Nghiên Cứu Đặc Điểm Thực Vật và Tác Dụng Sinh Học của Cây Ban Hooker (Hypericum hookerianum Wight.)

Nghiên cứu đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và tác dụng sinh học của cây ban Hooker Hypericum hookerianum Wight & Arn thuộc họ Hypericaceae.

• Tác giả: Vũ Duy Hồng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Mạnh Tuyển
• Trường học: Viện Dược Liệu
• Chuyên ngành: Dược liệu - Dược học cổ truyền
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Thực Vật và Tác Dụng Sinh Học của Cây Ban Hooker (Hypericum hookerianum Wight.)
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. TỔNG QUAN
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CHI Hypericum L.
• 2.1.1. Phân loại thực vật
• 2.1.2. Số loài thuộc chi Hypericum L. và phân bố của chúng
• 2.1.3. Thành phần hóa học của các loài trong chi Hypericum L.
• 2.1.4. Tác dụng sinh học của cao chiết và các hợp chất phân lập được từ một số loài thuộc chi Hypericum L.
• 2.1.5. Công dụng của một số loài thuộc chi Hypericum L.
• 2.2. TỔNG QUAN VỀ CÂY BAN HOOKER
• 2.2.1. Vị trí phân loại, đặc điểm thực vật, phân bố và sinh thái của cây Ban hooker
• 2.2.2. Thành phần hóa học của cây Ban hooker
• 2.2.3. Tác dụng sinh học của cây Ban hooker
• 2.3. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THỬ TÁC DỤNG SINH HỌC PHỔ BIẾN TRONG NGHIÊN CỨU DƯỢC LIỆU
• 2.3.1. Các thử nghiệm đánh giá tác dụng chống oxy hóa in vitro
• 2.3.2. Các phương pháp thử khả năng bảo vệ gan
• 2.3.3. Đánh giá tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh
• 3. NGUYÊN VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. NGUYÊN VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.1.1. Nguyên liệu nghiên cứu
• 3.1.2. Động vật thí nghiệm
• 3.1.3. Máy móc, trang thiết bị và dụng cụ
• 3.1.4. Hóa chất, dung môi, thuốc thử
• 3.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.2.1. Nghiên cứu đặc điểm thực vật để xác định tên khoa học
• 3.2.2. Nghiên cứu về thành phần hóa học
• 3.2.3. Nghiên cứu tác dụng sinh học
• 4. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 5. THỰC NGHIỆM VÀ KẾT QUẢ
• 5.1. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT VÀ GIÁM ĐỊNH TÊN KHOA HỌC CÂY BAN HOOKER
• 5.1.1. Đặc điểm hình thái thực vật
• 5.1.2. Xác định tên khoa học mẫu nghiên cứu
• 5.1.3. Đặc điểm vi phẫu cây Ban hooker
• 5.1.4. Đặc điểm bột cây Ban hooker
• 5.2. THÀNH PHẦN HÓA HỌC
• 5.2.1. Định tính các nhóm hợp chất hữu cơ
• 5.2.2. Chiết xuất và phân lập các hợp chất
• 5.2.3. Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập từ phần trên mặt đất cây Ban hooker
• 5.3. TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER
• 5.3.1. Mẫu nghiên cứu dùng trong các thử nghiệm tác dụng sinh học
• 5.3.2. Tác dụng chống oxy hóa
• 5.3.3. Tác dụng bảo vệ gan
• 5.3.4. Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Cây Ban Hooker Đặc Điểm Giá Trị

Nghiên cứu về cây Ban Hooker (Hypericum hookerianum Wight.) ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh xu hướng sử dụng các sản phẩm từ thảo dược tăng cao. Việt Nam, với hệ sinh thái thực vật phong phú, sở hữu tiềm năng lớn trong việc phát triển các loại thuốc và thực phẩm chức năng từ nguồn dược liệu tự nhiên. Mặc dù cây cỏ được sử dụng rộng rãi theo kinh nghiệm dân gian, nhiều cây thuốc vẫn chưa được nghiên cứu khoa học bài bản. Nghiên cứu này tập trung vào cây Ban Hooker, một loài thuộc chi Hypericum, nhằm cung cấp thông tin khoa học làm cơ sở cho việc khai thác hiệu quả giá trị dược liệu quý giá này. Cây Ban Hooker có tiềm năng lớn nhưng chưa được khai thác đầy đủ tại Việt Nam.

