Luận văn thạc sĩ ueh nghiên cứu các nhân tố tác động đến việc hoàn thiện chuỗi cung ứng xuất khẩu cá tra từ đồng bằng sông cửu long đến thị trường mỹ la tinh

Luận văn thạc sĩ phân tích ueh nghiên cứu các nhân tố tác động đến việc hoàn thiện chuỗi cung ứng xuất khẩu cá tra từ đồng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Khuất Thị Thu Hường
• Người hướng dẫn: Ts. Ngô Thị Ngọc Huyền
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Doanh Thương Mại
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Nhân Tố Tác Động Đến Việc Hoàn Thiện Chuỗi Cung Ứng Xuất Khẩu Cá Tra Từ Đồng Bằng Sông Cửu Long Đến Thị Trường Mỹ La Tinh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Tổng quan nghiên cứu có liên quan tới đề tài
• 1.6. Đóng góp mới của đề tài
• 1.7. Kết cấu của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở lý thuyết
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuỗi cung ứng xuất khẩu cá tra từ Đồng bằng sông Cửu Long

Chuỗi cung ứng xuất khẩu cá tra từ Đồng bằng sông Cửu Long đến thị trường Mỹ La Tinh là một trong những lĩnh vực quan trọng trong ngành thủy sản Việt Nam. Ngành này không chỉ đóng góp vào nền kinh tế mà còn tạo ra hàng triệu việc làm cho người dân địa phương. Cá tra, với giá trị xuất khẩu cao, đã trở thành mặt hàng chủ lực, chiếm tỷ lệ lớn trong kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần phải hoàn thiện chuỗi cung ứng này.

1.1. Tình hình sản xuất và xuất khẩu cá tra tại Đồng bằng sông Cửu Long

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng sản xuất cá tra lớn nhất Việt Nam, với diện tích nuôi trồng lên đến hàng ngàn hecta. Sản lượng cá tra xuất khẩu từ khu vực này đã tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm qua, đặc biệt là sang thị trường Mỹ La Tinh. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đi kèm với nhiều thách thức như chất lượng sản phẩm và sự cạnh tranh từ các nước khác.

1.2. Vai trò của cá tra trong nền kinh tế Việt Nam

Cá tra không chỉ là nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ gia đình mà còn là biểu tượng cho sự phát triển của ngành thủy sản Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu cá tra đã đóng góp đáng kể vào ngân sách quốc gia, giúp cải thiện đời sống cho người dân và phát triển kinh tế địa phương.

II. Những thách thức trong chuỗi cung ứng xuất khẩu cá tra

Mặc dù có nhiều tiềm năng, chuỗi cung ứng xuất khẩu cá tra từ Đồng bằng sông Cửu Long vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất không đồng nhất, và sự cạnh tranh khốc liệt từ các nước khác đã ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của cá tra Việt Nam trên thị trường quốc tế.

2.1. Vấn đề chất lượng sản phẩm cá tra

Chất lượng sản phẩm cá tra là yếu tố quyết định đến sự thành công trong xuất khẩu. Nhiều nhà máy chế biến vẫn chưa đạt tiêu chuẩn quốc tế, dẫn đến việc sản phẩm không được chấp nhận tại các thị trường khó tính như Mỹ La Tinh.

2.2. Cạnh tranh từ các nước khác

Cá tra Việt Nam phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các sản phẩm thủy sản khác, đặc biệt là từ các nước như Thái Lan và Ấn Độ. Sự cạnh tranh này không chỉ về giá cả mà còn về chất lượng và thương hiệu.

III. Phương pháp hoàn thiện chuỗi cung ứng xuất khẩu cá tra

Để cải thiện chuỗi cung ứng xuất khẩu cá tra, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và công nghệ tiên tiến. Việc nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện quy trình sản xuất và tăng cường mối quan hệ giữa các thành viên trong chuỗi cung ứng là rất cần thiết.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chuỗi cung ứng

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý chuỗi cung ứng. Việc áp dụng các phần mềm quản lý sẽ giúp theo dõi và kiểm soát chất lượng sản phẩm từ khâu nuôi trồng đến chế biến và xuất khẩu.

