Nghiên Cứu Đô Thị Hóa và Sử Dụng Đất Đô Thị Tại Tỉnh Bắc Ninh

Bài viết phân tích quá trình đô thị hóa và sử dụng đất đô thị tại tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2005-2015, nêu bật những thay đổi và thách thức.

• Tác giả: Ngô Thị Hải Yến
• Người hướng dẫn: GS. Đỗ Thị Minh Đức
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Địa lí học
• Đề tài: Đô Thị Hóa và Sử Dụng Đất Đô Thị Tại Tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Bắc Ninh

Tóm tắt

I. Giới Thiệu Tổng Quan Nghiên Cứu Đô Thị Hóa Bắc Ninh 2024

Đô thị hóa là một xu hướng tất yếu trong phát triển kinh tế - xã hội. Hiện nay, đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, đặc biệt ở các nước đang phát triển. Dân số và số lượng đô thị trên thế giới tăng lên. Năm 2015, 53,5% dân số thế giới sống ở đô thị. Đô thị là trung tâm chính trị, kinh tế - xã hội của các quốc gia. Đô thị thúc đẩy sự phát triển của các khu vực khác. Đô thị hóa không chỉ là chỉ tiêu phản ánh sự phát triển kinh tế - xã hội mà còn ảnh hưởng đến dân cư, lao động, kinh tế và không gian đô thị. Sử dụng đất đô thị cũng chịu ảnh hưởng từ quá trình này. Đất đai trong đô thị chuyển biến mạnh mẽ nhất khi đô thị phát triển. Sự tác động từ sử dụng đất đến đô thị hóa cũng có ảnh hưởng sâu sắc đến các khu vực đang chuyển đổi từ nông thôn sang đô thị. Đây là mối quan hệ hai chiều diễn ra ở nhiều khu vực. "Đô thị hóa Bắc Ninh" là một ví dụ điển hình cho sự phát triển này, nơi mà quá trình chuyển đổi kinh tế và xã hội đã làm thay đổi cảnh quan và sử dụng đất một cách đáng kể.

1.1. Tầm Quan Trọng của Nghiên Cứu Đô Thị Hóa và Sử Dụng Đất

Nghiên cứu về đô thị hóa và "sử dụng đất đô thị Bắc Ninh" có tầm quan trọng đặc biệt trong bối cảnh hiện nay. Việc hiểu rõ các động lực và tác động của quá trình này giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra các quyết định phù hợp, đảm bảo sự phát triển bền vững cho tỉnh. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc quản lý "quy hoạch đô thị Bắc Ninh" và giải quyết các vấn đề liên quan đến "quản lý đất đai đô thị Bắc Ninh".

1.2. Mục Tiêu và Phạm Vi Nghiên Cứu Đô Thị Hóa Bắc Ninh

Mục tiêu chính của nghiên cứu này là phân tích quá trình đô thị hóa và "sử dụng đất đô thị Bắc Ninh" trong giai đoạn 2005-2015. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình này, bao gồm các chính sách, quy hoạch và tác động kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng đánh giá "tác động của đô thị hóa đến sử dụng đất Bắc Ninh" và đề xuất các giải pháp cho "sử dụng đất hiệu quả tại Bắc Ninh".

II. Thách Thức và Vấn Đề Trong Quy Hoạch Đô Thị Bắc Ninh

Mặc dù đạt nhiều thành tựu, "Đô thị hóa Bắc Ninh" vẫn đối mặt với một số thách thức. Tỷ lệ dân đô thị còn thấp so với Đồng bằng sông Hồng và cả nước. Mức độ đô thị hóa chưa tương xứng với trình độ công nghiệp hóa. Môi trường và cảnh quan ở một số khu vực còn mang tính chất nửa nông thôn, nửa đô thị. Tệ nạn xã hội ngày càng phức tạp, đặc biệt ở các khu vực mới chuyển đổi. Do đó, cần có các giải pháp đồng bộ để giải quyết các vấn đề này. Việc quản lý "quy hoạch đô thị Bắc Ninh" cần được cải thiện để đảm bảo sự phát triển bền vững và hài hòa.