1.1. Chi Hypericum Tổng quan về phân bố và sử dụng

Chi Hypericum, với hơn 600 loài, phân bố rộng rãi trên thế giới và được sử dụng trong y học cổ truyền hàng trăm năm qua. Ngoài tác dụng chống trầm cảm đã được biết đến, các loài thuộc chi Hypericum còn có hoạt tính chống viêm, làm lành vết thương, chống oxy hóa, ức chế sự phát triển của vi sinh vật và chống ung thư. Cây Ban Hooker, một loài thuộc chi Hypericum, phân bố chủ yếu ở Trung Quốc, Nepal, Ấn Độ và Việt Nam. Tại Việt Nam, cây Ban Hooker được tìm thấy ở Sa Pa (Lào Cai). Đồng bào miền núi thường dùng lá cây để chữa đau mắt cho gia súc.

1.2. Giá trị tiềm năng của cây Ban Hooker Nghiên cứu còn hạn chế

Mặc dù cây Ban Hooker mọc hoang nhiều ở vùng núi Sa Pa, Lào Cai, việc sử dụng trong y học còn hạn chế. Các nghiên cứu trên thế giới, chủ yếu từ Trung Quốc, đã công bố về thành phần hóa học và tác dụng sinh học của loài này, đặc biệt là tác dụng chống oxy hóa và kháng khuẩn. Hai nhóm hợp chất chính được xác định là phloroglucinol và xanthon. Tuy nhiên, các nghiên cứu về thành phần hóa học và tác dụng sinh học của cây Ban Hooker tại Việt Nam còn rất hạn chế. Việc nghiên cứu sâu hơn là cần thiết để khai thác triệt để tiềm năng của loài cây này.

II. Thách Thức Xác Định Nghiên Cứu Cây Ban Hooker Việt Nam

Việc xác định chính xác tên khoa học của cây Ban Hooker là một thách thức do sự tương đồng về đặc điểm hình thái với các loài khác trong chi Hypericum. Điều này đòi hỏi các nghiên cứu chi tiết về đặc điểm thực vật, bao gồm cả hình thái và vi học. Ngoài ra, thành phần hóa học và tác dụng sinh học của cây Ban Hooker có thể khác biệt tùy thuộc vào điều kiện sinh trưởng và phát triển, đặt ra yêu cầu nghiên cứu sâu rộng và toàn diện để đánh giá chính xác giá trị dược liệu của loài cây này. Cần có những nghiên cứu chuyên sâu để so sánh và đối chiếu các đặc tính của cây trồng tại Việt Nam với các nghiên cứu quốc tế.

2.1. Vấn đề về phân loại Sự tương đồng giữa các loài Hypericum

Theo bản mô tả gốc và các tài liệu về phân loại, cây Ban Hooker có nhiều đặc điểm hình thái khá giống với các loài khác thuộc chi Hypericum. Điều này gây khó khăn trong việc xác định chính xác tên khoa học và đòi hỏi các nghiên cứu chuyên sâu về đặc điểm thực vật, bao gồm cả hình thái và vi học. Việc xác định đúng tên khoa học là cơ sở quan trọng để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của các nghiên cứu về hóa học và tác dụng sinh học của loài cây này.

2.2. Sự khác biệt về thổ nhưỡng và khí hậu Ảnh hưởng đến thành phần

Dược liệu nói chung, cũng như cây Ban Hooker nói riêng, khi sinh trưởng và phát triển trong các môi trường thổ nhưỡng và khí hậu khác nhau thì thành phần hóa học cũng như tác dụng sinh học sẽ có sự khác biệt. Điều này có nghĩa là, các nghiên cứu về cây Ban Hooker ở các quốc gia khác có thể không hoàn toàn áp dụng được cho cây trồng tại Việt Nam. Do đó, việc nghiên cứu cụ thể về cây Ban Hooker tại Việt Nam là vô cùng cần thiết để xác định chính xác thành phần hóa học và tác dụng sinh học của loài cây này trong điều kiện địa phương.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đặc Điểm Thực Vật Cây Ban Hooker

