Nghiên cứu giá trị kinh tế và sinh thái của cây tre trong phát triển nông nghiệp tại Quảng Trị

Chuyên khảo kinh tế phân tích Luận văn nghiên cứu một số đặc điểm hình thái sinh thái sinh trưởng và giá trị kinh tế của cây tre, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Phan Ngọc Đổng
• Người hướng dẫn: GS. Ngô Quang Đệ
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Giá Trị Kinh Tế Và Sinh Thái Của Cây Tre Trong Phát Triển Nông Nghiệp Tại Quảng Trị
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Khoa Học Lâm Nghiệp
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Tĩnh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI, SINH THÁI VÀ SINH TRƯỞNG CỦA CÂY TRE ĐIỂM TRÓC
• 2.1. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Đặc điểm hình thái của cây tre điểm tróc
• 2.2.1. Hình thái thân
• 2.2.2. Hình thái cành và phân cành
• 2.2.3. Hình thái măng và mo nang
• 2.3. Nghiên cứu sinh trưởng của cây tre điểm tróc
• 2.3.1. Theo dõi sinh trưởng của măng từ khi nhú đến khi định hình cây tre
• 2.3.2. Tuổi tre cho thu hoạch sản phẩm măng và sản lượng ổn định
• 2.3.3. Số lượng cây măng hợp lý
• 2.3.4. Mối quan hệ giữa đường kính thân cây măng và măng
• 2.4. Nghiên cứu đặc điểm sinh thái của tre điểm tróc
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ÁP DỤNG TRONG KINH DOANH TRỒNG TRE LẤY MĂNG
• 3.1. Các biện pháp kỹ thuật áp dụng trong trồng và chăm sóc
• 3.2. Sự liên quan giữa cách chăm sóc khác nhau của các hộ nông dân và sản lượng măng
• 4. CHƯƠNG 4: TÌM HIỂU GIÁ TRỊ KINH TẾ VÀ GIÁ TRỊ XÃ HỘI CỦA CÂY TRE ĐIỂM TRÓC
• 4.1. Tìm hiểu sản lượng măng của tre điểm tróc
• 4.1.1. Năm bắt đầu cho thu hoạch măng
• 4.1.2. Năm cho sản lượng măng cao và ổn định
• 4.1.3. Tỷ lệ măng có vỏ và không vỏ
• 4.1.4. Tỷ lệ giữa khối lượng măng khô và khối lượng măng tươi
• 4.2. Hiệu quả kinh tế của trồng tre điểm tróc lấy măng
• 4.2.1. Đầu tư trồng mới
• 4.2.2. Thời gian bắt đầu thu hoạch cho hiệu quả kinh tế
• 4.2.3. Thời gian hoàn vốn, tính theo thời gian thị trường hiện hành
• 4.2.4. Giá cả măng tươi và măng khô
• 4.3. Tìm hiểu về hiệu quả xã hội
• 4.3.1. Giải quyết lao động, việc làm, thu nhập, đời sống
• 4.3.2. Phát triển bền vững cây tre điểm tróc

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Giá Trị Cây Tre Quảng Trị 55 ký tự

Nghiên cứu giá trị kinh tế và sinh thái của cây tre Diềm Trúc tại Quảng Trị là một chủ đề quan trọng. Cây tre không chỉ là một phần của văn hóa làng quê Việt Nam mà còn đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Quảng Trị, với hơn 70% diện tích tự nhiên là đồi núi và cát ven biển, có tiềm năng lớn để phát triển lâm nghiệp, đặc biệt là trồng các loại cây đa mục đích và thu hoạch sớm như tre. Tre Diềm Trúc, được đưa vào trồng tại Quảng Trị từ năm 2001, đã cho thấy hiệu quả tương đối rõ ràng. Đây là loại tre trồng chuyên để lấy măng, được nhập nội từ Trung Quốc, chất lượng măng được người dân công nhận là ngon, dễ chế biến, được thị trường ưa chuộng và dễ tiêu thụ, năng suất tương đối cao, trồng một lần có thể thu hoạch nhiều lần.

1.1. Vai trò kinh tế của tre Diềm Trúc tại Quảng Trị

Tre Diềm Trúc đang dần khẳng định vị thế là một loại cây trồng có giá trị kinh tế cao tại Quảng Trị. So sánh với các loại cây nông nghiệp ngắn ngày khác trên cùng chân đất như ngô, khoai, sắn, lạc, đậu đỗ, người dân thích đưa cây tre Diềm Trúc vào thay thế. Việc nghiên cứu sâu hơn về giá trị thực tế của tre Diềm Trúc, cũng như khả năng sinh trưởng và phát triển của nó, là cần thiết để có hướng phát triển phù hợp.

1.2. Tầm quan trọng sinh thái của rừng tre Quảng Trị

Ngoài giá trị kinh tế, rừng tre còn có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường. Chúng giúp chống xói mòn đất, điều hòa nguồn nước và tạo môi trường sống cho nhiều loài động thực vật. Việc phát triển bền vững rừng tre góp phần vào bảo vệ đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu. Tre Diềm Trúc còn có vai trò rất lớn trong phòng hộ bảo vệ đất, nước, bảo vệ các công trình thủy điện, thủy lợi, chắn sóng, bảo vệ đê điều, làng mạc.

II. Phân Tích Thách Thức Trong Phát Triển Tre Bền Vững 59 ký tự

Mặc dù tre Diềm Trúc có nhiều tiềm năng phát triển tại Quảng Trị, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu thông tin và kiến thức về kỹ thuật trồng, chăm sóc và khai thác tre hiệu quả. Ngoài ra, việc thiếu các chính sách hỗ trợ và đầu tư cho ngành tre cũng là một rào cản. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, chính quyền địa phương và người dân để giải quyết những thách thức này.

2.1. Thiếu hụt kỹ thuật trồng và chăm sóc tre Diềm Trúc

Người dân Quảng Trị cần được trang bị đầy đủ kiến thức về kỹ thuật trồng, chăm sóc và khai thác tre Diềm Trúc để đạt được năng suất và chất lượng cao nhất. Các khóa đào tạo, tập huấn và chuyển giao công nghệ cần được tổ chức thường xuyên và có hệ thống.

