Luận Văn Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng Của Bệnh Nhân Tăng Huyết Áp

Chuyên khảo phân tích Luận văn thanh đã sửa, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Tác giả: Cấn Thị Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Ngọc Oanh
• Trường học: Trường Đại học Kinh Doanh và Công Nghệ Hà Nội
• Chuyên ngành: Y khoa
• Đề tài: Nhận Xét Đặc Điểm Lâm Sàng, Cận Lâm Sàng Của Bệnh Nhân Tăng Huyết Áp Đến Khám Tại Bệnh Viện Đức Giang Từ Tháng 01/2022 – Tháng 08/2022
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Định nghĩa và phân loại tăng huyết áp
• 1.2. Chẩn đoán tăng huyết áp
• 1.3. Các phương tiện chẩn đoán THA
• 1.4. Nguyên nhân gây ra THA
• 1.5. Cơ chế bệnh sinh bệnh THA
• 1.5.1. THA nguyên phát
• 1.5.2. THA thứ phát
• 1.6. Biểu hiện lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh tăng huyết áp
• 1.6.1. Các biểu hiện lâm sàng
• 1.6.2. Các biểu hiện cận lâm sàng
• 1.7. Tổn thương cơ quan đích có thể gặp trong THA
• 1.8. Những tổn thương ở các cơ quan khác trong cơ thể
• 1.9. Các bệnh lý đi kèm của bệnh THA
• 1.9.1. Bệnh mạch vành, suy tim và THA
• 1.9.2. Bệnh thận mạn và THA
• 1.9.3. Đái tháo đường và THA
• 1.9.4. Rối loạn lipid máu và THA
• 1.9.5. Bệnh đột quỵ/cơn thiếu máu não thoáng qua và THA
• 1.10. Các nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam về THA
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.1.1. Thời gian nghiên cứu
• 2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 2.4. Mẫu nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.8. Phương pháp đánh giá kết quả
• 2.9. Các biến số và chỉ số trong nghiên cứu
• 2.9.1. Các biến số trong nghiên cứu
• 2.9.2. Các tiêu chuẩn chẩn đoán, phân loại, đánh giá sử dụng trong nghiên cứu
• 2.10. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Một số đặc điểm lâm sàng ở nhóm đối tượng nghiên cứu
• 3.3. Đặc điểm cận lâm sàng ở những đối tượng nghiên cứu
• 3.4. Một số bệnh lý đi kèm
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm chung
• 4.2. Phân bố đối tượng nghiên cứu theo nhóm tuổi và giới
• 4.3. Số đo huyết áp thực tế tại lần khám theo nhóm tuổi
• 4.4. Phân bố đối tượng theo nghề nghiệp
• 4.5. Phân bố đối tượng theo thể trạng
• 4.6. Phân bố đối tượng theo yếu tố nguy cơ
• 4.7. Phân bố đối tượng theo tiền sử và đặc điểm về bệnh sử THA
• 4.8. Hoàn cảnh phát hiện tăng huyết áp lần đầu
• 4.9. Một số đặc điểm lâm sàng ở nhóm đối tượng nghiên cứu
• 4.10. Tần suất một số triệu chứng thường gặp
• 4.11. Đặc điểm lâm sàng theo số đo huyết áp thực tế tại lần khám
• 4.12. Đặc điểm cận lâm sàng ở những đối tượng nghiên cứu
• 4.13. Kết quả một số xét nghiệm cận lâm sàng ở người THA
• 4.14. Một số bệnh lý đi kèm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng Bệnh Nhân Tăng Huyết Áp

Bệnh tăng huyết áp (THA) là một trong những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng tại Việt Nam và trên toàn thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ người mắc THA đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Nghiên cứu này nhằm mục đích mô tả các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân THA tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang từ tháng 01/2022 đến tháng 08/2022. Việc hiểu rõ các đặc điểm này sẽ giúp cải thiện quy trình chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân.

