Nghiên cứu giáo dục và đào tạo nông nghiệp tại Nghệ An

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu đặc điểm cấu trúc của một số quần xã thực vật rừng ở các kiểu rừng làm cơ sở đề xuất, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Người hướng dẫn: PGS.TS: Hoàng Kim Ngọc
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Cấu Trúc Của Một Số Quần Xã Thực Vật Rừng Ở Các Kiểu Rừng Làm Sạch
• Loại tài liệu: luận văn thực tập khoa học lâm nghiệp
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Nghệ An

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Trên thế giới. Nghiên cứu cấu trúc rừng
• 1.2. Về nghiên cứu tầng thớ trong rừng nhiệt đới
• 1.3. Về nghiên cứu dạng sống và đa dạng sinh học
• 1.4. Về phân loại rừng
• 1.5. Về nghiên cứu đặc điểm cấu trúc rừng

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Giáo Dục Nông Nghiệp Nghệ An

Giáo dục và đào tạo nông nghiệp đóng vai trò then chốt trong sự phát triển nông thôn bền vững tại Nghệ An. Bài viết này cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình giáo dục nông nghiệp Nghệ An, bao gồm các cơ sở đào tạo, chương trình giảng dạy, và những đóng góp của hoạt động nghiên cứu khoa học nông nghiệp Nghệ An vào sự phát triển của ngành. Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông nghiệp Nghệ An là yếu tố quyết định để ứng dụng hiệu quả nông nghiệp công nghệ cao Nghệ An và thúc đẩy kinh tế nông nghiệp Nghệ An. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp để cải thiện hệ thống giáo dục nông nghiệp tại địa phương.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Giáo Dục Nông Nghiệp Nghệ An

Giáo dục nông nghiệp tại Nghệ An có lịch sử lâu đời, bắt nguồn từ các trường dạy nghề truyền thống. Qua các giai đoạn phát triển, hệ thống cơ sở đào tạo nông nghiệp Nghệ An đã không ngừng được mở rộng và nâng cấp. Hiện nay, tỉnh có nhiều trường đại học, cao đẳng, trung cấp và các trung tâm dạy nghề nông nghiệp, đáp ứng nhu cầu đào tạo đa dạng của người dân. Sự phát triển này gắn liền với các chính sách giáo dục nông nghiệp Nghệ An của nhà nước và địa phương, nhằm thúc đẩy phát triển nông thôn Nghệ An.

1.2. Vai Trò Của Giáo Dục Nông Nghiệp Với Nông Thôn Nghệ An

Giáo dục nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao trình độ dân trí và kỹ năng sản xuất cho người dân nông thôn Nghệ An. Thông qua các chương trình đào tạo, người nông dân được trang bị kiến thức về kỹ thuật canh tác tiên tiến, quản lý kinh tế hiệu quả, và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào nông nghiệp Nghệ An. Điều này góp phần tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, và nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của nông nghiệp địa phương.

II. Thực Trạng Đào Tạo Nghề Nông Nghiệp Tại Nghệ An

Mặc dù có nhiều tiến bộ, thực trạng giáo dục nông nghiệp Nghệ An vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Chất lượng đào tạo chưa đồng đều, chương trình giảng dạy còn nặng về lý thuyết, thiếu tính thực tiễn. Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học còn lạc hậu, chưa đáp ứng được yêu cầu của nông nghiệp công nghệ cao. Sự liên kết giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp còn yếu, gây khó khăn cho việc thực tập và tìm kiếm việc làm của sinh viên. Cần có những giải pháp đồng bộ để nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông nghiệp Nghệ An.

2.1. Đánh Giá Chất Lượng Chương Trình Đào Tạo Nông Nghiệp

Chất lượng chương trình đào tạo nông nghiệp tại Nghệ An cần được đánh giá một cách khách quan và toàn diện. Cần rà soát lại nội dung chương trình, cập nhật kiến thức mới, và tăng cường tính thực tiễn. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy tiên tiến, khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện của sinh viên là rất quan trọng. Đồng thời, cần có sự tham gia của các chuyên gia, doanh nghiệp trong quá trình xây dựng và đánh giá chương trình đào tạo.

