Chương 1 TONG QUAN 1. Vai rò của lượng giá kinh tế HST Lượng giá tị kinh tế mang lại những lợi ích ed về lý luận và thực tiễn. Chẳng bạn, trong các dự án đánh giá tác đông môi trường, nghiên cứu lượng giá thành tiề những tác động môi trường của một dự án phát triển lên HST cũng như cải thiện chất lượng môi trường của các dự án báo vệ môi trường sẽ giúp các nhà quản lý, cán bộ Hinh đạo tránh được những sai sốt không đồng có khi quyết định những vn đề môi trường (Constanza, Farber, Maxwell, 1989). Thông thường, các nhà quản lý.
phải đối mặt với những nhu cầu từ công chúng, công luận, phải im ra những luộn cứ có tính thuyết phục khi đưa ra những chính sich môi trường. Hiện nay, các phương pháp nghiên cứu lượng á kinh tế thường xuyên được cải nhằm cung cắp cả về cơ sở lý luận và thực tiễn đồng góp vào việc quan lý bén vững tải nguyên thiên nhiên va bảo vệ mỗi trường Lượng giá kính tế HST là một nhiệm vụ hết sức phức tạp nhưng rit cần thực hiện, đặc biệt trong bối cảnh cơ quan quản lý các cấp từ trung tương tới địa phương rất khó khăn khi đưa ra các quyết định lựa chọn những giải pháp giữa bảo vệ môi trường và phát tiễn kinh tế, Việc lượng giá môi trường hay HST sẽ rất hữu ích nếu nó được sử: đụng như một công cụ góp phin xác định những tru tiên, chính sách và hành động môi trường đối với các đự ăn bảo tn HST với các giá, chức năng của chúng Lượng giá HST có thé giúp cho các nhà quản lý tài nguyên thiên nhiên đo được. những chỉ phí đối với xã hội về những lợi ích kinh tế bị mắt trong quá tình khái há sử dụng tài nguyên. Những chỉ phí xã hội có thể được sử dụng để xác định giá trị của hành động làm giám thiểu hoặc loại bỏ tác động tới môi trường.
Ví dụ trong trường. hợp bãi biển quá đông, lợi ích xã hội có thể được tăng lên khi giảm bớt số khách hoặc mở rộng khu du lịch. Chi phí để giảm bớt sự khai thác quá mức nguồn lợi thủy sản ven. biển lại chính l lợi ích của nghề cá bên vững VVB (Pearce, Markandya, 1989) 1.
Vai trò của lượng giá giá trị kinh tẾ trong việc ra quyết định. Trong thực ¢é, khi đã nhận thức một cách rõ ring rằng nguồn tải nguyên đóng vai tr hết súc quan trọng, sone điễu này cũng chưa đủ đ chúng ta đảm bảo việc sử dạng chúng một cách khôn ngoan. Nhiều nguồn thi nguyên mỗi trường có tính phức hợp, đa chức năng và việc vô số hàng hoá và dịch vụ do các nguồn tải nguyên này 5 cung cắp tác động tới phúc lợi của nhân loại như thé nào dường đã không được hiểu hết một cách đầy di. Trong một và trường hợp, việc lim cạn kiệt hoặc phá hủy các nguồn tài nguyên môi trường có th là đáng được đánh đổi trong trong phát tiểu, trong trường hợp khác, cin “nim g hạn chế khai thác hoặc khai thức, sử dụng hợp lý các nguồn thi nguyên này.
Việc lượng giá giá tị kính tế cũng cấp cho chúng ta một công cy để hỗ trợ cho các quyết định khó khăn liên quan đến tính. bai mặt của vẫn để này ‘Vige mat các nguồn tài nguyên môi trường là một vấn dé kinh tế bởi vi các giá trì quan trọng bị mắt đi, một vải trường hợp cổ lẽ là không thể đảo ngược được, trong khi nguồn tài nguyên này bị suy thoái hay biển mắt. Mỗi một sự lựa chọn hoặc phương án cho nguồn tài nguyên môi trường - bỏ mặc nó trong hiện trạng tự. nhiên để nó bị suy thoái hoặc chuyển n sang mục dich khác - quan hệ mật thiết với giá trị được và mắt.
