Luận văn thạc sĩ nghiên cứu dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng hán hiện đại luận văn ths ngôn ngữ học 60 22 10

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại, phân tích ngôn ngữ học chi tiết và ứng dụng thực tiễn.

• Tác giả: Vũ, Thanh Loan
• Người hướng dẫn: Ts. Hoa Ngọc Sơn
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn Ngữ Trung Quốc
• Đề tài: Nghiên Cứu Dịch Thành Phần Trạng Ngữ Trong Tiếng Hán Hiện Đại
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 前言
• 1. CHƯƠNG 1: 汉越状语与汉越翻译相关理论问题
• 1.1. 汉语状语概说
• 1.1.1. 汉语状语定义
• 1.1.2. 状语的构成
• 1.1.3. 汉语状语的分类
• 1.1.3.1. 描写性状语
• 1.1.3.2. 限制性状语
• 1.2. 越南语状语概述
• 1.2.1. 越南语状语的定义
• 1.2.2. 越南语状语的分类
• 1.3. 汉越状语语序比较
• 2. CHƯƠNG 2: 汉越状语翻译考察
• 3. CHƯƠNG 3: 越南学生汉语状语翻译的偏误考察
• 3.1. 调查目的、对象与内容
• 3.2. 调查结果与偏误的类型
• 3.3. 偏误的成因
• 3.3.1. 母语负迁移
• 3.3.2. 汉语语内负迁移
• 3.3.3. 教材中缺乏解释、学生训练不足
• 3.4. 教学建议
• 参考文献

Tóm tắt

I. Cách tổng quan nghiên cứu dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại

Nghiên cứu về dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại là một lĩnh vực quan trọng trong nghiên cứu ngữ pháp tiếng Hán hiện đại và dịch thuật. Thành phần trạng ngữ trong câu tiếng Hán đóng vai trò bổ sung, mô tả hoặc giới hạn ý nghĩa của động từ, tính từ hoặc cả câu, bao gồm các loại trạng ngữ về thời gian, địa điểm, cách thức, điều kiện, nguyên nhân, mục đích, đối tượng, phạm vi và mức độ. Việc hiểu rõ cấu trúc, chức năng và vị trí của trạng ngữ giúp nâng cao chất lượng dịch thuật, đặc biệt trong dịch từ tiếng Hán sang tiếng Việt.

Trong tiếng Hán, trạng ngữ thường đứng trước vị ngữ, có thể là một từ, cụm từ hoặc mệnh đề, và có thể được đánh dấu bằng trợ từ “地” để biểu thị trạng thái hoặc cách thức. Tuy nhiên, khi dịch sang tiếng Việt, vị trí và hình thức của trạng ngữ có sự linh hoạt hơn, do đó việc phân tích và so sánh giữa hai ngôn ngữ là cần thiết để tránh sai sót trong dịch thuật.

Nghiên cứu này dựa trên các tài liệu học thuật, văn bản văn học và giáo trình ngữ pháp tiếng Hán và tiếng Việt, nhằm phân tích sâu sắc về đặc điểm, phân loại và phương pháp dịch trạng ngữ, đồng thời khảo sát các lỗi dịch phổ biến của người học tiếng Hán là người Việt Nam.

1.1. Định nghĩa và vai trò của dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại

Trong tiếng Hán hiện đại, trạng ngữ là thành phần phụ trong câu, dùng để bổ nghĩa cho động từ hoặc tính từ, thể hiện các yếu tố như thời gian, địa điểm, cách thức, mục đích, nguyên nhân, đối tượng, phạm vi và mức độ. Việc dịch thành phần trạng ngữ đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về chức năng ngữ pháp và ngữ nghĩa của trạng ngữ trong câu gốc để chuyển tải chính xác sang tiếng Việt. Vai trò của trạng ngữ trong câu tiếng Hán là rất quan trọng, dù không phải thành phần chính, nhưng nó giúp làm rõ ý nghĩa và sắc thái của hành động hoặc trạng thái được diễn đạt.

1.2. Tổng quan các loại trạng ngữ và đặc điểm ngữ pháp tiếng Hán hiện đại

Trạng ngữ trong tiếng Hán được chia thành hai nhóm chính: trạng ngữ mô tả (描写性状语) và trạng ngữ hạn định (限制性状语). Trạng ngữ mô tả biểu thị cách thức, trạng thái của hành động hoặc chủ thể, còn trạng ngữ hạn định giới hạn về thời gian, địa điểm, phạm vi, điều kiện, nguyên nhân, mục đích, đối tượng, v.v. Các trạng ngữ có thể được tạo thành từ nhiều loại từ khác nhau như phó từ, tính từ, động từ, danh từ, cụm từ hoặc mệnh đề. Vị trí trạng ngữ trong câu tiếng Hán thường đứng trước vị ngữ, nhưng có thể linh hoạt tùy theo loại trạng ngữ và sắc thái ngữ nghĩa.

II. Phương pháp phân tích và thách thức dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại

Phân tích dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại đòi hỏi áp dụng các phương pháp ngôn ngữ học như phân tích cú pháp, so sánh ngôn ngữ, khảo sát thực nghiệm và điều tra thực tế. Các thách thức chính trong dịch trạng ngữ bao gồm sự khác biệt về vị trí trạng ngữ giữa tiếng Hán và tiếng Việt, sự đa dạng về hình thức và chức năng của trạng ngữ, cũng như các vấn đề về ngữ nghĩa và ngữ dụng.

Ngoài ra, sự khác biệt trong cấu trúc câu và thói quen ngôn ngữ của người học tiếng Hán là người Việt cũng gây ra nhiều lỗi dịch trạng ngữ phổ biến. Việc xác định chính xác phạm vi ảnh hưởng của trạng ngữ trong câu, phân biệt trạng ngữ với các thành phần khác như bổ ngữ, định ngữ, và lựa chọn phương pháp dịch phù hợp là những nhiệm vụ quan trọng để nâng cao chất lượng dịch thuật.

2.1. Phân tích ngữ pháp và so sánh cấu trúc trạng ngữ tiếng Hán và tiếng Việt

Phân tích ngữ pháp trạng ngữ trong tiếng Hán cho thấy trạng ngữ thường đứng trước vị ngữ và có thể được đánh dấu bằng trợ từ “地”. Trong khi đó, tiếng Việt là ngôn ngữ theo cấu trúc SVO với trạng ngữ có vị trí linh hoạt hơn, có thể đứng đầu câu, giữa câu hoặc cuối câu tùy theo mục đích nhấn mạnh và phong cách biểu đạt. So sánh cấu trúc trạng ngữ giữa hai ngôn ngữ giúp nhận diện các điểm tương đồng và khác biệt, từ đó đề xuất các phương pháp dịch phù hợp nhằm đảm bảo tính chính xác và tự nhiên của bản dịch.

2.2. Thách thức trong dịch trạng ngữ và các lỗi phổ biến của người học tiếng Hán

Người học tiếng Hán là người Việt thường gặp khó khăn trong việc dịch trạng ngữ do sự khác biệt về vị trí và cách biểu đạt trạng ngữ giữa hai ngôn ngữ. Các lỗi phổ biến bao gồm dịch sát nghĩa từng từ mà không phù hợp với ngữ cảnh, nhầm lẫn giữa trạng ngữ và bổ ngữ, dịch sai vị trí trạng ngữ trong câu, và bỏ sót hoặc thêm thừa trạng ngữ không cần thiết. Những thách thức này ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác và tự nhiên của bản dịch, đòi hỏi có các biện pháp giảng dạy và hướng dẫn dịch thuật chuyên sâu.

III. Hướng dẫn phương pháp dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại hiệu quả

Phương pháp dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại cần dựa trên việc hiểu rõ đặc điểm ngữ pháp, ngữ nghĩa và vị trí của trạng ngữ trong câu gốc, đồng thời vận dụng linh hoạt các kỹ thuật dịch thuật để chuyển tải chính xác và tự nhiên sang tiếng Việt.

Các phương pháp chính bao gồm: xác định loại trạng ngữ (mô tả hay hạn định), phân tích phạm vi ảnh hưởng của trạng ngữ trong câu, lựa chọn vị trí dịch phù hợp trong câu tiếng Việt, và sử dụng các từ ngữ, cấu trúc tương đương để diễn đạt đúng sắc thái ngữ nghĩa. Ngoài ra, cần chú ý đến các trạng ngữ phức tạp, đa tầng và trạng ngữ chỉ đối tượng, nhằm tránh sai sót và đảm bảo tính mạch lạc của bản dịch.

3.1. Phương pháp xác định và phân loại trạng ngữ trong câu tiếng Hán

Việc xác định trạng ngữ trong câu tiếng Hán dựa trên chức năng ngữ pháp và ngữ nghĩa của thành phần đó. Trạng ngữ được phân thành mô tả (biểu thị cách thức, trạng thái) và hạn định (giới hạn về thời gian, địa điểm, phạm vi, điều kiện, nguyên nhân, mục đích, đối tượng). Phân loại chính xác giúp người dịch lựa chọn phương pháp dịch phù hợp, tránh nhầm lẫn với các thành phần khác như bổ ngữ hay định ngữ.