2.2. Hạn chế về chính sách hỗ trợ và đầu tư ngành tre

Chính phủ và chính quyền địa phương cần có các chính sách hỗ trợ và đầu tư cụ thể cho ngành tre, bao gồm hỗ trợ về vốn, giống, kỹ thuật và thị trường. Việc tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị tre cũng là rất quan trọng.

2.3. Rủi ro sâu bệnh hại trên cây tre Diềm Trúc

Một vấn đề nữa là sâu bệnh hại. Cần nghiên cứu các loại sâu bệnh hại thường gặp trên cây tre Diềm Trúc và đưa ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả, an toàn và thân thiện với môi trường. Nghiên cứu và phòng ngừa sâu bệnh hại là yếu tố quan trọng để bảo vệ và phát triển bền vững vùng trồng tre.

III. Cách Nghiên Cứu Giá Trị Kinh Tế Cây Tre Diềm Trúc 57 ký tự

Nghiên cứu giá trị kinh tế của cây tre Diềm Trúc cần được thực hiện một cách toàn diện và có hệ thống. Cần đánh giá năng suất, sản lượng và chất lượng măng tre, cũng như chi phí đầu tư và lợi nhuận thu được từ việc trồng tre. Ngoài ra, cần phân tích thị trường tiêu thụ măng tre để xác định tiềm năng phát triển của ngành tre.

3.1. Đánh giá năng suất và sản lượng măng tre tại Quảng Trị

Việc đánh giá năng suất và sản lượng măng tre cần được thực hiện bằng các phương pháp khoa học và thống kê. Cần thu thập dữ liệu từ nhiều hộ nông dân và địa điểm khác nhau để có kết quả chính xác và khách quan. Cần đánh giá cả năng suất măng tươi và măng khô.

3.2. Phân tích chi phí đầu tư và lợi nhuận từ trồng tre

Cần phân tích chi tiết các khoản chi phí đầu tư ban đầu, chi phí chăm sóc và chi phí thu hoạch. Sau đó, so sánh với doanh thu từ bán măng tre để tính toán lợi nhuận thu được. Cần xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí và lợi nhuận, như giá măng, năng suất và chi phí lao động.

3.3. Nghiên cứu thị trường tiêu thụ măng tre Diềm Trúc

Cần nghiên cứu thị trường tiêu thụ măng tre Diềm Trúc cả trong và ngoài tỉnh. Cần xác định nhu cầu thị trường, giá cả và các kênh phân phối. Việc tìm kiếm thị trường xuất khẩu cũng là một hướng đi tiềm năng.

IV. Giải Pháp Phát Triển Bền Vững Rừng Tre Quảng Trị 59 ký tự

Để phát triển bền vững rừng tre tại Quảng Trị, cần có một chiến lược toàn diện và dài hạn. Chiến lược này cần tập trung vào việc nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của măng tre. Đồng thời, cần bảo vệ môi trường và đảm bảo lợi ích cho người dân địa phương.

4.1. Ứng dụng kỹ thuật tiên tiến vào trồng và chăm sóc tre

Cần ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến vào trồng và chăm sóc tre, như sử dụng giống tre chất lượng cao, áp dụng hệ thống tưới tiêu hiệu quả và phòng trừ sâu bệnh hại bằng các biện pháp sinh học. Cần hướng dẫn người dân về các biện pháp canh tác bền vững, thân thiện với môi trường.

4.2. Đầu tư vào chế biến và tiêu thụ măng tre Diềm Trúc

Cần đầu tư vào các nhà máy chế biến măng tre để tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, như măng khô, măng đóng hộp và các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ tre. Đồng thời, cần xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm măng tre Diềm Trúc trên thị trường.

4.3. Chính sách hỗ trợ phát triển ngành tre Diềm Trúc

Chính phủ và chính quyền địa phương cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho người trồng tre, như hỗ trợ về vốn, giống, kỹ thuật và thị trường. Cần tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tham gia vào chuỗi giá trị tre.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Về Giá Trị Kinh Tế Cây Tre 54 ký tự

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng cây tre Diềm Trúc có giá trị kinh tế đáng kể tại Quảng Trị. Năng suất măng tre cao, chất lượng tốt và thị trường tiêu thụ ổn định. Việc trồng tre Diềm Trúc mang lại thu nhập ổn định cho người dân địa phương và góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

5.1. Năng suất măng tre Diềm Trúc tại Quảng Trị

Năng suất măng tre Diềm Trúc ở Quảng Trị đạt trung bình X tấn/ha/năm. Với giá bán hiện tại, người dân có thể thu về Y triệu đồng/ha/năm. Việc trồng tre mang lại thu nhập ổn định hơn so với nhiều loại cây trồng khác.

5.2. Chất lượng măng tre Diềm Trúc và tiềm năng xuất khẩu

Măng tre Diềm Trúc có chất lượng tốt, đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm. Măng Diềm Trúc có tiềm năng xuất khẩu sang các thị trường lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước châu Âu.

5.3. Đóng góp của ngành tre vào kinh tế Quảng Trị

Ngành tre đóng góp Z% vào tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của tỉnh Quảng Trị. Việc phát triển ngành tre tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương và góp phần vào giảm nghèo.

VI. Tương Lai Phát Triển Cây Tre Diềm Trúc Tại Quảng Trị 59 ký tự

Với những tiềm năng và lợi thế sẵn có, cây tre Diềm Trúc có một tương lai tươi sáng tại Quảng Trị. Việc phát triển bền vững rừng tre sẽ góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống của người dân địa phương.

6.1. Cơ hội và thách thức cho ngành tre Diềm Trúc

Ngành tre Diềm Trúc có nhiều cơ hội phát triển, như nhu cầu thị trường ngày càng tăng, sự hỗ trợ của chính phủ và chính quyền địa phương, và tiềm năng xuất khẩu. Tuy nhiên, cũng có nhiều thách thức cần vượt qua, như thiếu hụt kỹ thuật, hạn chế về vốn và rủi ro về sâu bệnh hại.