Việc quyết định theo đuổi mục đích sử dụng nảo đổi với một nguồn tải nguyên môi trường đã cho và cuối cùng liệu tốc độ mắt tải nguyễn hiện nay có “quá đáng” hay không, chỉ có thể được đưa ra nêu van dé được và mắt được. phân ích và đánh giá một cá đúng din, Điễu này đồi hỏi tất củ các giá tị đang thu được hoặc mắt đã dưới mỗi phương án sử dụng tài guyén phải được xem xét một cách edn thận. Việc bảo tổn hiện trang tự nhiên một khu vực cần chỉ phí trực tiếp của vige bảo tồn để thiết lập một vùng bảo vệ, điều này có nghĩa là trả công cho những người. canh gác và giám sit để bảo vệ và duy ti khu vực niy và có thé là chỉ phí để xây ‘ng một ‘ving đệm" cho cộng đồng địa phương xung quanh.
Các phương án phát triển sẽ bị hy sinh nếu việc bảo tin được lựa chọn và lợi ích phát tiễn bị mắt đi (do phương án không được duyệt sẽ là chỉ phí liên quan tinh thêm cho phương án bảo tồn. Giá trị này dé dàng xác định bởi nó thường bao gồm sản phẩm thị trường và. phần thu nhập bên hy sinh (xí dụ, thụ nhập của đánh cá và thu nhập của nông nghiệp để tồn tại, trong trường hợp vùng ĐNN). Vì thể, các chính phủ và các nhà tài trợ thường xem xét chỉ phí tổng - chi phi trực tiếp cộng thêm lợi ich phát tri ai bj mắt đi - của việc bảo tên khi lựa chon gin gia một ngu tải nguyên môi tường trong hiện trang tự nhiên hoặc có quản lý.
Tuy nhiên, một cách tgp cận trong tr phải được xem xt kh đánh giá các phương án sử dụng, phát triển nguồn tài nguyên môi trường. Ví dụ, nếu nguồn tài 6 nguyên môi trường được chuyển đổi vào mục đích sử dụng khác, không chỉ chỉ phí. trực tiếp việc chuyển đổi phải tinh vào như một phần của chỉ phí cho phương án phát triển này mã. phải tính cá giá trị mắt đi do nguồn tải nguyên đã chuyên đổi này không th sung cấp sin phẩm như trước nữa.
Điều này có thé bao gồm việc mắt di sắc chức năng mỗi trường quan trong và trong trường hợp các hệ tai nguyên phức hợp như vùng DNN là vùng có nhiễu nguồn tài nguyên sinh học quan trọng. Đăng tiếc, nhiều trong số các giá tri này của nguồn ải nguyên môi trường tự nhiền thường không được mua bán trên thị trường và do vậy, đa số chúng bị bỏ qua không tính tới trong các quyết định phat triển của nhà nước và tư nhân. Vi dụ, giá trị thị trường của các nguồn tài nguyên môi trường đã được chuyển. đổi thành một số mục đích thương mại có thể không phản ánh sự mắt lợi ích môi trường.
Các quyết định phát triển thưởng thiên về mục đích sử dụng các nguồn tài én môi trường, do vậy, việc thiếu khả năng đánh giá một cách đầy đủ hơn các. trị kinh tế của việc chuyển đổi hoặc suy thoái các nguồn ti nguyên moi trường 1 một yếu tổ cơ bản phía sau việc thiết kế các chính ách phát triển không phủ hợp. Kết qửa là có quá nhiều việc chuyển đ và khai th cái mức các nguồn tải nguyên. môi trường.