3.2. Kỹ thuật dịch trạng ngữ theo vị trí và chức năng trong câu

Dịch trạng ngữ cần chú ý đến vị trí của trạng ngữ trong câu tiếng Hán và tiếng Việt. Trạng ngữ thời gian và địa điểm thường được dịch giữ nguyên vị trí hoặc linh hoạt chuyển đổi để phù hợp với thói quen ngôn ngữ tiếng Việt. Trạng ngữ mô tả thường được chuyển thành bổ ngữ hoặc định ngữ trong tiếng Việt để đảm bảo tính tự nhiên. Ngoài ra, khi dịch các trạng ngữ phức tạp hoặc đa tầng, cần phân tích rõ phạm vi ảnh hưởng và mối quan hệ với các thành phần khác trong câu để lựa chọn cách dịch chính xác.

3.3. Giải pháp khắc phục lỗi dịch trạng ngữ phổ biến của người học tiếng Hán

Để giảm thiểu các lỗi dịch trạng ngữ, cần tăng cường đào tạo về đặc điểm ngữ pháp và ngữ nghĩa của trạng ngữ trong tiếng Hán và tiếng Việt. Hướng dẫn người học nhận diện đúng loại trạng ngữ, vị trí và phạm vi ảnh hưởng trong câu. Đồng thời, áp dụng các bài tập dịch thuật thực tế, phân tích các ví dụ sai và đúng, giúp người học nâng cao kỹ năng dịch và tránh dịch sát nghĩa từng từ. Việc sử dụng các tài liệu tham khảo, từ điển chuyên ngành và phần mềm hỗ trợ dịch cũng góp phần nâng cao chất lượng dịch trạng ngữ.

IV. Phân tích thực tiễn và kết quả nghiên cứu dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại

Nghiên cứu thực tiễn về dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại cho thấy nhiều đặc điểm và xu hướng quan trọng. Qua khảo sát các bản dịch và thực hành dịch thuật, nhận thấy trạng ngữ thời gian, địa điểm, cách thức và đối tượng là những loại trạng ngữ thường gặp và có ảnh hưởng lớn đến chất lượng bản dịch.

Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, người học tiếng Hán là người Việt thường mắc các lỗi dịch do chưa nắm vững vị trí và chức năng của trạng ngữ, dẫn đến dịch sai hoặc dịch không tự nhiên. Việc phân tích các lỗi này giúp đề xuất các biện pháp giảng dạy và cải thiện kỹ năng dịch thuật, góp phần nâng cao hiệu quả học tập và dịch thuật trong thực tế.

4.1. Khảo sát dịch trạng ngữ thời gian và địa điểm trong tiếng Hán sang tiếng Việt

Trạng ngữ thời gian trong tiếng Hán thường đứng trước vị ngữ hoặc ở đầu câu, biểu thị thời điểm hoặc khoảng thời gian của hành động. Khi dịch sang tiếng Việt, trạng ngữ thời gian có thể giữ nguyên vị trí hoặc được chuyển sang cuối câu tùy theo ngữ cảnh và phong cách. Trạng ngữ địa điểm cũng có vị trí linh hoạt, thường đứng trước hoặc sau vị ngữ. Khảo sát thực tế cho thấy, dịch trạng ngữ thời gian và địa điểm cần chú ý đến sự khác biệt về cấu trúc và thói quen ngôn ngữ để tránh dịch sai lệch hoặc gây khó hiểu.

4.2. Phân tích lỗi dịch trạng ngữ mô tả và đối tượng của người học tiếng Hán

Người học tiếng Hán thường nhầm lẫn giữa trạng ngữ mô tả (biểu thị cách thức, trạng thái) và các thành phần khác, dẫn đến dịch sai vị trí hoặc dịch sát nghĩa từng từ. Đặc biệt, trạng ngữ chỉ đối tượng trong câu có nhiều dạng phức tạp, dễ gây nhầm lẫn khi dịch sang tiếng Việt. Nghiên cứu các lỗi này giúp nhận diện nguyên nhân như ảnh hưởng của ngôn ngữ mẹ đẻ, thiếu hiểu biết về ngữ pháp tiếng Hán, và đề xuất các biện pháp khắc phục hiệu quả.

4.3. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào giảng dạy và dịch thuật thực tiễn

Kết quả nghiên cứu được ứng dụng trong việc xây dựng giáo trình, tài liệu giảng dạy dịch thuật tiếng Hán, đặc biệt là phần hướng dẫn dịch trạng ngữ. Việc tập trung vào các loại trạng ngữ phổ biến và các lỗi thường gặp giúp người học nâng cao nhận thức và kỹ năng dịch. Đồng thời, các phương pháp dịch được đề xuất giúp dịch giả lựa chọn cách dịch phù hợp, đảm bảo tính chính xác, tự nhiên và hiệu quả giao tiếp trong bản dịch.

V. Bí quyết tối ưu hóa dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại cho người học và dịch giả

Để tối ưu hóa việc dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại, người học và dịch giả cần nắm vững các bí quyết sau: hiểu rõ đặc điểm ngữ pháp và ngữ nghĩa của trạng ngữ, phân biệt chính xác các loại trạng ngữ, chú ý đến vị trí và phạm vi ảnh hưởng trong câu, và vận dụng linh hoạt các kỹ thuật dịch thuật phù hợp với ngữ cảnh và phong cách ngôn ngữ.

Ngoài ra, việc thường xuyên luyện tập dịch thuật, tham khảo các bản dịch chuẩn, và nhận phản hồi từ chuyên gia giúp nâng cao kỹ năng và tránh các lỗi phổ biến. Sự kết hợp giữa kiến thức lý thuyết và thực hành dịch thuật là chìa khóa để đạt được bản dịch chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn “信、达、雅” trong dịch thuật.

5.1. Bí quyết nhận diện và phân loại trạng ngữ chính xác trong tiếng Hán

Việc nhận diện trạng ngữ trong câu tiếng Hán dựa trên chức năng ngữ pháp và ngữ nghĩa là bước đầu tiên quan trọng. Người học cần phân biệt trạng ngữ mô tả và hạn định, cũng như các trạng ngữ chỉ thời gian, địa điểm, cách thức, đối tượng, v.v. Sử dụng các dấu hiệu như trợ từ “地”, vị trí trong câu và ngữ cảnh giúp xác định chính xác loại trạng ngữ, từ đó lựa chọn phương pháp dịch phù hợp.

5.2. Bí quyết lựa chọn vị trí dịch trạng ngữ phù hợp với ngữ pháp tiếng Việt

Do sự khác biệt về cấu trúc câu giữa tiếng Hán và tiếng Việt, vị trí trạng ngữ khi dịch cần được điều chỉnh linh hoạt. Trạng ngữ thời gian và địa điểm có thể giữ nguyên vị trí hoặc chuyển sang đầu hoặc cuối câu tùy theo mục đích nhấn mạnh và phong cách biểu đạt. Trạng ngữ mô tả thường được chuyển thành bổ ngữ hoặc định ngữ đứng sau danh từ trong tiếng Việt. Việc lựa chọn vị trí dịch phù hợp giúp bản dịch tự nhiên và dễ hiểu hơn.

5.3. Bí quyết khắc phục lỗi dịch trạng ngữ phổ biến và nâng cao kỹ năng dịch thuật

Người học cần nhận diện các lỗi phổ biến như dịch sát nghĩa từng từ, nhầm lẫn vị trí trạng ngữ, bỏ sót hoặc thêm thừa trạng ngữ. Thực hành dịch thuật qua các bài tập, phân tích ví dụ sai đúng, và tham khảo tài liệu chuyên ngành giúp nâng cao kỹ năng. Ngoài ra, việc hiểu sâu sắc văn hóa và ngữ cảnh giao tiếp cũng góp phần quan trọng trong việc dịch trạng ngữ chính xác và hiệu quả.

VI. Kết luận và triển vọng nghiên cứu dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại

Nghiên cứu dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại là một lĩnh vực phức tạp nhưng rất cần thiết cho việc nâng cao chất lượng dịch thuật và giảng dạy tiếng Hán. Qua phân tích cấu trúc, chức năng và vị trí của trạng ngữ, đồng thời khảo sát các lỗi dịch phổ biến, nghiên cứu đã đề xuất các phương pháp và bí quyết dịch hiệu quả, góp phần giảm thiểu sai sót và nâng cao tính tự nhiên của bản dịch.

Triển vọng nghiên cứu trong tương lai bao gồm mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các loại trạng ngữ phức tạp hơn, ứng dụng công nghệ hỗ trợ dịch thuật, và phát triển các chương trình đào tạo chuyên sâu cho người học và dịch giả. Việc kết hợp nghiên cứu ngôn ngữ học với thực tiễn dịch thuật sẽ tạo ra những bước tiến quan trọng trong lĩnh vực này.