Nghiên cứu về đặc điểm thực vật của cây Ban Hooker bao gồm mô tả chi tiết đặc điểm hình thái, xác định tên khoa học, và nghiên cứu đặc điểm vi học. Đặc điểm hình thái được mô tả dựa trên quan sát trực tiếp và so sánh với các tài liệu phân loại. Việc xác định tên khoa học được thực hiện thông qua đối chiếu với các bản mô tả gốc và các tài liệu phân loại uy tín. Nghiên cứu đặc điểm vi học bao gồm quan sát và mô tả cấu trúc vi phẫu của lá, thân và rễ cây, cũng như đặc điểm bột dược liệu, cung cấp thông tin quan trọng cho việc giám định và phân biệt cây Ban Hooker với các loài khác.

3.1. Mô tả chi tiết đặc điểm hình thái thực vật cây Ban Hooker

Nghiên cứu tập trung vào việc mô tả một cách chi tiết các đặc điểm hình thái của cây Ban Hooker, bao gồm hình dáng cây, kích thước và hình dạng lá, hoa, quả, và hạt. Các đặc điểm này được quan sát và đo đạc cẩn thận, sau đó so sánh với các bản mô tả gốc và các tài liệu phân loại liên quan để xác định tên khoa học chính xác của cây. Các thông tin về màu sắc, kết cấu, và các chi tiết khác cũng được ghi nhận để tạo ra một mô tả toàn diện về hình thái của cây Ban Hooker.

3.2. Phân tích vi học Cấu trúc tế bào lá thân rễ Ban Hooker

Nghiên cứu đặc điểm vi học của cây Ban Hooker bao gồm việc chuẩn bị các tiêu bản vi phẫu của lá, thân, và rễ cây, sau đó quan sát dưới kính hiển vi để mô tả cấu trúc tế bào và mô của các bộ phận này. Đặc biệt chú trọng đến các đặc điểm như hình dạng và kích thước tế bào, sự phân bố của các mô, và sự hiện diện của các cấu trúc đặc biệt như tinh thể, ống dẫn, và tế bào tiết. Các đặc điểm vi học này cung cấp thông tin quan trọng cho việc giám định và phân biệt cây Ban Hooker với các loài khác.

IV. Phân Tích Thành Phần Hóa Học và Tác Dụng Sinh Học In Vitro

Nghiên cứu về thành phần hóa học của cây Ban Hooker bao gồm định tính các nhóm hợp chất hữu cơ, chiết xuất và phân lập các hợp chất, và xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập được. Tác dụng sinh học được đánh giá thông qua các thử nghiệm in vitro, bao gồm đánh giá hoạt tính chống oxy hóa, bảo vệ tế bào thần kinh, và khảo sát tác dụng bảo vệ gan. Các kết quả này cung cấp thông tin quan trọng về tiềm năng dược lý của cây Ban Hooker và là cơ sở cho các nghiên cứu in vivo tiếp theo. Các phương pháp phân tích hiện đại được sử dụng để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả.

4.1. Chiết xuất và phân lập hợp chất Quy trình chi tiết từ A Z

Quy trình chiết xuất và phân lập các hợp chất từ cây Ban Hooker được thực hiện theo một phương pháp có hệ thống và cẩn thận. Đầu tiên, dược liệu được chiết xuất bằng các dung môi khác nhau theo thứ tự tăng dần độ phân cực. Sau đó, các dịch chiết được phân đoạn bằng các kỹ thuật sắc ký khác nhau, như sắc ký cột, sắc ký lớp mỏng, và sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC), để phân lập các hợp chất riêng lẻ. Quá trình phân lập được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo thu được các hợp chất tinh khiết, phục vụ cho việc xác định cấu trúc và đánh giá tác dụng sinh học.

