Luận văn thạc sĩ về nghiên cứu hệ dơi ở khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ, Bắc Kạn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu hệ dơi ở khu bảo tồn thiên nhiên kim hỷ bắc kạn, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Đào Nhân Lợi
• Người hướng dẫn: GS. Lê Vũ Khôi
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên Cứu Khu Hệ Dơi Tại Khu Bảo Tồn Thiên Nhiên Kim Hỷ, Bắc Kạn
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Tây

Mục lục chi tiết

• 1. Chương 1: TỔNG QUAN LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU DƠI
• 2. Chương 2: ĐẶC ĐIỂM KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 3. Chương 3: MỤC TIÊU, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 4. Chương 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thành phần loài dơi khu vực nghiên cứu
• 4.2. Thành phần loài dơi
• 4.3. Thành phần phân loại học khu hệ dơi Kim Hũ
• 4.4. So sánh thành phần loài dơi khu vực nghiên cứu với một số khu bảo tồn khác
• 4.5. So sánh thành phần loài dơi trong rừng và khu dân cư
• 4.6. Khả năng định loại dơi khu vực Kim Hũ
• 4.7. Đặc điểm nhận dạng và siêu âm của các loài dơi khu vực Kim Hũ
• 4.8. Một số nhận diện hướng dẫn khu hệ dơi Kim Hũ
• 4.9. Sản bắt dơi và các hoạt động khác
• 4.10. Lực lượng quản lý bảo vệ rừng
• 4.11. Đời sống người dân và trình độ dân trí
• 4.12. Đề xuất một số giải pháp bảo tồn dơi cho khu vực
• 5. Chương 5: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu hệ dơi tại Kim Hỷ Bắc Kạn

Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ, Bắc Kạn là một trong những khu vực đa dạng sinh học quan trọng tại Việt Nam. Nghiên cứu hệ dơi tại đây không chỉ giúp hiểu rõ hơn về hệ sinh thái dơi mà còn góp phần vào việc bảo tồn các loài động vật hoang dã. Hệ dơi đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng sinh thái, đặc biệt là trong việc kiểm soát côn trùng và thụ phấn cho cây trồng.

1.1. Đặc điểm sinh học của dơi tại khu bảo tồn Kim Hỷ

Hệ dơi tại Kim Hỷ bao gồm nhiều loài khác nhau, mỗi loài có những đặc điểm sinh học riêng biệt. Nghiên cứu cho thấy rằng đặc điểm sinh học của dơi tại đây rất phong phú, từ kích thước, hình dạng đến thói quen sinh hoạt. Việc hiểu rõ về các loài dơi sẽ giúp trong việc bảo tồn và phát triển bền vững khu vực này.

1.2. Vai trò của dơi trong hệ sinh thái Kim Hỷ

Dơi không chỉ là một phần của hệ sinh thái dơi mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự cân bằng sinh thái. Chúng giúp kiểm soát số lượng côn trùng và thụ phấn cho nhiều loại cây, từ đó góp phần vào sự phát triển của môi trường sống tại Kim Hỷ.

II. Thách thức trong việc bảo tồn hệ dơi tại Kim Hỷ

Mặc dù khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ có nhiều tiềm năng, nhưng việc bảo tồn hệ dơi đang gặp phải nhiều thách thức. Các hoạt động khai thác tài nguyên, biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường đang đe dọa đến sự tồn tại của các loài dơi. Việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là rất cần thiết để bảo vệ hệ sinh thái dơi.

2.1. Tác động của con người đến hệ dơi

Các hoạt động của con người như khai thác gỗ, phát triển nông nghiệp và đô thị hóa đang làm giảm diện tích sống của dơi. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường sống của chúng mà còn làm giảm số lượng loài dơi tại Kim Hỷ.

2.2. Biến đổi khí hậu và ảnh hưởng đến dơi

Biến đổi khí hậu đang gây ra những thay đổi lớn trong môi trường sống của dơi. Nhiệt độ tăng cao và sự thay đổi về lượng mưa có thể ảnh hưởng đến nguồn thức ăn và nơi trú ẩn của chúng, dẫn đến sự suy giảm số lượng dơi trong khu vực.