1.1. Định Nghĩa và Phân Loại Tăng Huyết Áp

Tăng huyết áp được định nghĩa là tình trạng huyết áp tâm thu ≥ 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ≥ 90 mmHg. Phân loại THA bao gồm THA nguyên phát và thứ phát, với phần lớn bệnh nhân thuộc nhóm nguyên phát.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng

Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng giúp xác định các triệu chứng điển hình và các yếu tố nguy cơ liên quan đến THA. Điều này có thể hỗ trợ trong việc phát triển các phương pháp điều trị hiệu quả hơn cho bệnh nhân.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Chẩn Đoán Tăng Huyết Áp

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc chẩn đoán THA là bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng. Nhiều bệnh nhân chỉ phát hiện ra tình trạng của mình khi đã có biến chứng nghiêm trọng. Điều này dẫn đến việc cần thiết phải có các phương pháp sàng lọc hiệu quả hơn.

2.1. Triệu Chứng Tăng Huyết Áp Thường Gặp

Các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, và mệt mỏi thường không được chú ý. Nhiều bệnh nhân không nhận ra rằng họ đang mắc THA cho đến khi có biến chứng nghiêm trọng.

2.2. Yếu Tố Nguy Cơ Liên Quan Đến Tăng Huyết Áp

Các yếu tố nguy cơ như tuổi tác, di truyền, lối sống không lành mạnh, và chế độ ăn uống không hợp lý đều có thể làm tăng nguy cơ mắc THA. Việc nhận diện và quản lý các yếu tố này là rất quan trọng.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng Bệnh Nhân Tăng Huyết Áp

Nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang với sự tham gia của nhiều bệnh nhân THA. Phương pháp nghiên cứu bao gồm thu thập dữ liệu lâm sàng và cận lâm sàng từ hồ sơ bệnh án.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang, nhằm thu thập thông tin về đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân.

3.2. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ bệnh án, bao gồm các chỉ số huyết áp, triệu chứng lâm sàng, và các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng Bệnh Nhân Tăng Huyết Áp

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ bệnh nhân THA tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang có sự phân bố không đồng đều theo độ tuổi và giới tính. Các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng cũng được ghi nhận rõ ràng.

4.1. Thông Tin Chung Về Đối Tượng Nghiên Cứu

Đối tượng nghiên cứu bao gồm bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên, được chẩn đoán THA và đến khám tại bệnh viện trong thời gian nghiên cứu.

4.2. Đặc Điểm Cận Lâm Sàng Của Bệnh Nhân

Các xét nghiệm cận lâm sàng cho thấy nhiều bệnh nhân có tổn thương cơ quan đích, điều này cho thấy sự cần thiết phải theo dõi và điều trị kịp thời.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Tăng Huyết Áp

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc cải thiện quy trình chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân THA tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang. Việc nâng cao nhận thức về bệnh cũng là một yếu tố quan trọng.

5.1. Cải Thiện Quy Trình Chẩn Đoán

Cần thiết phải có các phương pháp sàng lọc hiệu quả hơn để phát hiện sớm bệnh nhân THA, từ đó giảm thiểu biến chứng.

5.2. Tăng Cường Giáo Dục Sức Khỏe

Giáo dục sức khỏe cho cộng đồng về các yếu tố nguy cơ và triệu chứng của THA sẽ giúp nâng cao nhận thức và giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh.

VI. Kết Luận và Tương Lai Của Nghiên Cứu Tăng Huyết Áp

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng THA là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cần được quan tâm. Việc phát hiện và điều trị sớm có thể giúp giảm thiểu biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

6.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Tăng Huyết Áp

Cần tiếp tục nghiên cứu để hiểu rõ hơn về cơ chế bệnh sinh và các phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh nhân THA.

