Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu một số đặc điểm sinh học và phân bố loài cây râu mèo orthosiphon spiralis làm cơ sở cho phát triển loài tại xã bàn đạt huyện phú bình tỉnh thái nguyên

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp nghiên cứu một số đặc điểm sinh học và phân bố loài cây râu mèo orthosiphon, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp cụ

• Tác giả: Nguyễn Văn Tùng
• Người hướng dẫn: ThS. La Thu Phương
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên rừng
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học Và Phân Bố Cây Râu Mèo Orthosiphon Spiralis Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Tổng quan về tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.2.1. Tình hình nghiên cứu thực vật (cây thuốc) trên thế giới
• 2.2.2. Nghiên cứu ở Việt Nam
• 2.3. Tổng quan về khu vực nghiên cứu
• 2.3.1. Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu
• 2.3.2. Những lợi thế để phát triển kinh tế xã hội
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp kế thừa số liệu, tài liệu
• 3.4.2. Phương pháp nghiên cứu phân loại học
• 3.4.3. Điều tra sơ thám
• 3.4.4. Phương pháp điều tra thu thập số liệu ngoài hiện trường
• 3.4.5. Phương pháp nội nghiệp
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH
• 4.1. Đặc điểm sử dụng và sự hiểu biết của người dân về loài cây
• 4.1.1. Tri thức bản địa về sự hiểu biết cây Râu mèo
• 4.1.2. Tri thức bản địa về sử dụng và gây trồng cây Râu mèo
• 4.2. Đặc điểm hình thái rễ, thân, cành, lá, hoa và quả
• 4.3. Đặc điểm phân bố của loài Râu mèo
• 4.3.1. Phân bố theo các trạng thái rừng ở xã Bàn Đạt huyện Phú Bình
• 4.3.2. Phân bố theo tuyến ở xã Bàn Đạt huyện Phú Bình
• 4.3.3. Phân bố theo độ cao ở xã Bàn Đạt huyện Phú Bình
• 4.4. Kết quả của một số đặc điểm sinh thái học của loài Râu mèo
• 4.4.1. Nguồn gốc, chất lượng và mật độ tái sinh loài Râu mèo
• 4.4.2. Đặc điểm cây bụi, và thảm tươi nơi có loài Râu mèo phân bố ở xã Bàn Đạt huyện Phú Bình
• 4.4.3. Đặc điểm đất nơi loài Râu mèo phân bố
• 4.5. Đề xuất một số biện pháp bảo tồn và phát triển loài
• 4.5.1. Những thuận lợi và khó khăn trong công tác bảo tồn và phát triển cây Râu mèo tại huyện Phú Bình
• 4.5.2. Một số biện pháp phát triển loài
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cây Râu mèo Orthosiphon spiralis tại Thái Nguyên

Cây Râu mèo, hay còn gọi là Orthosiphon spiralis, là một loài thực vật có giá trị dược liệu cao. Tại Thái Nguyên, cây này được biết đến với nhiều tác dụng trong y học cổ truyền. Nghiên cứu về đặc điểm sinh học và phân bố của cây Râu mèo không chỉ giúp bảo tồn nguồn gen mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho người dân địa phương.

1.1. Đặc điểm sinh học của cây Râu mèo

Cây Râu mèo có đặc điểm hình thái rõ rệt với thân thẳng, lá hình mác và hoa màu trắng hoặc tím. Loài cây này ưa ẩm, thường mọc ở những nơi có độ che phủ cao và đất giàu mùn. Đặc điểm sinh học này giúp cây phát triển mạnh mẽ trong điều kiện khí hậu nhiệt đới của Thái Nguyên.

1.2. Phân bố của cây Râu mèo tại Thái Nguyên

Cây Râu mèo phân bố chủ yếu ở các khu vực ven rừng và thung lũng tại Thái Nguyên. Nghiên cứu cho thấy cây có thể phát triển ở độ cao từ 10m đến 600m, với điều kiện đất ẩm và giàu chất dinh dưỡng.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu cây Râu mèo

Mặc dù cây Râu mèo có nhiều tiềm năng, nhưng việc nghiên cứu và phát triển loài cây này vẫn gặp nhiều thách thức. Sự thiếu hụt thông tin về đặc điểm sinh học và phân bố của cây đã gây khó khăn trong việc bảo tồn và phát triển nguồn gen.

2.1. Thiếu thông tin về đặc điểm sinh học

Nhiều nghiên cứu về cây Râu mèo vẫn còn hạn chế, dẫn đến việc thiếu thông tin về đặc điểm sinh học của loài cây này. Điều này ảnh hưởng đến khả năng phát triển và ứng dụng của cây trong y học.

2.2. Khó khăn trong việc bảo tồn và phát triển

Việc bảo tồn cây Râu mèo gặp khó khăn do sự khai thác quá mức và môi trường sống bị suy thoái. Cần có các biện pháp bảo tồn hiệu quả để đảm bảo sự phát triển bền vững của loài cây này.

III. Phương pháp nghiên cứu cây Râu mèo hiệu quả

Để nghiên cứu cây Râu mèo một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học hiện đại. Việc kết hợp giữa nghiên cứu thực địa và phân tích phòng thí nghiệm sẽ giúp thu thập thông tin chính xác về loài cây này.

3.1. Phương pháp điều tra thực địa

Phương pháp điều tra thực địa giúp thu thập dữ liệu về phân bố và đặc điểm sinh học của cây Râu mèo. Các nhà nghiên cứu cần tiến hành khảo sát tại các khu vực khác nhau để có cái nhìn tổng quát về loài cây này.

3.2. Phân tích mẫu và dữ liệu

Sau khi thu thập mẫu cây, việc phân tích hóa học và sinh học sẽ cung cấp thông tin quan trọng về thành phần dược liệu và khả năng ứng dụng của cây Râu mèo trong y học.