2.1. Bất Cập Trong Quản Lý Đất Đai và Quy Hoạch Đô Thị

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu đồng bộ trong "quản lý đất đai đô thị Bắc Ninh". Việc quy hoạch và thực hiện quy hoạch còn nhiều bất cập, dẫn đến tình trạng sử dụng đất không hiệu quả, lãng phí tài nguyên. Bên cạnh đó, các chính sách đất đai chưa thực sự khuyến khích việc "phát triển đô thị Bắc Ninh" theo hướng bền vững và thân thiện với môi trường.

2.2. Áp Lực Lên Hạ Tầng và Môi Trường Đô Thị Bắc Ninh

Quá trình "đô thị hóa Bắc Ninh" nhanh chóng đã tạo ra áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng đô thị và môi trường. Tình trạng quá tải về giao thông, ô nhiễm môi trường, thiếu nước sạch và hệ thống xử lý chất thải chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của người dân đô thị. Cần có các giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng "hạ tầng đô thị Bắc Ninh" và bảo vệ môi trường sống cho cư dân.

2.3. Vấn đề về Biến động đất đai Bắc Ninh

Biến động đất đai là một vấn đề lớn trong quá trình đô thị hóa ở Bắc Ninh. Diện tích đất nông nghiệp giảm, đất ở đô thị tăng, nhưng việc sử dụng đất nhiều nơi chưa hiệu quả. Cần có giải pháp để sử dụng đất một cách hợp lý, tránh lãng phí và bảo vệ đất nông nghiệp. Sự biến động này cần được kiểm soát chặt chẽ để tránh ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế và xã hội địa phương. "Biến động đất đai Bắc Ninh" là một vấn đề phức tạp cần được giải quyết bằng các chính sách và quy hoạch phù hợp.

III. Phân Tích Ảnh Hưởng Đô Thị Hóa Đến Sử Dụng Đất Đô Thị Bắc Ninh

Đô thị hóa đã tác động mạnh mẽ đến "sử dụng đất đô thị Bắc Ninh". Diện tích đất đô thị tăng lên, cơ cấu sử dụng đất chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa. Mục đích sử dụng đất thay đổi, từ đất nông nghiệp sang đất công nghiệp, dịch vụ và nhà ở. "Đô thị hóa làm tăng diện tích" và chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất đô thị theo hướng công nghiệp hóa. Điều này phản ánh rõ nét sự phát triển kinh tế của tỉnh và sự thay đổi trong nhu cầu sử dụng đất.

3.1. Chuyển Đổi Mục Đích Sử Dụng Đất và Tác Động

Quá trình "chuyển đổi mục đích sử dụng đất đô thị" đã tạo ra những tác động lớn đến kinh tế - xã hội. Một mặt, nó thúc đẩy sự phát triển công nghiệp và dịch vụ, tạo ra nhiều việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Mặt khác, nó cũng gây ra những hệ lụy như mất đất nông nghiệp, ảnh hưởng đến sinh kế của người nông dân và gia tăng bất bình đẳng xã hội.

3.2. Mối Quan Hệ Giữa Phát Triển Kinh Tế và Sử Dụng Đất

Việc "sử dụng đất đô thị Bắc Ninh" có mối quan hệ mật thiết với "phát triển kinh tế Bắc Ninh". Đất đai là nguồn lực quan trọng để thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp và dịch vụ. Tuy nhiên, cần có sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, đảm bảo sự phát triển bền vững cho tỉnh. Sự phát triển các "khu công nghiệp Bắc Ninh" đã thúc đẩy quá trình đô thị hóa và sự chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

IV. Giải Pháp Quy Hoạch và Quản Lý Đô Thị Hóa Bền Vững Bắc Ninh

Để "phát triển đô thị Bắc Ninh" theo hướng bền vững, cần có các giải pháp đồng bộ về quy hoạch, quản lý và chính sách. Quy hoạch đô thị phải đảm bảo tính khoa học, đồng bộ và tầm nhìn dài hạn. Quản lý đô thị phải hiệu quả, minh bạch và dựa trên cơ sở pháp luật. Chính sách phải khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và các thành phần kinh tế vào quá trình "phát triển đô thị".