6.2. Khuyến Nghị Đối Với Bệnh Nhân

Bệnh nhân cần được khuyến nghị kiểm tra huyết áp định kỳ và thực hiện lối sống lành mạnh để phòng ngừa THA.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI KHOA Y CẤN THỊ THANH MÃ SINH VIÊN : 16126843 NHẬN XÉT ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG CỦA BỆNH NHÂN TĂNG HUYẾT ÁP ĐẾN KHÁM TẠI BỆNH VIỆN ĐỨC GIANG TỪ THÁNG 01/2022 – THÁNG 08/2022 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP BÁC SỸ ĐA KHOA KHÓA 2016-2022 Hà Nội, 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI KHOA Y CẤN THỊ THANH MÃ SINH VIÊN : 16126843 NHẬN XÉT ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG CỦA BỆNH NHÂN TĂNG HUYẾT ÁP ĐẾN KHÁM TẠI BỆNH VIỆN ĐỨC GIANG TỪ THÁNG 01/2022 – THÁNG 08/2022 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP BÁC SỸ ĐA KHOA KHÓA 2016-2022 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : TS. Phạm Thị Ngọc Oanh TS. Nguyễn Mạnh Thắng . Hà Nội, 2022 LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành khoá luận này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình từ phía nhà trường, bệnh viện, thầy cô, gia đình và bạn bè. Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới: Tiến sĩ Phạm Thị Ngọc Oanh – Giảng viên trong Bộ môn Nội Khoa Trường Đại học Kinh Doanh và Công Nghệ Hà Nội. Người thầy đã tận tình hướng dẫn, truyền đạt cho tôi những kiến thức, đóng góp ý kiến, sửa chữa lỗi sai và hướng dẫn hoàn thiện khoá luận trong suốt quá trình thực hiện đề tài này. Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Thắng – Trưởng khoa Tim mạch Bệnh viện Đa Khoa Đức Giang. Người đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi được học tập và nghiên cứu tại bệnh viện trong quá trình làm đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn: Ban giám hiệu, Phòng Đào tạo đại học trường Đại học Kinh Doanh và Công Nghệ Hà Nội đã giúp đỡ tôi trong quá trình làm khóa luận. Ban giám đốc, Phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Đa Khoa Đức Giang, Khoa tim mạch, các anh chị bác sĩ, điều dưỡng tại khoa đã tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại bệnh viện. Các thầy cô giáo trong bộ môn Nội trường Đại học Kinh Doanh và Công Nghệ Hà Nội đã tạo điều kiện trong suốt quá trình học tập, giúp tôi thu nhận được những kiến thức cần thiết để hoàn thành khóa luận này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới bố mẹ, cùng toàn thể gia đình đã tạo mọi điều kiện thuận lợi về vật chất và tinh thần cho tôi trong thời gian học tập. Cuối cùng tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp trong suốt quá trình học tập nghiên cứu. Hà Nội, ngày 31 tháng 10 năm 2022 Sinh viên Cấn Thị Thanh CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập- Tự do- Hạnh phúc LỜI CAM ĐOAN Kính gửi: − Phòng Đào tạo Đại học, Trường Đại học Kinh Doanh và Công nghệ Hà Nội − Khoa Y − Hội đồng chấm khóa luận tốt nghiệp, năm học 2022-2023 Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Tất cả số liệu trong đề tài này hoàn toàn trung thực và khách quan, chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào khác. Công trình này là do bản thân tôi thực hiện và hoàn thành, nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Hà Nội, ngày 31 tháng 11 năm 2022 Sinh viên Cấn Thị Thanh MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC BẢNG BIỂU ĐỒ DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Định nghĩa và phân loại tăng huyết áp. Chẩn đoán tăng huyết áp. Các phương tiện chẩn đoán THA. Nguyên nhân gây ra THA. Cơ chế bệnh sinh bệnh THA.THA nguyên phát. THA thứ phát. Biểu hiện lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh tăng huyết áp. Các biểu hiện lâm sàng. Các biểu hiện cận lâm sàng. Tổn thương cơ quan đích có thể gặp trong THA. Những tổn thương ở các cơ quan khác trong cơ thể:. Các bệnh lý đi kèm của bệnh THA. Bệnh mạch vành, suy tim và THA. Bệnh thận mạn và THA. Đái tháo đường và THA. Rối loạn lipid máu và THA. Bệnh đột quỵ/cơn thiếu máu não thoáng qua và THA. Các nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam về THA.14 CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thời gian và địa điểm nghiên cứu.Thời gian nghiên cứu.Địa điểm nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Mẫu nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp đánh giá kết quả. Các biến số và chỉ số trong nghiên cứu.Các biến số trong nghiên cứu. Các tiêu chuẩn chẩn đoán, phân loại, đánh giá sử dụng trong nghiên cứu. Đạo đức nghiên cứu.23 CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.Thông tin chung về đối tượng nghiên cứu.Một số đặc điểm lâm sàng ở nhóm đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm cận lâm sàng ở những đối tượng nghiên cứu.Một số bệnh lý đi kèm.33 CHƯƠNG 4 BÀN LUẬN. Đặc điểm chung. Phân bố đối tượng nghiên cứu theo nhóm tuổi và giới. Số đo huyết áp thực tế tại lần khám theo nhóm tuổi. Phân bố đối tượng theo nghề nghiệp. Phân bố đối tượng theo thể trạng. Phân bố đối tượng theo yếu tố nguy cơ. Phân bố đối tượng theo tiền sử và đặc điểm về bệnh sử THA. Hoàn cảnh phát hiện tăng huyết áp lần đầu. Một số đặc điểm lâm sàng ở nhóm đối tượng nghiên cứu. Tần suất một số triệu chứng thường gặp. Đặc điểm lâm sàng theo số đo huyết áp thực tế tại lần khám. Đặc điểm cận lâm sàng ở những đối tượng nghiên cứu. Kết quả một số xét nghiệm cận lâm sàng ở người THA. Một số bệnh lý đi kèm.44 TÀI LIỆU THAM KHẢO.50 DANH MỤC BẢNG BIỂU ĐỒ Bảng 1.Các ngưỡng huyết áp áp dụng để chẩn đoán tăng huyết áp theo cách đo của VSH/VNHA 2021[5]. Phân độ THA phòng khám theo khuyến cáo ISH 2020:. Phân bố đối tượng nghiên cứu theo nhóm tuổi và giới. Số đo HA thực tế tại lần khám theo nhóm tuổi.Phân bố đối tượng theo nghề nghiệp. Phân bố đối tượng theo thể trạng. Phân bố đối tượng theo yếu tố nguy cơ. Phân bố đối tượng theo số yếu tố nguy cơ.Phân bố đối tượng theo tiền sử.Hoàn cảnh phát hiện THA lần đầu. Tỷ lệ bệnh nhân có máy đo huyết áp tại nhà. Tần suất một số triệu chứng thường gặp. Đặc điểm lâm sàng theo số đo HA thực tế tại lần khám.Kết quả một số xét nghiệm cận lâm sàng ở người THA.Kết quả một số xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh ở người THA. Một số bệnh lý đi kèm THA ở nhóm bệnh nhân nghiên cứu. Tỷ lệ các bệnh đi kèm THA. Hoàn cảnh phát hiện THA ở bệnh nhân BTMT. Hoàn cảnh phát hiện THA ở bệnh nhân ĐTĐ. Hoàn cảnh phát hiện THA ở bệnh nhân bị bệnh mạch vành. Hoàn cảnh phát hiện THA ở bệnh nhân bị đột quỵ.35 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa của từ THA Tăng huyết áp HA Huyết áp HATT Huyết áp tâm thu HATTr Huyết áp tâm trương HAPK