6.1. Tổng kết những đóng góp chính của nghiên cứu dịch trạng ngữ tiếng Hán hiện đại

Nghiên cứu đã làm rõ đặc điểm cấu trúc và chức năng của các loại trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại, so sánh với tiếng Việt để nhận diện điểm tương đồng và khác biệt. Đồng thời, phân tích các lỗi dịch phổ biến của người học tiếng Hán là người Việt, từ đó đề xuất các phương pháp dịch và biện pháp giảng dạy hiệu quả. Những đóng góp này giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng dịch thuật, đồng thời làm phong phú thêm kho tàng nghiên cứu ngôn ngữ và dịch thuật.

6.2. Triển vọng và hướng nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực dịch trạng ngữ

Trong tương lai, nghiên cứu có thể mở rộng sang các trạng ngữ phức tạp hơn như trạng ngữ đa tầng, trạng ngữ mệnh đề, và trạng ngữ trong các thể loại văn bản khác nhau. Việc ứng dụng công nghệ dịch máy và trí tuệ nhân tạo cũng là hướng đi tiềm năng để hỗ trợ dịch trạng ngữ chính xác hơn. Ngoài ra, phát triển các chương trình đào tạo chuyên sâu và tài liệu giảng dạy dựa trên kết quả nghiên cứu sẽ góp phần nâng cao chất lượng học tập và dịch thuật tiếng Hán.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu dịch thành phần trạng ngữ trong tiếng Hán hiện đại sang tiếng Việt là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực dịch thuật học. Theo thống kê từ các trường đại học ngoại ngữ, khoảng 70% sinh viên Việt Nam gặp khó khăn khi dịch các thành phần trạng ngữ tiếng Hán do sự khác biệt về vị trí và cấu trúc ngữ pháp giữa hai ngôn ngữ. Nghiên cứu này tập trung phân tích các loại trạng ngữ chính bao gồm trạng ngữ thời gian, nơi chốn, tình thái và đối tượng trong tiếng Hán hiện đại, đồng thời đề xuất các phương pháp dịch phù hợp sang tiếng Việt. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên cơ sở phân tích khoảng 500 câu ví dụ từ các tác phẩm văn học và tài liệu giảng dạy trong giai đoạn 2010-2013. Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dịch thuật Hán-Việt mà còn cung cấp tài liệu tham khảo hữu ích cho việc giảng dạy và học tập tiếng Hán.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết ngôn ngữ học đối chiếu và lý thuyết dịch thuật hiện đại. Lý thuyết ngôn ngữ học đối chiếu cho phép phân tích sự tương đồng và khác biệt giữa hệ thống trạng ngữ tiếng Hán và tiếng Việt về mặt cấu trúc, vị trí và chức năng ngữ pháp. Lý thuyết dịch thuật được áp dụng thông qua ba tiêu chuẩn cơ bản là "tín, đạt, nhã" của Nghiêm Phục, nhấn mạnh tính trung thực với nguyên văn, sự thông suốt trong diễn đạt và tính sáng tạo trong quá trình chuyển ngữ. Các khái niệm chính bao gồm: trạng ngữ mô tả (diễn tả tình thái của chủ thể hoặc hành động), trạng ngữ hạn định (giới hạn về thời gian, nơi chốn, phạm vi), cấu trúc thuận hành và nghịch hành trong ngôn ngữ, và hiện tượng chuyển dịch vị trí trạng ngữ khi dịch giữa hai ngôn ngữ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả và phân tích để làm rõ đặc điểm của từng loại trạng ngữ tiếng Hán. Phương pháp đối chiếu ngôn ngữ học được áp dụng để so sánh hệ thống trạng ngữ Hán-Việt về cấu trúc, vị trí và chức năng. Nguồn dữ liệu bao gồm các tác phẩm văn học nổi tiếng như "Gia đình" của Ba Kim, "Lạc đà Tường Tử" của Lão Xá, cùng với các giáo trình ngữ pháp tiếng Hán và tiếng Việt. Phương pháp khảo sát được thực hiện với 50 sinh viên chuyên ngành tiếng Trung Quốc để đánh giá tình trạng sai lầm trong dịch trạng ngữ. Thời gian nghiên cứu kéo dài 18 tháng từ 2012-2013, với quy trình phân tích gồm ba giai đoạn: thu thập và phân loại dữ liệu, phân tích đối chiếu, và đề xuất giải pháp dịch thuật.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã xác định được bốn loại trạng ngữ chính trong tiếng Hán với các đặc điểm dịch thuật riêng biệt. Trạng ngữ thời gian chiếm 35% tổng số trường hợp khảo sát, trong đó 60% có thể giữ nguyên vị trí khi dịch sang tiếng Việt, 25% cần chuyển về cuối câu và 15% cần điều chỉnh vị trí khác. Trạng ngữ nơi chốn chiếm 28% với tỷ lệ chuyển đổi vị trí cao hơn, khoảng 70% cần điều chỉnh do sự khác biệt về cấu trúc không gian trong tư duy Việt Nam. Trạng ngữ tình thái chiếm 25% và thường gặp khó khăn nhất trong dịch thuật do tính mô tả phong phú, với 80% trường hợp cần sử dụng cấu trúc "một cách + tính từ" trong tiếng Việt. Trạng ngữ đối tượng chiếm 12% còn lại, chủ yếu liên quan đến các cấu trúc với "把", "被", "对" và có quy luật dịch tương đối ổn định.

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt cơ bản giữa trạng ngữ Hán-Việt xuất phát từ đặc điểm cấu trúc ngôn ngữ. Tiếng Hán thuộc loại ngôn ngữ nghịch hành với thành phần bổ nghĩa đứng trước thành phần trung tâm, trong khi tiếng Việt có xu hướng thuận hành với thành phần bổ nghĩa đứng sau. Điều này giải thích tại sao 65% trạng ngữ tiếng Hán cần thay đổi vị trí khi dịch sang tiếng Việt. So sánh với nghiên cứu của Nguyễn Ngọc Long về dịch thuật Hán-Việt, kết quả này phù hợp với xu hướng chung về sự chuyển dịch vị trí các thành phần câu. Ý nghĩa của phát hiện này là giúp người dịch hiểu rõ quy luật chuyển đổi, từ đó nâng cao chất lượng bản dịch và tránh được những lỗi thường gặp như dịch máy móc theo cấu trúc tiếng Hán.

Đề xuất và khuyến nghị

Xây dựng hệ thống quy tắc dịch trạng ngữ theo từng loại với các bước cụ thể: xác định loại trạng ngữ, phân tích mối quan hệ với thành phần khác trong câu, lựa chọn vị trí phù hợp trong tiếng Việt, và kiểm tra tính tự nhiên của bản dịch. Mục tiêu đạt được 85% độ chính xác trong dịch trạng ngữ trong vòng 6 tháng áp dụng. Phát triển tài liệu hướng dẫn dịch trạng ngữ với các ví dụ minh họa cụ thể cho từng trường hợp, dự kiến hoàn thành trong 3 tháng và áp dụng cho các lớp dịch thuật Hán-Việt. Tổ chức các khóa tập huấn cho giảng viên và sinh viên về kỹ thuật dịch trạng ngữ, với tần suất 2 lần/năm và quy mô 50-100 người/khóa. Thiết lập cơ sở dữ liệu các mẫu câu có trạng ngữ điển hình để phục vụ việc giảng dạy và nghiên cứu, dự kiến thu thập 1000 mẫu câu trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện bao gồm các khoa tiếng Trung, trung tâm dịch thuật và các nhà xuất bản giáo trình.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Sinh viên chuyên ngành tiếng Trung Quốc sẽ được hỗ trợ nắm vững quy luật dịch trạng ngữ, giúp nâng cao kỹ năng dịch thuật và tránh những sai lầm phổ biến trong quá trình học tập. Các trường hợp sử dụng bao gồm làm bài tập dịch thuật, chuẩn bị thi cử và thực hành dịch các văn bản chuyên ngành. Gi

Trích đoạn nội dung tài liệu

河内国家大学下属外语大学 研究生院 —————— 武青鸾 现代汉语状语翻译研究 NGHIÊN CỨU DỊCH THÀNH PHẦN TRẠNG NGỮ TRONG TIẾNG HÁN HIỆN ĐẠI 硕士论文 专业:中国语言 专业编号:60.10 河内- 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ KHOA SAU ĐẠI HỌC —————— VŨ THANH LOAN 现代汉语状语翻译研究 NGHIÊN CỨU DỊCH THÀNH PHẦN TRẠNG NGỮ TRONG TIẾNG HÁN HIỆN ĐẠI LUẬN VĂN THẠC SỸ Chuyên ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc Mã số chuyên ngành: 60.10 Người hướng dẫn: TS. HOA NGỌC SƠN Hà Nội, 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 目录 摘 要 .iv 前言 .选题缘由，课题的科学依据与实践. 研究目的 .研究对象及其范围 .研究任务 .研究方法： .语料来源 .论文的结构. 2 第一章：汉越状语与汉越翻译相关理论问题 .汉语状语概说.汉语状语定义 .状语的构成 .汉语状语的分类 .越南语状语概述 .越南语状语的定义 .越南语状语的分类 .汉越状语语序比较 .汉越翻译相关理论依据 .翻译的定义 .翻译标准.影响汉越翻译活动的因素 .现代汉语状语翻译的相关研究.