4.1. Hoàn Thiện Hệ Thống Quy Hoạch và Quản Lý Đất Đai

Cần "hoàn thiện hệ thống quy hoạch đô thị Bắc Ninh" và quản lý đất đai để đảm bảo sự phát triển hài hòa giữa các khu vực đô thị và nông thôn. Việc quy hoạch phải dựa trên cơ sở khoa học, đồng bộ và có tầm nhìn dài hạn. Quản lý đất đai phải hiệu quả, minh bạch và dựa trên cơ sở pháp luật.

4.2. Đầu Tư Nâng Cấp Hạ Tầng Đô Thị và Bảo Vệ Môi Trường

Cần "đầu tư nâng cấp hạ tầng đô thị Bắc Ninh" để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dân. Đồng thời, cần có các giải pháp bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm và sử dụng tài nguyên một cách hiệu quả. Việc phát triển giao thông công cộng, xây dựng hệ thống xử lý chất thải và bảo tồn các không gian xanh là những ưu tiên hàng đầu.

4.3. Chính sách đất đai đô thị Bắc Ninh

Xây dựng chính sách đất đai phù hợp, khuyến khích sử dụng đất hiệu quả và bảo vệ quyền lợi của người dân. Đảm bảo minh bạch trong việc giao đất, cho thuê đất và bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Điều này góp phần vào sự phát triển đô thị ổn định và bền vững. Cần có sự tham gia của người dân vào quá trình xây dựng chính sách để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. "Chính sách đất đai đô thị Bắc Ninh" cần được điều chỉnh linh hoạt để đáp ứng với sự thay đổi của tình hình kinh tế - xã hội.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Đô Thị Hóa vào Thực Tiễn Phát Triển Bắc Ninh

Nghiên cứu về "đô thị hóa" và "sử dụng đất đô thị Bắc Ninh" có ý nghĩa thực tiễn lớn trong việc định hướng "phát triển kinh tế Bắc Ninh" và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chính sách, quy hoạch và dự án phát triển đô thị phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh.

5.1. Đề Xuất Các Dự Án Phát Triển Đô Thị Tiềm Năng

Nghiên cứu này có thể được sử dụng để đề xuất các dự án phát triển đô thị tiềm năng, như khu đô thị sinh thái, khu công nghiệp công nghệ cao và trung tâm dịch vụ chất lượng cao. Các dự án này cần đảm bảo tính bền vững, thân thiện với môi trường và đáp ứng nhu cầu của người dân.

5.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý và Quy Hoạch Đô Thị

Cần "nâng cao năng lực quản lý đô thị Bắc Ninh" và quy hoạch đô thị cho đội ngũ cán bộ, công chức. Các khóa đào tạo, tập huấn và trao đổi kinh nghiệm với các chuyên gia trong và ngoài nước là cần thiết để nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng quản lý.

VI. Kết Luận và Xu Hướng Đô Thị Hóa Bắc Ninh Đến 2030

Quá trình đô thị hóa và "sử dụng đất đô thị Bắc Ninh" đang diễn ra với tốc độ nhanh chóng và tạo ra những thay đổi sâu sắc trong kinh tế - xã hội. Để "phát triển đô thị Bắc Ninh" theo hướng bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và sự tham gia của cộng đồng. Đến năm 2030, "xu hướng đô thị hóa Bắc Ninh" sẽ tiếp tục diễn ra mạnh mẽ, với sự phát triển của các đô thị vệ tinh và khu đô thị thông minh.

6.1. Tầm Nhìn Phát Triển Đô Thị Đến Năm 2030

Đến năm 2030, Bắc Ninh sẽ trở thành một tỉnh công nghiệp hiện đại, đô thị văn minh và đáng sống. Các đô thị sẽ được kết nối với nhau thông qua hệ thống giao thông hiện đại và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Chất lượng cuộc sống của người dân sẽ được nâng cao nhờ các dịch vụ công cộng chất lượng cao và môi trường sống trong lành.