IV. Ứng dụng thực tiễn của cây Râu mèo trong y học

Cây Râu mèo được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền với nhiều tác dụng như lợi tiểu, thanh nhiệt và điều trị các bệnh liên quan đến thận. Nghiên cứu về tác dụng của cây sẽ mở ra cơ hội mới cho ngành dược liệu.

4.1. Tác dụng lợi tiểu của cây Râu mèo

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng cây Râu mèo có tác dụng lợi tiểu hiệu quả, giúp cải thiện chức năng thận và hỗ trợ điều trị các bệnh liên quan đến đường tiết niệu.

4.2. Ứng dụng trong điều trị bệnh thận

Cây Râu mèo được sử dụng để điều trị các bệnh thận như sỏi thận và viêm thận. Các hoạt chất trong cây giúp làm giảm triệu chứng và cải thiện sức khỏe cho bệnh nhân.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu cây Râu mèo

Nghiên cứu về cây Râu mèo Orthosiphon spiralis tại Thái Nguyên không chỉ có ý nghĩa trong việc bảo tồn nguồn gen mà còn mở ra nhiều cơ hội cho phát triển kinh tế địa phương. Cần tiếp tục nghiên cứu để khai thác tối đa tiềm năng của loài cây này.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu

Nghiên cứu cây Râu mèo giúp nâng cao nhận thức về giá trị của loài cây này trong y học và bảo tồn đa dạng sinh học. Điều này cần được chú trọng trong các chương trình phát triển bền vững.

5.2. Hướng đi tương lai cho cây Râu mèo

Cần có các chính sách hỗ trợ nghiên cứu và phát triển cây Râu mèo, từ đó tạo ra nguồn dược liệu ổn định và bền vững cho thị trường trong nước và quốc tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ sinh thái rừng nhiệt đới gió mùa tại Việt Nam, nguồn tài nguyên cây thuốc và dược liệu tự nhiên đóng vai trò thiết yếu đối với y học cổ truyền và đời sống kinh tế - xã hội của cộng đồng dân cư địa phương. Tuy nhiên, dưới áp lực gia tăng dân số, sự phát triển kinh tế nhanh chóng cùng với tình trạng khai thác quá mức, thiếu kiểm soát, diện tích rừng tự nhiên bị thu hẹp đáng kể, kéo theo sự suy giảm nghiêm trọng của nhiều loài thực vật quý hiếm. Cây Râu mèo, danh pháp khoa học là Orthosiphon spiralis (Lour.) Merr. (tên đồng nghĩa Orthosiphon stamineus Benth.), thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae), là loài cây dược liệu thân thảo lâu năm có giá trị cao trong điều trị các bệnh về đường tiết niệu, viêm thận, sỏi thận, hạ huyết áp và thanh nhiệt giải độc.

Tại khu vực trung du miền núi phía Bắc, cụ thể là huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, quần thể cây Râu mèo tự nhiên đang chịu sức ép khai thác nặng nề để phục vụ nhu cầu chữa bệnh và thương mại. Nguồn gen tự nhiên của loài đối mặt với nguy cơ cạn kiệt do chưa có các nghiên cứu toàn diện về phân bố, sinh thái và kỹ thuật gây trồng tại địa bàn. Để cung cấp cơ sở khoa học cho công tác bảo tồn nguồn gen và phát triển vùng trồng dược liệu bền vững, đề tài "Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học và phân bố loài cây Râu mèo (Orthosiphon spiralis) làm cơ sở cho phát triển loài tại xã Bàn Đạt huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên" đã được thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể gồm:

1. Xác định được tri thức bản địa của người dân về sự hiểu biết và sử dụng cây Râu mèo tại khu vực nghiên cứu.
2. Xác định được đặc điểm sinh vật học, sinh thái học và phân bố của loài Râu mèo tại khu vực nghiên cứu.
3. Đề xuất một số biện pháp nhằm bảo tồn và phát triển nguồn gen cây thuốc quý Râu mèo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Loài cây Râu mèo (Orthosiphon spiralis (Lour.) Merr.).
• Phạm vi nội dung: Tập trung làm rõ đặc điểm hình thái cơ quan sinh dưỡng và sinh sản, các nhân tố sinh thái đi kèm (thực bì, đất đai, độ cao), hiện trạng phân bố tự nhiên và tri thức sử dụng của người dân bản địa.
• Phạm vi không gian: Thực hiện tại 4 xóm (Đồng Quan, Đá Bạc, Phú Lợi, Bàn Đạt) thuộc xã Bàn Đạt, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Quá trình điều tra thực địa, thu thập mẫu vật và lấy mẫu đất diễn ra từ tháng 8/2017 đến tháng 12/2017.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết sinh thái học thực vật của Lê Mộng Chân (2000), hệ thống phân loại thực vật của Danh lục các loài thực vật Việt Nam (Tập II), tài liệu Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam của Đỗ Tất Lợi (1991), cùng các công trình nghiên cứu chuyên sâu về chi Orthosiphon của Phạm Hồng Minh (2009), Đặng Duy Nhân (2010) và Nguyễn Kim Bích cùng cộng sự (2009). Nghiên cứu kết hợp các phương pháp điều tra thực địa lâm học, phân tích phòng thí nghiệm và xã hội học lâm nghiệp để thu thập số liệu đa chiều.