14 第二章：汉越状语翻译考察. 17 iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.时间状语汉越翻译 .时间状语的构成 .汉语时间状语的位置及其翻译 .处所状语的汉越翻译 .汉语处所状语的构成 .处所状语的位置及其翻译 .情态状语汉越翻译 .汉语情态状语的构成 .情态状语的位置及其翻译 .对象状语汉越翻译. 对象状语的构成. 对象状语的位置及其翻译.

多项状语的句子汉越翻译. 汉越语多项状语语序比较 .多项状语的汉越翻译. 50 第三章：越南学生汉语状语翻译的偏误考察 .1．调查目的、对象与内容 .2．调查结果与偏误的类型 .调查结果.偏误的类型. 偏误的成因.母语负迁移 .汉语语内负迁移.

教材中缺乏解释、学生训练不足. 教学建议. 73 参考文献. I v TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 图表目录 表[1] 汉语状语的构成 8 表[2] 汉语状语分类 11 表[3] 越南语状语分类 15 表[4] 汉语时间状语的构成 21 表[5] 汉语时间状语处于（II）的翻译 22 表[6] 汉语时间状语处于（III）的翻译 31 表[7] 汉语处所状语的构成 34 表[8] 处所状语翻译模式 36 表[9] 汉语处所状语的结构翻译与实际翻译 37 表[10] 汉语情态状语的构成 39 表[11] 汉语中处于（II）的情态状语翻译方案 40 表[12] 情态状语按位置上的翻译模式 42 表[13] 汉越语多层状语的语序 43 表[14] 情态状语按语义指向的翻译模式 56 表[15] 多项异指情态状语的翻译参考方案 57 表[16] 第一部分的调查结果 64 表[17] 第二部分的调查结果 65 表[18] 语序的偏误情况 66 表[19] 语义结构的偏误情况 68 表[20] 语义结构的偏误情况 69 vi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 前言 1.

选题缘由，课题的科学依据与实践 句子成分是句法平面的语法范畴。句子的组成部分叫句子成分。在句子中，词与词 之间有 一定的组合关系，按照不同的关系，可以把句子分为不同的组成成分。现代汉语里一般的句子 成分有六种，即主语、谓语、宾语、定语、状语和 补语。状语是谓语里的另一个附加成分,它附 加在谓语中心语的前面,从情状,时间,处所,方式,条件,对象,肯定,否定,范围和程度等方面对谓语中 心进行修饰或限制。虽然这个成分在句中不起什么主要作用,但从语言的逻辑意义上看,它的修饰 和限制作用是不能忽视的,值得探索研究。 在对外汉语教学理论与实践中，翻译教学一直占有举足轻重的地位，它关系到学习汉语的人 能否准确、恰当地运用汉语进行交际。作为一名从事汉越翻译课教学的教师，在教学与研究汉 语过程中，笔者发现汉语状语成分的处理给学习者带来了不少困难。由于汉越两种语言的状语 位置差别较大；越语状语的位置又灵活多变，使得汉译越时状语位置的变换极为复杂。特别是 汉语中的描写性（表示情态的状语）以及限制性的一些状语（表示时间、处所、情态、对象的 状语）在译成越语时，相当的译法非常丰富。各类状语共现，翻译时也有其原则。许多汉语学 习者不熟悉汉越两种语言状语位置的差异，常常习惯逐字死译成越语，不少词句的表达也不符 合越语的表达习惯，更谈不上翻译标准了。翻译是一门艺术，为了达到翻译的标准，“翻译艺 人”不仅要知其一，而更多要了解其二、其三的相当译法。因此，掌握好汉语状语的性质、状语 的构成、状语的位置、状语在句中所包含的逻辑意义并分析好汉越状语成分两种语的共性和异 性对汉越翻译质量起着极其重要的作用。熟练转换汉越语状语成分既可以减轻翻译工作的压 力，又能够选择更为恰当的译法来表达原文的内容。那么问题的提出就是在汉越翻译过程中， 翻译汉语状语成分时如何发挥母语正迁移的效能，减少其负迁移的影响，寻找恰当的译法，帮 助学习者能够达到“信、达、雅”这一翻译的标准呢？为了回答这一问题，笔者以“现代汉语状语 翻译研究”（针对表示时间、处所、情态、对象等状语以及多项状语共现的翻译）为汉语专业硕 士学位课题，希望能从中找到答案。 2. 研究目的 通过此项研究，笔者希望达到以下几个目的： 笔者希望通过对汉语状语与越语状语进行对比分析，加深自己对汉语状语的特点、性质、 位置了解，进而将其运用到翻译工作中去，为从事翻译工作者提供一份参考资料。 汉语状语跟越语状语虽有共性但也有不少有异性，所以长期以来误译现象非常普遍。本文将 对学习者在翻译过程中误译状语成分的现象进行考察，推荐纠正方案，对避免类似的误译具有 重要的提醒意义。 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.研究对象及其范围 由于汉语状语种类极为丰富、其用法十分复杂；因时间、篇幅有限，本论文主要针对汉 语时间、处所、情态、对象等四种状语以及含有多项状语共现的句子进行研究探索，在越语相 应状语的现有的研究结果上进行对比并找出最恰当的译法。 4.研究任务 为了达到上述所提出的研究目的，本文需要完成下列一些任务： - 综述有关现代汉语状语及翻译的相关理论问题。 - 将汉越语状语成分进行对比分析以找出两者在功能、类型、语序等方面的异同。 - 对状语成分汉越翻译进行考察，找出与汉语的状语成分各种相对应的越南语表达方式以及 各不同表达方式的不同语用功能。 - 通过考察，了解学习汉语的越南人在汉越翻译过程中误译状语成分的普遍状况。 - 将研究结果应用于汉教学工作中去，提出有关汉语状语成分在翻译教学工作的一些建议。 5.研究方法： 为了达到上述的研究目的，本文采取如下的研究方法： 首先采取概括法对汉语状语与汉语翻译相关的理论基础进行概括化。其次采取分析法 对汉语状语进行分析、描写、阐明其类型、特点、句中的位置。采取语言学的各种对比 方法对汉语状语与越语状语以及两者的各种表达方式进行对比。 为了获得可靠的应用依据，本文还采取调查方法对学习汉语的越南人在汉越翻译活动 中如何处理状语成分的情况进行调查。 6.语料来源 本论文的大部分例句都选自前者的研究论文，著名文学作品，汉语语法教材，越南语语法教 材，汉语词典。 7.论文的结构 本论文除了前言、结语、参考文献以外，共分三章： 第一章：汉语状语与汉越翻译相关理论问题 第二章：汉越语状语翻译考察 第三章：越南学生在汉语状语翻译过程中的偏误考察 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 第一章：汉越状语与汉越翻译相关理论问题 1.1 汉语状语概说 1.汉语状语定义 在现代汉语短语中，状语是用来修饰动词和形容词的。在句子中，状语是谓语部分的修饰 成分，有些状语还可以修饰整个句子。表示状语这一句子成分的符号是“[ ]”。 1.状语的构成 汉、越语状语的构成基本上是一样的，都可以由副词、形容词、动词、代词充当，也可以由 各类词组或结构充当。 序 构成状语的成分 例句 1 副词 （1）两国的关系[ 非常]友好。 Quan hệ hai nước [rất] hữu hảo. （2）探险队[已经]回到了大本营。 Đội thám hiểm [đã ]về đến đại bản doanh. 2 形容词 （3） 他们[热情地]接待了我们。 Họ[ nhiệt tình] tiếp đãi chúng tôi.

3 动词 （5）他终于［决定地］改变了。（鲁迅《为了忘却的纪念》） Cuối cùng anh [quyết tâm] thay đổi. （6）祥子［拼命］跑。（老舍《骆驼祥子》） Tường Tử chạy [bạt mạng]. 4 名词 （7）两国[政治]解决领土争端。 （名词词组） Hai nước giải quyết tranh chấp lãnh thổ [bằng chính trị]. 5 代词 （9）[怎样]写通知？ Viết thông báo[ thế nào]? （10）[哪儿]来的？（老舍《骆驼祥子》） [Đâu] đến thế? 6 数量词组 （11）[三天]看完一本书。 [Ba ngày] đọc xong một cuốn sách.

3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] （12）[ 五个五个地]数。 Đếm [năm cái một ] 7 介词结构 （13）[为了抗日和建国的需要]，人民是应该负担的。（《毛泽东 选集》） [Vì nhu cầu kháng Nhật và xây dựng đất nước], nhân dân nên gánh vác. （14）他[被大家]选为班长。 Anh ấy [được mọi người ] bầu làm lớp trưởng. 8 联合词组 （15）大家[热烈而认真地]讨论起来。 Mọi người [ nhiệt tình hăng hái] thảo luận. （16）苏州河的浊水幻成金绿色，[轻轻地、悄悄地]向西流。 Nước sông Tô Châu biến thành màu xanh vàng ,[ êm đềm nhẹ nhàng] chảy về phía Tây.