2.2. Cơ Sở Vật Chất Và Trang Thiết Bị Dạy Học Nông Nghiệp

Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo nông nghiệp. Các cơ sở đào tạo nông nghiệp Nghệ An cần được đầu tư xây dựng và nâng cấp phòng thí nghiệm, xưởng thực hành, và các trang thiết bị hiện đại. Việc ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông vào giảng dạy cũng cần được đẩy mạnh. Điều này sẽ giúp sinh viên tiếp cận với những kiến thức và kỹ năng mới nhất trong lĩnh vực nông nghiệp.

2.3. Liên Kết Giữa Cơ Sở Đào Tạo Và Doanh Nghiệp Nông Nghiệp

Sự liên kết giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp nông nghiệp là yếu tố then chốt để nâng cao tính thực tiễn của chương trình đào tạo và tạo cơ hội việc làm cho sinh viên. Cần xây dựng các chương trình thực tập, tham quan thực tế tại các doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể tham gia vào quá trình giảng dạy, cung cấp học bổng, và tuyển dụng sinh viên sau khi tốt nghiệp. Điều này sẽ giúp sinh viên có được những kinh nghiệm thực tế và đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động.

III. Giải Pháp Nâng Cao Giáo Dục Nông Nghiệp Nghệ An

Để nâng cao chất lượng giáo dục nông nghiệp Nghệ An, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Tăng cường đầu tư cho các cơ sở đào tạo, nâng cao trình độ đội ngũ giảng viên, đổi mới chương trình giảng dạy, và tăng cường liên kết với doanh nghiệp. Đồng thời, cần có những chính sách giáo dục nông nghiệp Nghệ An phù hợp, khuyến khích người dân tham gia học tập và nâng cao trình độ. Việc phát triển nông nghiệp bền vững Nghệ An đòi hỏi một lực lượng lao động có trình độ cao và tâm huyết với nghề.

3.1. Đổi Mới Chương Trình Giảng Dạy Nông Nghiệp Thực Tiễn

Chương trình giảng dạy nông nghiệp cần được đổi mới theo hướng tăng cường tính thực tiễn và gắn liền với nhu cầu của thị trường lao động. Cần giảm bớt lý thuyết, tăng cường thực hành, và đưa các công nghệ mới vào giảng dạy. Việc sử dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện của sinh viên là rất quan trọng. Đồng thời, cần có sự tham gia của các chuyên gia, doanh nghiệp trong quá trình xây dựng và đánh giá chương trình đào tạo.

3.2. Nâng Cao Trình Độ Đội Ngũ Giảng Viên Nông Nghiệp

Đội ngũ giảng viên đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng đào tạo nông nghiệp. Cần có chính sách thu hút và giữ chân những giảng viên giỏi, có kinh nghiệm thực tế. Đồng thời, cần tạo điều kiện cho giảng viên được tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm. Việc khuyến khích giảng viên tham gia nghiên cứu khoa học và ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào giảng dạy cũng rất quan trọng.

3.3. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Trong Giáo Dục Nông Nghiệp

Hợp tác quốc tế trong giáo dục nông nghiệp là một kênh quan trọng để tiếp cận với những kiến thức và kinh nghiệm tiên tiến trên thế giới. Cần tăng cường trao đổi giảng viên, sinh viên, và các nhà khoa học với các trường đại học, viện nghiên cứu nông nghiệp hàng đầu thế giới. Việc tham gia các dự án hợp tác quốc tế, tổ chức hội thảo, và chia sẻ thông tin cũng rất quan trọng. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học nông nghiệp Nghệ An.

IV. Ứng Dụng Khoa Học Kỹ Thuật Vào Nông Nghiệp Nghệ An

Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào nông nghiệp Nghệ An là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, và khả năng cạnh tranh của ngành. Cần đẩy mạnh nghiên cứu và chuyển giao các công nghệ mới, như nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp bền vững, và nông nghiệp hữu cơ. Đồng thời, cần có những chính sách khuyến khích doanh nghiệp và người dân đầu tư vào ứng dụng khoa học kỹ thuật vào nông nghiệp.