Phương pháp	Quy trình và công cụ thực hiện	Chỉ tiêu và dữ liệu thu thập
Nghiên cứu phân loại và hình thái	Quan sát mô tả trực tiếp, thu hái 100 mẫu lá và quả ở 3 vị trí tán (dưới, giữa, đỉnh); đo đường kính gốc ($D_{00}$) bằng thước Palme; đo kích thước lá, quả bằng thước kẹp và thước dây; đo chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$) bằng thước đo cao. Định danh mẫu vật thông qua chuyên gia phân loại thực vật.	Chiều cao thân, kích thước rễ, cấu trúc cành; chiều dài và rộng của phiến lá, cuống lá; đặc điểm hoa (đài, tràng, nhị, nhụy), quả và hạt.
Phỏng vấn tri thức bản địa	Thực hiện phỏng vấn bán cấu trúc thông qua bảng hỏi soạn sẵn; quy mô mẫu khảo sát gồm 60 phiếu điều tra tại địa bàn huyện, đối tượng gồm thầy lang, cán bộ kiểm lâm, cán bộ tuần rừng và người dân địa phương.	Mức độ nhận biết loài, kinh nghiệm khai thác, bài thuốc truyền thống, giá bán thương phẩm và tập quán gây trồng.
Điều tra theo tuyến ngẫu nhiên	Thiết lập 4 tuyến điều tra song song (cách nhau 3 km, các điểm đo cách nhau 1.000 m) đi qua các trạng thái rừng khác nhau tại xã Bàn Đạt, tổng chiều dài các tuyến từ 250 m đến 500 m.	Tọa độ GPS các điểm bắt đầu và kết thúc, ghi nhận sự xuất hiện và số lượng cá thể loài trên từng tuyến.
Điều tra trên ô tiêu chuẩn (OTC)	Lập 8 OTC điển hình tại những vị trí có loài phân bố, diện tích mỗi OTC là 400 $\text{m}^2$ ($20\text{m} \times 20\text{m}$). Trong mỗi OTC, bố trí 5 ô dạng bản (ODB) diện tích 4 $\text{m}^2$ ($2\text{m} \times 2\text{m}$) tại 4 góc và 1 ở tâm ô.	Trạng thái rừng, độ cao tuyệt đối, độ dốc, hướng phơi; độ che phủ trung bình của tầng cây bụi và thảm tươi/dây leo.
Đánh giá thực bì và tái sinh	Sử dụng thang đo độ phong phú Drude (Soc, Cop3, Cop2, Cop1, SP, Sol, Un, Gr); đo độ che phủ thực bì bằng phương pháp giao cắt thước dây hai đường chéo ODB. Thống kê cây tái sinh theo cấp chiều cao, chất lượng (tốt, xấu, trung bình) và nguồn gốc (hạt, chồi).	Độ che phủ thực bì (%), thành phần loài cây bụi và dây leo ưu thế, mật độ và chất lượng cây con tái sinh.
Phẫu diện và phân tích lý hóa tính đất	Đào phẫu diện đất tại 8 OTC, mô tả hình thái các tầng phát sinh ($A_0$, A, B). Phân tích mẫu đất tại Viện Khoa học sự sống - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên theo các Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN).	Chiều dày tầng đất, màu sắc, độ ẩm, độ xốp, tỷ lệ đá lẫn/đá lộ đầu; các chỉ tiêu hóa tính: $\text{pH}_{\text{KCl}}$, Nitơ tổng số (%), $\text{P}_2\text{O}_5$ tổng số (%), $\text{K}_2\text{O}_5$ tổng số (%), hàm lượng mùn (%).

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu nêu rõ tầm quan trọng của công tác bảo tồn đa dạng sinh học trong bối cảnh suy thoái tài nguyên rừng tự nhiên tại Việt Nam. Tác giả luận giải tính cấp thiết của việc bảo vệ cây thuốc Râu mèo – loài thực vật quý hiếm nhóm 2 có nguy cơ bị đe dọa do khai thác tự nhiên thiếu bền vững. Phần này xác định 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, làm rõ ý nghĩa khoa học trong việc hoàn thiện dữ liệu lâm học và ý nghĩa thực tiễn trong việc định hướng phát triển kinh tế lâm nghiệp tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Chương này tổng hợp các tài liệu khoa học trong và ngoài nước về chi Orthosiphon. Về mặt dược lý và ứng dụng quốc tế, tác giả trích dẫn các tài liệu chứng minh xuất khẩu râu mèo của Indonesia đạt 170 - 200 tấn khô/năm (1991 - 1995) và các nghiên cứu y sinh:

• Nghiên cứu của Chow S.F. (Đài Loan) chứng minh dịch chiết Râu mèo liều 18,8 mg/kg/phút qua đường tĩnh mạch ở chó làm tăng bài tiết nước tiểu và điện giải ($\text{Na}^+$, $\text{K}^+$, $\text{Cl}^-$).
• G. Zwaving (Hà Lan) xác định hoạt tính lợi tiểu của 2 dẫn xuất flavon là sinensetin và 3-hydroxy-3,6,7,4'-tetramethoxyflavon ở liều 10 g/kg trên chuột.
• Nghiên cứu tại Ấn Độ và Thái Lan về vai trò của orthosiphonin, muối kali và cơ chế đào thải citrat, oxalat giúp hòa tan acid uric, chống sỏi thận; tác dụng hạ huyết áp của hợp chất methylripariochromene A (MRC).

Tổng quan trong nước điểm lại các công trình mô tả hình thái của Đỗ Tất Lợi (1991), công trình của Phạm Hồng Minh (2009) về nhân giống và mật độ trồng tại Hà Nội, nghiên cứu của Đặng Duy Nhân (2010) cô lập 4 hợp chất (RM1 - RM4) với hàm lượng eupatorin đạt 15,88 mg/kg và sinensetin đạt 17,33 mg/kg, và công trình phân tích sắc ký mỏng của Nguyễn Kim Bích cùng cộng sự (2009). Bên cạnh đó, chương 2 phác thảo điều kiện tự nhiên, địa hình, mạng lưới sông ngòi, khí hậu nhiệt đới gió mùa (nhiệt độ trung bình năm 23,1 - 24,4°C, lượng mưa trung bình năm 2.500 mm, độ ẩm 81 - 82%) và hiện trạng kinh tế - xã hội của huyện Phú Bình.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương này trình bày chi tiết về đối tượng Orthosiphon spiralis, địa bàn 4 xóm thuộc xã Bàn Đạt và khung thời gian khảo sát thực địa từ tháng 8 đến tháng 12/2017. Tác giả chuẩn hóa quy trình điều tra thực vật học từ khâu sơ thám, thiết kế 4 tuyến điều tra ngẫu nhiên, lập 8 ô tiêu chuẩn $400\text{ m}^2$, kỹ thuật đo đếm hình thái sinh dưỡng, phương pháp phỏng vấn 60 phiếu điều tra tri thức bản địa, kỹ thuật đào phẫu diện đất và phân tích mẫu đất theo thang tiêu chuẩn nông hóa.