9 动宾词组 （17）我们要[有计划地] 安排生产和消费。 Chúng ta phải sắp xếp sản xuất và chi phí [một cách có kế hoạch] （18）战士们[满怀信心地]回到了各自的战斗岗位。 Các chiến sĩ [ tràn đầy niềm tin] trở về vị trí chiến đấu của mình. 10 后补词组 （19）他又[忍不住]笑了。 Nó lại [không nhịn được] cười. （20）明天你[早一点]来吧! Ngày mai anh đến [sớm một chút] nhé. 11 偏正词组 （21）他[ 非常刻苦地]学习汉语。 Anh ấy [rất chịu khó]học tiếng Hán.

（22）体育运动[更加热烈地] 开展起来。 Các vận động viên triển khai [nhiệt liệt hơn]. 12 主谓词组 （23）杨息任 [神色郑重地]说：“„„” Dương Tức Nhiệm nói [vẻ trịnh trọng]: “„„” （24）秀怀 [ 心情沉重地 ] 说：“我们的情况确实不妙。” Tú Hoài [lòng nặng trĩu ]nói: “tình hình chúng ta không ổn rồi” 表一：汉语状语的构成 1. 汉语状语的分类 根据状语的功能可以把状语分为两大类：描写性状语与限制性状语。在两大类状语下，再进 一步分成若干小类。 1.1 描写性状语：描写性状语又可以分为两类：在语义上描写动作者的和描写动作的。 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. 在语义上描写动作者的状语 此类状语的作用在于描写动作者在进行某个动作时的心情、态度、姿态、表情等。主要由以 下几类词语充任： - 形容词（短语）：高兴、美滋滋、很大方、十分自然、激动、愉快、幸福等等。例如： （25）西凤 [十分自然]望着大海。 - 动词（短语）：吃惊、犹豫、又蹦又跳、有把握、有些抱歉等等。例如： （26）老人[抱歉地]笑了笑。 - 副词：公然、暗暗、偷偷、自私 等等。例如： （27） 她[公然]撕毁协议。 - 固定短语：热情洋溢、高兴彩烈、目不转睛等等。例如： （28）他抓起电话，[粗声粗气地]问：“……”。 - 主谓短语：脸色阴沉、信心十足、精神焕发等等。例如： （29）他[声音肯定而坚决地]说：“我一定要把他找回来”。 b.

描写动作的状语。 此类状语的作用是描写动作进行的方式、情况，主要由下列的词语充任： - 形容词（短语）：快、高、彻底、仔细、慢慢、积极、非常热烈、十分详细等等。例如： （30）要注意[安全]生产。 - 动词（短语）：来往、来回、轮流、不住、不停、反复、重复、有计划、有目的等。例如： （31）拖拉机在田野里 [来回地] 奔驰。 - 数量词（短语）：一把、一脚、一趟一趟、一口气、一次一次等等。例如： （32）水 [ 一股一 股地] 涌进了房间。 - 名词（短语）：历史、电话、主观主义、快步、大声等等。例如： （33）他们总是[形式主义地]看问题。 - 象声词：淅淅沥沥、哗哗、鸣鸣。 例如： （34）姑娘们 [ 咯咯地 ] 笑了起来。 - 固定短语：滔滔不绝、斩钉截铁等等。例如： （35 ）我们[ 自下而上地]进行动员，工作很顺利。 - 表示情态方式的副词：一直、逐渐、渐渐、一起、分别、亲自、自私、各自、互 相、特 地、专门、不断、忽然、猛然、顺便、随便、任意、再三、偶尔等等。例如： （36）她的脸 [ 渐渐地] 红了， 嘴角露出了微笑。 1. 限制性状语 此类状语主要是从时间、处所、范围、对象、目的等方面对句子、谓语成分或动词、形容词 加以限制、它没有描写作用。限制性状语按意义可以分成以下几个小类： 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. 程度状语。程度状语多由表程度的程度副词充当。例如： （37）她 [ 非常]恐惧。 （38）我可是[毫] 不怪你啊。（鲁迅《风筝 》） b. 表示时间的状语。时间状语多由时间名词、时间副词和时间性的方位结构、介词结构充当。 - 时间词：今天、上午、明天、1980 年、1 月 10 号、五点、原来、以后 、三天、一年等。 - 副词：已经、就、才、从来、曾经、一向、一直、老、始终、永远、然后、正在、在等。 - 介词：从……起、自……、在……、当……、于……等。例如： （39）你[三十年前]在无锡吗？（曹禺《雷雨》） （40）它们[从来]不争。 c.

表示处所、 空间、路线、方向的状语。此类状语多由处所词、方位结构、介词结构充当。 - 处所和空间：上、右边、屋里、地上、在……、于……、当……。 - 路线：沿（着）……、顺（着）……、从……、通过……、经过……。 - 方向：朝……、向……、往……、照……。例如： （41）咱们[屋里] 谈吧。 （42）我们的船[ 向前] 走（鲁迅《故乡》） d. 范围状语。范围状语是表示谓语行为变化范围大小的，多由范围副词充当。例如： （43）一切[都]惊慌失措。（老舍《在烈日和暴雨下》） （44）我[只]知道你是罢工闹得最凶的工人。（曹禺《雷雨》） e. 数量状语。数量状语是从数量上修饰限制谓语的，多由数量词、表数量的形容词充当。数 量状语常常有兼意。如下面的例（45）的“大片”还兼表“消灭”的范围之大；例（46）的“一五一 十”还兼表“说”的方式。 （45）森林[大片]消灭(李四光《人类的出现》)（兼表范围） （46）牛郎把自己的情形都[ 一五一十]地说了。 （《牛郎织女》）（兼表方式） f. 方式状语。 方式状语是表示谓语行为变化的方式、手段的，多由表示方式、手段的介词结 构或动宾词组充当。例如： （47） 他 [ 用红笔] 写了一段日记。 （48）自由主义 [以抽象的教条] 看待马克思主义的原则。 （毛泽东《反对自由主义》） g.

条件状语 。条件状语是从条件上对谓语的行为变化进行修饰限制的，多由介词结构 “在……下”、“在……中”充当。例如： （49）列宁„„[ 在无产阶级革命的新条件下 ] ，发展了马克思主义。 （陶铸《崇高的理想》） （50）[ 在树居生活环境的影响下]，古猿躯„„发展着缓慢的演化。（李四光《人类的出现》） h. 原因状语。原因状语是表示谓语行为变化的原因的，常由介词“因、因为、由于”等组成的 表原因的介词结构充当。例如： 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] （51） 性子躁一些的甚至 [ 为端头接不好] 而生纺车的气。（吴伯箫《记一两房车》） i. 语气和估计状语。主要由副词充当。如：明明、明确、难道、简直、幸亏、到底、究竟、 居然、当然、果然、根本、反正、何必、千万、显然、大概、也许、偏偏、几乎、差不多等。 j. 表示目的、依据、关涉、协同、对象的状语。主要是由介词短语充任。 - 目的：为……、为了……。 - 依据：按……、根据……、据……、由……、照……、依……、拿……、从……。 - 关涉：关于……、就……。 - 协同：同……、跟……、和……、与……。 - 对象：此类状语是表示谓语行为变化的对象的，多由介词“跟 ”、“为”、“向”、“对”、“被”、 “ 把 ”、“给”等组成的表对象的介词结构充当。例如： (53) 祖冲之 [为我们 ] 树立了榜样。 （《祖冲之》） (54)我们就 [ 跟瑶民 ] 攀谈起来。（陆定一《徐向前》） (55) 第六联队 [ 和指挥部] 失掉了联系。（徐向前《奔向海陆丰》） k.表示否定、程度、重复、关联的状语。由副词充当。 - 否定：不、没（有）、甭、别等。 - 程度：很、十分、非常、更、好、有点儿、稍微等。 - 重复：又、在、还、也等。 汉 1 程度状语 语 2 表示时间的状语 限 3 表示出所、 空间、路线、方向的状语 制 4 范围状语 性 5 方式状语 汉 6 条件状语 语 7 原因状语 状 8 语气和估计状语 语 9 表示目的、依据、关涉、协同、对象的状语 分 10 表示否定、程度、重复、关联的状语 类 表 2：汉语限制性状语分类 1.

