CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HOC CUA QUAN LÝ NHÀ NƯỚC VE CÂY XANH ĐÔ THỊ TREN DIA BAN CAP TINH 1.1 Cây xanh đô thị 1.1 Khái niệm cây xanh đô thị Đối với cuộc sông của con người thì cây xanh là một bộ phận không thê thiếu. Cây xanh là yếu tô tạo nên môi trường sống của con người. Hiện nay có nhiều quan niệm khác nhau về cây xanh. Cây xanh có thể được hiểu là các loại cây được trồng phục vụ cho việc đảm bảo môi trường sinh thái của con người.
Theo Nghị định 64/2010/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ, “Cây xanh đô thị” là cây xanh sử dụng công cộng, cây xanh sử dụng hạn chế và cây xanh chuyên dụng trong đô thị; Cây xanh đô thị là một bộ phận cấu thành nên cảnh quan đô thị. Như vậy việc căn cứ để xác định cây xanh đô thị là địa bàn sinh sống của các loài cây xanh đó. + Cây xanh sử dụng công cộng Cây xanh sử dụng công cộng là tất cả các loại cây xanh được trồng trên đường phố và ở khu vực sở hữu công cộng (công viên, vườn thú, vườn hoa, vườn dạo, thảm cỏ tại dải phân làn, các đài tưởng niệm, quảng trường). Loại cây xanh này được sử dụng cho mục đích chung của cộng đồng.
+ Cây xanh sử dụng hạn chế Là tất cả các loại cây xanh trong các khu ở, các công sở, trường học, đình chùa, bệnh viện, nghĩa trang, công nghiệp, kho tàng, biệt thự, nhà vườn của các tô chức, cá nhân. Loại cây xanh này chỉ được sử dụng cho một số cá nhân, tô chức. Nó không được sử dụng rộng rãi như cây xanh công cộng. + Cây xanh chuyên dụng Là các loại cây trong vườn ươm, cách ly, phòng hộ hoặc phục vụ nghiên cứu.
Loại cây xanh này chủ yếu phục vụ cho mục đích nghiên cứu, lai tạo về cây xanh. Loại cây xanh này được trồng trong các vườn ươm mà không được trồng ở các đường phố hay các công viên. Cây xanh sử dụng công cộng phải được gắn kết chung với các loại cây xanh sử dụng hạn ché, cây xanh chuyên môn, và vành dai xanh ngoài đô thi (kế cả mặt nước) thành một hệ thống hoàn chỉnh, liên tục. Ngoài ra, cây xanh đô thị có thể phân loại theo nơi trồng.
Theo cách phân loại theo nơi trồng thì cây xanh đô thị được chia thành 3 loại cơ bản: + Cây xanh công viên 10 Đây là loại cây xanh được trồng ở các công viên trong các đô thị. Loại cây xanh này là một bộ phận cầu thành của các công viên ở khu vực đô thị. Công viên là nơi có diện tích rộng, có thể bồ trí nhiều loại cây xanh khác nhau. + Cây xanh vườn hoa Đây là loại cây xanh được trồng trong các vườn hoa.
% Cây xanh đường phố Đây là loại cây xanh được trồng theo dọc các tuyến đường phố của đô thị. Loại cây xanh này được quy hoạch theo từng tuyến đường phố khác nhau. Cây xanh trên đường phố bao gồm: cây bóng mát được trồng hoặc có thê là cây mọc tự nhiên, cây trang trí, dây leo trồng trên hè phó, giải phân cách, dao giao thông.2 Đặc điểm của cây xanh đô thị Cây xanh đô thị mang những đặc điểm chung của các loại cây xanh. Tuy nhiên do gắn liền với khu vực đô thị nên cây xanh đô thị cũng có những đặc điểm riêng như: % Cây xanh đô thị gắn liền với địa bàn đô thị Cây xanh đô thị là những loại cây được trồng ở địa bàn đô thị.