4.1. Phát Triển Nông Nghiệp Công Nghệ Cao Tại Nghệ An

Nông nghiệp công nghệ cao có tiềm năng lớn để thay đổi diện mạo của nông nghiệp Nghệ An. Cần tập trung phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, như nhà kính, nhà lưới, tưới nhỏ giọt, và sử dụng các giống cây trồng, vật nuôi có năng suất cao, chất lượng tốt. Đồng thời, cần có những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao.

4.2. Thúc Đẩy Nông Nghiệp Bền Vững Và Nông Nghiệp Hữu Cơ

Nông nghiệp bền vững và nông nghiệp hữu cơ là xu hướng tất yếu của nông nghiệp hiện đại. Cần khuyến khích người dân áp dụng các phương pháp canh tác thân thiện với môi trường, giảm thiểu sử dụng hóa chất, và bảo vệ tài nguyên đất, nước. Đồng thời, cần xây dựng các chuỗi cung ứng sản phẩm nông nghiệp an toàn, chất lượng, và có chứng nhận. Điều này sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

V. Chính Sách Giáo Dục Nông Nghiệp Hỗ Trợ Nghệ An

Để thúc đẩy sự phát triển của giáo dục nông nghiệp Nghệ An, cần có những chính sách giáo dục nông nghiệp Nghệ An phù hợp. Cần tăng cường đầu tư cho các cơ sở đào tạo, hỗ trợ học phí cho sinh viên, và khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo. Đồng thời, cần có những chính sách hỗ trợ người dân tham gia học tập và nâng cao trình độ. Việc xây dựng một môi trường thuận lợi cho giáo dục nông nghiệp là yếu tố then chốt để phát triển nông nghiệp địa phương.

5.1. Ưu Đãi Đầu Tư Cho Cơ Sở Đào Tạo Nông Nghiệp Nghệ An

Cần có những chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, và tín dụng cho các tổ chức, cá nhân đầu tư vào xây dựng và phát triển cơ sở đào tạo nông nghiệp Nghệ An. Điều này sẽ khuyến khích các nhà đầu tư tham gia vào lĩnh vực giáo dục nông nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

5.2. Hỗ Trợ Học Phí Cho Sinh Viên Học Nông Nghiệp Tại Nghệ An

Cần có những chính sách hỗ trợ học phí, học bổng cho sinh viên theo học các ngành nông nghiệp tại các cơ sở đào tạo nông nghiệp Nghệ An. Điều này sẽ giúp thu hút sinh viên giỏi, có đam mê với nông nghiệp, và góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông nghiệp Nghệ An.

VI. Tương Lai Giáo Dục Nông Nghiệp Và Phát Triển Nghệ An

Tương lai của giáo dục nông nghiệp gắn liền với sự phát triển của nông nghiệp và nông thôn Nghệ An. Với những nỗ lực đổi mới và cải thiện, giáo dục nông nghiệp sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo ra những người lao động có trình độ cao, đáp ứng được yêu cầu của nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp bền vững. Điều này sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của Nghệ An.

6.1. Dự Báo Nhu Cầu Nguồn Nhân Lực Nông Nghiệp Nghệ An

Việc dự báo nhu cầu nguồn nhân lực nông nghiệp Nghệ An là rất quan trọng để định hướng cho công tác đào tạo. Cần phân tích xu hướng phát triển của nông nghiệp địa phương, xác định những ngành nghề có tiềm năng phát triển, và dự báo nhu cầu về số lượng và chất lượng lao động. Điều này sẽ giúp các cơ sở đào tạo điều chỉnh chương trình giảng dạy và đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động.

