Nghiên cứu dạy và học nói tiếng Anh tại THPT Bình Gia - Lạng Sơn: Thực trạng và giải pháp

• Tác giả: Lương Thị Huyền An
• Người hướng dẫn: Hoàng Thị Xuân Hoa, Ph.D
• Trường học: University of Languages and International Studies, Vietnam National University, Hanoi
• Chuyên ngành: English Teaching Methodology
• Đề tài: An Exploratory Study On Teaching And Learning Speaking English At Binh Gia High School - Lang Son: Problems And Solutions
• Loại tài liệu: M.A Minor Programme Thesis
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF CHARTS AND TABLES
• 1. PART A: INTRODUCTION
• 1.1. Rationale of the study
• 1.2. Aims of the study
• 1.3. Method and procedure of the research
• 1.4. Scope of the study
• 1.5. Organization of the paper
• 2. CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND
• 2.1. Definition of speaking
• 2.2. Characteristics of speaking
• 2.3. The role of speaking in foreign language teaching
• 2.4. Teaching and learning speaking skill
• 2.4.1. Teaching speaking skill
• 2.4.2. Learning speaking skill
• 2.5. Problems in teaching and learning speaking skill
• 2.6. Using CLT in teaching speaking skill
• 2.7. Overview of the English textbook
• 2.8. An overview of Binh Gia High School
• 2.8.1. The students at BGHS
• 2.8.2. The teachers at BGHS
• 3. CHAPTER 2: METHODOLOGY
• 3.1. Data collection instruments
• 3.2. Data collection procedure
• 4. CHAPTER 3: DATA ANALYSIS AND FINDINGS
• 4.1. Results of the survey questionnaires
• 4.2. Difficulties from the students
• 4.3. Difficulties from the teachers
• 4.4. Problems from other factors
• 5. PART III: CONCLUSION
• 5.1. Solutions perceived by teachers and students to overcome teachers‟ and students' difficulties
• 5.2. Limitations of the study
• 5.3. Recommendations for further study

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Dạy Và Học Nói Tiếng Anh THPT Bình Gia

Nghiên cứu về dạy và học nói tiếng Anh THPT là vô cùng quan trọng. Kỹ năng nói giúp học sinh bày tỏ ý kiến, giải thích và tranh luận trong cuộc sống hàng ngày. Học sinh cần nói tiếng Anh lưu loát để đạt kết quả tốt hơn và có cơ hội việc làm tốt trong tương lai. Nhiều chương trình ngôn ngữ đặt mục tiêu phát triển kỹ năng nói. Việc học một ngôn ngữ là sử dụng nó để giao tiếp, thể hiện cảm xúc, suy nghĩ và kinh nghiệm. Để biết một ngôn ngữ, cần phải sử dụng nó. Một trong những nhiệm vụ chính của việc dạy học nói tiếng Anh THPT là đào tạo học sinh có năng lực giao tiếp. Nói là quá trình xây dựng và chia sẻ ý nghĩa thông qua việc sử dụng các biểu tượng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ trong nhiều ngữ cảnh khác nhau. Kỹ năng nói đóng vai trò quan trọng trong việc giảng dạy ngoại ngữ ở Việt Nam. Tuy nhiên, hầu hết học sinh tại THPT Bình Gia Lạng Sơn đều coi kỹ năng này là khó khăn nhất. Nhiều học sinh Việt Nam có thể viết và đọc tiếng Anh khá tốt, nhưng lại không thể nói lưu loát và chính xác. Điều này thúc đẩy nghiên cứu về thực trạng dạy và học nói Tiếng Anh tại trường Trung Học Phổ Thông Bình Gia - Lạng Sơn: Những khó khăn và cách giải quyết nhằm tìm ra giải pháp phù hợp. Nghiên cứu này giúp hiểu sâu hơn về những khó khăn của giáo viên và học sinh, bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như giáo viên, học sinh và điều kiện lớp học. Nghiên cứu mong muốn tìm ra giải pháp để cải thiện việc dạy và học nói tiếng Anh hiệu quả hơn tại trường THPT Bình Gia.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Kỹ Năng Nói Tiếng Anh Trong THPT