Môi trường đô thị có những điểm khác biệt với môi trường ở nông thôn vì vậy đặc điểm của cây xanh đô thị cũng có những điểm khác biệt so với cây xanh ở nông thôn. Khu vực đô thị cây xanh bị giới hạn chặt chẽ theo các quy định của nhà nước về chiều cao, tán cây,. Việc trồng các loại cây xanh đô thị cũng phải phù hợp với thiết kế và quy hoạch của cơ quan nhà nước có thầm quyền. + Cây xanh đô thị gắn liền với kiến trúc, cảnh quan đô thị Vai trò của cây xanh đô thị đối với cuộc sông đô thị là hết sức chặt chẽ.
Cây xanh đô thị gắn liền với môi trường sống đô thị. Việc quy hoạch, thiết kết cây xanh đô thị gắn chặt với việc quy hoạch, thiết kết cảnh quan đô thị, với quy hoạch giao thông, quy hoạch sử dụng đất,. + Cây xanh đô thị chủ yếu do nhà nước trồng Nếu như ở địa bàn nông thôn thì cây xanh có thể do nhà nước hoặc người dân trồng, trong đó chủ yếu là do người dân trồng, thì đối với khu vực đô thị thì cây xanh chủ yếu do nhà nước trồng. Cây xanh đô thị này chủ yếu được trồng ở các con đường, các công viên hay trụ sở làm việc của các cơ quan tô chức.
Do mật độ dân số đông, vì vậy diện tích dé trồng cây xanh đô thị trong các nhà dân là không nhiêu. Đa số cây xanh đô thị được trồng ở các khu vực công cộng, dưới sự quản lý trực tiép của nhà nước hoặc các đơn vi được nhà nước ủy quyên.3 Vai trò của cây xanh đô thị Cây xanh đóng vai trò hêt sức quan trọng đôi với cuộc sông của con người cả ở vùng nông thôn và đô thị. Đôi với khu vực đô thị thì vai trò của cây xanh càng trở nên quan trọng và cân thiệt. Vai trò của cây xanh đô thị thê hiện ở các phương diện sau đây: + Cây xanh đô thị góp phan cải thiện môi trường sống đô thị Cây xanh đô thị đóng vai trò quan trọng, giúp cải thiện một cách tích cực môi trường, cải thiện khí hậu như là điều hòa nhiệt độ khi trời nang nóng mùa hè, am độ không khí, hạn chế gió mạnh.
Khu vực độ thị với nhiều nhà máy, công ty vì vậy môi trường sống thường phải đối diện với nguy cơ ô nhiễm như ô nhiễm nước, ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm không khí. Sự có mặt của cây xanh đô thị góp phần hạn chế các loại ô nhiễm trên, góp phần làm cho bầu không khí trong lành và thoáng đãng. Cây xanh đô thị góp phần hạn chế tiếng ồn, ngăn chặn ô nhiễm không khí nhờ lá cây hấp thụ bớt bụi, thanh lọc không khí qua quang hợp, làm cho môi trường đô thị ngày càng được cải thiện. + Cây xanh đô thị tạo nên cảnh quan đô thị Cây xanh là một thành phần không thê thiếu trong vấn đề thiết kế không gian, tổ chức xây dựng đô thị.
Cây xanh đô thị làm tăng giá trị thẩm mỹ cho các công trình kiến trúc đô thị thêm văn minh, hiện đại. Lợi ích đó đều nhờ vào những đặc tính của cây xanh như: hình dang, màu sắc, kết cấu và kích thước phong phú. của cây xanh. Cây xanh đô thị góp phần hướng tới một đô thị xanh, đô thị phát triển bền vững.
Sự hiện diện của cây xanh trong Thành phố là mong muốn của cư dân và người sử dụng đô thị. Với tầm vóc và tuôi thọ của mình, cây xanh đô thị là biểu tượng cho thiên nhiên giữa lòng Thành phó. Mà thiên nhiên trong thành phố là nhu cầu của xã hội vốn không ngừng tăng cao. Nhu cầu lớn này đi đôi với việc đô thị hóa tối đa lối song.