3.2. Tăng cường mối quan hệ giữa các thành viên trong chuỗi cung ứng

Mối quan hệ chặt chẽ giữa các thành viên trong chuỗi cung ứng sẽ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động. Các bên liên quan cần hợp tác chặt chẽ để đảm bảo chất lượng và giảm thiểu rủi ro trong quá trình sản xuất và xuất khẩu.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc hoàn thiện chuỗi cung ứng cá tra xuất khẩu từ Đồng bằng sông Cửu Long đến thị trường Mỹ La Tinh có thể mang lại nhiều lợi ích. Các giải pháp đề xuất không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh của cá tra Việt Nam trên thị trường quốc tế.

4.1. Đánh giá tác động của các giải pháp đề xuất

Các giải pháp được đề xuất trong nghiên cứu đã cho thấy tác động tích cực đến chất lượng sản phẩm và hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp chế biến cá tra. Việc áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế đã giúp nâng cao uy tín của sản phẩm cá tra Việt Nam.

4.2. Ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Các doanh nghiệp chế biến cá tra cần áp dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn để cải thiện quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Điều này không chỉ giúp tăng trưởng doanh thu mà còn tạo ra giá trị bền vững cho ngành thủy sản Việt Nam.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chuỗi cung ứng cá tra

Chuỗi cung ứng xuất khẩu cá tra từ Đồng bằng sông Cửu Long đến thị trường Mỹ La Tinh có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để đạt được thành công bền vững, cần có những biện pháp đồng bộ nhằm cải thiện chất lượng sản phẩm và nâng cao hiệu quả hoạt động của chuỗi cung ứng.

5.1. Tương lai của ngành xuất khẩu cá tra

Ngành xuất khẩu cá tra Việt Nam có thể phát triển mạnh mẽ nếu các vấn đề hiện tại được giải quyết. Việc mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm sẽ là chìa khóa cho sự thành công trong tương lai.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng cá tra, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh của sản phẩm cá tra trên thị trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, tác giả đã trình bày tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu các nhân tố tác động đến việc hoàn thiện chuỗi cung ứng cá tra xuất khẩu từ đồng bằng sông Cửu Long đến thị trường Mỹ La Tinh, một thị trường mới và vô cùng tiềm năng. Bên cạnh đó các mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, các nghiên cứu có liên quan đến đề tài được đề cập để định hướng cho nghiên cứu. Về tính mới của đề tài, xét thấy số lượng nghiên cứu ở trong nước và ngoài nước về chuỗi cung ứng cá tra còn hạn chế. Đa số các nghiên cứu ở Đồng bằng sông Cửu Long tiếp cận các thành viên trong chuỗi như nhà cung cấp giống, nhà nuôi hay nhà chế biến một cách riêng lẻ, độc lập.

Do đó đề tài này cố gắng đóng góp một số kết quả nghiên cứu của chuỗi cung ứng cá tra từ đồng bằng sông Cửu Long đến thị trường mới và tiềm năng Mỹ La Tinh. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 CHƯƠNG 2. CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở lý thuyết Chuỗi cung ứng là sự liên kết các công ty nhằm đưa sản phẩm hay dịch vụ vào thị trường (Lamber và Cooper, 2000).

Như vậy, chuỗi cung ứng bao gồm mọi công đoạn có liên quan trực tiếp hay gián tiếp đến việc đáp ứng nhu cầu khách hàng. Chuỗi cung ứng là một mạng lưới các lựa chọn sản xuất và phân phối nhằm thực hiện các chức năng thu mua nguyên liệu, chuyển đổi nguyên liệu thành bán sản phẩm và thành phẩm, phân phối chúng cho khách hàng (Ganeshan và Terry, 1995). Trong những năm gần đây, có nhiều nghiên cứu của các tác giả về các yếu tố tác động đến kết quả hoạt động của chuỗi cung ứng trong nhiều lĩnh vực sản xuất, dịch vụ khác nhau. Dưới đây là một số nghiên cứu mà tác giả đã được tiếp cận.

Theo Henry và cộng sự (2012), đối với trường hợp nghiên cứu 1.500 nhà sản xuất kệ chứa hàng (pallet) gỗ ở Mỹ, quy trình tạo ra giá trị gia tăng trong sản xuất, mối quan hệ trong chuỗi cung ứng, công nghệ thông tin, môi trường không chắc chắn có tác động đến kết quả thực hiện của chuỗi cung ứng. Kết quả của quản trị chuỗi cung ứng được đo lường qua hoạt động logistics, thị trường nhà cung cấp, biểu hiện nhà cung cấp, nguồn nguyên liệu. Môi trường không chắc chắn được nghiên cứu bao gồm môi trường công ty, sự hỗ trợ của chính phủ, khía cạnh không chắc chắn từ nước ngoài. Công nghệ thông tin bao gồm công cụ giao tiếp, công cụ lập kế hoạch.