Kỹ năng nói là một kỹ năng quan trọng mà người học cần có. O'Malley và Pierce (1996) khẳng định rằng nói là một kỹ năng quan trọng mà người học nên có được. Nó rất quan trọng để học sinh có thể giao tiếp hiệu quả thông qua ngôn ngữ nói vì việc học sinh không thể nói có thể khiến các em không thể diễn đạt ý tưởng của mình ngay cả trong một cuộc trò chuyện đơn giản. Hơn nữa, Burn và Joyce (1997: 54-55) nói rằng một trong những mục tiêu của hầu hết các chương trình ngôn ngữ là phát triển kỹ năng ngôn ngữ nói và hầu hết các chương trình đều nhằm mục đích tích hợp cả ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết. Học một ngôn ngữ có nghĩa là sử dụng nó để giao tiếp ở dạng nói hoặc viết và có thể diễn đạt cảm xúc, suy nghĩ và kinh nghiệm trong các ngữ cảnh khác nhau.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Dạy Học Nói Tiếng Anh THPT Bình Gia

Nghiên cứu này nhằm xác định những khó khăn mà giáo viên và học sinh gặp phải trong việc dạy và học nói tiếng Anh. Đề xuất các giải pháp từ giáo viên và học sinh để vượt qua những khó khăn nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học kỹ năng nói tiếng Anh tại trường THPT Bình Gia. Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi và phỏng vấn để thu thập thông tin về cách giáo viên và học sinh nhận thức về kỹ năng nói, những khó khăn gặp phải và các giải pháp cải thiện chất lượng dạy và học.

II. Các Thách Thức Trong Dạy Nói Tiếng Anh THPT Bình Gia Hiện Nay

Thực tế dạy học nói tiếng Anh THPT tại Việt Nam cho thấy học sinh thường bỏ qua kỹ năng này, dù có kiến thức ngữ pháp tốt. Phương pháp học tập của học sinh phụ thuộc nhiều vào giáo viên, dẫn đến sự thụ động. Để cải thiện khả năng nói, giáo viên có thể sử dụng nhiều hoạt động giao tiếp. Tuy nhiên, nhiều học sinh phải thi tiếng Anh để tốt nghiệp, nhưng lại không học thành công. Học sinh mất khả năng giao tiếp, ít chú ý đến kỹ năng nghe và nói. Ảnh hưởng từ phương pháp cũ khiến học sinh thờ ơ với các kỹ năng này, tìm cách đối phó để vượt qua kỳ thi với nỗ lực tối thiểu. Trong bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, kỹ năng nói đóng vai trò quan trọng trong bối cảnh Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều học sinh THPT Bình Gia coi kỹ năng nói là khó khăn nhất. Học sinh ít chú ý đến kỹ năng giao tiếp, mất hứng thú học tiếng Anh và không tích cực tham gia các hoạt động nói. Điều này dẫn đến kết quả học tập kém và ảnh hưởng tiêu cực đến việc học tiếng Anh như một ngoại ngữ.

2.1. Thiếu Động Lực Học Nói Tiếng Anh Ở Học Sinh THPT

Nhiều học sinh chỉ học tiếng Anh vì đây là môn học bắt buộc. Họ không nhận ra tầm quan trọng của tiếng Anh trong tương lai. Do đó, họ học với động lực rất thấp hoặc không có động lực. Học sinh quan tâm đến thi viết hơn là ngôn ngữ nói. Nhiều học sinh không muốn học vì họ nghĩ tiếng Anh là môn học khó. Các em có thể nghĩ rằng mình không giỏi tiếng Anh và không muốn làm mất mặt trước bạn bè. Cần có giải pháp cải thiện động lực học tập.

2.2. Rào Cản Ngôn Ngữ Mẹ Đẻ Trong Lớp Học Tiếng Anh

Sử dụng tiếng mẹ đẻ là một vấn đề lớn trong việc dạy và học nói tiếng Anh. Trong các lớp học mà tất cả người học đều có chung tiếng mẹ đẻ, họ có xu hướng sử dụng nó vì: nó dễ hơn, giao tiếp bằng ngoại ngữ không tự nhiên và họ cảm thấy ít bị lộ diện hơn khi sử dụng tiếng mẹ đẻ. Nếu học sinh làm việc theo nhóm nhỏ, việc yêu cầu họ nói bằng ngôn ngữ mục tiêu có thể khá khó khăn - đặc biệt là những em ít kỷ luật và có động lực hơn.