Phần 4: Kết quả và phân tích

Chương kết quả phản ánh toàn bộ dữ liệu định lượng và phân tích chuyên sâu qua 5 nội dung chính:

1. Tri thức bản địa và hiện trạng khai thác: Khảo sát 60 người dân ghi nhận 10 người (16,7%) có hiểu biết về loài, chủ yếu là lương y và người cao tuổi. Toàn bộ cây thu hái được dùng làm thuốc chữa sỏi thận, viêm bàng quang, thanh nhiệt; giá bán khô tăng từ 100.000 đồng/kg lên 150.000 đồng/kg do nguồn tự nhiên suy giảm. Có 8 hộ gia đình đã tiến hành gieo trồng quy mô nhỏ trong vườn nhà từ hạt thu hái tự nhiên vào vụ xuân (tháng 2 - 4), lên luống cao 20 - 25 cm, thu hoạch 2 - 3 đợt cắt cành/năm trước khi cây nở hoa.
2. Đặc điểm hình thái loài: Các mẫu vật thu thập tại 8 OTC được giám định là Orthosiphon spiralis (Lour.) Merr. Số liệu đo đếm hình thái thể hiện qua bảng sau:

Cơ quan hình thái	Chỉ tiêu đo đếm	Giá trị nhỏ nhất	Giá trị lớn nhất	Giá trị trung bình
Thân	Chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$)	30 cm	100 cm	65 cm
Lá	Chiều dài cuống lá	0,8 cm	1,2 cm	1,0 cm
	Chiều dài phiến lá	6,5 cm	9,5 cm	8,0 cm
	Chiều rộng phiến lá	1,8 cm	3,0 cm	2,4 cm
Rễ, hoa, quả	Rễ ăn nông cách mặt đất 10 - 20 cm, có nốt sần. Cụm hoa chùm xim co mọc ngọn, đài hình chuông 5 răng, tràng hình ống hẹp dài 2 cm, họng hoa 0,5 - 0,6 cm; nhị và nhụy vươn dài ra ngoài. Quả nhỏ chứa 1 - 2 hạt hình thoi dẹt.

3. Hiện trạng phân bố tự nhiên: Điều tra trên 4 tuyến ghi nhận tổng cộng 73 cá thể tại 8 OTC, phân bố hoàn toàn ở 2 trạng thái rừng phục hồi: rừng cây bụi (IB, 33 cá thể) và rừng phục hồi sau nương rẫy/ven đồi (IC, 40 cá thể). Tuyến 4 (xóm Bàn Đạt) có mật độ cao nhất với 57 cá thể. Về phân bố độ cao, loài tập trung hoàn toàn ở đai thấp từ 29 m đến 41 m so với mực nước biển, nơi có ánh sáng dồi dào và độ ẩm nền cao.

Tuyến điều tra	Địa danh hành chính	Cự ly tuyến (m)	Số điểm đo	Số cây ghi nhận	Trạng thái rừng và độ cao
Tuyến 1	Xóm Đồng Quan, xã Bàn Đạt	333	3	5	Trạng thái IC, độ cao 35 m
Tuyến 2	Xóm Đá Bạc, xã Bàn Đạt	500	2	8	Trạng thái IC, độ cao 35 m
Tuyến 3	Xóm Phú Lợi, xã Bàn Đạt	333	3	3	Trạng thái IB, độ cao 29 m
Tuyến 4	Xóm Bàn Đạt, xã Bàn Đạt	250	5	57	Trạng thái IB và IC, độ cao 30 - 41 m
Tổng cộng	Xã Bàn Đạt, huyện Phú Bình	1.416	13	73	Phân bố tập trung ở đai 29 - 41 m

4. Đặc điểm thực bì và đất đai:

   • Thực bì: Độ che phủ trung bình của tầng cây bụi tại 8 OTC đạt 48,25% (dao động 47 - 50%, xếp cấp $\text{Cop}_2$ theo Drude) với các loài ưu thế như sim, mua, đơn nem, tử châu. Độ che phủ trung bình của tầng thảm tươi và dây leo đạt 44,60% (dao động 40 - 50%, cấp $\text{Cop}_2$) với cỏ rác, dương xỉ, cỏ lá tre, cỏ lông lợn, lá lốt.
   • Lý tính đất: Tầng $A_0$ hầu như không xuất hiện; tầng A dày trung bình 28,13 cm, đất màu nâu đỏ, ẩm, kết cấu viên xốp, tỷ lệ đá lẫn thấp (13,75%), không có đá lộ đầu; tầng B dày trung bình 56,25 cm, màu nâu vàng, ẩm, kết cấu hơi chặt, tỷ lệ đá lẫn 20,65%.
   • Hóa tính đất: Kết quả phân tích tại phòng thí nghiệm từ 8 mẫu đất tại 8 OTC cho thấy:
     • Độ chua $\text{pH}_{\text{KCl}}$ trung bình đạt 4,2 (dao động 3,38 - 4,90, thuộc loại đất rất chua).
     • Đạm tổng số (Nitơ TS) trung bình đạt 0,24% (dao động 0,03 - 0,90%, thuộc cấp giàu dinh dưỡng đạm).
     • Lân tổng số ($\text{P}_2\text{O}_5$ TS) trung bình đạt 0,05% (dao động 0,02 - 0,07%, thuộc cấp nghèo).
     • Kali tổng số ($\text{K}_2\text{O}_5$ TS) trung bình đạt 0,54% (dao động 0,07 - 0,80%, thuộc cấp rất nghèo).
     • Hàm lượng mùn tổng số trung bình đạt 2,24% (dao động 1,10 - 3,16%, thuộc cấp trung bình).