6.2. Định hướng phát triển bền vững rừng tre Diềm Trúc

Việc phát triển bền vững rừng tre Diềm Trúc cần dựa trên các nguyên tắc: kinh tế, xã hội và môi trường. Cần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của măng tre, đồng thời bảo vệ môi trường và đảm bảo lợi ích cho người dân địa phương.

6.3. Kết luận và khuyến nghị cho ngành tre Diềm Trúc

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, chính quyền địa phương và người dân để phát triển bền vững ngành tre Diềm Trúc. Cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ và xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Quảng Trị sở hữu hơn 70% diện tích tự nhiên là đồi núi và cồn cát ven biển, trong đó quỹ đất lâm nghiệp có rừng đạt 178.876 ha (chiếm 37,69% diện tích tự nhiên) và diện tích đất chưa sử dụng còn tới 199.909 ha (chiếm 42,12%). Việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng từ các loại hoa màu ngắn ngày hiệu quả thấp (như ngô, khoai, sắn) sang cây lâm nghiệp đa mục đích, sinh trưởng nhanh và sớm cho thu hoạch là một đòi hỏi cấp bách nhằm xóa đói giảm nghèo cho hơn 76% dân số nông thôn toàn tỉnh.

Giống tre Điềm trúc (Dendrocalamus latiflorus Munro, hay còn gọi là Ma trúc, Bát độ) được nhập nội từ Trung Quốc và đưa vào khảo nghiệm tại Quảng Trị từ năm 2001 thông qua Trung tâm Khuyến nông - Khuyến lâm tỉnh. Đề tài luận văn thạc sĩ lâm nghiệp do học viên Phan Ngọc Đồng thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Ngô Quang Đê tại Trường Đại học Lâm nghiệp (năm 2007) tập trung giải quyết mục tiêu: Đánh giá toàn diện các đặc điểm hình thái, vật hậu học, quy luật sinh trưởng, khả năng thích ứng sinh thái và hạch toán giá trị kinh tế của cây tre Điềm trúc trên địa bàn ba huyện trọng điểm gồm Cam Lộ, Vĩnh Linh và Triệu Phong trong giai đoạn 2002 - 2007.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện rõ qua việc cung cấp hệ thống số liệu định lượng về năng suất măng thương phẩm đạt từ 11.375 kg/ha đến 12.804 kg/ha ở các mô hình thâm canh chuẩn, khẳng định tiềm năng nâng cao thu nhập cho nông hộ lên mức 40 - 50 triệu đồng/ha/năm, đồng thời gia tăng độ che phủ rừng và phòng chống xói mòn đất bền vững tại khu vực Bắc Trung Bộ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết sinh thái và sinh lý học tre trúc của GS.TS Koichiro Ueda (1960), nhấn mạnh cơ chế sinh sản vô tính đặc thù qua hệ thống thân ngầm dạng củ và quy luật cố định kích thước đường kính, chiều cao thân cây chỉ sau 30 - 110 ngày vươn khỏi mặt đất. Song song đó, đề tài kế thừa khung định mức kỹ thuật lâm sinh theo Quyết định số 51/2004/QĐ-BNN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn về quy phạm kỹ thuật gây trồng, chăm sóc và khai thác tre Điềm trúc.

Cơ sở phân tích chất lượng măng thương phẩm dựa trên các công trình nghiên cứu dinh dưỡng tre trúc của Dương Ninh Minh và Huy Triệu Mạo (1998) cùng Chu Phương Thuần (1998), xác định măng tre là loại thực phẩm giàu khoáng chất với hàm lượng nước 91,24%, protein 1,96%, năng lượng 161 - 405 Calo/gam và chứa 18 loại axit amin thiết yếu. Bốn khái niệm học thuật then chốt xuyên suốt đề tài gồm: hệ thống thân ngầm tích lũy dinh dưỡng (mắt cua), vật hậu học giai đoạn đâm chồi, hiện tượng nâng bối (nâng gốc) do sai kỹ thuật thu hái, và quy luật tương quan kích thước cây mẹ - thế hệ măng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ khảo sát thực địa tại ba mô hình trình diễn: mô hình 8 ha tại xã Vĩnh Thủy (huyện Vĩnh Linh) với 60 hộ tham gia, mô hình 5 ha tại xã Cam Hiếu (huyện Cam Lộ) với 30 hộ dân, và mô hình trang trại quy mô 2 ha tại xã Triệu Ái (huyện Triệu Phong). Phương pháp thu thập dữ liệu kết hợp điều tra đánh giá nhanh nông thôn (RRA, PRA), phát phiếu theo dõi nông hộ, đo đếm trực tiếp trên 5 bụi tiêu chuẩn cố định, mô tả kích thước 66 lá tiêu chuẩn và phân tích hóa lý 3 phẫu diện đất tại Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị.

Để xác định quy luật sinh trưởng, dung lượng mẫu $N = 62$ cặp giá trị được đo đếm chuẩn xác giữa đường kính gốc cây mẹ ($D_{00}$ tre) và đường kính gốc măng non ($D_{00}$ măng). Tác giả lựa chọn phương pháp phân tích hồi quy phi tuyến trên phần mềm SPSS để dò tìm hàm số tối ưu. Lý do chọn dạng hàm đường cong chữ S (S-curve) thay vì hàm tuyến tính vì mô hình này thỏa mãn đồng thời các tiêu chuẩn kiểm định thống kê nghiêm ngặt nhất: hệ số xác định hiệu chỉnh $R^2 = 0,6569$, hệ số tương quan $R = 0,814$, mức ý nghĩa kiểm định $F$ ($Sig. < 0,05$) và hệ số kiểm định $t$ của các tham số đều nhỏ hơn 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra và thực nghiệm kéo dài qua nhiều vụ măng đã làm sáng tỏ 4 phát hiện khoa học cốt lõi:

Quy luật vật hậu và tốc độ sinh trưởng: Vụ măng tre Điềm trúc tại Quảng Trị kéo dài liên tục từ 6 đến 7 tháng (bắt đầu từ tháng 5 và kết thúc vào tháng 11), trong đó thời điểm măng ra rộ nhất tập trung vào tháng 6 và tháng 7. Ở điều kiện độ ẩm thuận lợi, măng đạt chiều cao tối đa sau 32 - 41 ngày và hoàn thành định hình thân tre trưởng thành trong vòng 63 - 68 ngày. Tốc độ tăng trưởng chiều cao tối đa ($Z_h\ max$) đạt tới 60 cm/ngày đêm, trong khi ở điều kiện khô hạn thiếu nước tưới, chu kỳ định hình bị kéo dài lên 90 - 140 ngày và tốc độ thấp nhất ($Z_h\ min$) chỉ đạt 0,5 cm/ngày đêm.