Vì vậy, thiên nhiên trở thành yếu tố chính của đô thị hiện đại. Là biêu tượng của thiên nhiên trong đô thị, cây xanh cũng có giá trị biểu tượng bồ sung. Điều đó sẽ củng c6 vị tri mà cây xanh đang có trong trí tưởng tượng chung của chúng ta va làm giàu thêm môi liên hệ tình cam g1ữa con người với cây xanh. Cây xanh đô thị dap ứng được nhiều nhu cầu thiết thực của người dân: đặc biệt là công viên cây xanh sử dụng công cộng có tô chức các loại hình hoạt động văn hóa xã hội, vui chơi giải trí, nghỉ ngơi, học tập, nghiên cứu về thiên nhiên.
Cây xanh 12 đô thị góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống đô thị. 3% Cây xanh đô thị góp phan hỗ trợ da dang sinh học Nhờ vào vóc dáng cao lớn và giá trị biểu trưng mạnh mẽ của mình, cây xanh trở thành một biểu tượng thật sự của tự nhiên trong thành phó. Cây xanh cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc phát triển môi trường tự nhiên giữa lòng đô thị. Chúng là nơi cư ngụ của các loài động, thực vật (nắm, chim, động vật gam nhắm, dơi, côn trùng.) và giúp duy trì tính liên tục sinh thái.
Sự đa dạng của các chủng loại động vật sống tại đô thị có liên quan trực tiếp với sự đa dạng các chủng loại cây trồng. Điều này chứng tỏ có mối liên hệ chặt chẽ giữa cây xanh và đa dạng sinh học ở đô thị. Nhìn chung, nếu công tác quản lý có lưu ý đến nhu cầu của cây xanh, thì cũng sẽ tác động đến chất lượng sinh cảnh, nhân tố cau thành của mảng xanh đô thị. Tóm lại, những phân tích nên trên, có thể khẳng định rằng cây xanh đô thị có vai trò quan trọng, không thể thiếu được trong việc giữ cân bằng sinh thái môi trường, kiến tạo cảnh quan, phục vụ cho nhu cau sinh hoạt của nhân dân thành phố, đặc biệt là một đô thị loại đặc biệt, một trung tâm công nghiệp, dịch vụ và đông dân.
Do đó vấn đề quy hoạch đầu tư phát triển cây xanh đô thị cho thành phó là hết sức cần thiết, đáp ứng được vấn đề xây dựng kế hoạch ngắn hạn cũng như dài hạn, có biện pháp dé giữ được dat, chủ động kêu gọi các nguồn lực trong xã hội cho đầu tư phát triển cây xanh sử dụng công cộng đô thi của các Thành phó.4 Tiêu chuẩn cây xanh đô thị + Cây xanh sử dụng công cộng Theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9257:2012 về Quy hoạch cây xanh sử dụng công cộng trong các đô thị - Tiêu chuẩn thiết kế (TCVN 9257:2012); Cây xanh sử dụng công cộng trong các đô thị được thiết kế quy hoạch gồm3 loại: - Cay xanh công viên; - Cay xanh vườn hoa; - _ Cây xanh đường phố. Cây xanh sử dụng công cộng phải được gắn kết chung với các loại cây xanh sử dụng hạn chế, cây xanh chuyên môn, và vành đai xanh ngoài đô thị (kế cả mặt nước) thành một hệ thống hoàn chỉnh, liên tục. Quy hoạch và trồng cây xanh sử dụng công cộng không được làm ảnh hưởng tới an toàn giao thông, làm hư hại công trình kiến trúc, hạ tầng, kỹ thuật đô thị, không 13 gây nguy hiêm tới người sử dụng và môi trường sông của cộng đông.