Mối quan hệ trong chuỗi cung ứng bao gồm mối quan hệ với nhà cung cấp, mối quan hệ với khách hàng. Quy trình tạo thêm giá trị gia tăng là sự linh động đáp ứng nhu cầu của khách hàng, chất lượng, hệ thống quy trình. Môi trường không chắc chắn có tác động tiêu cực còn ba nhân tố còn lại đều có tác động tích cực đến biến phụ thuộc. Kết quả nghiên cứu của Nabila và cộng sự (2013) về chuỗi cung ứng ngành dệt may tại Pakistan với quy mô mẫu là 100 công ty chỉ ra rằng các biến kế hoạch, chất lượng, thời gian giao hàng, nguồn nguyên liệu có tác động đến sự hiệu quả của SCM.

Kế hoạch gồm các thành tố về thị trường, ngành, so sánh giá có tác động tích cực quan trọng đến SCM. Thời gian giao hàng cũng có một tác động tích cực đáng kể đến SCM đó là các yếu tố mối quan hệ nhà cung cấp, thời gian giao hàng đơn hàng, thời gian LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 hoàn thành đơn hàng, liên hệ nhà cung cấp nhanh chóng, phản hồi nhà cung cấp. Yếu tố có tác động khẳng định tiếp theo là chất lượng bao gồm chất lượng nguyên vật liệu, kỹ năng công nhân, kiểm soát chất lượng. Cuối cùng một yếu tố có tác động yếu hơn đến kết quả thực hiện chuỗi cung ứng là nguồn bao gồm nguồn nguyên liệu nước ngoài, quy định của chính phủ liên quan đến vận chuyển, chi phí vận chuyển thấp.

Cả bốn yếu tố được nghiên cứu đều có tác động tích cực đến khả năng lấp đầy đơn hàng, sự hài lòng, thời gian sản xuất và chu kỳ thời gian hay là kết quả thực hiện chuỗi cung ứng. Theo Ramayah và cộng sự (2008) khi khảo sát 250 công ty sản xuất ở Penang, Malaysia thì công nghệ thông tin không có tác động đến kết quả thực hiện của chuỗi cung ứng. Tuy nhiên mối quan hệ giữa các bên bao gồm sự tin cậy và cam kết thì có tác động tích cực đến kết quả thực hiện của chuỗi cung ứng. Sự tin cậy là sự tự tin của một bên về sự tin cậy và ngay thẳng của đối tác.

Sự cam kết được định nghĩa là một bên đối tác tin rằng một mối quan hệ tiếp diễn với đối tác còn lại thì quan trọng để nỗ lực hết sức duy trì nó, do đó, bên được cam kết tin vào mối quan hệ đáng để làm việc và kéo dài không thời hạn. Sự tin cậy được mô tả thông qua các yêu tố là nhà cung cấp đáng tin cậy, nhận được thương lượng công bằng từ nhà cung cấp, nhà cung cấp cởi mở và thành thật khi thương lượng, nhà cung cấp tôn trọng bảo mật thông tin được cung cấp, mối quan hệ được xây dựng trên cấp độ cao của sự thân thiện, các giao dịch không cần phải giám sát kỹ lưỡng. Sự cam kết được mô tả thông qua sự tuân thủ cam kết của nhà cung cấp, hai bên cùng giữ lời hứa, nhà cung cấp đầu tư nhiều nỗ lực để xây dựng mối quan hệ, tin tưởng sẽ tiếp tục hợp tác với nhà cung cấp trong tương lai. Kết quả hoạt động của chuỗi cung ứng được đo lường dựa trên bốn thành phần (khả năng tin cậy; sự phản hồi; sự nhanh nhẹn và tính chi phí) trong tổng số năm thành phần của mô hình tham chiếu hoạt động chuỗi cung ứng (SCOR).

Đo lường tài sản không được áp dụng do đây là tiêu chí đánh giá kết quả nội bộ trong khi vấn đề nghiên cứu là mối quan hệ liên tổ chức. Tính hiệu quả của việc thực hiện chuỗi cung ứng được xác định bằng cách đánh giá biểu hiện của đối tượng khảo sát với trung bình ngành. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Theo Robert và Christian (2002) sự tin cậy, tài sản chuyên dụng (đặc thù) và độ cảm nhận của người mua về sự phụ thuộc có tác động đến sự phản hồi của chuỗi cung ứng. Kết luận này được rút ra từ khảo sát 500 giám đốc mua hàng của các doanh nghiệp tự động hóa, máy tính, hóa chất, sản phẩm tiêu dùng, điện tử, thiết bị công nghiệp, dược phẩm và thép.