4.2. Đánh giá hoạt tính chống oxy hóa Phương pháp và kết quả chi tiết

Hoạt tính chống oxy hóa của các cao chiết và các hợp chất phân lập được từ cây Ban Hooker được đánh giá bằng các phương pháp in vitro phổ biến, như thử nghiệm DPPH và ABTS. Các phương pháp này dựa trên khả năng của các chất chống oxy hóa trong mẫu thử nghiệm để khử các gốc tự do DPPH và ABTS, làm giảm độ hấp thụ quang của dung dịch. Kết quả được biểu thị bằng giá trị IC50, là nồng độ của mẫu thử nghiệm cần thiết để ức chế 50% hoạt động của gốc tự do. Các kết quả này cung cấp thông tin quan trọng về khả năng bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do oxy hóa của cây Ban Hooker.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Tác Dụng Sinh Học

Nghiên cứu đã xác định được một số hợp chất mới từ cây Ban Hooker, thuộc các nhóm phloroglucinol và xanthon. Các hợp chất này thể hiện hoạt tính chống oxy hóa đáng kể, cũng như khả năng bảo vệ tế bào thần kinh khỏi tổn thương do các tác nhân gây độc. Ngoài ra, các cao chiết từ cây Ban Hooker cũng cho thấy tác dụng bảo vệ gan trong các thử nghiệm in vivo. Các kết quả này khẳng định tiềm năng dược lý của cây Ban Hooker và mở ra hướng nghiên cứu mới cho việc phát triển các sản phẩm bảo vệ sức khỏe. Cần nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ cơ chế tác dụng của các hợp chất này.

5.1. Xác định cấu trúc các hợp chất mới từ cây Ban Hooker

Nghiên cứu đã thành công trong việc phân lập và xác định cấu trúc của một số hợp chất mới từ cây Ban Hooker, sử dụng các kỹ thuật phân tích hiện đại như phổ NMR, phổ khối lượng, và phổ UV-Vis. Cấu trúc của các hợp chất này được xác định dựa trên việc phân tích dữ liệu phổ và so sánh với các hợp chất đã biết. Các hợp chất mới này thuộc các nhóm phloroglucinol và xanthon, là những nhóm hợp chất có tiềm năng dược lý cao.

5.2. Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh Kết quả thử nghiệm in vitro

Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh của các cao chiết và các hợp chất phân lập được từ cây Ban Hooker được đánh giá trên các dòng tế bào thần kinh HT22 và SH-SY5Y, sử dụng các mô hình gây độc bởi glutamat và 6-OHDA. Kết quả cho thấy rằng các mẫu thử nghiệm có khả năng bảo vệ tế bào thần kinh khỏi tổn thương do các tác nhân gây độc, làm tăng khả năng sống sót của tế bào và giảm các dấu hiệu của tổn thương tế bào. Các kết quả này gợi ý rằng cây Ban Hooker có thể có tiềm năng trong việc điều trị các bệnh thoái hóa thần kinh.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Phát Triển Cây Ban Hooker

Nghiên cứu đã cung cấp thông tin khoa học quan trọng về đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và tác dụng sinh học của cây Ban Hooker tại Việt Nam. Các kết quả này là cơ sở cho việc khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn dược liệu quý giá này. Hướng nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc đánh giá tác dụng dược lý của cây Ban Hooker trên các mô hình bệnh tật in vivo, cũng như nghiên cứu về độc tính và an toàn khi sử dụng. Ngoài ra, cần có các nghiên cứu về nuôi trồng và bảo tồn cây Ban Hooker để đảm bảo nguồn cung dược liệu bền vững. Cần đầu tư hơn nữa vào nghiên cứu dược liệu Việt Nam.

6.1. Đánh giá tác dụng dược lý in vivo Nghiên cứu trên động vật

Hướng nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc đánh giá tác dụng dược lý của cây Ban Hooker trên các mô hình bệnh tật in vivo, sử dụng các loài động vật thí nghiệm phù hợp. Các nghiên cứu này sẽ giúp xác định chính xác tác dụng điều trị của cây Ban Hooker đối với các bệnh khác nhau, cũng như tìm hiểu về cơ chế tác dụng của các hợp chất trong cây. Các kết quả từ các nghiên cứu in vivo sẽ cung cấp bằng chứng quan trọng cho việc sử dụng cây Ban Hooker trong điều trị bệnh.