6.2. Kiến Nghị và Đề Xuất Nghiên Cứu Tiếp Theo

Để tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện các giải pháp cho "phát triển đô thị Bắc Ninh", cần có sự hợp tác giữa các nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp. Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào các vấn đề như "tác động của đô thị hóa đến môi trường Bắc Ninh", "giải pháp cho sử dụng đất hiệu quả tại Bắc Ninh" và "chính sách đất đai đô thị Bắc Ninh".

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đô thị hóa (ĐTH) là một hiện tượng tất yếu của quá trình phát triển kinh tế xã hội (KT- XH) ở mỗi quốc gia. Hiện nay, ĐTH đang diễn ra với tốc độ nhanh ở nhiều quốc gia, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Dân số sống trong các đô thị và số lượng đô thị trên thế giới ngày một tăng lên.

Năm 2015, có 53,5% dân số thế giới (8,9 tỉ người) đang sống tại các đô thị. Thời điểm này, cả thế giới đã có 457 đô thị có trên 1 triệu dân [114]. Các đô thị thường là các trung tâm về chính trị, KT - XH của các quốc gia. Đô thị luôn có vai trò đầu tầu và thúc đẩy các khu vực khác trong quá trình phát triển KT - XH chung của mỗi quốc gia.

ĐTH không chỉ là một chỉ tiêu phản ánh tổng hợp sự phát triển KT - XH mà còn là một nhân tố ảnh hưởng đến một số “thành phần” KT - XH khác trong mỗi đô thị, đó là: dân cư - lao động đô thị, kinh tế đô thị và không gian đô thị. Mỗi “thành phần” trên đã biến đổi theo một quy luật riêng trong quá trình ĐTH. Sử dụng đất trong đô thị cũng không nằm ngoài quy luật đó. Đất đai trong đô thị được cho là thành phần có nhiều chuyển biến nhất khi đô thị phát triển.

Ngoài ra sự tác động từ sử dụng đất đến ĐTH theo chiều ngược lại đã ảnh hưởng sâu sắc đến những “thành phần” KT - XH trong một khu vực có phạm vi hẹp. Đó là mối quan hệ 2 chiều đã và đang diễn ra ở nhiều khu vực chuyển đổi từ nông thôn sang đô thị. Ở nước ta, ĐTH bắt đầu từ sau Đổi mới nhưng đến tận đầu thế kỉ XXI quá trình trên mới thực sự khởi sắc. ĐTH đã diễn ra trên khắp cả nước nhưng phát triển mạnh ở những địa phương đang thực hiện công nghiệp hóa (CNH) hoặc những địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi.

Tỉnh Bắc Ninh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ (KTTĐBB), có nhiều thuận lợi về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, điều kiện KT - XH. Nhờ khai thác được những lợi thế sẵn có đó nên giai đoạn 2005 - 2015 tỉnh Bắc Ninh đã đạt được những thành tựu ấn tượng trong CNH và ĐTH. Tỉ lệ dân đô thị đã tăng từ 13,5% (năm 2005) lên 28,6% (năm 2015). Tỉ trọng lao động và kinh tế phi nông nghiệp (NN) ngày càng cao trong cơ cấu lao động và cơ cấu kinh tế.

Đất đô thị tăng về diện tích và chuyển dịch trong cơ cấu sử dụng. Mạng lưới và cấu trúc không gian đô thị của tỉnh Bắc Ninh nhờ vậy cũng thay đổi cả về số lượng và chất lượng đô thị. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu trên vẫn còn một số vấn đề tồn tại đó là: tỉ lệ dân đô thị vẫn đang ở mức thấp hơn so với đồng bằng sông Hồng (ĐBSH) và cả nước, mức độ ĐTH chưa tương xứng với trình độ của CNH, môi trường và cảnh quan ở một số khu vực đô thị vẫn còn 2 mang tính chất nửa nông thôn nửa đô thị, tệ nạn xã hội ngày một phức tạp hơn, nhất là ở những khu vực mới chuyển đổi từ nông thôn sang đô thị. Vì vậy, với mong muốn hiểu sâu hơn về quá trình ĐTH, đặc biệt là mối quan hệ giữa ĐTH và sử dụng đất đô thị ở tỉnh Bắc Ninh, nghiên cứu sinh đã chọn đề tài: Đô thị hóa và sử dụng đất đô thị ở tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 2005 - 2015 làm luận án Tiến sĩ chuyên ngành Địa lí học.