Đặc điểm hình thái và tỷ lệ thương phẩm: Thân khí sinh tre Điềm trúc mọc cụm, thân nghiêng góc từ 5 đến 10 độ so với phương thẳng đứng, đạt chiều cao 6 - 10,6 m với 17 - 29 lóng, vách thân dày 1,0 - 1,2 cm. Phân tích trên 10 đợt thu mẫu cho thấy khối lượng măng tươi bình quân cả vỏ đạt 1,08 kg/củ với tỷ lệ sử dụng thịt măng đạt 71%. Những củ măng kích thước lớn đạt khối lượng 2,4 kg cho tỷ lệ sử dụng thịt măng lên tới 83%, cao hơn 18% so với măng nhỏ loại 0,85 kg (chỉ đạt 65%).

Mô hình hóa toán học mối quan hệ sinh học: Tác giả xây dựng thành công phương trình hồi quy mô tả liên hệ sinh trưởng giữa đường kính thân cây mẹ ($X$) và đường kính măng thương phẩm ($Y$): $$Y = \exp\left(2,844332 - \frac{4,131322}{X}\right)$$ Với giá trị đường kính cây mẹ trung bình đạt 6,3 cm (biến thiên 4,7 - 7,9 cm), đường kính măng non trung bình sinh ra đạt 8,9 cm (biến thiên 6,3 - 10,9 cm), khẳng định đường kính măng chính vụ luôn lớn hơn đường kính cây mẹ nuôi dưỡng nó.

Tác động của kỹ thuật canh tác đến năng suất: Có sự phân hóa rõ rệt về sản lượng giữa các hộ canh tác. Hộ ông Trịnh Minh Chính (Triệu Phong) tuân thủ đúng quy trình tỉa thưa, chừa 7 - 9 cây mẹ khỏe và cắt măng sâu dưới đất đạt năng suất 12.804 kg/ha; hộ ông Nguyễn Văn Đạo (Cam Lộ) đạt 11.375 kg/ha; trong khi hộ ông Trần Thanh Quang (Vĩnh Linh) bón phân không cân đối, cắt măng sát mặt đất làm nâng gốc bối tre chỉ thu được 5.662 kg/ha (năng suất sụt giảm tới 55,7% so với hộ thực hiện đúng quy trình).

Thảo luận kết quả

Sự sai khác vượt trội về năng suất giữa các hộ nông dân phản ánh trực tiếp kỹ thuật khai thác măng và điều tiết cây mẹ. Khi người thu hoạch dùng dao cắt ngang mặt đất, các mắt ngủ phía trên mặt đất bị kích thích đâm chồi, khiến thế hệ măng tiếp theo trồi cao lên không khí, hình thành hiện tượng bối tre bị nâng gốc. Ngược lại, việc đào sâu 10 cm và cắt tại vị trí eo phình của thân ngầm giúp kích thích mắt ngủ nằm sâu dưới lòng đất, duy trì hệ rễ ăn sâu và bảo toàn năng suất trên 11 tấn/ha qua các năm.

Trên các biểu đồ phân tán hồi quy và bảng phân tích mẫu đất tại 3 huyện nghiên cứu, tầng đất canh tác có độ dày lớn hơn 50 cm, thành phần cơ giới thịt nhẹ đến thịt trung bình với độ chua $pH_{KCL}$ từ 3,95 đến 4,90. Dù Quảng Trị chịu tác động khắc nghiệt của gió phơn Tây Nam từ tháng 5 đến tháng 8 với độ ẩm giảm xuống 71,3% và nhiệt độ vượt 40 độ C, cây tre Điềm trúc vẫn cho năng suất cao tương đương các mô hình tại Ba Vì (Hà Tây) và vùng ngập lũ Thanh Trì (Hà Nội) nếu nông hộ chủ động bổ sung nước tưới 2 - 3 lần/tháng vào giai đoạn khô hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát triển bền vững diện tích tre Điềm trúc lấy măng tại Quảng Trị, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp kỹ thuật và quản lý đồng bộ:

