Chương 1. Lý luận chung vẻ di chúc va hình thức của di chúc «Chương 2. Các hình thức của di chúc theo quy định cia Bộ luật Dân sự 2015 © _ Chương 3. Thực tiễn ap dụng va một số bắt cập trong việc áp dung © Chuong 4.
Kiến nghị hoàn thiên pháp luật về hình thức của di chúc. LÝ LUẬN CHUNG VE DI CHÚC VÀ HÌNH THUC CUA DI CHÚC 1. Di chúc LLL Khái niệm "Thuật ngữ di chúc xuất hiên tử rất sớm của xã hội loài người, với nhiễu. hình thức khác nhau.
Trong Kinh Cưu ước - bộ sách lớn nhất, cỗ nhất và nguyền ven nhất còn lưu truyền đến ngày nay, người xưa đã chép lại ring ban di chúc của Noe đã được viết bằng tay, rồi được đóng con dẫu của mình lên để chứng thực, hay như việc Jacob bằng lời nói đã để lại cho Joseph phan tài sản gấp đôi so với những người con khác của mình. Có thể những câu chuyên trong sách tôn giáo khó cóthể là bằng chứng sắc thực cho một vẫn để ‘mang tính thực tiễn nao, nhưng chỉ ít từ những câu chuyện như thé, ta đã nhân. thay rằng ngay trong thé giới cổ đại, di chúc đã xuất hiện và xuất hiện với rat nhiễu hình thức đa dạng khác nhau. Từ đó, ta có thể nhận thay vị trị, vai trò quan trong của di chúc trong đời sống sã hội thời bay giữ Di chúc la ý chí chủ quan của cá nhân định đoạt tài sản của minh cho người khác sau khi chết.
Theo luật gia Ulpian: “Di ciúe [a sự thể hiện ÿ chi của chúng ta vay chi đó được thực hiện san khi chúng ta chết”? Theo quy định tại Điều 646 Bộ luật dân sự (BLDS) 2005 va Điều 624 BLDS 2015: “Di chúc là sự thể hiện ÿ chí cũa cả nhân nhằm cimyễn tài sản của mình cho người khác sau kht chết” Di chúc lä một dang của giao dịch dân sư (GDDS), là hành vi pháp lý đơn phương thể hiện ý chí của người lập đi chúc nhằm chuyển tải sản của. `hip llenvvlapediaong, Legal history of will, phan History of wills tn other jumsdetons, mmc France, ngày truy cập 261042019. ?Nguyễn Đình Huy (2001, "Quyền thờa kể tong hat La Mã cổ dai”, Tạp chi Khoa học pháp ý số 042001 ‘minh cho người khác sau khí chết. Di chúc la phương tiện để phản ảnh ý chỉ của người có tải sin trong việc đính đoạt tài sản của ho cho người khác hưởng sau khi người lập di chúc chết Ÿ Một người có thể lập nhiễu bản di chúc để định đoạt tải sin của minh va những ban di chúc này đều thể hiện ÿ chí tự nguyền của ho, phù hợp với những quy định của pháp luật nhưng không phải tất cả các ban di chúc đỏ đều phát sinh hiệu lực ma băn di chúc có hiệu lực pháp luật là bản di chúc én ý chi hợp pháp sau cing của người lập di chúc Trong thực tế, di chúc được gọi với nhiều thuật ngữ khác nhau như “Di chúc", *Chúc thư", “Chúc ngôn”.
Trong đó, “Di chúc” là thuật ngữ dùng để chỉ các di chúc nói chung, “Chúc thư” la thuật ngữ ding để chỉ các di chúc viết (di chúc bằng văn bản), “Chúc ngôn” là thuật ngữ chỉ về các di chúc miệng. BLDS 1995, BLDS 2005 và BLDS 2015 không sử dụng thuật ngĩ “chúc thư” và “chúc ngôn” mà sử dụng thuật ngữ di chúc bằng văn bản va di chúc miệng, dù được gọi với thuật ngữ nao thủ tắt cả các thuật ngữ nay đâu là sử thể hiện ý chí của người lập di chúc nhằm chuyển tài sin cia minh cho người khác sau khi chết Di chúc thường được thể hiện dưới hình thức nhất định. Theo quy định tại Điểu 652 BLDS 1965, Diéu 649 BLDS 2005 nay là Điễu 627 BLDS 2015, i chúc được thể hiện đưới bai hình thức. Di chúc bằng văn bản va di chúc miệng.
So với BLDS 2005 thi BLDS 2015 không còn quy định riêng vé hình thức di chúc nêu người lập lả người dan tộc thiểu số, như vậy co thể hiểu 1a du người lập di chúc 14 dân tộc thiểu số thì vẫn được lập di chúc bằng tiếng nói hay chữ viết của dân tộc mình. Pháp luật chi cho phép người lập di chúc miệng trong trường hop đấc biệt theo quy định tại Diéu 629 BLDS 2015. Nguyễn Hằng Nam 2009), Các did adn có liệu lực cũa đi chíe theo qo dine Bộ luật Dân su, Tuần văn Thạc sỹ Luật học, Trường Đại học Quốc Gia Hà Nột, tr 10 1. Điều kiện của di chúc Di chúc là việc dịch chuyển di sản của một người đã chết cho người khác theo ý chi của người để lại di sản khi còn sing và trong một sé trường hợp cụ thể thì quyển định đoạt của người lập di chúc được pháp luất thừa nhận toàn bộ, nhưng trong một số trường hợp khác thì quyền tự đính đoạt của người lap di chúc bi han chế.