6.2. Định Hướng Phát Triển Giáo Dục Nông Nghiệp Đến 2030

Đến năm 2030, giáo dục nông nghiệp Nghệ An cần đạt được những mục tiêu cụ thể, như nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường tính thực tiễn, và đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động. Cần xây dựng các chương trình đào tạo tiên tiến, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông vào giảng dạy, và tăng cường liên kết với doanh nghiệp. Đồng thời, cần có những chính sách giáo dục nông nghiệp Nghệ An phù hợp, khuyến khích người dân tham gia học tập và nâng cao trình độ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp NguyÔn V¨n Sinh NguyÔn V¨n Sinh §Ò c­¬ng tèt nghiÖp (chi tiÕt) Nghiªn cøu cøu Nghiªn ®Æc ®Æc ®iÓm cÊucÊu ®iÓm tróc cña tróc mét cña sèsè mét quÇn x· quÇn x·thùc vËtthùc rõng lµm vËt c¬ ë rõng sëc¸c ®Ò kiÓu xuÊtrõng gi¶i lµm ph¸pc¬ phôc håi së ®Ò rõng xuÊt gi¶it¹i ph¸p phôcV­ên quèc håi rõng t¹igia Pï quèc V­ên M¸t –gia NghÖ An. Pï M¸t LuËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Chuyªn ngµnh: L©m Häc LuËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Chuyªn ngµnh: L©m Häc Hµ t©y, n¨m 2006 Hµ t©y, n¨m 2007 c Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ PTNT Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp NguyÔn V¨n Sinh Nghiªn cøu ®Æc ®iÓm cÊu tróc cña mét sè quÇn x· thùc vËt rõng ë c¸c kiÓu rõng lµm c¬ së ®Ò xuÊt gi¶i ph¸p phôc håi rõng t¹i V­ên quèc gia Pï M¸t – NghÖ An. Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60 62 60 LuËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn khoa häc: PGS.TS: Hoµng Kim Ngò Hµ t©y, n¨m 2007 c 1 §Æt vÊn ®Ò Rõng gi÷ vai trß quan träng kh«ng g× thay thÕ ®­îc trong nhiÒu lÜnh vùc: Phßng hé b¶o vÖ m«i tr­êng, duy tr× c©n b»ng sinh th¸i, b¶o vÖ ®a d¹ng sinh häc, b¶o tån nguån gen, t¹o c¶nh quan, cung cÊp nhiÒu lo¹i l©m s¶n thiÕt yÕu, quý gi¸ … ®¸p øng nhu cÇu ngµy cµng t¨ng cña con ng­êi. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña x· héi th× hiÓu biÕt cña con ng­êi vÒ rõng ngµy mét s©u s¾c h¬n, quan ®iÓm, môc tiªu sö dông ngµy mét ®óng ®¾n, toµn diÖn h¬n vµ c¸c biÖn ph¸p t¸c ®éng vµo rõng còng dÇn dÇn ®­îc hoµn thiÖn h¬n.Tuy nhiªn, nh÷ng ®æi míi vµ tiÕn bé ®· ch­a kÞp thêi vµ ch­a ®ñ søc ng¨n chÆn n¹n suy tho¸i rõng g©y ra tõ nh÷ng nguyªn nh©n mang tÝnh x· héi, dÉn ®Õn t×nh tr¹ng ph¸ vë c©n b»ng sinh th¸i, gi¶m ®a d¹ng sinh häc, g©y tæn h¹i tíi m«i tr­êng sèng, ®e do¹ ®Õn tÝnh m¹ng vµ tµi s¶n cña con ng­êi.

V× thÕ yªu cÇu ®Æt ra hiÖn nay cho chóng ta lµ ph¶i sö dông tµi nguyªn rõng mét c¸ch bÒn v÷ng, trong ®ã nhiÖm vô quan träng nhÊt lµ tiÕp tôc nghiªn cøu vµ kh«i phôc l¹i c¸c hÖ sinh th¸i rõng nhiÖt ®íi ®Ó duy tr× kh¶ n¨ng cung cÊp cña rõng. §Ó sö dông, qu¶n lý vµ phôc håi ®­îc c¸c hÖ sinh th¸i rõng nãi chung vµ rõng nhiÖt ®íi nãi riªng th× viÖc nghiªn cøu cÊu tróc rõng cã ý nghÜa hÕt søc quan träng. §©y lµ c¬ së khoa häc quan träng ®Ó gióp chóng ta ®­a ra c¸c biÖn ph¸p kû thuËt t¸c ®éng phï hîp theo h­íng “tiÕp cËn tù nhiªn”, lµ c¬ së t¹o nªn sù thµnh c«ng cña c«ng t¸c phôc håi rõng. Trªn quan ®iÓm sinh th¸i, ®Æc ®iÓm cÊu tróc rõng thÓ hiÖn râ nÐt nh÷ng mèi quan hÖ qua l¹i gi÷a c¸c thµnh phÇn cña hÖ sinh th¸i rõng víi nhau vµ gi÷a chóng víi m«i tr­êng.