1. Chuẩn hóa kỹ thuật điều tiết thế hệ cây mẹ: Áp dụng nghiêm ngặt nguyên tắc chỉ duy trì 2 thế hệ ("cha" và "con") trong một bụi tre theo kinh nghiệm lâm sinh tiên tiến. Giữ lại ổn định từ 5 đến 7 cây mẹ sung sức, có đường kính gốc trên 6,5 cm trên mỗi bụi; đào bỏ triệt để các gốc tre già cỗi trên 3 năm tuổi vào tháng 11 hàng năm nhằm tập trung dinh dưỡng nuôi mầm măng mới, hướng tới mục tiêu duy trì năng suất vườn tre trên 12 tấn/ha từ năm thứ 3 trở đi.
2. Thực hiện quy trình bón phân 3 đợt cân đối: Thiết lập công thức bón định lượng 20 - 30 kg phân chuồng hoai mục kết hợp 2,0 kg phân NPK cho mỗi bụi tre/năm. Phân bổ chu kỳ bón làm 3 đợt rõ rệt: Đợt 1 bón toàn bộ phân chuồng sau dọn bối vào cuối tháng 11; Đợt 2 bón 1,0 kg NPK đón măng vào tháng 2 - 3; Đợt 3 bón thúc 1,0 kg NPK hòa nước tưới rãnh vào giữa mùa măng (tháng 7 - 8) để nâng tỷ lệ măng loại 1 (trên 1,0 kg/củ) đạt trên 75%.
3. Đổi mới phương pháp thu hái chống nâng gốc: Đào rãnh sâu xuống đất từ 10 đến 15 cm, sử dụng dao chuyên dụng cắt thẳng đứng tại vị trí eo phình của củ măng, cách thân ngầm cây mẹ khoảng 10 cm. Tuyệt đối loại bỏ tập quán cắt phẳng ngang mặt đất nhằm kéo dài chu kỳ khai thác kinh tế của vườn tre lên 15 - 20 năm mà không bị thoái hóa bối.
4. Mở rộng vùng quy hoạch gắn với chế biến công nghiệp: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với UBND các huyện Cam Lộ, Vĩnh Linh quy hoạch mở rộng 500 ha tre Điềm trúc trên đất dốc dưới 25 độ ven sông suối; liên kết các doanh nghiệp xây dựng cơ sở thu mua sơ chế măng tươi đóng hộp đạt chuẩn xuất khẩu sang thị trường các nước phát triển.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Kỹ sư lâm nghiệp và cán bộ khuyến nông cơ sở: Nắm vững quy chuẩn nhân giống vô tính bằng cành chiết, kỹ thuật đào hố $60 \times 60 \times 60$ cm, mật độ trồng 500 cây/ha và kỹ năng hướng dẫn nông dân xử lý hiện tượng nâng bối tre.
• Các chủ trang trại và hộ gia đình nông thôn: Tiếp cận cẩm nang hướng dẫn canh tác chi tiết từ khâu ủ phân hoai mục, kỹ thuật cắt măng đúng cách đến phương pháp hạch toán kinh tế giúp tối ưu hóa lợi nhuận đạt trên 40 triệu đồng/ha.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Lâm sinh, Nông học: Khai thác tư liệu nghiên cứu chuyên sâu về trắc lượng tre trúc, quy trình giải toán hồi quy phi tuyến dạng S-curve trên SPSS và phương pháp phân tích lý hóa phẫu diện đất.
• Cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức phát triển nông thôn: Tham chiếu căn cứ khoa học vững chắc để phê duyệt các dự án phủ xanh đất trống đồi trọc, chuyển dịch cơ cấu cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu và tạo sinh kế giảm nghèo tại miền Trung.

Câu hỏi thường gặp

Trồng tre Điềm trúc bao lâu thì bắt đầu cho thu hoạch măng thương phẩm ổn định?
Cây tre Điềm trúc nhân giống bằng hom cành bắt đầu cho thu bói từ năm thứ 2 (khoảng 3 - 5 măng/bụi, sản lượng khoảng 2 kg/bụi dùng làm thực phẩm gia đình). Từ năm thứ 3 (khoảng 28 tháng tuổi), rừng tre bước vào giai đoạn cho sản lượng thương phẩm ổn định, đạt năng suất từ 11.000 đến 13.000 kg măng tươi/ha nếu tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật.

Tại sao bắt buộc phải đào sâu xuống đất 10 cm để cắt măng thay vì cắt sát mặt đất?
Thân ngầm tre Điềm trúc mọc cụm, mầm măng mới sinh ra từ các mắt ngủ ở gốc cây mẹ. Việc đào sâu cắt tại eo phình cách thân ngầm 10 cm giúp bảo vệ các mắt ngủ dưới đất, giữ cho các thế hệ măng sau mọc sâu trong lòng đất. Cắt sát mặt đất sẽ khiến mầm ngủ phía trên phát triển trồi lên, làm nâng bối và giảm trên 50% năng suất sau 3 năm.

Khí hậu khô nóng gió phơn Tây Nam tại Quảng Trị có làm chết tre Điềm trúc không?
Cây tre Điềm trúc có biên độ sinh thái rộng, chịu được nền nhiệt cao trên 40 độ C. Tuy nhiên, thời tiết khô hạn kéo dài từ tháng 5 đến tháng 8 làm chậm quá trình đâm chồi và kéo dài thời gian tạo thân cây từ 65 ngày lên 140 ngày. Do đó, người trồng chỉ cần chủ động tưới giữ ẩm định kỳ 1 - 2 lần/tuần thì vườn tre vẫn ra măng đều và sinh trưởng tốt.

Tỷ lệ thu hồi thịt măng sau khi bóc bỏ bẹ mo đạt bao nhiêu phần trăm?
Theo kết quả cân đo thực tế qua 10 đợt mẫu, tỷ lệ thịt măng ăn được bình quân đạt 71% so với khối lượng măng cả vỏ (trung bình củ măng nặng 1,08 kg cho 0,77 kg thịt măng). Đối với những củ măng thâm canh tốt đạt khối lượng 2,4 kg, tỷ lệ thu hồi thịt măng có thể đạt tới 83%, vượt trội so với các loại tre lấy măng truyền thống.

Lượng phân bón hàng năm cho 1 ha tre Điềm trúc kinh doanh lấy măng là bao nhiêu?
Với mật độ tiêu chuẩn 500 bụi/ha, tổng lượng phân bón hàng năm cho 1 ha gồm khoảng 10 - 15 tấn phân chuồng hoai mục kết hợp 1.000 kg phân NPK. Lượng phân này được chia làm 3 kỳ bón chính: sau thu hoạch vào tháng 11 (bón toàn bộ phân chuồng), đón mầm vào tháng 2 - 3 (500 kg NPK) và thúc măng giữa vụ vào tháng 7 - 8 (500 kg NPK).

Kết luận

• Cây tre Điềm trúc (Dendrocalamus latiflorus Munro) nhập nội hoàn toàn thích nghi với điều kiện lập địa, thổ nhưỡng chua ($pH = 3,95 - 4,90$) và khí hậu khắc nghiệt tại Quảng Trị với tỷ lệ sống sau trồng đạt trên 85% - 90%.
• Cây có tốc độ tăng trưởng sinh khối rất nhanh, đạt chiều cao hoàn thiện sau 32 - 41 ngày và định hình cây hoàn chỉnh trong 63 - 68 ngày ở điều kiện đủ ẩm; mùa măng kéo dài liên tục 6 - 7 tháng trong năm.
• Thiết lập thành công phương trình hồi quy tương quan chữ S với hệ số $R = 0,814$, chứng minh kích thước cây mẹ quyết định trực tiếp đến đường kính và sản lượng măng thương phẩm của thế hệ sau.
• Thực nghiệm khẳng định các biện pháp lâm sinh gồm điều tiết 5 - 7 cây mẹ/bụi, bón phân hữu cơ kết hợp NPK 3 đợt/năm và kỹ thuật thu hái đào sâu 10 cm là điều kiện tiên quyết để đạt năng suất 11,3 - 12,8 tấn/ha, tránh hiện tượng thoái hóa nâng gốc.
• Mô hình trồng tre Điềm trúc mang lại hiệu quả kinh tế cao gấp 2 - 3 lần so với cây hoa màu ngắn ngày, đóng góp giải pháp bền vững cho công tác bảo vệ đất, phòng hộ nguồn nước và phát triển kinh tế nông thôn.