Vi di chúc 1a hảnh vi pháp lý đơn phương, lả GDDS một bên, do vay cũng cẩn phải thỏa mãn các điều kiên để di chúc co hiệu lực 112.1 Người lập đi chúc Theo quy định của BLDS 2015 thì người lập di chúc phải đáp ứng được những điều kiện nhất định thì đi chúc mới có hiệu lực. Người lập di chúc phải dim bio được những diéu kiện sau đây: Điều 625 BLDS 2015 quy định về người lập di chúc: “1. Người thành niên cô đủ điều kiện theo guy đinh tại điễm a khoản 1 Điều 630 của Bộ luật nay có quyền lấp di chuc đỗ định đoạt tài sẵn của minh 3. Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi được lập đi néu được cha me hoặc người giám Điểm a khoăn 1 Điều 630 BLDS 2015 quy định vẻ di chúc hợp pháp “1.
Di chúc hop pháp phải có aii các điễu kiện san đây: a) Người lập ải chúc minh mẫn, sáng suốt trong ht lập đi chúc; khong bị lừa abt, de doa cưỡng úp ‘Nhu vậy, pháp luật dan sự đã quy định cu thể vẻ người được lập di chúc. Theo quy định tại các điều luật trên có thể nhận thay hai yêu cầu về người lập di chúc đó là *Quốc hội nước Công Hỏa Xã Hội Chủ Ng]ữa Việt Nam 2015), Bổ Inde Dân sự 2015 Web Chin Thư nhất, yêu cầu về 46 tuổi của người lập di chúc. Theo pháp luật dân. sư quy định thi chỉ có người thành niền mới có quyên lập di chúc, con người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tam tuổi cần có sự đẳng y của cha, me hoặc người giám hộ của người đó mới được lập di chúc.
Đối với những người đã thành niên nhưng bị mắt năng lực hảnh vi đân. s hoặc mắc các bênh ma không thể nhân thức, làm chủ được han vi của minh thì những người nay sẽ không có quyển lập di chúc. Trường hợp lập di chúc thi di chúc đỏ sẽ bị coi la di chúc vô hiệu BLDS 2015 quy định về người thành niên: Người từ đũ mười tâm tuổi trở lên là người thành niên @iéu 20) và là người có đẩy đủ năng lực hảnh vi dân sự, trừ các trường hop mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự vả người có khó khăn trong nhân thức, làm chủ hành vi, Như vậy, có thể hiểu là người thành niên thuộc những trường hợp sau sẽ không. được quyền lập đi chúc: ~ Mắc bệnh tâm thân hoặc mắc bệnh khác ma không thé nhận thức, lam chủ được hảnh wi - Người do tinh trang thể chất hoặc tỉnh than ma không đủ khả năng nhận thức, lâm chủ hanh vi, Ở điều nay, tức là người có khó khăn trong nhận.
thức, làm chủ hành vi trong qua trình lập đi chúc ma không tinh táo, minh trấn thi sẽ không được quyền lập đi chúc. - Người bi tuyến hạn chế năng lực hành vi dân sự, đây lả nhằm ngăn. chấn việc người đó pha tán tai sin của gia đính, không liên quan đến vẫn để khả năng nhận thức. Do đó, những người bi hạn chế năng lực hành vi dan sự vấn được quyền lập di chúc nếu như được sự đồng ý của người đại điện theo pháp luật.
Đổi với người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có thể lập di chúc nêu được cha, me hoặc người giám hô đồng ý. Vi sao lại cân quy. định điểu nay, vi khi đạt dén một độ tuổi nhất định thi con người mới có đủ nhận thức về hành vi của mình. Trong thực tế, những người từ đũ mười lãm tuổi đến chưa đủ mười tam tuổi có người tự tích lũy tài sản qua quá trình lao động phù hợp với sức lao động của mình theo quy đính của pháp luật.
Như vay, để đăm bảo quyền đính đoạt tài sin của họ, pháp luật cho phép ho lập di chúc néu có sự đồng ÿ của cha, me hoặc người giám hộ. Nhắc đến quy định nảy, có một số ý kiến nghĩ. ‘van xung quanh do chưa có hướng dẫn của cơ quan nha nước có thẩm quyền: - Sự đồng ý từ cha, mẹ hoặc người giám hộ la đồng ý vẻ việc lập di chúc mà không tham gia vào nội dung cia di chúc do người tir đủ mười lãm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi lập hay la đông ý cả về việc lập di chúc lẫn. nội dung di chúc? - Can có cả hai bổ mẹ đông ý hay chỉ cần bố hoặc mẹ đẳng ý?” 'Về vấn dé đâu tiên, người viết cho ring sự đôngý cho phép người từ đủ.
mười lãm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi lập di chúc là nói đến chỉ việc lập di chúc thôi, không có sự can thiệp đến nội dung di chúc. Vì nêu bổ, me hoặc người giám hô can thiệp vào nội dung di chúc thì vô hình chung pháp luật đã xâm phạm đến quyển đính đoạt hay ý chí tự nguyên của người lập di chúc et theo khía cạnh với tư cách lả người thừa kế hang thứ nhất theo pháp luật quy định thả người cha, người me ma thấy người lêp di chúc là con mình định đoạt tài sản cho người khác, lém ảnh hưởng đến quyển lợi của minh thi da phân sẽ không đồng ý với sự đỉnh đoạt đây. Như vay, di chúc sẽ bi coi lả không hợp pháp, vi trong trường hợp này ý chí tự nguyên của người lập di chúc đã bị can thiệp. Tóm lai, khi người từ đủ mười lãm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi lập di chúc thi cha, mẹ hoặc người giám hộ chi được quyền nêu.