越南语状语概述 1.越南语状语的定义 越南语中，状语的定义如下：“状语是句子附加成分，表示时间、处所、原因、目的、方式 等情况意义。（Trạng ngữ là thành phần phụ trong câu, biểu thị ý nghĩa tình huống: thời gian, địa điểm, nguyên nhân, mục đích, phương tiện, v.v…”[ …] 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 该定义仅提到状语的意义作用而尚未提到其在句中的位置。在许多关于状语的研究结果中， 从状语的作用、意义、范围、位置、构成形式等角度还存在着歧义。 黄慧（1962）、阮金坦、（1964、1981）、刘文陵（1970）、阮才谨（1975）等作者都一致 认为状语是句子附加成分。例如： 1.Nó đọc sách trong thư viện.Nó về quê vào hôm qua. 按越南社会科学委会的“越南语语法”（1983、199 页）状语不是句子附加成分而是呼唤、转 交、注释、情况以及起意成分。例如： 3.Chao, đường còn xa lắm.Anh ơi, chờ em với.Tóm lại, chủ nghĩa đế quốc là kẻ thù nguy hiểm nhất của nhân loại.Đẹp quá, một đàn cò trắng đang bay qua cánh đồng.Mỏi mệt, con trâu dừng bước.(…) 陈玉添作者（1985、59 页），不否认那些传统的概念但又将存现句看做句子骨干成分。这样 状语不就不算是句子附加成分，请看下列例子： Trên bàn có một quyển sách. Phía trước có một người tiến lại. 叶光班作者（1987）却将其他作者所谓的状语看做句子的补语，如： 时间、空间补语 原因补语 目的补语 方式补语 v.v… 赵元任先生在《汉语口语语法》（1986）一书中指出：“在汉语里把主语、谓语当作话题和 说明来看待，比较合适。” 的确，我们用“话题-说明”的观点看待分析汉语句子，比用传统的“主 语-谓语”名称，能更客观地反映汉语句子的实际，更清楚地显示汉英句式结构上的异同，从而 避免语法概念的混淆。汉语句子的“话题”与“说明”是从句子顺序上说的。“话题”是说话人想要 说明的对象，总是放在句子开头处。如果语言环境或上下文能暗示话题，也可能省略不提。“说 明”部分位于话题之后，对话题进行说明、解释或质疑。“说明”部分与“话题”部分不存在一致关 系。“说明”可以是一个名词或动词，也可以是一连串的名词短语或连动结构，还可以由形容词 及各种词组充当，对结尾没有限制，可长可短，视语义而定。 高春浩作者（1991）认为，越语语法只有“题”和“说”两个主要成分。他指出越南语就是按 照发言的原则而分析解剖。每一发言包括旧信息和新信息两部分，即提出部分和通报部分。该 看法跟汉语语法的“二分”看法有所相同。 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 从上面所分析可以看出各语言学家关于越语状语的看法及研究成果尚未一致。研究证明还 缺少一个作为评价确定该成分在现代越南语系统的位置、作用的统一标志。因此，越语学家就 从不同的角度而提出自己的见解和结论。 从状语在句中的位置，各位作者的结论也尚未一致。阮金坦作者（1964）认为越南语状语 一般由两个位置，就是句首和句末。他指出放在句中的状语是受欧洲语言所影响的。而大多数 研究学家都认为越语状语在句中有句首、句中和句末三个位置。例如： Hôm qua, nó đi Hà Nội.

Nó hôm qua đi Hà Nội. Nó đi Hà Nội vào hôm qua. 在研究越语状语的位置过程中，各位学者也尚未提出状语为何具有不同的位置的说服理由。 这一点在交际中起着非常重要的作用，因为句子成分的位置跟交际战略及其目的、效果的关系 密切相关。 另一方面，在翻译过程中如果不意识到这一点，翻译者不仅将随意转译而且也不能评价该译 本是否达到翻译的标准。 小结：从描写，分析汉越状语的构成、语义特征，我们可以看出它们下列的共同和差异 特点： 汉语状语被看做句子附加成分。 关于越语状语的看法还不一致，有的作者认为它是句子主要成分，甚至高春浩作者却认为越 语没有状语。 汉语状语是句中指出时间、空间、处所、方式、目的、程度、性质等要素。 越语状语表示呼唤、转交、注释还是时间、处所的意义尚未肯定。 越语所谓状语的名称还存在歧义（叶光班作者还将状语叫做补语） 在状语位置方面： 汉语状语一般位于主语前或后，位于之前。主语之前的状语一般是整句状语，而主语之后的 一般是谓语状语。汉语中，位于谓语 之后的附加成分叫做补语。例如： 他在床上躺着。Nó nằm trên giường（状语 ） 他躺在床上。 Nó nằm trên giường. (补语) 上面的两个例子，翻译成越南语所得到的消息是一样的，但是汉语原句却有两个不同的结 构，在意义方面也存在小小的区别。按现代汉语学家的观点“在床上”（trên giường）结构在动词 “躺”（nằm） 之前就是强调动作发生的处所状语，而该结构要是置在动词后就被看做补语成 分，强调的是谓语动词的。 下面的两个句子中，情况也相似。形容词“快”（nhanh）也有两个不同的性质和意义。置在动 词前的形容词“快”就是动作的情态状语，而置在动词后的就表示动作的情态，现代汉语将它叫 做情态补语。这样，汉语同一个形容词，在句中的位置不一样，其语法功能和意义也变化。找 出分析该差异在选择翻译方案起着重要意义。 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 你快说，我没时间再听你了。（状语） Nói nhanh, tôi không có nhiều thời gian để nghe tiếp nữa.

你说得很快，我听不清楚。（补语） Cậu nói nhanh quá, tôi nghe không rõ. 大多数黄慧、阮金坦、黄重片等作者都认为越语状语的位置都可居于句首、句中和句末。 1. 越南语状语的分类 现在很多越南语语法书都根据意义把状语分为以下几种： 上面所谈的就是汉越语状语的在结构位置和意义的共同相差特点。这两种语言的相同和不同 之处对汉语状语翻译过程起着一定的作用。 翻译是一种极其复杂的交际活动。它不仅依靠着整个语言系统、文化、民族的思维而且分析 了解两种语言系统的共同特点和差异将为翻译过程创造顺利条件、避免造成偏误。 a. 时间状语 时间状语是由时间名词、时间副词和时间性的介词结构充当的。 -时间词：hôm nay (今天、buổi sáng (上午)、năm 1980 ( 1980 年 )、ngày 10 tháng 1 ( 1 月 10 号)、năm giờ (五点)、xưa nay ( 原来)、sau này (以后)等等。 -副词：đã ( 已经)、sẽ ( 就)、mới ( 才)、mãi mãi (永远)、đang ( 正在)等等。 -介词结构：từ…（从……起、自……） 、vào……(在……)、khi…(当……)等。 b.

表示处所、空间的状语 此类状语多由处所词语、方位结构、介词结构充当。例如： （56）[ Trong lòng hắn ], những nỗi niềm không rõ rệt cũng rối bời ( [ 在他心里]，不定型的 心情也纠缠起来。) （57）Cô ả không còn đứng [ở vệ đường nữa].表示原因、目的、对象的状语 原因状语多由表示原因的介词“vì 、về、tại、bởi、do（因、因为、由于）”等构成的。目的状 语常由介词“vì 、để、cho 、(为了、给、为)”等构成的。例如： （59）Chúng ta làm việc hết sức mình [ để phục vụ tổ quốc ] .（我们竭尽全力[为祖国]服务。） （60）[ Vì con], mẹ sẵn sàng làm tất cả. 表示方式的状语 此类状语多由表示方式、手段的介词结构 “bằng 、với、nhờ、theo”充当。例如： （62）Anh đi [ bằng xe đạp ] à? ( 你[ 骑自行车 ]去啊？ ) 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] （63）Chúng tôi ăn cơm [ bằng đũa. 情态状语 情态状语多是由谓语词组充当的， 表示的意思很广泛。它们的作用主要是描写动作者或动 作。例如： （64） Mọi người đều[ hăng hái ]tham gia.( 大家都踊跃参加。) （65）[ Rất ngạc nhiên] ,Rô dơ……hỏi ông Nguyễn. 比较、比喻状语 此类状语一般由表示比较、比喻的介词“bằng 、giống、như、hơn”充当。例如： （66）Tiếng vỗ tay vang [như sấm dậy].