Tổng quan các vấn đề nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam 2. Những nghiên cứu về đô thị hóa Những khái niệm đầu tiên về ĐTH được Cerda đưa ra vào năm 1860 khi tác giả nghiên cứu để mở rộng thành phố Barcelona, Tây Ban Nha. Cerda đã tổng kết lý thuyết chung về đô thị bao gồm 5 lĩnh vực: cơ sở công nghệ, hành chính, chính trị, luật pháp và kinh tế [dẫn theo 66]. Đầu thập kỉ 60 của thế kỉ XX, Ủy ban nghiên cứu khoa học xã hội thế giới (SSRC) đã tổng quan những nghiên cứu về đô thị.

Ngoài việc đưa ra những khái niệm về ĐTH, SSRC đã nhận định một cách toàn diện về cấu trúc, tiến trình và các giai đoạn của ĐTH theo cả thời gian và không gian. Trên cơ sở những lí luận đó, những khái niệm liên quan đến ĐTH đã ra đời trong thời kì này là: Quá độ đô thị, Đô thị hóa đảo ngược của Brian. Năm 1931 là thời điểm khởi sắc của những nghiên cứu về đô thị trên thế giới khi Đại hội địa lí quốc tế tại Paris đã đưa vấn đề phát triển chùm đô thị là một trong những nội dung nghiên cứu chính. Tiếp sau đó, các nghiên cứu về quần cư nông thôn, quần cư đô thị và sự phát triển các đô thị trên toàn thế giới đã được nghiên cứu theo nhiều khía cạnh khác nhau [86].

Trong bối cảnh khoa học kỹ thuật (KHKT) của thế giới bắt đầu phát triển, Đại hội Địa lý quốc tế lần thứ XXIII tại Matxcova (năm 1976), đã có nghiên cứu về ĐTH dưới góc độ địa lý. Từ đây, các điều kiện tự nhiên (tài nguyên đất), điều kiện KT - XH (cấu trúc của hệ thống dân cư, sự phát triển nền kinh tế và tính liên tục của nông thôn và thành thị) được đặt trong mối quan hệ mật thiết với sự phát triển của các đô thị. Những lí luận đó đã dẫn đường cho một số nghiên cứu về không gian, cơ cấu kinh tế, sự phát triển cảnh quan đô thị ở những vùng ĐTM ở một số nước Tây Âu, Hoa Kì, Canada [99] và một số nước ở châu Phi, châu Á (trong đó có Việt Nam) [105]. Theo hướng nghiên cứu trên, một số lý thuyết hiện đại về ĐTH đã tiếp tục được đưa ra trong Urban Geography - a global perspective 3 như: ĐTH ngoại vi, ĐTH quá tải, ĐTH dựa vào nguồn vốn đầu tư bên ngoài, mô hình phát triển các thành phố tiền công nghiệp (CN) và quy luật phát triển của các thành phố từ nhỏ đến lớn [103].

Dân cư, KT - XH và môi trường là những yếu tố then chốt trong các nghiên cứu về ĐTH ở nhiều quốc gia trên thế giới [108]. Sự tương tác giữa các yếu tố trên đã quyết định đến tính bền vững hay không bền vững của mỗi đô thị. Một trong những biểu hiện của ĐTH là số dân đô thị tăng nhanh, trong đó gia tăng cơ học đóng vai trò chính. Bloom đã dự đoán được xu hướng gia tăng dân số đô thị của thế giới và từ đó đưa ra một số mô hình ĐTH trên thế giới [93].

Micheal Timberlake và Alan Rabinowitz đã nhận định, CNH là nguyên nhân của dòng di cư từ nông thôn đến đô thị [110]. Những quốc gia đang ở trong giai đoạn đầu và giữa của CNH, các ngành CN chế biến sẽ phát triển mạnh trở thành nơi có lực hút dòng lao động từ các vùng nông thôn. Các thành phố như Thượng Hải, Bắc Kinh, New Deli, Bangkoc, Manila, thành phố Hồ Chí Minh (TP. Hồ Chí Minh) đang có sức rất hút mạnh với dân cư nông thôn [98,105].