III. Phương pháp nghiên cứu hệ dơi tại Kim Hỷ

Để nghiên cứu hệ dơi tại khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ, các nhà khoa học đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc sử dụng công nghệ hiện đại như máy ghi âm siêu âm và các thiết bị theo dõi giúp thu thập dữ liệu chính xác về số lượng và phân bố của các loài dơi. Những phương pháp này không chỉ hiệu quả mà còn tiết kiệm thời gian và chi phí.

3.1. Sử dụng công nghệ ghi âm siêu âm

Công nghệ ghi âm siêu âm cho phép các nhà nghiên cứu ghi lại âm thanh phát ra từ dơi, từ đó xác định được loài và số lượng. Phương pháp này giúp thu thập dữ liệu một cách chính xác mà không làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái dơi.

3.2. Theo dõi và phân tích dữ liệu

Sau khi thu thập dữ liệu, các nhà nghiên cứu sẽ tiến hành phân tích để đưa ra những kết luận về tình trạng của hệ dơi. Việc phân tích dữ liệu giúp xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của dơi tại Kim Hỷ.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu hệ dơi tại Kim Hỷ đã chỉ ra rằng khu vực này có sự đa dạng cao về loài dơi. Những phát hiện này không chỉ có giá trị trong việc bảo tồn mà còn có thể áp dụng vào các chương trình giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn thiên nhiên.

4.1. Đa dạng loài dơi tại Kim Hỷ

Nghiên cứu đã ghi nhận được nhiều loài dơi khác nhau, mỗi loài có vai trò riêng trong hệ sinh thái dơi. Việc bảo tồn các loài này là rất quan trọng để duy trì sự cân bằng sinh thái trong khu vực.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào bảo tồn

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chương trình bảo tồn hiệu quả hơn. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của dơi trong bảo tồn thiên nhiên sẽ giúp bảo vệ các loài này tốt hơn.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho nghiên cứu hệ dơi

Nghiên cứu hệ dơi tại khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ đã mở ra nhiều cơ hội mới cho việc bảo tồn và phát triển bền vững. Tuy nhiên, cần có những nỗ lực liên tục để bảo vệ các loài dơi và môi trường sống của chúng. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức cộng đồng và phát triển các chương trình bảo tồn hiệu quả.

5.1. Tăng cường hợp tác trong nghiên cứu

Việc hợp tác giữa các nhà khoa học, tổ chức bảo tồn và cộng đồng địa phương là rất cần thiết để bảo vệ hệ sinh thái dơi. Sự phối hợp này sẽ giúp tối ưu hóa các nguồn lực và nâng cao hiệu quả của các chương trình bảo tồn.

5.2. Đề xuất các giải pháp bảo tồn bền vững

Cần phát triển các giải pháp bảo tồn bền vững nhằm bảo vệ các loài dơi và môi trường sống của chúng. Các giải pháp này nên bao gồm việc giáo dục cộng đồng và khuyến khích các hoạt động bảo tồn tự nhiên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bộ Dơi (Chiroptera) là bộ thú có độ đa dạng loài lớn thứ hai trong lớp Thú với hơn 1.000 loài trên toàn thế giới, giữ vai trò quan trọng trong việc thụ phấn thực vật, phát tán hạt giống và kiểm soát côn trùng gây hại cho hệ sinh thái rừng. Tại Việt Nam, trước đây các nghiên cứu về thú chỉ ghi nhận khoảng 65 đến 107 loài thuộc 31 giống và 7 họ, phần lớn chỉ dừng lại ở việc thống kê sơ bộ dựa trên đặc điểm hình thái bên ngoài mà chưa đi sâu vào đặc điểm cấu trúc hộp sọ hay đặc trưng sóng siêu âm. Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ thuộc tỉnh Bắc Kạn sở hữu tổng diện tích tự nhiên 15.416 ha, trong đó có 13.769 ha rừng tự nhiên trên núi đá vôi (chiếm 89,5%), tạo nên hệ thống hang động karst đặc thù lý tưởng cho các loài dơi trú ngụ. Tuy nhiên, áp lực từ việc canh tác nương rẫy, khai thác gỗ và săn bắt trái phép đang đe dọa nghiêm trọng sinh cảnh nơi đây.