5. Đề xuất giải pháp bảo tồn và phát triển: Phân tích những mặt thuận lợi (khí hậu phù hợp, cây có khả năng nhân giống hạt và giâm cành) và khó khăn (nhận thức bảo tồn của dân cư chưa cao, áp lực khai thác thương mại, thiếu kinh phí chuyên ngành), từ đó đề xuất bảo vệ nguyên vị các điểm phân bố tự nhiên và nhân rộng mô hình trồng thâm canh bằng gieo ươm hạt trên luống cao.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng hợp các kết luận then chốt về phân bố, sinh thái, hình thái học của loài tại Phú Bình. Tác giả kiến nghị chính quyền địa phương cần xây dựng kế hoạch khoanh nuôi bảo vệ các dải rừng trạng thái IB, IC có loài phân bố, đồng thời hỗ trợ người dân kỹ thuật nhân giống phục vụ sản xuất dược liệu hàng hóa.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Văn Tùng đã đạt được các kết quả cụ thể dựa trên số liệu thực địa:

1. Về mặt số liệu sinh học và sinh thái:
   • Xác lập bộ số liệu hình thái chuẩn xác của quần thể Orthosiphon spiralis tại Thái Nguyên: chiều cao trung bình 65 cm, chiều dài phiến lá trung bình 8,0 cm, chiều rộng 2,4 cm, cuống lá 1,0 cm.
   • Thống kê chi tiết 73 cá thể phân bố tại 8 OTC thuộc 2 trạng thái rừng phục hồi (IB và IC) ở dải độ cao thấp 29 - 41 m.
   • Xác định đặc trưng thảm thực bì đi kèm thuộc cấp phong phú $\text{Cop}_2$ (độ che phủ cây bụi đạt 48,25%, thảm tươi đạt 44,60%).
   • Cung cấp dữ liệu định lượng về thổ nhưỡng: loài thích nghi trên đất phát triển dày (tầng A dày 28,13 cm, tầng B dày 56,25 cm), đất rất chua ($\text{pH}_{\text{KCl}} = 4,2$), giàu đạm tổng số (0,24%), hàm lượng mùn trung bình (2,24%), nhưng nghèo lân (0,05%) và rất nghèo kali (0,54%).
2. Về mặt tri thức bản địa và kỹ thuật canh tác:
   • Đánh giá định lượng mức độ hiểu biết của cộng đồng (10/60 người khảo sát nắm rõ đặc điểm loài; giá bán dược liệu đạt 150.000 đồng/kg).
   • Đúc kết quy trình nhân giống gieo hạt truyền thống của 8 hộ dân: gieo vụ xuân (tháng 2 - 4), lên luống cao 20 - 25 cm để thoát nước, thu hoạch 2 - 3 đợt/năm trước khi ra hoa và tiến hành trồng mới sau 3 - 4 vụ thu hoạch.
3. Đóng góp khoa học:
   • Đây là công trình đầu tiên điều tra toàn diện về đặc điểm sinh học, sinh thái lập địa và hiện trạng phân bố của cây Râu mèo tại địa bàn xã Bàn Đạt, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, bổ sung dữ liệu thực địa có giá trị vào hệ thống tài liệu thực vật dược khu vực trung du Bắc Bộ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu:
  • Thời gian thực hiện đề tài ngắn (từ tháng 8/2017 đến tháng 12/2017) rơi vào mùa thu - đông, không trùng vào thời điểm phát tán và nảy mầm tự nhiên của hạt Râu mèo, do đó khóa luận chưa thể tiến hành điều tra, thu thập số liệu về mật độ và chất lượng tầng cây tái sinh tự nhiên ngoài thực địa.
  • Số lượng cá thể phân bố tự nhiên ghi nhận còn ít (73 cây) do tác động khai thác thương mại kéo dài của người dân địa phương.
  • Phạm vi khảo sát mới chỉ tập trung tại 1 xã (Bàn Đạt), chưa bao quát toàn bộ các xã thuộc vùng trung du của huyện Phú Bình.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng thời gian khảo sát thực địa vào vụ xuân - hè (từ tháng 2 đến tháng 7) để theo dõi động thái nảy mầm, đánh giá nguồn gốc (hạt, chồi) và quy luật sinh trưởng của cây tái sinh tự nhiên.
  • Tiến hành các thí nghiệm nhân giống sinh dưỡng bằng phương pháp giâm hom cành với các chất điều hòa sinh trưởng khác nhau nhằm khắc phục tỷ lệ nảy mầm kém của hạt trong tự nhiên.
  • Thử nghiệm các công thức bón phân bổ sung lân và kali nhằm cải thiện năng suất sinh khối dược liệu trên nền đất chua nghèo dinh dưỡng tại Phú Bình.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu chuyên khảo thực địa có giá trị đối với:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Lâm nghiệp, Quản lý tài nguyên rừng, Dược liệu học, Nông học: Tham khảo phương pháp thiết kế tuyến điều tra ngẫu nhiên, kỹ thuật lập ô tiêu chuẩn kết hợp ô dạng bản đánh giá thực bì theo thang Drude, và quy trình mô tả phẫu diện đất lâm nghiệp.
• Cán bộ quản lý lâm nghiệp và chính quyền địa phương: Cung cấp cứ liệu khoa học để xây dựng phương án bảo tồn nguồn gen cây thuốc quý bản địa, phân vùng sinh thái thích hợp để phát triển cây dược liệu dưới tán rừng hoặc đất vườn đồi tại huyện Phú Bình.
• Người dân và các hợp tác xã sản xuất dược liệu: Tham khảo các thông số lập địa (độ ẩm, độ dày tầng đất, yêu cầu che sáng) và kinh nghiệm canh tác thực tế (thời vụ gieo trồng tháng 2 - 4, kỹ thuật lên luống 20 - 25 cm, chế độ thu hoạch 2 - 3 lứa cắt/năm) để xây dựng mô hình trồng Râu mèo đạt hiệu quả kinh tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khảo sát tri thức bản địa tại xã Bàn Đạt ghi nhận được những thông tin gì về việc sử dụng và gây trồng cây Râu mèo?
Kết quả phỏng vấn 60 người dân cho thấy có 10 người (16,7%) biết về loài, chủ yếu là lương y và người cao tuổi. Người dân dùng thân, lá, rễ sắc nước uống để chữa sỏi thận, sỏi bàng quang, viêm tiết niệu và thanh nhiệt. Do nguồn tự nhiên khan hiếm, giá bán dược liệu khô đã tăng lên 150.000 đồng/kg. Có 8 hộ dân đã tự gây trồng trong vườn bằng cách thu hái hạt tự nhiên gieo vào mùa xuân (tháng 2 - 4), lên luống cao 20 - 25 cm, mỗi năm thu hoạch 2 - 3 lứa cắt trước khi cây ra hoa.