ViÖc nghiªn cøu cÊu tróc rõng nh»m duy tr× rõng nh­ mét hÖ sinh th¸i æn ®Þnh, cã sù hµi hoµ cña c¸c nh©n tè cÊu tróc, lîi dông tèi ®a mäi tiÒm n¨ng cña ®iÒu kiÖn lËp ®Þa vµ ph¸t huy bÒn v÷ng c¸c chøc n¨ng cã lîi cña rõng c¶ vÒ kinh tÕ, x· héi vµ sinh th¸i. Tuy nhiªn, cho ®Õn nay nh÷ng nghiªn cøu vÒ cÊu tróc vÉn ch­a thÓ bao qu¸t cho mäi khu rõng, ch­a thÓ lµm næi bËt nh÷ng ®iÓn h×nh vµ ®Æc thï cña mäi lo¹i h×nh rõng ë tõng khu vùc cô thÓ. c 2 V­ên quèc gia Pï M¸t - NghÖ An ®­îc thµnh lËp ngµy 8/11/2001 theo quyÕt ®Þnh sè 174/2001/Q§ - TTg cña ChÝnh phñ víi diÖn tÝch qu¶n lý 91. Trong diÖn tÝch qu¶n lý cña V­ên quèc gia Pï M¸t cã mét diÖn tÝch kh¸ lín lµ rõng ®· qua t¸c ®éng cña con ng­êi vµ ®ang trong qu¸ tr×nh håi phôc nh­ng chÊt l­îng rõng rÊt kÐm vµ qu¸ tr×nh phôc håi chËm.

MÆt kh¸c, do ¸p lùc vÒ nhu cÇu gç ®¸p øng cho viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ, x· héi nªn c¸c ho¹t ®éng x©m lÊn, khai th¸c rõng tr¸i phÐp vÉn tiÕp diÔn ë trong V­ên lµ nguyªn nh©n chÝnh lµm cho c¸c c¸c QXTV rõng ®ang bÞ suy tho¸i dÇn, ¶nh h­ëng nghiªm träng ®Õn c«ng t¸c b¶o tån. V× vËy, bªn c¹nh viÖc t¨ng c­êng ®Çu t­, hoµn thiÖn c«ng t¸c tæ chøc vµ qu¶n lý hÖ thèng rõng ®Æc dông, th× viÖc phôc håi vµ ph¸t triÓn c¸c QXTV rõng ë ph©n khu phôc håi sinh th¸i vµ vïng ®Öm cã ý nghÜa hÕt søc quan träng, nã võa t¨ng tÝnh ®a d¹ng sinh häc vµ ®ång thêi gi¶m ®­îc ¸p lùc lªn vïng lâi cña V­ên quèc gia. §Ó phôc håi rõng ë V­ên quèc gia th× viÖc x¸c ®Þnh c¸c biÖn ph¸p kû thuËt phï hîp lµ viÖc lµm hÕt søc quan träng. X¸c ®inh c¸c biÖn ph¸p kû thuËt t¸c ®éng ph¶i dùa trªn nh÷ng hiÓu biÕt vÒ ®Æc ®iÓm l©m häc, trong ®ã ®Æc ®iÓm cÊu tróc ®­îc xem lµ c¬ së sinh th¸i quan träng nhÊt.