Luận văn thạc sĩ khoa học lâm nghiệp chuyên ngành Lâm học này tập trung giải quyết mục tiêu khảo sát toàn diện thành phần loài, mô tả chi tiết chỉ số hình thái cơ thể, phân tích tần số siêu âm đặc trưng và xây dựng khóa định loại lưỡng phân hoàn chỉnh dựa trên hình thái kết hợp xương sọ. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại 7 xã vùng đệm và vùng lõi thuộc huyện Na Rì và Bạch Thông từ ngày 15/03/2006 đến ngày 29/05/2007. Kết quả mang lại ý nghĩa học thuật và thực tiễn sâu sắc khi ghi nhận 38 loài dơi (chiếm 34,9% tổng số loài dơi toàn quốc), bổ sung 2 loài mới cho khu hệ và đề xuất giải pháp trực tiếp bảo tồn 5 loài quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết phân loại học hình thái so sánh hiện đại kết hợp nguyên lý định vị sinh học bằng tiếng vang (Echolocation) do Donald Griffin khởi xướng. Hệ thống phân loại dựa trên 3 khái niệm âm học cốt lõi: tín hiệu điều biến tần số (Frequency Modulated - FM), tín hiệu tần số cố định (Constant Frequency - CF) và dạng sóng kết hợp CF-FM. Các thông số đo lường sinh học chính bao gồm: tần số đỉnh mang năng lượng lớn nhất (Peak Frequency - PF), tần số khởi đầu (Start Frequency - SF), tần số kết thúc (End Frequency - EF), thời gian phát xung (Duration - Dur) và khoảng cách giữa hai lần phát âm liên tiếp (Inter-pulse interval - IPI). Khung mô hình nghiên cứu kết nối ma trận hình thái ngoài với các chỉ số kích thước hộp sọ chuẩn tắc như chiều dài lớn nhất hộp sọ (GL), chiều dài sọ từ răng nanh đến lồi cầu chẩm (CCL), chiều dài nền sọ (CBL) và chiều dài dãy răng hàm trên (C1-M3) để xác lập tính trạng phân loại ổn định cho 5 họ dơi chính.

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa kết hợp điều tra phỏng vấn 11 nguồn tin bản địa gồm 5 cán bộ kiểm lâm và 6 thợ săn giàu kinh nghiệm. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát hàng trăm lượt ghi nhận cá thể, trong đó mỗi loài được lưu giữ 1 đến 2 mẫu vật chuẩn đối chứng để đo đạc giải phẫu sọ và kiểm định trong phòng thí nghiệm. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng tại các sinh cảnh trọng điểm như cửa hang đá vôi, lối mòn trong rừng và thung lũng nương rẫy. Công cụ bắt mẫu gồm bẫy thụ cầm kích thước 1,2 m x 1,5 m với các sợi cước cách nhau 1,5 cm và hệ thống lưới mờ (kích thước 10 x 2,5 m; 12 x 3 m; 7 x 2,5 m), vận hành liên tục từ 18h00 đến 23h00 tại 13 điểm giăng lưới ở xã Ân Tình, Kim Hỷ và Vũ Muộn.

Sóng siêu âm của từng cá thể được ghi nhận ngay trong đêm bằng phương pháp Zip line (dây cước trượt dài 20 đến 30 m kết hợp phao phát quang) thông qua máy Frequency Division, Time Expansion và đầu thu Sony MD Walkman. Dữ liệu âm thanh được giải mã bằng phần mềm chuyên dụng BatSound phiên bản 3.1 của hãng Pettersson Elektronik kết hợp xử lý số liệu trên Excel. Lý do lựa chọn kết hợp phân tích âm học và hình thái học sọ là nhằm khắc phục triệt để sai số nhận diện ở các loài dơi đồng hình có ngoại hình tương đồng, đảm bảo độ chính xác tuyệt đối khi lập khóa phân loại lưỡng phân. Timeline thực hiện kéo dài 15 tháng thực địa và 2 tháng phân tích tổng hợp (từ 30/05/2007 đến 31/07/2007).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát đã xác định được 38 loài dơi thuộc 16 giống và 5 họ tại Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ, đại diện cho cả 2 phân bộ Dơi quả (Megachiroptera) và Dơi muỗi (Microchiroptera). Họ Dơi muỗi (Vespertilionidae) chiếm ưu thế áp đảo nhất với 7 giống (chiếm 43,75%) và 18 loài (chiếm 47,40%), tiếp đến là họ Dơi lá mũi (Rhinolophidae) với 8 loài (chiếm 21,10%), họ Dơi nếp mũi (Hipposideridae) với 7 loài (chiếm 18,40%), họ Dơi quả (Pteropodidae) với 4 loài (chiếm 10,50%) và họ Dơi ma (Megadermatidae) với 1 giống, 1 loài (chiếm 2,60%).