2. Loài cây Râu mèo tại khu vực nghiên cứu phân bố chủ yếu ở những trạng thái rừng và độ cao nào?
Cây Râu mèo phân bố tại 2 trạng thái rừng phục hồi gồm rừng cây bụi (IB, 33 cá thể) và rừng sau nương rẫy/ven đồi (IC, 40 cá thể), hoàn toàn không xuất hiện dưới tán rừng gỗ khép tán. Về độ cao địa hình, toàn bộ 73 cá thể điều tra được phân bố tập trung ở đai thấp từ 29 m đến 41 m so với mực nước biển, phân bố rải rác ở sườn đồi, ven đường, bờ rào nơi có độ ẩm và ánh sáng dồi dào.

3. Đặc điểm lý tính và hóa tính của đất nơi cây Râu mèo phân bố tại xã Bàn Đạt có đặc trưng gì?
Về lý tính, đất không có tầng $A_0$; tầng A dày trung bình 28,13 cm, màu nâu đỏ, ẩm, kết cấu viên xốp, đá lẫn 13,75%; tầng B dày trung bình 56,25 cm, màu nâu vàng, ẩm, hơi chặt, đá lẫn 20,65%. Về hóa tính, đất thuộc loại rất chua với $\text{pH}_{\text{KCl}}$ trung bình đạt 4,2; hàm lượng Nitơ tổng số giàu (0,24%); mùn ở mức trung bình (2,24%); hàm lượng $\text{P}_2\text{O}_5$ nghèo (0,05%) và $\text{K}_2\text{O}_5$ rất nghèo (0,54%).

4. Kích thước hình thái cơ bản của thân và lá cây Râu mèo đo đếm được ngoài thực địa là bao nhiêu?
Cây có dạng thân thảo lâu năm với chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$) trung bình đạt 65 cm (dao động từ 30 cm đến 100 cm), thân non màu xanh mềm có lông, thân già màu nâu tím. Phiến lá mọc đối hình trứng, mép có 7 - 8 khía răng cưa mỗi bên, chiều dài lá trung bình đạt 8,0 cm (dao động 6,5 - 9,5 cm), chiều rộng lá trung bình đạt 2,4 cm (dao động 1,8 - 3,0 cm) và chiều dài cuống lá trung bình đạt 1,0 cm (dao động 0,8 - 1,2 cm).

5. Vì sao nghiên cứu chưa thu thập được số liệu về mật độ và chất lượng cây tái sinh của loài Râu mèo?
Nguyên nhân là do thời gian thực hiện nghiên cứu thực địa diễn ra từ tháng 8 đến tháng 12/2017. Đây là giai đoạn cuối chu kỳ sinh trưởng hàng năm của loài (kết thúc mùa hoa quả và chuẩn bị bước vào giai đoạn bán tàn lụi mùa đông), không trùng với thời điểm nảy mầm tự nhiên của hạt (thường diễn ra vào mùa xuân - hè), do đó không xuất hiện tầng cây mạ/cây con tái sinh trên các ô dạng bản điều tra.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Văn Tùng đã làm sáng tỏ các đặc trưng hình thái, lập địa sinh thái và hiện trạng phân bố tự nhiên của 73 cá thể cây Râu mèo (Orthosiphon spiralis) tại xã Bàn Đạt, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Nghiên cứu khẳng định loài sinh trưởng thuận lợi ở dải độ cao 29 - 41 m, trên nền đất thịt màu nâu đỏ xốp dày, chua ($\text{pH}_{\text{KCl}} = 4,2$), giàu đạm, thuộc trạng thái rừng cây bụi IB và IC với độ che phủ thực bì khoảng 44 - 48%. Kết quả thu được từ tri thức bản địa và phân tích thổ nhưỡng cung cấp cơ sở khoa học quan trọng phục vụ công tác bảo tồn nguồn gen và định hướng kỹ thuật gây trồng loài dược liệu quý này tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Bảo tồn đa dạng sinh học là một trong những nhiệm vụ quan trọng và là trọng tâm đối với sự phát triển trên thế giới. Với sự phát triển nhanh chóng của kinh tế xã hội cùng sự quản lý tài nguyên sinh học còn yếu kém đã làm cho đa dạng sinh học bị suy thoái ngày càng nghiêm trọng. Sự suy thoái về đa dạng sinh học là rất đáng lo ngại, nhiều loài động thực vật bị đe dọa và có nguy cơ bị tuyệt chủng mà nguyên nhân chính là do con người sử dụng bất hợp lý nguồn tài nguyên thiên nhiên. Trong đó nguồn tài nguyên rừng, các loài dược liệu đang bị khai thác bất hợp lý dẫn đến suy giảm về diện tích rừng và thành phần loài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và đa dạng sinh học.