Tuy nhiªn, do thiÕu nh÷ng nghiªn cøu c¬ b¶n vµ hÖ thèng vÒ cÊu tróc rõng, nªn ng­êi ta hÇu nh­ ch­a gi¸m t¸c ®éng vµo rõng b»ng bÊt kú biÖn ph¸p kû thuËt nµo, hoÆc nÕu cã th× hiÖu qu¶ cña c¸c biÖn ph¸p kh«ng cao. Gi¶i ph¸p kû thuËt ¸p dông ë VQG hiÖn nay chñ yÕu lµ khoanh nu«i phôc håi tù nhiªn mµ Ýt cã biÖn ph¸p t¸c ®éng mang tÝnh ®ét ph¸ nh»m ph¸t huy tèi ®a søc s¶n xuÊt còng nh­ chøc n¨ng cã lîi kh¸c cña rõng, ®ång thêi vÉn b¶o tån ®­îc c¸c nguån gen vµ tÝnh ®a d¹ng sinh vËt nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn quý gi¸ nµy. XuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm ®ã, ®Ò tµi: “Nghiªn cøu ®Æc ®iÓm cÊu tróc cña mét sè quÇn x· thùc vËt rõng ë c¸c kiÓu rõng lµm c¬ së ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p phôc håi rõng t¹i V­ên quèc gia Pï M¸t, NghÖ An” ®­îc thùc hiÖn nh»m gãp phÇn bæ sung nh÷ng hiÓu biÕt míi vÒ ®Æc ®iÓm cÊu tróc c¸c QXTV rõng, tÝnh ®a d¹ng sinh vËt vµ h­íng ph¸t triÓn t¹i V­ên quèc gia Pï M¸t. c 3 Ch­¬ng 1 Tæng quan cña vÊn ®Ò nghiªn cøu 1.

Trªn thÕ giíi. Nghiªn cøu cÊu tróc rõng. - VÒ c¬ së sinh th¸i cña cÊu tróc rõng: Kh¸i niÖm vÒ hÖ sinh th¸i rõng ®· ®­îc lµm s¸ng tá lµ c¬ së cho viÖc nghiªn cøu c¸c nh©n tè cÊu tróc ®øng trªn quan ®iÓm sinh th¸i häc.N(1962) [1] ®· nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò vÒ c¬ së sinh th¸i häc nãi chung vµ c¬ së sinh th¸i häc trong kinh doanh rõng m­a nãi riªng, trong ®ã t¸c gi¶ ®· ®i s©u nghiªn cøu c¸c nh©n tè cÊu tróc rõng, c¸c kiÓu xö lý vÒ mÆt l©m sinh ¸p dông cho rõng m­a tù nhiªn. Theo t¸c gi¶, c¸c ph­¬ng thøc xö lý ®Òu cã hai môc tiªu râ rÖt: “Môc tiªu thø nhÊt lµ c¶i thiÖn rõng nguyªn sinh vèn th­êng hçn loµi vµ kh«ng ®ång tuæi b»ng c¸ch ®µo th¶i nh÷ng c©y qu¸ thµnh thôc vµ v« dông ®Ó t¹o kh«ng gian sèng thÝch hîp cho c¸c loµi c©y cßn l¹i sinh tr­ëng; Môc tiªu thø hai lµ t¹o lËp t¸i sinh b»ng c¸ch xóc tiÕn t¸i sinh, thùc hiÖn t¸i sinh nh©n t¹o hoÆc gi¶i phãng líp c©y t¸i sinh s½n cã ®ang ë tr¹ng th¸i ngñ ®Ó thay thÕ cho nh÷ng c©y ®· lÊy ra khái rõng trong khai th¸c hoÆc trong ch¨m sãc nu«i d­ìng rõng sau ®ã”.

Tõ ®ã t¸c gi¶ ®· ®­a ra nh÷ng tæng kÕt hÕt søc phong phó vÒ c¸c nguyªn lý t¸c ®éng xö lý c¶i thiÖn rõng m­a. R (1965) [3] ®· nghiªn cøu cÊu tróc h×nh th¸i rõng th«ng qua viÖc biÓu diÔn c¸c phÈu ®å rõng, nghiªn cøu c¸c nh©n tè cÊu tróc sinh th¸i rõng th«ng qua viÖc m« t¶ ph©n lo¹i theo c¸c kh¸i niÖm d¹ng sèng, tÇng phiÕn… Odum E. Kh¸i niÖm hÖ sinh th¸i ®­îc lµm s¸ng tá lµ c¬ së ®Ó nghiªn cøu cÊu tróc trªn quan ®iÓm sinh th¸i häc. c 4 - M« t¶ vÒ h×nh th¸i cÊu tróc rõng: rõng m­a nhiÖt ®íi víi sù ®a d¹ng vµ phong phó cña nã ®· cuèn hót nhiÒu nhµ khoa häc nghiªn cøu s©u réng nh­ Richards (1952) [53], Catinot (1965) [3].