Đặc biệt, nghiên cứu phát hiện 2 loài dơi mới bổ sung cho khu hệ dơi khu vực nghiên cứu là loài Murina tiensa và Murina sp. Khu bảo tồn cũng là nơi phân bố của 5 loài dơi quý hiếm ghi nhận trong Sách Đỏ Việt Nam ở mức bậc R (Hiếm), bao gồm Dơi thùy không đuôi (Coelops frithii), Dơi i-ô (Ia io), Dơi lá quạt (Rhinolophus paradoxolophus), Dơi mũi ống cánh lông (Harpiocephalus harpia) và Dơi tai sọ cao (Myotis siligorensis), cùng loài Rhinolophus paradoxolophus thuộc nhóm sẽ nguy cấp (VU) trong Sách Đỏ IUCN. Về phân bố sinh thái, khu vực rừng tự nhiên ghi nhận tới 35 loài (chiếm 92,10%) thuộc 15 giống (chiếm 93,80%), trong khi khu vực dân cư nông nghiệp chỉ ghi nhận 17 loài (chiếm 44,70%) thuộc 10 giống (chiếm 62,50%). Toàn bộ cấu trúc phân loại đã được hoàn thiện thành bộ khóa định loại lưỡng phân tích hợp giữa đặc điểm ngoài, cấu trúc răng sọ và dải tần số siêu âm từ 20 kHz đến trên 100 kHz.

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch lớn về độ phong phú loài giữa rừng tự nhiên và khu dân cư (tỷ lệ loài trong rừng cao gấp 2,05 lần) phản ánh mối quan hệ chặt chẽ giữa cấu trúc thảm thực vật với nơi cư trú của động vật hoang dã. Diện tích 13.769 ha rừng nguyên sinh trên núi đá vôi với độ ẩm trung bình 82% cung cấp lượng thức ăn dồi dào là côn trùng cánh cứng, bướm đêm và các loại quả rừng, đồng thời các hang sâu duy trì nhiệt độ ổn định quanh mức 21,6°C. Ngược lại, khu dân cư với 94,3% người dân làm nông nghiệp và tỷ lệ hộ nghèo 28% tạo ra áp lực săn bắn, khai phá nương rẫy, làm suy thoái 55,3% số loài dơi so với môi trường tự nhiên.

Khi so sánh với các khu bảo tồn trọng điểm, khu hệ dơi Kim Hỷ (38 loài, 16 giống, 5 họ) có mức độ phong phú tương đương Vườn Quốc gia Cúc Phương (39 loài, đạt tỷ lệ 97,40% số loài) và vượt trội so với Vườn Quốc gia Ba Bể (32 loài, tỷ lệ loài tại Ba Bể chỉ bằng 84,21% so với Kim Hỷ). Dữ liệu này chứng minh Kim Hỷ là một trong những trung tâm đa dạng sinh học dơi quan trọng nhất miền Bắc Việt Nam, chiếm tới 34,90% tổng số loài dơi trên cả nước.

Để tối ưu hóa việc trình bày kết quả nghiên cứu, dữ liệu cấu trúc thành phần loài có thể được trực quan hóa qua biểu đồ tròn thể hiện tỷ lệ % của 5 họ dơi, bảng ma trận đối chiếu 8 chỉ số kích thước sọ (GL, CCL, CBL, C1-M3) giữa các giống, và biểu đồ phổ âm thanh (Sonogram) mô tả tần số đỉnh PF và dạng sóng biến thiên FM/CF nhằm minh chứng rõ nét sự sai khác sinh học giữa các loài.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tăng cường tuần tra và xử lý nghiêm các hành vi săn bẫy dơi trái phép tại các hang đá vôi thuộc 7 xã vùng đệm (Kim Hỷ, Ân Tình, Lạng San, Lương Thượng, Côn Minh, Vũ Muộn, Cao Sơn). Chủ thể thực hiện là Hạt Kiểm lâm Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ phối hợp với Công an xã, đặt mục tiêu giảm 90% số vụ xâm hại động vật hoang dã trong giai đoạn 2008-2010.