6.2. Nghiên cứu nuôi trồng và bảo tồn Đảm bảo nguồn cung bền vững

Để đảm bảo nguồn cung dược liệu bền vững, cần có các nghiên cứu về nuôi trồng và bảo tồn cây Ban Hooker. Các nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc tìm hiểu về các điều kiện sinh thái tối ưu cho sự phát triển của cây, cũng như các phương pháp nhân giống và trồng trọt hiệu quả. Ngoài ra, cần có các biện pháp bảo tồn cây Ban Hooker trong tự nhiên, nhằm bảo vệ loài cây này khỏi nguy cơ tuyệt chủng do khai thác quá mức và mất môi trường sống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ VIỆN DƯỢC LIỆU VŨ DUY HỒNG NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT, THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ MỘT SỐ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER (Hypericum hookerianum Wight., Họ Ban - Hypericaceae) LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC HÀ NỘI - 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ VIỆN DƯỢC LIỆU VŨ DUY HỒNG NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT, THÀNH PHẦN HÓA HỌC VÀ MỘT SỐ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER (Hypericum hookerianum Wight., Họ Ban - Hypericaceae) Chuyên ngành: Dược liệu - Dược học cổ truyền Mã số: 972.06 LUẬN ÁN TIẾN SĨ DƯỢC HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. Nguyễn Mạnh Tuyển PGS. Nguyễn Minh Khởi HÀ NỘI – 2023 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN.

TỔNG QUAN VỀ CHI Hypericum L. Phân loại thực vật. Số loài thuộc chi Hypericum L. và phân bố của chúng.

Thành phần hóa học của các loài trong chi Hypericum L. Tác dụng sinh học của cao chiết và các hợp chất phân lập được từ một số loài thuộc chi Hypericum L. Công dụng của một số loài thuộc chi Hypericum L. TỔNG QUAN VỀ CÂY BAN HOOKER.

Vị trí phân loại, đặc điểm thực vật, phân bố và sinh thái của cây Ban hooker. Thành phần hóa học của cây Ban hooker. Tác dụng sinh học của cây Ban hooker. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THỬ TÁC DỤNG SINH HỌC PHỔ BIẾN TRONG NGHIÊN CỨU DƯỢC LIỆU.

Các thử nghiệm đánh giá tác dụng chống oxy hóa in vitro. Các phương pháp thử khả năng bảo vệ gan. Đánh giá tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh. NGUYÊN VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

NGUYÊN VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU. Nguyên liệu nghiên cứu. Động vật thí nghiệm. Máy móc, trang thiết bị và dụng cụ.

Hóa chất, dung môi, thuốc thử. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Nghiên cứu đặc điểm thực vật để xác định tên khoa học. Nghiên cứu về thành phần hóa học.

Nghiên cứu tác dụng sinh học. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU. THỰC NGHIỆM VÀ KẾT QUẢ. ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT VÀ GIÁM ĐỊNH TÊN KHOA HỌC CÂY BAN HOOKER.

Đặc điểm hình thái thực vật. Xác định tên khoa học mẫu nghiên cứu. Đặc điểm vi phẫu cây Ban hooker. Đặc điểm bột cây Ban hooker.

THÀNH PHẦN HÓA HỌC. Định tính các nhóm hợp chất hữu cơ. Chiết xuất và phân lập các hợp chất. Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập từ phần trên mặt đất cây Ban hooker.

TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER. Mẫu nghiên cứu dùng trong các thử nghiệm tác dụng sinh học. Tác dụng chống oxy hóa. Tác dụng bảo vệ gan.

Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh. VỀ ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT VÀ TÊN KHOA HỌC CÂY BAN HOOKER. VỀ THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER. Kết quả định tính.

Kết quả phân lập và xác định cấu trúc của các hợp chất. VỀ TÁC DỤNG SINH HỌC CỦA CÂY BAN HOOKER. Tác dụng chống oxy hóa. Tác dụng bảo vệ gan.

Tác dụng bảo vệ tế bào thần kinh. Về đặc điểm thực vật. Về thành phần hóa học. Về tác dụng sinh học.