Các nhà quản lý lâm nghiệp, chủ trang trại và nông hộ quan tâm đến mô hình chuyển đổi cây trồng hiệu quả cao nên tham khảo trọn vẹn tài liệu luận văn để áp dụng quy trình kỹ thuật chuẩn xác, góp phần nâng cao thu nhập và bảo vệ tài nguyên môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc ®µo t¹o bé n«ng nghiÖp vµ ptnt Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp ***** Phan ngäc ®ång Nghiªn cøu mét sè ®Æc ®iÓm h×nh th¸i, sinh th¸i, sinh tr­ëng vµ gi¸ trÞ kinh tÕ cña c©y tre §iÒm tróc nhËp néi trång lÊy m¨ng t¹i Qu¶ng TrÞ LuËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Hµ T©y, 2007 Bé gi¸o dôc ®µo t¹o bé n«ng nghiÖp vµ ptnt Tr­êng ®¹i häc l©m nghiÖp ***** Phan ngäc ®ång Nghiªn cøu mét sè ®Æc ®iÓm h×nh th¸i, sinh th¸i, sinh tr­ëng vµ gi¸ trÞ kinh tÕ cña c©y tre §iÒm tróc nhËp néi trång lÊy m¨ng t¹i Qu¶ng TrÞ Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 LuËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn khoa häc: GS. Ng« Quang §ª Hµ T©y, 2007 1 Më ®Çu C©y tre vµ luü tre lµng lµ ®Æc tr­ng næi bËt cña v¨n hãa lµng ë n­íc ta, lµ loµi c©y ®ång hµnh víi lÞch sö d©n téc vµ lµ h×nh ¶nh quen thuéc trong t©m trÝ cña mçi ng­êi d©n ViÖt Nam mçi khi xa v¾ng quª h­¬ng. Tre tróc gÆp ë kh¾p mäi n¬i, dÔ trång, sinh tr­ëng nhanh, sím khai th¸c, dÔ chÕ biÕn vµ cã nhiÒu ®Æc tÝnh phï hîp víi yªu cÇu sö dông cña con ng­êi, nªn nã ®­îc sö dông cho nhiÒu môc ®Ých kh¸c nhau nh­ : X©y dùng, lµm nhµ cöa, chuång tr¹i, hµng rµo, thuyÒn bÌ, phao l­íi, lµm thùc phÈm, ®å trang trÝ, thuèc ch÷a bÖnh. Víi ngµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn th× tre nøa lµ nguyªn liÖu cho s¶n xuÊt bét giÊy, v¸n cãt Ðp vµ ®­îc xem nh­ lµ nguån nguyªn liÖu chÝnh nh»m thay thÕ gç gãp phÇn b¶o vÖ tµi nguyªn rõng.

§ång thêi tre nøa cßn cã vai trß rÊt lín trong phßng hé b¶o vÖ ®Êt, n­íc, b¶o vÖ c¸c c«ng tr×nh thñy ®iÖn, thñy lîi, ch¾n sãng, b¶o vÖ ®ª ®iÒu, lµng m¹c. XuÊt ph¸t tõ lîi Ých nhiÒu mÆt cña tre tróc, nh÷ng n¨m gÇn ®©y tre tróc ®­îc quan t©m chó ý nhiÒu h¬n, cã nhiÒu gièng tre nhËp néi ®­îc ®­a vµo trång thö nghiÖm nhiÒu n¬i ë n­íc ta, c¸c gièng tre nµy lµ tre ngät chñ yÕu khai th¸c m¨ng lµm thùc phÈm vµ xuÊt khÈu. Víi h¬n 70% diÖn tÝch tù nhiªn lµ ®åi nói vµ c¸t ven biÓn, ngµnh l©m nghiÖp Qu¶ng TrÞ cã vÞ trÝ rÊt quan träng trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi chung cña toµn TØnh. Sù ph¸t triÓn æn ®Þnh vµ bÒn v÷ng ngµnh l©m nghiÖp sÏ lµ c¬ së v÷ng ch¾c cho viÖc ph¸t triÓn c«ng nghiÖp chÕ biÕn gç vµ l©m s¶n trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n, sÏ lµ nh©n tè hÕt søc quan träng trong chiÕn l­îc xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo vµ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña TØnh vµ Quèc gia.

Tuy nhiªn, ngoµi nh÷ng h­íng ph¸t triÓn nguyªn liÖu cho viÖc chÕ biÕn gç, th× viÖc t×m ra nh÷ng loµi c©y l©m nghiÖp sím thu ho¹ch vµ ®a môc ®Ých nh»m h­íng ph¸t triÓn ngµnh l©m nghiÖp æn ®Þnh bÒn v÷ng lµ hÕt søc cÊp thiÕt. Trong nh÷ng n¨m võa qua Qu¶ng TrÞ ®· g©y trång vµ ph¸t triÓn mét sè loµi c©y nh­ Bêi lêi ®á, Së, QuÕ, Dã trÇm. nh­ng ch­a thÊy ®­îc hiÖu qu¶ cô 2 thÓ. C©y tre §iÒm tróc ®­îc ®­a vÒ ph¸t triÓn trªn ®Þa bµn tØnh tõ n¨m 2001 cho ®Õn nay cho thÊy ®­îc hiÖu qu¶ cña nã t­¬ng ®èi râ.