III. Phương Pháp Dạy Nói Tiếng Anh THPT Hiệu Quả Tại Bình Gia

Mục tiêu của việc dạy kỹ năng nói là hiệu quả giao tiếp. Người học cần có khả năng làm cho người khác hiểu mình, sử dụng thành thạo khả năng hiện tại. Cần tránh gây nhầm lẫn do phát âm, ngữ pháp hoặc từ vựng kém, đồng thời tuân thủ các quy tắc xã hội và văn hóa áp dụng trong từng tình huống giao tiếp. Nói là quá trình xây dựng và chia sẻ ý nghĩa thông qua việc sử dụng các biểu tượng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ trong nhiều ngữ cảnh khác nhau (Chaney, 1998, tr.13). Nói là một phần quan trọng của việc học và giảng dạy ngôn ngữ thứ hai. Tuy nhiên, trong nhiều năm, việc dạy nói đã bị đánh giá thấp. Các giáo viên tiếng Anh tiếp tục dạy nói chỉ như một sự lặp lại các bài tập hoặc ghi nhớ các đoạn hội thoại. Tuy nhiên, thế giới ngày nay đòi hỏi mục tiêu của việc dạy nói phải cải thiện kỹ năng giao tiếp của học sinh. Chỉ bằng cách đó, học sinh mới có thể thể hiện bản thân và học cách tuân theo các quy tắc xã hội và văn hóa phù hợp trong mỗi hoàn cảnh giao tiếp.

3.1. Sử Dụng Phương Pháp Giao Tiếp CLT Trong Dạy Nói

Dạy ngôn ngữ là một quá trình năng động, liên tục thay đổi và chuyển đổi các phương pháp khác nhau. Dạy học giao tiếp nhằm mục đích áp dụng rộng rãi quan điểm lý thuyết của Phương pháp Giao tiếp bằng cách đánh dấu năng lực giao tiếp là mục tiêu của việc dạy ngôn ngữ và bằng cách thừa nhận sự phụ thuộc lẫn nhau giữa ngôn ngữ và giao tiếp. Theo Richards & Rodgers (2001), Dạy học Giao tiếp (CLT) bắt nguồn từ những thay đổi trong phương pháp Dạy học Ngôn ngữ Tình huống của Anh có từ cuối những năm 1960. Xuất phát từ quan điểm nhận thức xã hội của lý thuyết ngôn ngữ xã hội, với sự nhấn mạnh vào ý nghĩa và giao tiếp, và mục tiêu phát triển 'năng lực giao tiếp' của người học.

3.2. Tích Hợp Kỹ Năng Nghe Đọc Viết Để Phát Triển Kỹ Năng Nói

Giáo viên cần nhận thức rằng việc dạy nói liên quan chặt chẽ đến công việc kỹ năng tiếp thu. Giáo viên nên chú ý đến: Đầu ra và đầu vào, Văn bản, Tiếp nhận và sản xuất. Đầu ra và đầu vào: đầu ra là ngôn ngữ mà học sinh tạo ra; đầu vào là phản hồi hoặc lời nhắc từ người đối thoại của học sinh (giáo viên). Giáo viên có thể sửa đổi đầu ra của học sinh. Văn bản: cung cấp cho học sinh một mô hình để làm theo, đặc biệt khi làm việc trên các chức năng cụ thể (đồng ý, không đồng ý, bày tỏ sự ngạc nhiên, chấp thuận.), cũng hoạt động như các kích thích giúp tạo ra sản xuất ngôn ngữ: thảo luận (từ đoạn văn đọc gây tranh cãi), phản hồi (sau khi nghe một đoạn băng về một câu chuyện hoặc ý kiến.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Bài Tập Nói Tiếng Anh THPT Bình Gia

Việc thực hành đối với người theo chủ nghĩa hành vi được xem là một quá trình hình thành thói quen bằng cách củng cố các câu trả lời 'đúng'. Thực hành nên chiếm vị trí trung tâm vì đó là cách học ngôn ngữ, tức là thông qua luyện tập rộng rãi 'mà không cần đến giải thích duy lý'. Hadley, 2001) Họ coi việc học ngôn ngữ là vấn đề thực hành hoặc 'điều kiện hóa hoạt động'. (Skinner, 1957 được trích dẫn trong Hadley, 2001) 'Hành vi được củng cố sẽ được học.' (Horwitz, 2008) UG giải quyết việc tiếp thu ngôn ngữ đầu tiên, vì vậy lập trường của họ là 'đầu vào môi trường' là rất quan trọng. Đứa trẻ cần nghe ngôn ngữ được nói để chọn tham số thích hợp cho môi trường ngôn ngữ của mình (Horwitz, 2008). Trong lớp học, việc tiếp xúc với dữ liệu ngôn ngữ giúp học sinh thiết lập giá trị của các tham số.

4.1. Gợi Ý Hoạt Động Thảo Luận Nhóm Nhỏ Small Group Discussions

Chia lớp thành các nhóm nhỏ để thảo luận về một chủ đề cụ thể. Giáo viên có thể cung cấp các câu hỏi gợi ý để hướng dẫn cuộc thảo luận. Ví dụ, sau khi đọc một bài báo về ô nhiễm môi trường, học sinh có thể thảo luận về nguyên nhân, hậu quả và giải pháp cho vấn đề này. Hoạt động này giúp học sinh có cơ hội thực hành nói trong một môi trường thoải mái và ít áp lực hơn.