148 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT Tên viết tắt Tên Tiếng Anh Dịch nghĩa 6-OHDA 6-hydroxydopamine 6-hydroxydopamin 2,2-azino-bis (3-ethylbenzo- Muối diammonium 2,2-azino-bis ABTS thiazoline-6-sulphonic acid) (3-ethylbenzo-thiazolin-6- diammonium salt sulphonic acid) ALT Alanine aminotransferase Alanin aminotransferase Apotosis Chết tế bào theo chương trình AST Aspartate aminotransferase Aspartat aminotransferase BHA Butylated hydroxyanisole Hydroxyanisol butyl hóa BHB Cao n-butanol cây Ban hooker BHH Cao n-hexan cây Ban hooker BHE Cao ethyl acetat cây Ban hooker BHM Cao methanol cây Ban hooker BHW Cao nước cây Ban hooker BuOH n-butanol n-butanol CCl4 Carbon tetracloride Clorua carbon 4 CD Circular Dichroism Phổ lưỡng sắc tròn CI Confidence Interval Khoảng tin cậy Homonuclear Correlated Phổ COSY (Phổ tương quan hai COSY Spectroscopy chiều H-H) COX-2 Cyclooxynase-2 Cyclooxynase-2 Tiêu chí độc tính chung 50% (Nồng độ thuốc để ức chế 50% CTC50 Common Toxicity Criteria 50 tế bào ung thư phát tiển hoặc tiêu diệt 50% tế bào ung thư) CuSO4 Copper sulphate Đồng sulphat CYP450 Cytochrome P450 Cytochrom P450 Distortionless Enhancement DEPT Phổ DEPT by Polarization Transfer Dulbecco's Modified Eagle Dulbecco's Modified Eagle DMEM Medium Medium DMSO Dimethylsulfoxide Dimethylsulfoxid Dulbecco's phosphate- DPBS Dulbecco's phosphat-buffer salin buffered saline DPPH 1,1-Diphenyl-2-picrylhydrazyl 1,1-Diphenyl-2-picrylhydrazyl EC50 Effective Concentration 50% Nồng độ tác dụng 50% Tên viết tắt Tên Tiếng Anh Dịch nghĩa Acid Ethylene Diamine EDTA Acid Ethylen Diamin Tetraacetic Tetraacetic Electron Spray Ionization Phổ khối lượng ion hóa phun ESI-MS Mass Spectrometry điện tử EtOAc Ethyl acetate Ethyl acetat EtOH Ethanol Ethanol FBS Fetal Bovine Serum Huyết thanh thai bê (bò) Thử nghiệm bơi cưỡng bức FST Forced Swim Test (chuột) GABAA Gamma-Aminobutyric acid A Gamma-Aminobutyric acid A GC Gas Chromatography Sắc ký khí GSH Glutathione Glutathion HCl Hydrochloric acid A xit Clohidric Human Immunodeficiency Vi rut làm suy giảm miễn dịch ở HIV Virus người Heteronuclear Multiple Bond Phổ tương tác di hạt nhân qua HMBC Correlation nhiều liên kết Heteronuclear Single HSQC Phổ tương tác trực tiếp H-C Quantum Coherence Hx n-hexane n-hexan IC50 Inhibitory Concentration 50% Nồng độ ức chế 50% Inducible Nitric Oxide iNOS Inducible Nitric Oxid Synthase Synthase KCl Potassium chloride Kali clorid LDH Lactate Dehydrogenase Lactat Dehydrogenase Lipo-protein trọng lượng phân tử LDL Low Density Lipo-protein thấp LPO Lipid peroxidation Sự peroxid hóa lipid LPS Lipopolysaccharide Lipopolysaccharid Mitogen-Activated Protein Mitogen-Activated Protein MAPK Kinase Kinase MDA Malondialdehyde Malondialdehyd Minimum Inhibitory MIC Nồng độ ức chế tối thiểu Concentration 3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)- 3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)-2,5- MTT 2,5-diphenyltetrazolium diphenyltetrazolium bromid bromide Tên viết tắt Tên Tiếng Anh Dịch nghĩa MeOH Methanol Methanol N-Acetyl-p- NAPQI N-Acetyl-p-benzoquinonimin benzoquinonimine National Collection of Trung tâm lưu trữ quốc gia về vi NCIM Industrial Microorganism - sinh vật công nghiệp – Pune, Ấn Pune, India Độ NaCMC Natri carboxymethylcellulose Natri carboxymethylcellulose Yếu tố hạt nhân tăng cường Nuclear Factor kappa-light- NF-kB chuỗi nhẹ kappa của các tế bào chain-enhancer of activate B B hoạt động NMR Nuclear Magnetic Resonance Phổ cộng hưởng từ hạt nhân NO Nitric Oxide O xit ni tơ O2–• Superoxide Gốc tự do superoxid OD Optical Density Mật độ quang học P/ư Phản ứng PAR Paracetamol Paracetamol p-NDA p-nitroso dimethyl aniline p-nitroso dimethyl anilin Polycyclic Polyprenylated Các acylphloroglucinol đa vòng PPAPs Acylphloroglucinols mang các nhóm prenyl ROS Reactive Oxygen Species Các dạng oxy hóa hoạt động SOD Superoxide dismutase Superoxid dismutase TLR Tall-Like Receptor Tall-Like Receptor TNF-alpha Tumor Necrosis Factor-alpha Yếu tố hoại tử khối u alpha TST Tail-Suspension Test Thử nghiệm treo đuôi (chuột) USP7 Ubiquitin-specific protease 7 Ubiquitin-specific protease 7 X-linked Inhibator of Protein ức chế chết tế bào theo XIAP Apoptosis Protein chương trình DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Ghi nhận về sự phân bố của các loài Ban thuộc chi Hypericum. Kết quả định tính các nhóm chất chính trong phần trên mặt đất cây Ban hooker. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH1.