Việt Nam là nước có khí hậu nhiệt đới, thời tiết quanh năm nóng ẩm từ đó tạo nên nguồn tài nguyên dược liệu thiên nhiên vô cùng phong phú. Trong những năm gần đây nhu cầu về thảo dược trong điều trị bệnh, làm đẹp,nâng cao sức khoẻ cho con người ngày càng cao. Các hoạt động mưu cầu cuộc sống của con người đã và đang gây sức ép lên sự sinh tồn và phát triển của các loài cây thuốc trong tự nhiên. Để đáp ứng yêu cầu đó, ngành dược liệu đã và đang phấn đấu không ngừng tìm hiểu thêm những dược liệu mới, công dụng mới giúp điều trị và nâng cao sức khoẻ cho cộng đồng.

Cho nên, thúc đẩy và không ngừng phát triển công tác nghiên cứu trồng cây thuốc là một yêu cầu cấp bách hiện nay. Cây râu mèo Việt Nam có tên khoa học là Orthosiphon stamineus Benth, tên khác Orthosiphon spiralis (Lour.) Mer, còn có tên gọi là Bông Bạc, thuộc họ Hoa môi Lamiaceae. Từ lâu, trong dân gian đã lưu truyền về tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu của cây râu mèo. Cây râu mèo được xếp vào loại 2 cây hiếm cần được bảo vệ và phát triển nguồn gen.

Tuy nhiên, cho đến nay những công bố của các nhà y học về dược lý cây râu mèo không nhiều. Nhận thức được vai trò và tác dụng to lớn của loài cây dược liệu râu mèo nên đã có một số đề tài nghiên cứu về loài cây này. Những nghiên cứu đưa cây râu mèo vào nhân giống và trồng trọt sẽ góp phần chủ động nguồn nguyên liệu làm thuốc và nâng cao chất lượng dược liệu đưa công tác sản xuất dược liệu cây râu mèo dần đi vào ổn định về số lượng và chất lượng. Xuất phát từ nhu cầu thực tế trên chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học và phân bố loài cây Râu mèo (Orthosiphon spiralis) làm cơ sở cho phát triển loài tại xã Bàn Đạt huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên”.

Mục tiêu nghiên cứu Đề tài thực hiện nhằm đạt các mục tiêu sau: - Xác định được tri thức bản địa của của người dân về sự kiểu biết và sử dụng cây Râu mèo tại khu vực nghiên cứu. - Xác định được đặc điểm sinh vật học và sinh thái học và phân bố của loài Râu mèo tại khu vực nghiên cứu. - Đề xuất 1 số biện pháp nhằm bảo tồn phát triển nguồn gen cây thuốc quý Râu mèo. Ý nghĩa của đề tài 1.

Ý nghĩa trong học tập và khoa học - Giúp sinh viên củng cố lại và bổ sung kiến thức đã học để nâng cao chất lượng và hiệu quả học tập. Qua đó giúp sinh viên làm quen với việc nghiên cứu khoa học, viết và trình bày báo cáo khoa học, nghiên cứu khoa học. - Cung cấp những kinh nghiệm thực tế cho sinh viên trong quá trình tiếp xúc và làm việc với người dân. - Giúp tôi hiểu thêm về sự phân bố và sinh trưởng của cây Râu mèo.

3 - Ứng dụng những kiến thức đã học vào trong thực tiễn. - Biết được tầm quan trọng của các loài thực vật quý hiếm nói chung và cây Râu mèo nói riêng. - Biết được tầm quan trọng của công tác bảo tồn trong sự nghiệp bảo vệ và phát triển rừng hiện nay. Ý nghĩa trong thực tiễn Việc nghiên cứu và đánh giá đặc điểm sinh thái, tình trạng phân bố của loài Râu mèo nhằm đề xuất một số giải pháp bảo tồn.

4 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học Ở Việt Nam, râu mèo phân bố rải rác ở một số tỉnh miền núi như Cao Bằng, Thanh Hoá (Vĩnh Lộc), Hà Tây (Ba Vì), Lâm Đồng, Phú Yên (Tuy Hoà), Vũng Tàu - Côn Đảo (Bà Rịa), Ninh Thuận (Phan Rang), Kiên Giang (Phú Quốc),. Cây ưu ẩm, ưa sáng và có thể hơi chịu bóng, thường mọc trên đất giàu chất mùn ở ven rừng, gần bờ nước hoặc trong thung lũng. Độ cao phân bố của cây từ khoảng 10m (ở Phú Yên) đến 600m (ở Cao Bằng).

Cây sinh trưởng mạnh trong mùa xuân hè. Mùa đông có hiện tượng bán tán lụi ở phần thân cành trên mặt đất. Cây ra hoa quả nhiều hàng năm, tái sinh tự nhiên chủ yếu từ hạt, nhưng tỷ lệ hạt nẩy mầm thường rất thấp. Râu mèo tái sinh chồi khoẻ, nhất là từ những phần còn lại sau khi cắt [5].