Thứ hai, thiết lập vùng cấm khai thác và bảo vệ nghiêm ngặt các hang động trọng điểm tập trung quần thể dơi lớn như hang Ân Tình và hang Lũng Trang. Ban Quản lý Khu bảo tồn cần tiến hành cắm mốc ranh giới, lắp đặt biển cảnh báo và kiểm soát việc khai thác phân dơi trong mùa sinh sản (từ tháng 4 đến tháng 8 hàng năm), đảm bảo 100% các hang có loài quý hiếm được khoanh vùng bảo vệ trước năm 2009.

Thứ ba, triển khai các chương trình tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng và hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu kinh tế cho 5.223 lao động địa phương. Phòng Nông nghiệp huyện Na Rì và Bạch Thông cần phối hợp với Ban Quản lý Khu bảo tồn lồng ghép nguồn vốn Chương trình 135 để phát triển mô hình trồng trọt thâm canh và chăn nuôi đại gia súc trên 63,2 ha đồng cỏ, giảm áp lực sinh kế dựa vào khai thác lâm sản tự nhiên.

Thứ tư, duy trì hệ thống giám sát đa dạng sinh học định kỳ 6 tháng/lần bằng công nghệ định vị âm học sinh thái (Bioacoustics). Ban Quản lý Khu bảo tồn liên kết với Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật tổ chức đo đạc biến động tần số âm thanh và kích thước quần thể của 5 loài dơi trong Sách Đỏ, hoàn thành cơ sở dữ liệu số hóa vào năm 2010.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm chuyên gia và nhà nghiên cứu động vật học: Tiếp cận nguồn dữ liệu chuẩn mực về 38 loài dơi rừng đá vôi, tham khảo bộ khóa định loại lưỡng phân chi tiết kết hợp số đo sọ và tần số siêu âm thực nghiệm để ứng dụng trong các công trình phân loại học chuyên sâu.

Cán bộ quản lý Vườn quốc gia và Khu bảo tồn thiên nhiên: Ứng dụng quy trình điều tra không xâm lấn bằng bẫy thụ cầm, lưới mờ và phương pháp ghi âm Zip line để xây dựng phương án giám sát đa dạng sinh thái định kỳ tại các sinh cảnh karst miền núi phía Bắc.

Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Lâm nghiệp, Sinh thái học: Sử dụng luận văn như tài liệu học thuật mẫu mực về phương pháp luận nghiên cứu thực địa, kỹ thuật xử lý tín hiệu âm sinh học bằng phần mềm chuyên dụng và cách phân tích tương quan sinh thái học thú rừng.

Các tổ chức bảo tồn thiên nhiên phi chính phủ (như PRCF, IUCN, BirdLife): Khai thác cơ sở dữ liệu thực địa về các loài dơi quý hiếm (Murina tiensa, Rhinolophus paradoxolophus, Ia io) để thiết kế các dự án tài trợ bảo tồn sinh cảnh hang động và bảo vệ hành lang đa dạng sinh học vùng Đông Bắc.

Câu hỏi thường gặp

Phương pháp phân loại dơi bằng sóng siêu âm có ưu điểm gì vượt trội so với phương pháp đo hình thái truyền thống?
Phương pháp âm sinh học cho phép nhận diện chính xác các loài dơi đồng hình thông qua tần số đỉnh (PF) và dạng xung FM/CF mà không cần phải giết mổ lấy mẫu sọ. Điều này giúp bảo toàn nguyên vẹn số lượng cá thể trong tự nhiên và nâng cao hiệu quả giám sát sinh thái ở các địa hình núi đá dốc trên 45 độ hiểm trở.

Tại sao Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ lại có số lượng loài dơi phong phú bậc nhất Việt Nam?
Khu bảo tồn sở hữu 13.769 ha rừng tự nhiên trên núi đá vôi (chiếm 89,5% diện tích) với hệ thống hang động dày đặc và độ ẩm trung bình 82%. Vi khí hậu ổn định cùng nguồn thức ăn côn trùng phong phú quanh năm đã tạo nên môi trường sống lý tưởng cho 38 loài dơi thuộc 5 họ quần tụ.