§©y lµ loµi tre trång chuyªn ®Ó lÊy m¨ng ®­îc nhËp néi tõ Trung Quèc, chÊt l­îng m¨ng ®­îc ng­êi d©n c«ng nhËn lµ ngon, dÔ chÕ biÕn, ®­îc thÞ tr­êng ­a chuéng vµ dÔ tiªu thô, n¨ng suÊt t­¬ng ®èi cao, trång mét lÇn cã thÓ thu ho¹ch nhiÒu lÇn, ®­a so s¸nh gi¸ trÞ kinh tÕ víi c¸c loµi c©y n«ng nghiÖp ng¾n ngµy kh¸c trªn cïng ch©n ®Êt nh­ Ng«, Khoai, S¾n, L¹c, §Ëu ®ç.th× ng­êi d©n thÝch ®­a c©y tre §iÒm tróc vµo thay thÕ. §Ó thÊy ®­îc gi¸ trÞ thùc cña loµi tre §iÒm tróc còng nh­ kh¶ n¨ng sinh tr­ëng ph¸t triÓn nh­ thÕ nµo tõ ®ã cã h­íng ph¸t triÓn, t«i chän ®Ò tµi: “Nghiªn cøu mét sè ®Æc ®iÓm h×nh th¸i, sinh th¸i, sinh tr­ëng vµ gi¸ trÞ kinh tÕ cña c©y tre §iÒm tróc nhËp néi trång lÊy m¨ng t¹i Qu¶ng TrÞ” 3 Ch­¬ng 1. Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1. T×nh h×nh nghiªn cøu trªn thÕ giíi M¨ng tre lµ mét lo¹i thùc phÈm s¹ch, ¨n ngon, cã gi¸ trÞ dinh d­ìng vµ cã thÓ ch÷a bÖnh, s¶n phÈm m¨ng tre cã gi¸ trÞ cao trªn thÞ tr­êng trong sö dông tiªu dïng vµ xuÊt khÈu.

V× vËy, nghiªn cøu vÒ m¨ng tre ®· ®­îc c¸c nhµ khoa häc nghiªn cøu tõ rÊt l©u. Theo tµi liÖu nghiªn cøu cña T¸c gi¶ Trung Quèc D­¬ng Ninh Minh, Huy TriÖu M¹o vÒ c©y tre §iÒm tróc: ®©y lµ loµi tre mäc côm, tre tróc lín, cã thÓ cao tíi 20 – 30m, th©n dµy tíi 1cm. VÒ ph©n tÝch gi¸ trÞ dinh d­ìng cña m¨ng §iÒm tróc: N­íc 91,24%; Pr«tªin 1,96%; Lipit 0,45%; §­êng tæng sè 2,63%; Xenlul« 0,63%; tro 0,72% ®©y lµ mét lo¹i thùc phÈm ®Çy ®ñ chÊt dinh d­ìng ®em so s¸nh víi mét sè loµi rau cñ kh¸c nh­ Khoai t©y, C¶i tr¾ng, cñ c¶i tr¾ng th× m¨ng §iÒm tróc kh«ng thua kÐm mµ cßn gi¸ trÞ cao h¬n trong hµm l­îng c¸c thµnh phÇn dinh d­ìng. (D­¬ng Ninh Minh; Huy TriÖu M¹o, “Bamboo shoots and industrialized exploitation”, 1998, NXB l©m nghiÖp Trung Quèc.

Theo t¸c gi¶ Chu Ph­¬ng ThuÇn (Trung Quèc) Nghiªn cøu tæng hîp 35 loµi tre tróc ®­a ra kÕt qu¶ chung: m¨ng t­¬i chiÕm 88 – 93% n­íc theo träng l­îng; Pr«tein 1,5 – 4%; LipÝt 0,25 – 0,95%; §­êng tæng sè 0,78 – 5,86%; Xenlul« 0,6 – 1,34%; Tro 0,66 – 1,21%; c¸c nguyªn tè vi l­îng: L©n 37 – 92ppm, Fe 4 – 9ppm, Ca 42 – 300ppm vµ nhiÖt l­îng mçi gam m¨ng t­¬ng ®­¬ng 161 – 405 Calo. M¨ng tre chøa 18 lo¹i axit amin trong ®ã cã nh÷ng axit amin kh«ng thÓ thay thÕ (Chu Ph­¬ng ThuÇn, Cultivation onduntization of bamboo, 1998, §¹i häc l©m nghiÖp Nam Kinh. C«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ “Bamboosaceae” cña Munro xuÊt b¶n n¨m 1868 lµ c«ng tr×nh ®Çu tiªn nghiªn cøu ®èi t­îng nµy. Sau ®ã, lµ c«ng tr×nh “C¸c lo¹i Bamboosaceae cña Ên §é” cña Gamble xuÊt b¶n n¨m 1896, c«ng tr×nh ®· cho biÕt chi tiÕt 151 loµi tre tróc cña Ên §é, MiÕn §iÖn, In®«nªxia, 4 Malaixia vµ ®· xuÊt b¶n thµnh c«ng c«ng tr×nh “Nh÷ng bµi häc nhá vÒ sinh lý tre nøa Ên §é”.

N¨m 1899 Troup ®· th©u tãm nh÷ng hiÓu biÕt vÒ tre nøa vµo c«ng tr×nh “Ph­¬ng ph¸p xö lý vÒ L©m häc ®èi víi c©y rõng Ên §é” cã thÓ nãi c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ sinh th¸i tre nøa ®· b¾t ®Çu tiÕn hµnh tr­íc thêi kú Gamble, Brandis vµ Troup. Mét c«ng tr×nh ®Çu tiªn cung cÊp nhiÒu th«ng tin vÒ tre nøa ph¶i kÓ ®Õn c«ng tr×nh “Rõng tre nøa” cña I.Dis ®· ®­îc FAO xuÊt b¶n n¨m 1959, c«ng tr×nh nµy c¸c t¸c gi¶ ®· tæng kÕt ®­îc c¸c nhu cÇu sinh th¸i, ®Æc tÝnh sinh vËt häc cña tre nøa nãi chung. Trung Quèc lµ n­íc cã nguån tµi nguyªn tre tróc phong phó nhÊt trªn thÕ giíi. Trung Quèc, Ên §é, NhËt B¶n lµ nh÷ng n­íc cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ ®èi t­îng nµy, ®Æc biÖt trong mÊy n¨m gÇn ®©y Trung Quèc ®· thµnh lËp trung t©m chuyªn ®Ò, chuyªn nghiªn cøu vÒ tre tróc, ®i s©u nghiªn cøu vÒ chñng lo¹i, lai t¹o gièng míi, kü thuËt kinh doanh (g©y trång, ch¨m sãc, khai th¸c.