4.2. Tổ Chức Trò Chơi Nhập Vai Role Playing Games Theo Tình Huống

Tạo ra các tình huống thực tế và yêu cầu học sinh nhập vai để giải quyết vấn đề hoặc hoàn thành một nhiệm vụ nào đó. Ví dụ, học sinh có thể nhập vai là khách du lịch và nhân viên lễ tân khách sạn để thực hành các mẫu câu giao tiếp thông thường. Hoạt động này giúp học sinh rèn luyện khả năng phản xạ nhanh, sử dụng ngôn ngữ một cách tự nhiên và sáng tạo.

V. Giải Pháp Nâng Cao Kỹ Năng Nói Tiếng Anh Cho THPT Bình Gia

Để nâng cao chất lượng dạy và học nói tiếng Anh THPT, cần có sự phối hợp giữa giáo viên, học sinh và nhà trường. Giáo viên cần trang bị kiến thức và kỹ năng sư phạm tốt, sử dụng phương pháp dạy học tích cực, tạo môi trường học tập thoải mái và khuyến khích học sinh tham gia. Học sinh cần chủ động học tập, tích cực luyện tập, sử dụng tiếng Anh thường xuyên và tạo môi trường học tập tiếng Anh cho bản thân. Nhà trường cần đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện đại, tổ chức các hoạt động ngoại khóa và tạo điều kiện cho giáo viên nâng cao trình độ chuyên môn.

5.1. Xây Dựng Môi Trường Học Tập Tiếng Anh Chủ Động

Môi trường học tập đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích học sinh nói tiếng Anh. Giáo viên cần tạo ra một không gian lớp học thân thiện, cởi mở, nơi học sinh cảm thấy thoải mái và tự tin thể hiện bản thân. Khuyến khích học sinh sử dụng tiếng Anh trong các hoạt động giao tiếp hàng ngày, từ việc chào hỏi, hỏi thăm đến trao đổi thông tin và thảo luận. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa như câu lạc bộ tiếng Anh, diễn đàn tranh luận, cuộc thi hùng biện để tạo cơ hội cho học sinh thực hành nói tiếng Anh một cách tự nhiên và thú vị.

5.2. Đánh Giá Kỹ Năng Nói Tiếng Anh THPT Khách Quan Thường Xuyên

Việc đánh giá kỹ năng nói tiếng Anh cần được thực hiện một cách khách quan, công bằng và thường xuyên để giúp học sinh nhận biết được điểm mạnh, điểm yếu của bản thân và có kế hoạch cải thiện. Sử dụng các hình thức đánh giá đa dạng như phỏng vấn, thuyết trình, thảo luận nhóm, đóng vai để đánh giá toàn diện các khía cạnh của kỹ năng nói. Cung cấp phản hồi chi tiết, cụ thể và mang tính xây dựng để giúp học sinh hiểu rõ hơn về những lỗi sai và cách khắc phục. Khuyến khích học sinh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau để phát triển khả năng tự học và hợp tác.

VI. Kết Luận Về Nghiên Cứu Dạy Và Học Nói Tiếng Anh THPT Bình Gia

Nghiên cứu này đã làm sáng tỏ những khó khăn trong việc dạy và học nói tiếng Anh tại trường THPT Bình Gia. Việc cải thiện kỹ năng nói tiếng Anh cho học sinh đòi hỏi sự nỗ lực từ nhiều phía: giáo viên, học sinh và nhà trường. Hy vọng rằng, những giải pháp được đề xuất trong nghiên cứu này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học nói tiếng Anh THPT tại Bình Gia, giúp học sinh tự tin hơn trong giao tiếp và thành công hơn trong tương lai.

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Dạy Nói Tiếng Anh THPT

Nghiên cứu này chỉ tập trung vào việc dạy kỹ năng nói tiếng Anh cho học sinh lớp 10 tại THPT Bình Gia. Nghiên cứu mới có thể tập trung vào các cấp học khác hoặc so sánh hiệu quả của các phương pháp dạy khác nhau. Ngoài ra, nghiên cứu có thể tập trung vào việc phát triển tài liệu dạy nói tiếng Anh THPT phù hợp với đặc điểm của học sinh Việt Nam.

6.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Liên Tục Cập Nhật Phương Pháp Dạy

Giáo viên cần liên tục cập nhật kiến thức và kỹ năng sư phạm, tham gia các khóa đào tạo, hội thảo để nâng cao trình độ chuyên môn. Việc áp dụng các phương pháp dạy học mới, sáng tạo, phù hợp với từng đối tượng học sinh sẽ giúp tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả dạy nói tiếng Anh.