Vì sự sai sót này là đặc hữu trong các quyết định của nhà nước và tư nhân liên quan tới việc sử dụng nguồn tải nguyên môi trường - đặc biệt các nguồn. tài nguyên BN - việc đánh giá một sách diy đủ hơn lợi ích kính tế thực của các phương én sử dụng DNN khác nhau là điều en thiết Việc đánh giá là một yêu tổ trong nỗ lực nhằm cải thiện việc quản lý các nguồn tài nguyên môi trường như ĐNN. Đồng thời những nhà ra quyết định phải tính đến nhiều lợi ích cạnh tranh khi quyết định sử dựng ĐNN thể nào là tốt nhấ Việc lượng giá gid tri kinh tế có thể giúp cung cấp hông tin cho các nhà quản lý và ra quyết định nhưng chỉ với điều kiện là nếu các nhà ra quyết định nhận thức được. mục tiêu tổng quát và những hạn chế của việc lượng giá.
Mục tiêu chính của việc lượng giá nhằm hỗ trợ các quyết định quan lý ĐNN nói chung là chi ra hiệu quả kinh tế tổng quit của việc sử dụng cạnh tranh các nguồn tải nguyên DNN khác nhau. Có nghĩa là, những giả định ngầm là các nguồn tài nguyên ĐNN phải được phân bổ cho những mục đích sử dụng mang lại cái được. tổng thể hay lợi nhuận tổng thể cho xã hội, được tính bằng sự đánh giá các lợi ích kinh tế của mỗi phương án sử dụng trừ di chỉ phí của chúng. Ai là người thực chất 1 được hưởng lợi và bị thiệt hại từ một việc sử dụng ĐNN nào đó sẽ.
không phải là một bộ phận của tiêu chuẳn hiệu quả trong quá trình lượng giá. Việc lượng giá kinh tế cũng không phải là thuốc bách bệnh cho các nhà ra quyết định khi phải đưa ra có sự lựa chọn khó khăn liên quan ti việc quản lý nguồn tải nguyên ĐNN. Thường là các nhà a quyết định đã có quyết định theo đuổi chiến lược quản lý ĐNN nào đó dù chuyển đổi hay bảo tổn và đơn giản là mong muốn. lượng giá gia trị kinh tế để khẳng định lại việc lựa chọn nay là có hiệu quả hồi tố Việc lượng giá kinh tế liên quan tới việc phân bỏ các nguồn tai nguyên DNN nhằm cải thiện phúc lợi của nhân dân.
Kết quả là các lợi ích môi trưởng khác nhau cia DNN được đo bằng sự đóng góp của chúng vào việc cung cấp các sản phẩm và dich vụ có giá trị cho nhân loại. Tuy nhiên, một số thành viên của xã hội có thé tranh luận rằng các hệ ĐNN nhất định và các nguồn tải nguyên sinh vật mà nó chứa có thể có giá tị "tội hơn" vượt xa cái mà nó cỏ thể cung cắp bằng việc đáp img nhu sầu hoặc sở thích của nhân loại. Từ những triển vọng này, việc bảo vệ các nguồn ti nguyên ĐNN là một vấn dé bổn phận đạo đức hon là tính hiệu quả hoặc thậm chí phân phi công bằng. Có thể có những động cơ khác để quản lý DNN bằng phương thức đặc biệt như các cân nhắc về chính tị, Bởi vậy, các giá trì kinh tế chỉ đại điện ‘cho một loại đầu vào cho quá trình ra quyết định bên cạnh các sự cân nhắc quan trọng khác.
Tại sao các nguồn tài nguyên DNN bị đánh giá thấp trong các quyết định phat Các nguồn tài nguyên ĐNN thường dé bị tôn thương bởi các quyết định phân bổ. sai lim do bản chất ác gi tị liền quan tối nó. ĐNN là nguồn ti nguyễn da chức năng do các tinh chất nỗi bật của chúng.