Làm thế nào để phân biệt Dơi cáo nâu và Dơi quả lưỡi dài khi khảo sát tại thực địa?
Mặc dù có chiều dài cẳng tay tương đương (khoảng 70 đến 85 mm), Dơi cáo nâu (Rousettus leschenaulti) luôn có vuốt ở ngón tay thứ hai và không có mấu thịt hậu môn. Trong khi đó, Dơi quả lưỡi dài (Eonycteris spelaea) hoàn toàn không có vuốt ngón hai và xuất hiện hai nệm thịt đặc thù ở hai bên hậu môn.

Mức độ đa dạng loài dơi giữa rừng tự nhiên và khu dân cư tại Kim Hỷ chênh lệch như thế nào?
Khu vực rừng tự nhiên ghi nhận tới 35 loài (chiếm 92,10%) thuộc 15 giống, trong khi khu dân cư chỉ có 17 loài (chiếm 44,70%) thuộc 10 giống. Tác động từ canh tác nương rẫy và áp lực săn bắt khiến số lượng loài tại khu dân cư giảm hơn một nửa so với sinh cảnh rừng tự nhiên.

Quy trình thu sóng siêu âm bằng phương pháp Zip line được tiến hành ra sao?
Cá thể dơi sau khi bắt được gắn dây mảnh có vòng trượt kim loại trên đường dây cước dài 20 đến 30 m kết hợp phao phát quang định vị. Khi dơi bay dọc dây cước, máy thu siêu âm chuyên dụng kết nối với phần mềm BatSound 3.1 sẽ ghi nhận trọn vẹn các thông số PF, SF, EF và độ dài xung phát âm.

Kết luận

• Xác định trọn vẹn thành phần khu hệ dơi tại Khu bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ gồm 38 loài thuộc 16 giống và 5 họ, chiếm 34,90% tổng số loài dơi đã ghi nhận tại Việt Nam.
• Bổ sung 2 phát hiện khoa học quan trọng cho khu hệ là loài Murina tiensa và Murina sp., đồng thời xác lập vùng phân bố bảo tồn cho 5 loài dơi quý hiếm trong Sách Đỏ Việt Nam bậc R.
• Ứng dụng thành công phương pháp sinh thái âm học và giải phẫu hộp sọ để xây dựng bộ khóa phân loại lưỡng phân toàn diện cho 100% các họ và giống dơi trong khu vực.
• Chứng minh sinh cảnh rừng núi đá vôi nguyên sinh lưu giữ mức độ đa dạng loài vượt trội (35 loài, chiếm 92,10%) so với khu vực dân cư nông nghiệp (17 loài, chiếm 44,70%).
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược gắn liền với bảo vệ hang động, kiểm soát kiểm lâm và chuyển đổi sinh kế cho cộng đồng dân cư 7 xã vùng đệm.

Kế hoạch tiếp theo đòi hỏi Ban Quản lý Khu bảo tồn và các viện nghiên cứu mở rộng chương trình quan trắc sinh thái âm học dài hạn trong giai đoạn 2008-2015. Hãy chủ động liên hệ với các đơn vị quản lý tài nguyên rừng và tham khảo đầy đủ luận văn để chung tay bảo vệ nguồn gen động vật quý báu cùng hệ sinh thái karst độc đáo tại Kim Hỷ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé Gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp ------o0o------ §µo nh©n lîi Nghiªn cøu khu hÖ d¬i ë khu b¶o tån thiªn nhiªn Kim Hû, B¾c k¹n Chuyªn ngµnh : L©m Häc M· sè : 60.60 LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn khoa häc : GS.2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Lêi c¶m ¬n §Ó ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ sau 3 n¨m häc tËp, rÌn luyÖn trong nghiªn cøu khoa häc cña häc viªn cao häc t¹i Tr­êng §¹i häc L©m nghiÖp, ®­îc sù nhÊt trÝ cña Khoa sau §¹i häc vµ Tr­êng §¹i häc L©m nghiÖp, t«i tiÕn hµnh thùc hiÖn luËn v¨n tèt nghiÖp: “Nghiªn cøu khu hÖ d¬i t¹i Khu b¶o tån thiªn nhiªn Kim Hû, B¾c K¹n”, víi sù h­íng dÉn khoa häc cña GS. Lª Vò Kh«i - Khoa sinh häc- Tr­êng §¹i häc Khoa häc Tù nhiªn - §¹i häc Quèc gia Hµ Néi. §Ó hoµn thµnh luËn v¨n tèt nghiÖp nµy, t«i ®· nhËn ®­îc rÊt nhiÒu sù gióp ®ì cña tÊt c¶ c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o, c¸c nhµ chuyªn m«n trong suèt thêi gian häc tËp t¹i tr­êng. §Æc biÖt lµ sù gióp ®ì trùc tiÕp cña thÇy Lª Vò Kh«i trong c¶ qu¸ tr×nh thùc hiÖn vµ hoµn thµnh luËn v¨n nµy.