(这间屋子[同那间屋子一样] 高。) 越南语 状语 时间 处所 原因 方式 情态 比较 状语 状语 目的 状语 状语 比喻 对象 状语 状语 表 3：越南语状语分类 1. 汉越状语语序比较 按词的结构和词素关系的分类，越南语（以下简称越语）和汉语都是孤立语。孤立语的典型 特征是没有严格意义的形态变化，语法意义主要靠语序和虚词来表达。因此语序在越语和汉语 里都是重要的语法手段。越语和汉语的语序有相同点，同时也存在不少差异。本文主要探讨关 于状语的内容，这部分我们就来比较一下汉语和越南语的状语在语序上的差异，并探讨这些差 异对越南学生在汉译越过程中到底有什么影响。 越语和汉语句法成分最基本的排列顺序都是 SVO 例如我看书。越语和汉语句子的基本排 列顺序一致，都是主语在前，谓语在后，宾语位于动词 之后。主语是施事的主体或被说明的 对象，是立题成分；谓语是说明主体的解释成分。语序排列中，立题居前，解释居后是一般的 语序规律。越语和汉语都符合于这一规律。 日本著名语言学家桥本万太郎（1978）在《语言地理类型学》一书中曾经探索句法结构的 推移理论。他指出东亚大陆各个语言随着地理的推移、历史的变迁形成一个连续体，而南部语 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 言的顺行结构与北部的逆行结构恰成对应。所谓“顺行结构”是指向右分枝，即修饰语在中心语 之后的语言层次；“逆行结构”是指向左分枝，即修饰语在中心语之前的语言层次。以北方方言 为基础的汉语可以看作南亚的逆行结构，而越语是以顺行结构为基础的语言。越语和汉语状语 语中心语的排列顺序就是这两种语言结构对应较明显的体现。 汉语状语成分后面常带结构助词“地”。一般来说，一些动词、形容词－兼动词的双音词、表 示情态的双音词、双音词的重叠式、联合词组、动宾词组、主谓词组、固定词组等充当句子状 语成分后边都要用“地”。例如 1.红仰起小脸，礼貌地说„„。《柯云路》 Hồng hồng ngước khuôn mặt nhỏ xinh lên, lễ phép nói…… 2.我们必须深入地、持久地、大规模地开展增产节约运动。 Chúng ta cần triển khai phong trào sản xuất tiết kiệm một cách sâu hơn, lâu dài hơn và rộng lớn hơn. 现代汉语中还有不少多层状语的复句。确定各个状语及其意义和作用、 明确它们与句子其他 成分的关系是汉越翻译过程中具有举足轻重的任务。 例如： 3.上星期六晚上 1，在晚会上 2，留学生们都 3 兴奋 4 地用汉语 5 表演节目。 该例子中有下列的状语成分： 上星期六晚上（时间状语）：tối thứ bảy tuần trước 在晚会上（处所状语）：trong buổi dạ hội 都（范围状语）：đều 兴奋地（情态状语）: hào hứng 用汉语（方式状语）：dùng tiếng Hán 从上面所分析可以看出，汉语状语极其复杂，在一个句子中甚至有时间、处所、范围、情 态、方式等五个状语。主要的成分只剩下简单的主语和谓语： Các lưu học sinh biểu diễn các tiết mục 主语 谓语 宾语 4.总理认为，在越南全方位融入国际的同时 1，政府一直 2 把远程通信及信息技术 3 作为优先 发展的尖端领域，同时 4 在政策机制上 5 为其 6 创造条件，让其在促进国家社会经济及科技潜力 的发展中 7 做出贡献。 Thủ tướng khẳng định, cùng với quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng của Việt Nam 1, viễn thông, CNTT 3luôn 2được Chính phủ xác định là một lĩnh vực mũi nhọn được ưu tiên và4 tạo điều kiện về cơ chế chính sách 5để phát triển, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội và tiềm lực KHCN của đất nước7. 例(4)中出现一共七个不同的状语，分清其所修饰的部分，找出哪个是全句状语，哪个是部分 状语是翻译者首要而艰难的任务。只有解决这个问题之后我们才能继续采取相应的翻译方案。 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 综上所述，可以看出汉语状语的表达功能比越语强，而越语状语的排列位置比汉语灵活。 汉语状语可以置于中心语之前、主语之后甚至可以置于主语之前（句首状语）。越语状语则置 于中心语之后（句末）、句首、中心语之前主语之后。汉语状语的排列顺序符合汉语以逆行结 构为基础的特点，同时体现汉民族的思维反映现实要素的顺序：主体/行为标志/行为/行为客 体，反映在语序上就是：主语状语动词宾语。而越语状语的排列顺序及其表达功能则符 合顺行结构的特点。 汉语和越语由于缺乏形态变化，很多语法意义要通过语序来表达，因此语序在汉越语里是 非常重要的。汉越语各类状语构成是凭语序的。 汉语状语是一个具有丰富意义的句子单位。识别并找出句子状语与其他成分的关系是汉越 翻译过程必不可少的重要前提。 1.

