phiếu xuất kho theo hạn mức sản xuất, đồng thời lập biên bản kiểm kê phế liệu thu hồi sau mỗi mẻ nung. Việc này giúp phát hiện kịp thời các hao hụt vượt định mức từ 3% đến 6% để xử lý ngay trong ngày.

Mô hình chi phí mục tiêu (Target Costing) được áp dụng vào quy trình thiết kế mẫu sứ mới như thế nào?

Doanh nghiệp bắt đầu bằng việc khảo sát mức giá thị trường chấp nhận được và trừ đi tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng (thường từ 15% đến 20%) để xác định chi phí trần tối đa. Sau đó, đội ngũ kỹ thuật và kế toán sẽ phối hợp điều chỉnh tỷ lệ phối liệu đất, men và thời gian nung sao cho chi phí ước tính không vượt quá mức trần này.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, đồng thời đúc kết bài học kinh nghiệm quản trị chi phí từ Pháp và Mỹ.
• Phân tích sâu sắc thực trạng tại Công ty Cổ phần Sứ Hải Dương giai đoạn 2011 - 2014, chỉ rõ 4 điểm nghẽn lớn trong phân bổ chi phí sản xuất chung và đánh giá sản phẩm dở dang.
• Đề xuất mô hình giải pháp kép kết hợp hoàn thiện kế toán tài chính với ứng dụng mô hình kế toán quản trị hiện đại gồm phương pháp ABC và Target Costing.
• Thiết lập hệ thống 8 biểu mẫu chứng từ, sổ chi tiết và báo cáo phân tích biến động chi phí có giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho toàn ngành gốm sứ.
• Đặt nền móng cho các nghiên cứu tiếp theo về việc tích hợp hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) và tự động hóa công tác tính giá thành sản phẩm trong môi trường chuyển đổi số.

Đóng góp cốt lõi của công trình là giải quyết triệt để sự mất cân đối giữa công tác kế toán tài chính và kế toán quản trị tại doanh nghiệp sản xuất gốm sứ. Doanh nghiệp cần lập kế hoạch hành động 3 giai đoạn trong 18 tháng để số hóa biểu mẫu và đào tạo nhân sự kế toán chuyên trách. Hãy tham khảo và ứng dụng ngay các giải pháp trong công trình để tối ưu hóa chi phí sản xuất, hạ giá thành và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.Chi phí SX và giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất. Chi phí sản xuất. Để tiến hành sản xuất sản phẩm, các DN cần có các yếu tố đầu vào và các nguồn lực ban đầu cần thiết khác.

Các yếu tố này chính là tư liệu sản xuất. Tư liệu SX bao gồm đối tượng lao động (như các loại nguyên vật liệu) và tư liệu lao động (máy móc, công cụ dụng cụ. Tư liệu sản xuất không phải do tự nhiên mà có. Đó chính là các sản phẩm, kết quả lao động trong quá khứ.

Trong quá trình SX, người công nhân sử dụng sức lao động của mình tác động vào đối tượng lao động, thông qua các tư liệu lao động theo một quy trình nhất định, tạo ra những sản phẩm đáp ứng nhu cầu của xã hội. Sự tiêu hao, chuyển hoá các nguồn lực đầu vào này vào trong thành phẩm được xem xét dưới hình thức (thước đo) giá trị chính là chi phí sản xuất. Theo chuẩn mực kế toán số 01 - Chuẩn mực chung, tại đoạn 31 "Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu". Theo định nghĩa này, chi phí được xem xét theo từng kỳ kế toán và là các khoản mục trong báo cáo tài chính.

Theo cách này thì chi phí được ghi nhận, phản ánh theo những nguyên tắc nhất định. Định nghĩa này hoàn toàn phù hợp khi đứng trên góc độ của đối tượng sử dụng thông tin kế toán tài chính, chủ yếu là các đối tượng bên ngoài DN. Theo Giáo trình kế toán tài chính (Học viện tài chính, 2010, trang 275) “Chi phí được xác định là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu”. Trên góc độ KTTC: “ Chi phí được nhìn nhận như những khoản phí tổn phát Luan van 10 sinh gắn liền với hoạt động của DN để đạt được một sản phẩm, lao vụ, dịch vụ nhất định.