C¶m ¬n thÇy rÊt nhiÒu! Nh©n dÞp nµy, t«i xin bµy tá lêi c¶m ¬n tíi Ban gi¸m hiÖu, Khoa sau §¹i häc - Tr­êng §¹i häc L©m nghiÖp; Tr­êng §¹i häc Khoa häc Tù nhiªn Hµ Néi; Tr­êng §¹i Häc T©y B¾c; ViÖn Sinh th¸i Tµi nguyªn Sinh vËt; Tæ chøc PRCF, Ban qu¶n lÝ Khu b¶o tån thiªn nhiªn Kim Hû vµ c¸c ®ång chÝ V­¬ng T©n Tó, NguyÔn V¨n Dòng , N«ng Xu©n Lanh ®· t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho t«i trong qu¸ tr×nh thu thËp sè liÖu, thùc hiÖn luËn v¨n. Qua ®©y t«i còng xin ch©n thµnh c¶m ¬n ThS. Vò §×nh Thèng, ¤ng Neil Furey, ®· ®ãng gãp cho ®Ò tµi nh÷ng ý kiÕn quÝ b¸u. Víi néi dung nghiªn cøu cña ®Ò tµi cßn hÕt søc míi mÎ, thiÕu nhiÒu tµi liÖu ®Ó tham kh¶o, thêi gian kh¶o s¸t t¹i thùc ®Þa ch­a nhiÒu.

B¶n th©n, víi mong muèn kÕt qu¶ ®Ò tµi gãp phÇn nhá trong viÖc nghiªn cøu khu hÖ D¬i Khu B¶o tån thiªn nhiªn Kim Hû. MÆc dï ®· cè g¾ng rÊt nhiÒu, nh­ng do thêi gian, tµi liÖu tham kh¶o vµ tr×nh ®é h¹n chÕ nªn ch¾c ch¾n ®Ò tµi kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. Chóng t«i rÊt mong nhËn ®­îc nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp cña c¸c nhµ khoa häc vµ c¸c ®ång nghiÖp ®Ó luËn v¨n tèt nghiÖp nµy ®­îc hoµn thiÖn h¬n. Xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Hµ T©y, th¸ng 8 n¨m 2007 §µo Nh©n Lîi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Danh lôc c¸c ch÷ viÕt t¾t CBL : ChiÒu dµi sä (®­îc tÝnh tõ m¶nh tr­íc x­¬ng hµm ®Õn låi cÇu chÈm C-C : Kho¶ng c¸nh gi÷a hai r¨ng nanh hµm trªn (mm) CCL : ChiÒu dµi sä (®­îc tÝnh tõ r¨ng nanh ®Õn låi cÇu chÈm) (mm).

Cr : Dµi èng ch©n (mm) Dur : Thêi gian cña mét lÇn ph¸t ©m (ms). FA : ChiÒu dµi c¸nh tay (mm) GL : ChiÒu dµi lín nhÊt cña hép sä (mm) HF : Dµi bµn ch©n sau (mm). IPI : Thêi gian b¾t ®Çu lÇn ph¸t ©m nµy ®Õn b¾t ®Çu lÇn ph¸t ©m tiÕp theo (ms). LW : BÒ réng gi÷a hai lç ë phÝa tr­íc æ m¾t (mm) ML : ChiÒu dµi hµm d­íi (mm) Mn-Mn : BÒ réng gi÷a hai r¨ng hµm cuèi cïng (mm) MW : BÒ réng gi÷a hai x­¬ng chóm (mm).

PF : TÇn sè øng víi møc n¨ng l­îng lín nhÊt (Peak frequency) P-M : ChiÒu dµi d·y r¨ng hµm (mm) SD : S¸ch §á ViÖt Nam SF : TÇn sè b¾t ®Çu ph¸t ©m cña con vËt (KHz) T : ChiÒu dµi ®u«i ®­îc tÝnh tõ mót ®u«i ®Õn gi÷a hËu m«n (mm).