Dòng di cư nông thôn - đô thị không chỉ làm thay đổi quy mô, cơ cấu dân số, lối sống dân cư mà còn làm tăng nhu cầu về đất đai trong các đô thị. Gia tăng cơ học do di cư không chỉ làm tăng số lượng lao động mà còn thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động ở các đô thị. Ở các nước phát triển như Hoa Kì, các nước Tây Âu, và một số nước châu Á (Nhật Bản, Singapore…) ĐTH đã đi vào giai đoạn ổn định nên không còn hiện tượng dịch cư theo chiều sâu. Nền kinh tế ở những quốc gia này đã đạt trình độ cao và phát triển đồng đều nên dân cư đã có xu hướng phân tán từ các đô thị lớn ra các đô thị nhỏ và các vùng ven đô [109].

Thời gian gần đây, ĐTH trở thành một vấn đề mang tính toàn cầu, nhiều tổ chức quốc tế như UNESCO, UNDP, WB, ADB đã nghiên cứu ĐTH để làm sáng tỏ những mối liên kết giữa toàn cầu hóa và ĐTH. Các thành phố đang ngày càng trở thành động lực quan trọng cho quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế ở các quốc gia và khu vực trên thế giới [91,110]. ĐTH không chỉ góp phần làm thay đổi cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỉ trọng khu vực II, khu vực III, giảm tỉ trọng khu vực I mà còn thúc đẩy kinh tế tăng trưởng kinh tế ở các đô thị. Ở Đông Nam Á, các đô thị phần lớn là các trung tâm CN và trung tâm kinh tế nên quá trình phát triển đô thị thường song song với quá trình phát triển kinh tế.

Đô thị còn là nơi chịu ảnh hưởng của toàn cầu hóa thông qua các hoạt động thương mại (TM) [105,107]. Nếu Jo Beall, Basudeb Guha và Ravi Kanbur coi kinh tế là động lực của đô thị hóa thì Nhiêu Hội Lâm coi các đô thị là trung tâm phát triển của mỗi 4 khu vực theo các cơ chế khác nhau. Vì vậy, trong Kinh tế học đô thị có những đặc điểm để nhận dạng khu kinh tế đô thị với hệ thống đô thị [46,91]. Mặt trái của ĐTH được David Drakakis nêu ra trong Third World Cities.

Ở những nước có ĐTH nhanh, nhất là những nước thuộc “thế giới thứ ba” đang phải đối mặt với nhiều vấn đề xã hội. Tình trạng thất nghiệp, thiếu nhà ở, thiếu nước sạch, ô nhiễm môi trường, chênh lệch giàu nghèo, tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng [108]. Theo Michael Pacione, các siêu đô thị ở châu Phi, châu Mỹ Latinh và châu Á tập trung nhiều lao động chân tay, lao động có thu nhập thấp nên xã hội bất ổn, bạo lực gia tăng và có nguy cơ xảy ra chiến tranh đô thị [103].L Berry đưa ra cảnh báo chiến lược phát triển kinh tế không kiểm soát, tốc độ tăng dân số nhanh hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế, cơ sở hạ tầng (CSHT) kém phát triển khiến sức chứa lãnh thổ ở nhiều đô thị quá tải. Hiện tượng ĐTH đảo ngược, ĐTH giả tạo đã xảy ra ở nhiều nước châu Á, châu Phi và Mỹ latinh khiến cho mặt trái của ĐTH ngày một thêm sâu sắc [92,108].

Sau một số nghiên cứu về thực tiễn ĐTH, các nhà địa lý người Mỹ là Kaplan, Wheeler, Holloway đã nhận thấy ĐTH cần phải song song với tái cấu trúc đô thị để khắc phục những tồn tại và chữa những căn bệnh do ĐTH mang lại [98]. Trong Ubanization - an introduction to urban geography, Paul L.