Chi phí được xác định bằng tiền của những hao phí về lao động sống, lao động vật hóa,… trên cơ sở chứng từ, tài liệu bằng chứng chắc chắn”. Theo quan điểm này thì chi chí gồm hai bộ phận: hao phí về lao động sống và hao phí về lao động vật hóa mà các doanh nghiệp đã bỏ ra cho quá trình SX kinh doanh. Như vậy, chi phí thực chất là sự dịch chuyển vốn và các yếu tố đầu vào của quá trình SX nhằm thực hiện mục đích SX kinh doanh bao gồm hao phí về lao động sống và lao động vật hóa. Trong quá trình SX cần phải có sự kết hợp của 3 yếu tố: Tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động.

Từ đó hình thành nên chi phí SX tương ứng là chi phí nguyên vật liệu, chi phí tiền công trả cho người lao động, khấu hao tư liệu lao động. Ba yếu tố chi phí này cấu thành nên giá trị sản phẩm vì vậy có thể hiểu: “Chi phí SX của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và các chi phí khác mà doanh nghiệp phải bỏ ra để tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ nhất định (tháng, quý, năm)” (Giáo trình kế toán tài chính, Học viện tài chính, 2010, trang 251). Qua khái niệm trên cho thấy: Thứ nhất, chi phí sản xuất luôn được xem là sự kết tinh và hao phí sức lao động của con người (lao động quá khứ và lao động hiện tại). Ở những góc độ nghiên cứu khác nhau, ta có những loại chi phí khác nhau.

Song, bản chất của chi phí SX vẫn là sự hao phí sức lao động của con người. Thứ hai, chi phí SX phát sinh luôn gắn với mục đích và đối tượng nhất định. Điều này nói lên rằng, chi phí SX luôn gắn với không gian, địa điểm, con người hay các quan hệ giao dịch cụ thể của quá trình SX, qua đó, ta biết chi phí SX phát sinh nhằm đạt được mục đích gì. Thứ ba, chi phí SX được xem xét và ghi nhận trong một khoảng thời gian nhất định.

Trên thực tế, chi phí SX có thể phát sinh tại một thời điểm hoặc trong một khoảng thời gian cụ thể nào đó. Các khoảng thời gian được đặt ra thường là do yêu cầu của quản lý kinh tế của chủ thể quản lý. Nó thường gắn với thời kỳ lập các báo cáo về tình hình SX kinh doanh của DN. Luan van 11 Trên góc độ KTQT: mục đích của KTQT chi phí là cung cấp thông tin chi phí thích hợp, hữu ích, kịp thời cho việc ra quyết định của nhà quản trị DN.

Vì vậy, đối với KTQTchi phí không chỉ đơn thuần nhận thức chi phí như KTTC, chi phí còn nhận thức theo phương diện thông tin ra quết định: chi phí có thể là phí tổn ước tính để thực hiện dự án, những phí tổn mất đi khi lựa chọn phương án, bỏ qua cơ hội kinh doanh. Khi đó trong KTQT lại cần chú ý đến sự lựa chọn, so sánh theo mục đích sử dụng, môi trường kinh doanh hơn là chú trọng vào chứng minh các chứng cứ, chứng từ. Xét về mặt bản chất thì chi phí SX là sự chuyển dịch vốn vào đối tượng tính giá nhất định, vốn này được DN bỏ ra trong quá trình SX. Xuất phát từ mục đích và nguyên tắc kinh doanh thì mọi sản phẩm tạo ra luôn được DN quan tâm đến hiệu quả mang lại.

Phân loại chi phí sản xuất. Chi phí SX trong các DN sản xuất gồm nhiều loại, có nội dung kinh tế, công dụng khác nhau. Để đáp ứng yêu cầu cho công tác quản lý, hạch toán, kiểm tra chi phí cũng như phục vụ cho việc ra các quyết định kinh doanh, chi phí SX cần phải được phân loại theo những tiêu thức phù hợp. - Phân loại chi phí theo nội dung, tính chất ban đầu của chi phí Theo cách phân loại này, cần căn cứ vào tính chất kinh tế ban đầu của các khoản chi phí để nhóm các khoản chi phí có cùng tính chất kinh tế với nhau, không phân biệt địa điểm, thời gian và mục đích mà chi phí đó phát sinh.