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH2. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH3. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH4. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH5.

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH6. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH7. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH8. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH9.

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH10. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH11. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH12. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH13.

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH14. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH15. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH16. Số liệu phổ 13C-NMR (125 MHz) của các chất HH17–HH26 (C ppm).

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH27. Số liệu phổ 13C-NMR (125 MHz) của các chất HH28–HH34 (C ppm). Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH35. Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH36.

Dữ liệu phổ NMR của hợp chất HH37. Tác dụng dọn gốc tự do của các mẫu chiết từ cây Ban hooker. Ảnh hưởng của các cao chiết cây Ban hooker trong mô hình gây tổn thương gan cấp bằng paracetamol. Sự thay đổi đặc điểm thực vật theo phân bố địa lý của loài H.

hookerianum và loài H. hookerianum so với các loài khác trong chi Hypericum. Danh mục 37 hợp chất phân lập được từ cây Ban hooker. 126 DANH MỤC HÌNH Hình 1.

Năm hợp chất được phân lập từ H. Cấu trúc của các adamantan PPAPs từ loài H. Hợp chất plukenetion A và otogirinin A. Cấu trúc của 29 hợp chất PPAPs được phân lập từ H.

Cấu trúc của 11 hợp chất PPAPs được phân lập từ H. Phản ứng dọn gốc tự do DPPH .1 Sơ đồ thiết kế nghiên cứu. Hình ảnh cây Ban hooker tại Xã Sa Pả, Huyện Sa Pa – Lào Cai (Ảnh chụp ngày 18/6/2016). Cơ quan sinh dưỡng của cây Ban hooker.

Cơ quan sinh sản của cây Ban hooker. Vi phẫu lá cây Ban hooker. Vi phẫu thân cây Ban hooker. Vi phẫu rễ cây Ban hooker.

Đặc điểm bột lá cây Ban hooker. Đặc điểm bột thân cây Ban hooker. Đặc điểm bột rễ cây Ban hooker. Sơ đồ chiết xuất, phân đoạn các chất từ cây Ban hooker.

Sơ đồ phân lập các chất từ phân đoạn n-hexan cây Ban hooker. Sơ đồ phân lập các hợp chất từ phân đoạn ethyl acetat cây Ban hooker 63 Hình 3. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH1. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH2.

Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH3. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH4. Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH5. Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH6.

Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH7. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH8. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH9. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH10.

Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH11. Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH12. Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH13. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH14.

Cấu trúc hóa học của hợp chất HH15. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH16. Công thức cấu tạo của các hợp chất HH17–HH26. Các tương tác HMBC chính của HH20 và HH25.

Cấu trúc hóa học của hợp chất HH27. Cấu trúc hóa học của các hợp chất HH28–HH34. Cấu trúc hóa học của hợp chất HH35. Cấu trúc hóa học (A) và các tương tác HMBC chính (B) của hợp chất HH36.

Cấu trúc hóa học của hợp chất HH37.