Yếu tố đầu tiên có tác động đến sự phản hồi của chuỗi cung ứng là sự tin cậy, khi mà dạng hợp đồng không chính thức được tôn trọng và sự tin cậy là chắc chắn thì nhà cung cấp thường sẵn lòng đẩy nhanh đơn hàng cho những người mua mà họ biết tiếp tục trung thành với họ và tin cậy cao với họ. Từ đó sự phản hồi của chuỗi cung ứng được cải thiện. Bên cạnh đó, yếu tố nhà cung cấp đầu tư tài sản chuyên dụng (đặc thù) liên quan địa điểm và tài sản đặc thù liên quan vốn con người cũng có tác động tích cực đến mức độ phản hồi của chuỗi cung ứng. Theo tài liệu chương trình giảng dạy kinh tế Fullbright dịch từ Oliver (1985), các bên tham gia vào một giao dịch thương mại được hỗ trợ bởi những đầu tư đáng kể vào các tài sản chuyên dụng cho giao dịch hoạt động một cách hiệu quả trong quan hệ song phương với nhau.

Theo từ điển kinh tế nông nghiệp nông thôn, tính chuyên dụng hay đặc thù của tài sản nghĩa là những tài sản có giá trị phụ thuộc vào hiệu quả của các yếu tố khác và được coi là đặc thù của những yếu tố này. Tính đặc thù của tài sản có thể liên quan đến địa điểm cụ thể (là dạng đầu tư cố định, đặt gần bên nhau để đạt được kinh tế về tồn kho và chi phí vận chuyển), tài sản vật chất (máy móc chuyên dụng), vốn con người (nhân lực có kỹ năng đặc biệt). Những đầu tư này không thể chuyển nhượng và có lợi ích nếu mối quan hệ bị chấm dứt. Nhưng nếu được áp dụng đúng cách những khoản đầu tư từ nhà cung cấp cho phép khả năng tích hợp chặt chẽ hơn, cải thiện dòng chảy thông tin và liên kết giữa các bên trong chuỗi cung ứng nhờ đó tính phản hồi được nâng cao.

Một yếu tố nữa cũng ảnh hưởng đến sự phản hồi của chuỗi cung ứng là độ cảm nhận của người mua về sự phụ thuộc. Nếu gia tăng sự phụ thuộc này làm cho độ phản hồi của chuỗi cung ứng sẽ giảm đi. Ba yếu tố quan trọng tác động đến mức độ cảm nhận sự phụ thuộc là mức độ quan trọng của nguồn cung, sự mở rộng nhóm lợi ích có toàn quyền và sự gia tăng không có lựa chọn thay thế. Trong nghiên cứu đề cập đến trường hợp gia tăng sự phụ thuộc của người mua là khi người mua ít có lựa chọn thay thế, chỉ có ít LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 nhà cung cấp của một hàng hóa quan trọng trong địa phương và nhà cung cấp là bên duy nhất có đủ khả năng cung cấp hàng hóa hay dịch vụ.

Do đó nhà cung cấp có thể khai thác năng lực đàm phán để áp đặt người mua có những điều khoản có lợi hơn cho họ. Chính vì vậy nhà cung cấp có thể không phản ứng nhanh đối với đơn hàng của người mua và thực sự trở nên tự mãn. Theo Sunil và cộng sự (2008), sự hiệu quả của chuỗi cung ứng chịu ảnh hưởng bởi mức độ quản trị cấp cao phù hợp với nhu cầu của chuỗi cung ứng, cam kết của mạng lưới, độ tập trung của quyết định điều hành. Yếu tố đầu tiên là các chiến lược của tổ chức tác động tới quản trị chuỗi cung ứng và nhấn mạnh mức độ quan trọng việc ưu tiên cạnh tranh trong quyết định quản trị cấp cao ví dụ như chiến lược mua hàng từ đó tác động mạnh đến kết quả thực hiện của công ty.

Yếu tố thứ hai là cam kết của mạng lưới, ở đây cam kết là một biến toàn diện đề cập đến các thành viên tổ chức cam kết công việc hiệu quả và mỗi mắt xích trong chuỗi cung ứng đảm bảo thực hiện tốt vị trí của mình và cam kết với tác nhân khác.