Với quan điểm này, người ta phân loại chi phí SX thành các yếu tố: + Chi phí nguyên liệu, vật liệu: gồm toàn bộ các chi phí về nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phù tùng thay thế, vật liệu (thiết bị xây dựng cơ bản) khác dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. + Chi phí nhân công: bao gồm tiền lương, tiền công, các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ và các khoản phải trả khác cho người lao động. Luan van 12 + Chi phí khấu hao TSCĐ: là toàn bộ số tiền trích khấu hao TSCĐ (trong phạm vi các xí nghiệp, phân xưởng, tổ đội SX) dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. + Chi phí dịch vụ mua ngoài: gồm toàn bộ chi phí liên quan đến các loại dịch vụ mua ngoài (dùng cho SX, chế tạo sản phẩm, thực hiện lao vụ, dịch vụ) như: tiền điện, tiền nước, điện thoại.

phục vụ cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của DN. + Chi phí khác bằng tiền: là những chi phí khác dùng cho sản xuất kinh doanh (chế tạo sản phẩm ngoài các yếu tố trên) Phân loại chi phí SX theo nội dung kinh tế có tác dụng cho biết kết cấu, tỷ trọng từng yếu tố chi phí trong toàn bộ chi phí trong toàn bộ chi phí SX DN đã chi ra; Cung cấp số liệu cho việc đánh giá phân tích tình hình thực hiện dự toán chi phí sản xuất làm cơ sở cho việc lập kế hoạch, dự toán chi phí kỳ sau; Để tính toán, xác định thu nhập quốc dân, lập thuyết minh báo cáo tài chính. - Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích và công dụng của chi phí Theo cách phân loại này, các chi phí có cùng mục đích, công dụng được xếp vào cùng loại gọi là khoản mục, Cụ thể: + Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp: Gồm toàn bộ các loại chi phí về nguyên liệu vật liệu dùng trực tiếp cho sản xuất sản phẩm, chế tạo sản phẩm hoặc thực hiện các công việc lao vụ, dịch vụ (Khoản mục này bao gồm cả nửa thành phẩm mua ngoài) + Chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm các chi phí về tiền lương, tiền công, các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) và các khoản phải trả khác cho người lao động (lao động trực tiếp SX). + Chi phí sản xuất chung: Bao gồm các chi phí liên quan đến việc phục vụ quản lý SX tại các phân xưởng, tổ đội SX.

Bao gồm các điều khoản sau: * Chi phí nhân viên phân xưởng: gồm tiền lương, phụ cấp phải trả và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) và các khoản phải trả khác của nhân viên phân xưởng (nhân viên quản lý, nhân viên thống kê, nhân viên tiếp liệu,. tại các phân xưởng, xí nghiệp SX) Luan van 13 * Chi phí vật liệu: gồm vật liệu sử dụng cho nhu cẩu sản xuất chung của phân xưởng, như dùng để sửa chữa TSCĐ, dùng cho công tác quản lý tại phân xưởng. * Chi phí dụng cụ sản xuất: Chi phí về các loại công cụ, dụng cụ dùng cho SX chung ở phân xưởng như: khuôn mẫu, dụng cụ gá lắp, dụng cụ cầm tay, dụng cụ bảo hộ lao động. * Chi phí khấu hao TSCĐ: Bao gồm toàn bộ số khấu hao TSCĐ dùng cho xí nghiệp, phân xưởng, tổ đội SX (Khấu hao máy móc thiết bị, khấu hao nhà xưởng.) * Chi phí dịch vụ mua ngoài: bao gồm các chi phí dịch vụ mua ngoài, thuê ngoài sử dụng cho nhu cầu sản xuất chung của phân xưởng như: chi phí về điện, nước, điện thoại, thuê sửa chữa TSCĐ,.

* Chi phí khác bằng tiền: gồm các khoản chi bằng tiền ngoài các khoản kể trên, sử dụng cho nhu cầu sản xuất chung của phân xưởng.