汉越翻译相关理论依据 1.翻译的定义 研究翻译，首先要了解什么是翻译。《现代汉语词典》给翻译下的定义是：“把一种语言 文字的意义用另一种语言文字表达出来。”《英汉翻译教程》（张培基先生等编）的解释是：翻 译是运用一种语言把另一种语言所表达的思维内容准确而完整地重新表达出来的语言活动。这 一解释对翻译的定义更准确、具体了一些，强调了“准确”和“完整”。 有的翻译学家认为，翻译是一门科学，需要客观、严谨和精确，如同制造机器。还有的反 医学家认为，翻译是一门艺术，是把承载另一种文化和思维方式的语言进行创造性重组的过 程，犹如画家作画、演员表演，需要传神入境。 不管人们对翻译概念的理解又如何的不同，都不会否认：翻译就是沟通不同民族、不同文 化和不同的思维方式的工具和手段。在世界日益全球化和多元化的今天，翻译更显示出其重要 的作用。 1.翻译标准 早在 19 世纪末，中国著名翻译家严复就提出了“信、达、雅”的翻译标准。用“信”和“达”来 评价翻译的尺度，在译介几乎没有异议，而对于“雅”则有不同的看法。因为这里的“雅”指的是 “古雅”，要采用汉代以前用的古文来翻译，这在今天几乎是办不到的。这只能作为翻译标准的 最高境界。 对于翻译标准，《实用翻译教程》（范仲英编著，外语教学与研究出版社，1994 年版）有这 样的论述：“翻译是语际交流过程中沟通不同语言的桥梁。它的任务是把原文的信息的思想及表 现手法，用译语原原本本地重新表达出来，使译文读者能得到与原文读者的感受大致相同或相 似，就是好的或比较好的译文；相去甚远或完全不同，则是质量低劣甚至是不合格的译文。从 翻译效果，也就是以译文读者得到的感受如何，来衡量一篇译文的好坏，这就是翻译标准。” 梁远同温日豪作者在《实用汉越互译技巧》认为，翻译的标准首先是忠实，然后是通顺，同 时还需要一定的创造性。 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 忠实是指忠实于原语所需要传递的信息。这些信息包括：内容和风格。内容通常指作品在所叙 述的事实、说明的事理、描写的景物以及作者的叙述、说明和描写过程中所反映的思想、观点、 立场和所流露的感情等。风格指的是民族风格、时代风格、语体风格、作者个人的语言风格。对 内容，译者必须尽可能保持原作的完整和准确，不能任意改变、歪曲或增减。对于风格，译者必 须努力保持，不能随意改变更不能以译者自己的风格代替原作的风格。在坚持忠实性的同时，还 必须发挥创造性，不受外文的表达方式的限制，而是将其意思用规范化的语言表达出来。“忠实 性”是“创造性”的前提和基础，而“创造性”则是“忠实性”得以实现的条件和措施。 通顺是指译文规范、用词得当、行文流畅、明白易懂，没有文理不通、结构混乱、逻辑不清 的现象。但是，有时会由于原作者本身的文字功底较差，或作者因作品需要故意用一些非规范 语言时，译作应把忠实性放在首位，把原著中的非规范化语言也如实地传达出来。 忠实与通顺具有统一的关系。忠实是通顺的基础，通顺是忠实的保证。不忠实于原文而片面 追求译文的通顺，则译文就失去自身的价值，成为无源之水，无本之木，也就不成其译文了。 但是，不通顺的译文，使读者感到别扭，也必然影响对原文的准确表达，因而也就谈不上忠实 了。可见忠实与通顺是对立统一，两者的关系反映了内容与形式的一致性。所以，我们说，忠 实是译文质量的基础，而通顺则是译文质量的保证。 1.影响汉越翻译活动的因素 1.语言因素 译者对言内含义理解的最主要因素是原文与译文语法修辞结构间的差异。翻译过程中明确句子 （特别是长句）的主语部分，理清结构，这是理解全句的必要条件。汉越语两种语言以“意合”为 特点，句法关系往往要靠上下文，以至于言外知识来找出正确的主谓关系。表层结构是人们实际 观察到的句中各成分间的语法关系，深层结构包含了一句话所有的句法和语义解释的信息。 1.文化因素 语用意义与文化因素有相当密切的关系，最典型的是不同的文化赋予同一种对象的不同联想 意义（汉语里动植物名称名词有文化联想意义） 原文词语和译文词语的指称意义相同，但一个有语用意义，另一个没有。比如：“老黄牛” （老老实实、勤勤恳恳工作的人）而“bò già”只有指称意义没有联想意义。类似的词语还有“牛 市、走牛、熊市、走熊、黑马”等。 原文和译文词语的指称意义相同，但语用意义不同，这主要由观念文化，特别是认知和思维 习惯上的差异构成。汉语里“醋”一词跟嫉妒联系在一起。比如：吃醋、吃干醋、争风吃醋等。 汉语原文的词语有时跟汉字文化有着密切的联系，要掌握一定的汉字知识，吃透其文化含 义，才能翻译。例如：八字打开、忍字头上一把刀等。 1.现代汉语状语翻译的相关研究 从笔者所掌握的文献资料来看，目前学术界有关汉语状语越南语翻译的研究成果并不让人乐 观，并且有关的研究主要是针对英、葡萄牙以及一些欧美国家的留学生翻译汉语状语的偏误进 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 行分析，针对越南学生汉语状语翻译偏误的研究更是少见。虽然也有一些文章谈及，比如《越 南语与汉语的句法语序比较》（武氏河 2005）是从语序的角度对汉越语句法成分进行比较，文 章中指出了汉越语状语的位置差异，认为汉语的状语在越南语中有三种对应形式，分别是状 语、补语和定语形式。可惜的是这篇文章只是从语言对比的角度来进行，并没有涉及状语翻译 偏误的内容。 《汉越语状语语序的对比研究》（潘氏霞 2004）就以汉语为主，对汉越两种语言的状语语序 进行对比，旨在找出母语和汉语之间的状语语序的一些突出差别──越南学生学汉语状语过程中 的难点和产生偏误的原因，对于越南学生常犯的错误作了重点分析，并基于两者之间的差异、 学生在学习汉语状语中的难点和偏误的分析，提出一些可行的教学对策。作者所研究的成果单 纯从句法平面来解析、归纳越南学生对汉越状语语序的偏误而毫无提及汉越状语的翻译偏误及 教学建议。 笔者从所收集到的文献资料中还发现了一篇专门对比汉越修饰语的文章《中越修饰语异同之 研究》（丁氏碧娥 2005）。文章不仅对比了汉越语的定语，而且从状语修饰限制的对象、状语 的构成、类型、语序、标记等方面将汉语和越南语的状语进行对比研究。但是文章并没有深入 的分析，也没有从理论的角度将汉越语状语之差异的结论明确地归纳出来，而是简单地通过汉 越语句子的对译来进行对比，即列出一句汉语的句子，再将句子翻译为越南语，简单标示出状 语成分而已。此外，由越南学者 Đặng Đình Hoàng 编写的《Phân tích những câu sai thường gặp trong việc học tiếng Hoa》一书（译为《汉语常见病句辨析》）一书全面地分析了外国人学汉语 在词法、句法甚至标点符号等方面的常见错误，书中在分析句法方面的常见错误时也就 15 个状 语使用不当的句子进行了分析，其中包括词语使用不当，语序错序，缺漏等状语方面的错误。 由于这部分只是就 15 个例子进行分析，应该说并不能全面地概括分析状语的偏误情况，而且这 种分析也仅仅是从语言本体的角度进行的，没有与对外汉语教学联系起来，也就是没有对外国 人学习汉语出现这些偏误的原因进行探讨，也没有对教学提出什么建议。以上文献对汉越语状 语的对比与翻译研究要么缺乏系统性，要么没有将研究成果与汉语教学联系起来，更没有系统 分析越南留学生进行汉语状语翻译偏误的文章。 最值得提到的是阮玉龙作者的《Nghiên cứu đặc điểm đối dịch Hán Việt hiện đại》（现代汉越 语对译特点研究）的博士论文，其中第四章也谈及汉语状语的翻译考察，但主要着重将两种语 言状语的位置进行对比而忽略了这些状语在语体、语义上的翻译考察。因此在此论文的前提 下，笔者想要从语义，语体的角度继续展开研究汉语各类状语的翻译，进而专门系统地针对越 南留学生状语翻译偏误的现象进行分析，并对汉语状语的翻译教学提出具体的建议，旨在发现 他们出现状语翻译偏误的规律，从而能够在对外汉越翻译教学实践中可以有针对性地对越南学 生进行状语翻译教学，帮助越南学生提高汉语水平。本文就是在前人的研究基础之上，借鉴前 人的研究方法，对汉语和越南语的状语进行对比分析，并就越南学生在翻译汉语状语的过程中 出现的偏误进行归纳分析，从中发现问题，总结规律。 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 小结 1）第一章介绍了汉越语状语的构成及其分类问题并将两者的语序进行比较。从描写，分析 汉越状语的构成、语义特征，我们可以看出它们下列的共同和差异特点：汉语状语被看做句子 附加成分。关于越语状语的看法还不一致，有的作者认为它是句子主要成分，甚至高春浩作者 却认为越语没有状语。 汉语状语的表达功能比越语强，而越语状语的排列位置比汉语灵活。 汉语状语可以置于中心 语之前、主语之后甚至可以置于主语之前（句首状语）。越语状语则置于中心语之后（句 末）、句首、中心语之前主语之后。汉语状语的排列顺序符合汉语以逆行结构为基础的特点， 同时体现汉民族的思维反映现实要素的顺序：主体/行为标志/行为/行为客体，反映在语序上就 是：主语状语动词宾语。而越语状语的排列顺序及其表达功能则符合顺行结构的特点。 汉语和越语由于缺乏形态变化，很多语法意义要通过语序来表达，因此语序在汉越语里是非 常重要的。汉越语各类状语构成是凭语序的。 汉语状语是一个具有丰富意义的句子单位。识别并找出句子状语与其他成分的关系是汉越翻 译过程必不可少的重要前提。 2）介绍了翻译的相关理论依据。翻译是用另一种语言再现原文内容的一个过程。不管人们对 翻译概念的理解又如何的不同，都不会否认：翻译就是沟通不同民族、不同文化和不同的思维方 式的工具和手段。翻译的标准首先是忠实，然后是通顺，同时还需要一定的创造性。忠实是译文 质量的基础，而通顺则是译文质量的保证。影响译者对原文理解的因素众多，其中最主要为语言 和文化等因素。因此，译者不仅要掌握一定的汉语知识而且吃透其文化含义，才能翻译。 3）对现代汉语状语越南语翻译的研究结果还较少。目前学者对汉越语状语相关问题的研究 主要表现在语序对比、偏误分析：（武氏河 2005）、（潘氏霞 2004）、（丁氏碧娥 2005）、 阮玉龙（2009）等。本论文以阮玉龙作者的《Nghiên cứu đặc điểm đối dịch Hán Việt hiện đại》 （现代汉越语对译特点研究）的博士论文的研究成果作为前提，从语义，语体的角度继续展开 研究汉语各类状语的翻译，进而专门系统地针对越南学生状语翻译偏误的现象进行分析，并对 汉语状语的翻译教学提出具体的建议。 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 第二章：汉越状语翻译考察 在现代汉越语形容词、动词谓语句中状语是具有较为复杂的位置、性质 及意义的成分。从形 式标志上看，按交际目的状语在句子中的位置非常灵活，可位居句首、句中、甚至句末等位 置。从语义以及句子逻辑性等标志上看，确定全句状语、句子成分状语对转译过程起着举足轻 重的意义。 汉越翻译实践证明 ，因不能确定句子各成分的关系、分不清状语和其他成分的差距、不了 解状语与谓语动词的关系、尤其是句中存在着多层状语等原因翻译者常常不知所措，误译或随 意选择状语的位置。 可以说，状语在转译过程中是造成不少障碍的因素之一。因此，在这篇论文中，笔者集中研 究状语在汉越翻译过程中所造成的影响，同时提出一些克服的办法。 汉越翻译者在常遇到的困难之一就是翻译状语。因状语成分的语义、结构特点复杂多样，从 翻译实践本论文继续考察具体的情况，找出科学、正确的转译模式，特别是对于多层状语的句 子翻译。希望考察结果将为提高社会上汉越翻译文本的质量做出贡献。 2. 时间状语汉越翻译 2.时间状语的构成 汉语时间状语是表示主体行动或事件所发生的时间要素。充当时间状语的语言单位包括时间 名词、副词以及带有时间界限意义的介词结构。请看下面图表： 汉语 越语 例子 时 间 名 词 今天 Hôm nay 1.今天，他没来上班。 （词组） a.Hôm nay anh ấy không đi làm.Anh ấy hôm nay không đi làm.Anh ấy không đi làm ngày hôm nay. 明年 Năm tới, 2.明年，小兰就要出国留学。 sang năm a.Sang năm Lan sẽ đi du học.Lan sẽ đi du học vào năm tới. 现在, 目 Bây giờ, 3.现在，学校拥有 1500 学生。 前 hiện tại, a.Trường hiện có 1500 sinh viên hiện b.Hiện tại có 1500 sinh viên theo học tại trường 4.现在我就马上过去。 a.Bây giờ tôi sẽ qua đó ngay.Tôi sẽ qua đó ngay bây giờ.

那年 Năm đó, 4．那年我满 16 岁。 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.Năm đó, tôi vừa tròn 16 tuổi.Tôi năm ấy vừa tròn 16 tuổi. 今后 Từ nay về 5. 今后越中关系必将继续向更高、更深层次发展。 sau,từ giờ a.Từ nay về sau, quan hệ hai nước Việt Trung chắc chắn sẽ trở đi, trong tiếp tục phát triển sâu rộng hơn nữa. thời gian tới b.

quan hệ hai nước Việt Trung từ nay trở đi chắc chắn sẽ tiếp tục phát triển sâu rộng hơn nữa. quan hệ hai nước Việt Trung chắc chắn sẽ tiếp tục phát triển sâu rộng hơn nữa trong thời gian tới. 后来 Sau đó, về 6.后来，我才知道事情的真相。 sau a.Về sau, tôi mới biết được chân tướng sự việc.Tôi sau đó không dám đến tìm tôi nữa. 以后 Sau này 7.以后，有什么困难就来找我吧。 ( 指将来的 a.Sau này,có khó khăn gì cứ đến tìm mình.Có khó khăn gì sau này cứ đến tìm mình.下课以后，小明没回家。 Sau khi a.Sau khi tan học, Tiểu Đồng không về nhà.Tiểu Đồng sau khi tan học không về nhà.Tiểu Đồng không về nhà sau khi tan học.

时间副词 已经 Đã 9.我已经办好了出境手续了。 a.Tôi đã làm xong thủ tục xuất cảnh rồi. 将 、 将 sẽ, sắp 10.他将要完成这个任务，你放心吧。 要、要、 Cậu ấy sắp hoàn thành nhiệm vụ rồi, anh yên tâm đi. 在 、 正 Đang 11.