Trong sè nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu t¹i Trung Quèc, mét c«ng tr×nh ®­îc ®¸nh gi¸ cao trong n¨m 1994 vÒ lai t¹o thµnh c«ng gi÷a loµi §¹i lôc tróc (Dendrocalamopsis daii 3)vµ Ch­ëng cao tróc (Bambusa pervariabilis) cho gièng lai, m¨ng cã n¨ng suÊt cao, chÊt l­îng tèt, lµm thùc phÈm rÊt ngon. T¹i héi th¶o Quèc tÕ vÒ tre tróc ®­îc tæ chøc t¹i Hµng Ch©u – Trung Quèc th¸ng 10/1995 mét lÇn n÷a kh¼ng ®Þnh Trung Quèc lµ n­íc cã nguån tµi nguyªn tre tróc phong phó bËc nhÊt trªn thÕ giíi víi 40 chi, kho¶ng 400 loµi, diÖn tÝch tre nøa cã trªn 7 triÖu ha (trong ®ã 4 triÖu ha lµ rõng trång tre tróc kinh tÕ, 3 triÖu ha rõng trång tre tróc trªn nói cao). ChØ tÝnh riªng kim ng¹ch xuÊt khÈu tre tróc cña Trung Quèc mçi n¨m ®¹t 240 – 250 triÖu USD. §Õn nay, tæng gi¸ trÞ s¶n phÈm tre tróc ®¹t 2,2 tû USD/n¨m.

Mét nghiªn cøu n÷a mang tÝnh chÊt nghiªn cøu c¬ b¶n vÒ tre tróc cã ý nghÜa quan träng trong kinh doanh ®èi t­îng nµy lµ c«ng tr×nh “Nghiªn cøu sinh lý tre tróc” cña GS.TS Koichiro Ueda – Tr¹i rõng thùc nghiÖm khoa häc n«ng nghiÖp Tr­êng §¹i 5 häc Tokyo – NhËt B¶n, xuÊt b¶n th¸ng 4 n¨m 1960 vµ ®­îc V­¬ng TÊn NhÞ dÞch n¨m 1976. T¸c gi¶ ®· c«ng bè trªn thÕ giíi cã 1. Trong ®ã, §«ng Nam ¸ ®­îc coi lµ vïng trung t©m ph©n bè cña tre tróc. Tre tróc sinh s¶n m¹nh vµ chñ yÕu b»ng sinh s¶n v« tÝnh ph©n nh¸nh th©n ngÇm.

Mét ®Æc ®iÓm kh¸c biÖt so víi c¸c loµi c©y th©n gç hoÆc cau dõa lµ sau khi m¨ng nh« lªn khái mÆt ®Êt trong thêi gian 30 – 110 ngµy c©y tre ®· ®Þnh h×nh vÒ ®­êng kÝnh vµ chiÒu cao, kh«ng thay ®æi cho ®Õn khi tr­ëng thµnh. N¨m 1994 tæ chøc INBAR ®­a ra danh s¸ch 19 loµi tre tróc ®­îc ­u tiªn ®­a vµo ph­¬ng h­íng hµnh ®éng Quèc tÕ vµ 18 loµi ®­îc ghi nhËn lµ quan träng, trong ®ã cã 10 loµi cã thÓ kinh doanh lÊy m¨ng. ë Th¸i Lan, tre tróc ®­îc coi lµ ®Æc s¶n rõng quan träng, cã vÞ trÝ lín trong ph¸t triÓn n«ng th«n miÒn nói. Rõng tre tróc cña hä hiÖn cßn 5 triÖu ha, chñ yÕu tËp trung ë phÝa B¾c vµ T©y B¾c Th¸i Lan, tr÷ l­îng ®¹t 13 tû c©y (Ramyorangsi, 1985 vµ 1987).

§Æc biÖt trong 5 n¨m qua ®· cã 45.000 hé gia ®×nh trång tre ®Ó lÊy m¨ng lµm thùc phÈm. M¨ng lµ thùc phÈm ngon rÊt ®­îc ­a chuéng ë nhiÒu n­íc trªn thÕ giíi (Thamminchi, 1995). KÕt qu¶ ph©n tÝch thµnh phÇn ho¸ häc m¨ng tre cña ViÖn l©m nghiÖp Trung Quèc vµ c¸c t¸c gi¶ ng­êi Th¸i Lan (Kamolsisuphara,1995) cho biÕt m¨ng tre cã nhiÒu kho¸ng chÊt vµ dinh d­ìng rÊt cã lîi cho søc khoÎ con ng­êi. Trung Quèc hµng n¨m s¶n xuÊt 1,7 triÖu tÊn m¨ng t­¬i, 120 triÖu tÊn m¨ng kh«, 200.000 tÊn m¨ng ®ãng hép; Th¸i Lan tõ nh÷ng n¨m 1992 ®· thu ho¹ch 272.667 tÊn m¨ng mçi n¨m; NhËt B¶n hµng n¨m s¶n xuÊt 150.000 tÊn m¨ng, trong khi ®ã nhu cÇu tiªu thô lªn tíi 300.

ThÞ tr­êng tiªu thô m¨ng lín nhÊt hiÖn nay lµ Hoa Kú, c¸c n­íc trong khèi G7 vµ c¸c n­íc ASEAN,. N¨m 1999 bét giÊy ®­îc s¶n xuÊt tõ tre tróc kho¶ng 1,69 triÖu tÊn, chiÕm 10,8% s¶n l­îng bét xellulose kh«ng ph¶i gç, chiÕm 0,92% tæng s¶n l­îng bét giÊy cña thÕ giíi. Ên §é ®­îc coi lµ n­íc ®øng ®Çu thÕ giíi vÒ sö 6 dông tre nøa lµm nguyªn liÖu bét giÊy, sau ®ã ®Õn Trung Quèc, Philippin, Th¸i Lan, Mianma,.