Trên cơ sở phân bố và điều kiện tự nhiên của cây râu mèo Việt Nam như vậy, chúng tôi thấy rằng nghiên cứu đặc điểm thực vật, phương thức nhân giống và mật độ trồng cho râu mèo ở vùng Hà Nội cho năng suất cao và chất lượng phù hợp là rất cần thiết cho việc chủ động cung cấp nguồn dược liệu thay thế nguồn dược liệu sẵn có trong tự nhiên. Đỗ Tất Lợi cây râu mèo tên khoa học là Orthosiphon stamineus Benth còn có tên gọi là Bông Bạc, thuộc họ Hoa môi Lamiaceae [7]. Còn theo “Những cây thuốc Việt Nam” râu mèo có tên khoa học là Orthosiphon aristatus (Blume) Miq hoặc Orthosiphon stamineus Beth [2]. Ngày nay ở Việt Nam, tiến bộ khoa học ngày một phát triển, kỹ thuật nhân giống của các cây nông nghiệp, công nghiệp và lâm nghiệp, cây dược liệu ngày một nâng cao cả về chất lượng và số lượng.

5 Về cơ sở sinh học Công việc nghiên cứu đối với bất kỳ loài cây rừng nào chúng ta cũng cần phải nắm rõ đặc điểm sinh học của từng loài. Việc hiểu rõ hơn về đặc tính sinh học của loài giúp chúng ta có những biện pháp tác động phù hợp, sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên một cách hợp lý và bảo vệ hệ động thực vật quý hiếm, từ đó giúp cho chúng ta hiểu rõ hơn về thiên nhiên sinh vật. Tổng quan về tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 2. Tình hình nghiên cứu thực vật (cây thuốc) trên thế giới Trong các xã hội cổ xưa và thậm chí đến tận ngày nay người ta nghĩ rằng bệnh tật là do sự trừng phạt của các thế lực siêu tự nhiên.

Do đó các thầy lang đã chữa bệnh bằng các lời cầu nguyện, nghi lễ cúng thần linh và ma lực của cây cỏ. Cây cỏ làm thuốc được lựa chọn bởi màu sắc, mùi, hình dáng hay sự hiếm có của chúng. Việc sử dụng cây cỏ làm thuốc là quá trình mò mẫm rút kinh nghiệm trải qua nhiều thế hệ. Các nghiên cứu khảo cổ cho thấy người Neanderthai cổ ở Iraq từ 60.000 năm trước đã biết sử dụng một số cây cỏ mà ngày nay vẫn thấy sử dụng trong y học cổ truyền như cỏ thi, cúc bạc,.

Người dân bản xứ Mexico từ nhiều nghìn năm trước đã biết sử dụng Xương rồng Mexico mà ngày nay được biết là chứa chất gây ảo giác, kháng khuẩn. Các tài liệu cổ xưa nhất về sử dụng cây thuốc đã được người Ai Cập cổ đại ghi chép trong khoảng thời gian 3600 năm trước đây với 800 bài thuốc và trên 700 cây thuốc trong đó có lô hội, kỳ nham, gai dầu,. Người Trung Quốc cổ đại ghi chép trong bộ Thần nông bản thảo khoảng 5000 năm trước đây, 365 vị thuốc và loài cây thuốc. Người Ấn Độ cổ đại đã ghi chép nền y học của người Hinđu khoảng 2000 năm trước, trong đó có loài cây gây ngủ, ảo giác, chữa rắn cắn,.

Ngày nay, theo thống kê của Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) trên thế giới có khoảng 250.000 loài thực vật bậc cao thì có đến 6 35.000 loài được sử dụng vào mục đích chữa bệnh. Trong đó Trung Quốc có trên 10.000 loài, Ấn Độ có khoảng 7.000 loài, Indonesia có khoảng 7.500 loài, Malaysia có khoảng 2.000 loài, Hàn Quốc có khoảng 1.000 loài có thể sử dụng được trong y học truyền thống [16]. Xu hướng trên thế giới hiện nay là vừa bảo tồn những cây thuốc quý hiếm, vừa có kế hoạch khai thác có hiệu quả những nguồn gen này để chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học tạo ra những sản phẩm mới có chất lượng cao, giá thành phù hợp.

 Nguồn gốc và phân bố Chi Orthosiphon Benth, có 40 loài trên thế giới, phân bố rải rác khắp các vùng nhiệt đới Châu Á, Châu Phi và Châu Đại Dương. Vùng nhiệt đới Đông Nam Á được coi là nơi tập trung và có tính đa dạng cao về thành phần loài của chi, trong đó Việt Nam có 8 loài. Trên thế giới râu mèo là cây nhiệt đới tương đối điển hình, mọc tự nhiên phổ biến ở Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Mianma, Trung Quốc, Lào, Campuchia. Các nước ở Đông Dương và cả ở Châu Phi.

Cây còn được trồng ở Indonesia, Ấn Độ, Thái Lan, Cu Ba và Việt Nam. Ở Inđônêxia là nước trồng nhiều râu mèo nhất. Ngoài khối lượng dược liệu sử dụng nhiều trong nước, năm 1991 - 1995 nước này xuất khẩu sang thị trường châu Âu mỗi năm từ 170 tấn - 200 tấn râu mèo khô. Ở Malaysia có 2 giống râu mèo tím và trắng đây là một loại thảo mộc truyền thống được sử dụng để điều trị bệnh tiểu đường, thận và các rối loạn đường tiết niệu, huyết áp cao và xương hoặc đau cơ bắp.

Cây râu mèo được chế biến thành một loại trà, còn được gọi là trà Java, nó đã có thể giới thiệu về phía tây ở thế kỷ 20. Râu mèo là phổ biến tiêu thụ như là một loại trà thảo mộc. Các pha trà của Java cũng tương tự như cho các loại trà khác. Nó được ngâm trong nước nóng đun sôi khoảng ba phút, trước khi được thêm vào với 7 mật ong hoặc sữa.

Có khá nhiều sản phẩm thương mại xuất phát từ cây râu mèo ở Malaysia [8].  Một số tác dụng của cây râu mèo Tăng và bài tiết nước tiểu: Theo các tác giả Chow S.