C¸c t¸c gi¶ nµy ®i s©u vµo biÓu diÔn cÊu tróc hÝnh th¸i rõng b»ng phÈu diÖn ®å, c¸c nh©n tè cÊu tróc ®­îc m« t¶ ph©n lo¹i theo c¸c kh¸i niÖm: d¹ng sèng, tÇng phiÕn…C¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu nµy ®· ®Æt nÒn mãng quan träng cho c¸c nghiªn cøu øng dông sau nµy, mÆc dï c¸c kÕt qu¶ vÉn nÆng vÒ m« t¶ vµ ®Þnh tÝnh. - Nghiªn cøu ®Þnh l­îng cÊu tróc rõng: Khi chuyÓn ®æi nghiªn cøu ®Þnh tÝnh sang nghiªn cøu ®Þnh l­îng cÊu tróc rõng, nhiÒu t¸c gi¶ ®· sö dông c¸c c«ng thøc vµ hµm to¸n häc ®Ó m« h×nh hãa cÊu tróc rõng, x¸c ®Þnh mèi quan hÖ gi÷a c¸c nh©n tè cÊu tróc cña rõng. Nghiªn cøu ®Þnh l­îng c¸c mèi quan hÖ, cÊu tróc ë rõng nhiÖt ®íi ph¶i nãi ®Õn Rollet (1971) [54] lµ t¸c gi¶ cã nhiÒu c«ng tr×nh ®i s©u vµo lÜnh vùc vµ ®èi t­îng nµy. ¤ng ®· biÓu diÔn mèi quan hÖ gi÷a c¸c nh©n tè ®iÒu tra víi nhau b»ng c¸c hµm håi quy, kh¸i qu¸t ho¸ ph©n bè ®­êng kÝnh t¸n, ®­êng kÝnh th©n c©y d­íi d¹ng ph©n bè x¸c suÊt.

ViÖc m« pháng quy luËt ph©n bè sè c©y theo cë ®­êng kÝnh (N-D) ®­îc nhiÒu t¸c gi¶ ®Æc biÖt quan t©m, kiÓu cÊu tróc nµy th­êng ®­îc biÓu diÔn d­íi c¸c d¹ng hµm to¸n häc víi nhiÒu d¹ng ph©n bè kh¸c nhau. Balley (1973) [43] sö dông hµm Weibull biÓu diÔn cÊu tróc ®­êng kÝnh loµi Th«ng theo m« h×nh cña Schumacher vµ Coile. NhiÒu t¸c gi¶ kh¸c dïng c¸c hµm Hyperbol, Meyer, Poisson, Charlier, Logarit…®Ó m« t¶ quy luËt ph©n bè N-D. Nh×n chung c¸c nghiªn cøu vÒ cÊu tróc theo ®Þnh l­îng trªn c¬ së thèng kª sinh häc vÉn tËp trung vµo gi¶i quyÕt ph©n bè sè c©y theo cì kÝnh.

C¸c hµm to¸n häc ®­îc sö dông ®Ó m« pháng quy luËt nµy rÊt ®a d¹ng vµ phong phó. Xu h­íng nghiªn cøu c¸c quy luËt ph©n bè cña c¸c nh©n tè ®iÒu tra th«ng qua c¸c hµm to¸n häc ®Ó t×m ra hµm phï hîp nhÊt. Qua thùc tÕ nghiªn cøu th× rÊt khã cã mét hµm to¸n häc nµo cã thÓ phï hîp mét c¸ch tuyÖt ®èi c¸c quy luËt nµy cña rõng tù nhiªn. c 5 - VÒ nghiªn cøu tÇng thø trong rõng nhiÖt ®íi: ViÖc nghiªn cøu tÇng thø ë rõng nhiÖt ®íi cã nhiÒu quan ®iÓm tr¸i ng­îc nhau.

Cã t¸c gi¶ cho r»ng rõng nhiÖt ®íi chØ cã mét tÇng c©y gç mµ th«i v× kh«ng thÓ t×m thÊy ë ®©y mét giíi h¹n râ rÖt nµo trong tÇng c©y gç. Beard (1964) kh«ng thõa nhËn sù ph©n tÇng trong rõng Trinidad.