Huyết áp phòng khám HABT Huyết áp bình thường ĐTNC Đối tượng nghiên cứu WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế thế giới) NYHA New York Heart Association (Hội Tim mạch New York) KDIGO Kidney Disease Improving Global Outcomes (Hội thận học quốc tế) ADA American Diabetes Association (Hiệp hội đái tháo đường Hoa Kỳ) VSH Vietnam Society of Hypertension (Phân hội tăng huyết áp Việt Nam) VNHA Vietnam National Heart Association (Hội tim mạch học Quốc Gia Việt Nam) ABPM Ambulatory Blood Pressure Monitor (theo dõi huyết áp lưu động) ĐTĐ Đái tháo đường QĐ Quyết định CKD Chronic Kidney Disease (Bệnh thận mạn tính) BYT Bộ Y Tế HBPM Home Blood Pressure Monitor (theo dõi huyết áp tại nhà) YTNC Yếu tố nguy cơ NO Oxid nitric kg Kilogram cm Centimet LĐCT Lao động chân tay LĐTT Lao động trí thức ĐT Điều trị ĐẶT VẤN ĐỀ Bệnh tăng huyết áp là bệnh phổ biến trên thế giới cũng như ở Việt Nam, là mối đe doạ rất lớn đối với sức khỏe của con người, điều đáng nói là bệnh tăng huyết áp hầu như không có triệu chứng đặc hiệu, cho đến khi phát hiện ra thì đã quá muộn khiến người bệnh phải chịu biến chứng nặng nề. Bởi vậy, tăng huyết áp được ví như “kẻ giết người thầm lặng”[1]. Tăng huyết áp (THA) là một bệnh lý rất thường gặp trong cộng đồng. Tỷ lệ người mắc THA ngày càng tăng và số người trẻ bị THA cũng có khuynh hướng tăng lên. Vào năm 2000, theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), toàn thế giới có tới 972 triệu người bị THA và con số này được ước tính là khoảng 1,56 tỷ người vào năm 2025[2]. Theo thống kê tại Hoa Kỳ năm 2006, có khoảng 74,5 triệu người Mỹ bị THA; tức là cứ 3 người lớn có 1 người bị THA. Các yếu tố nguy cơ từ lối sống không hợp lý như lười vận động, chế độ ăn uống không đúng với quá nhiều chất béo, ăn mặn, hút thuốc lá chính là những nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng gánh nặng này. Một vấn đề khá quan trọng nữa là tỷ lệ người mắc THA đang gia tăng nhanh chóng ở các nước đang phát triển (châu Á, châu Phi). Ngay tại Việt Nam, thống kê mới nhất năm 2008 cho thấy tỷ lệ THA ở người lớn đã là 25,1%[3]. THA đã và đang trở thành yếu tố nguy cơ hàng đầu của các biến chứng tim mạch. Vào năm 2002, WHO đã ghi nhận trong báo cáo sức khỏe hàng năm và liệt kê THA là "kẻ giết người số một". Nói một cách ngắn gọn, đối với người bị THA, nguy cơ bị đột quỵ (tai biến mạch não) tăng gấp 4 lần, nguy cơ bị nhồi máu cơ tim tăng gấp 2 lần nếu so với người không bị THA. Nguy cơ tử vong sẽ tăng gấp đôi khi số huyết áp tăng mỗi 20mmHg đối với huyết áp tâm thu và tăng 10mmHg đối với huyết áp tâm trương. Năm 2008 đã có khoảng 7 triệu người chết vì THA trên toàn thế giới[3]. Các biến chứng thường gặp của THA thường được đề cập đến là: Các biến chứng về tim: cơn đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, bệnh động mạch vành, suy tim.Các biến chứng về não: tai biến mạch não (bao gồm cả xuất huyết não và nhũn não); bệnh não do THA.Các biến chứng về thận: đái ra protein; suy thận.Các biến 1 chứng về mắt: tiến triển theo các giai đoạn (phù gai thị, xuất tiết, xuất huyết võng mạc, …), thậm chí có thể dẫn đến mù lòa. Các biến chứng về mạch ngoại vi, trong đó đặc biệt nguy hiểm là biến chứng tách thành động mạch chủ có thể dẫn đến chết người. Đại đa số các bệnh nhân bị THA (trên 90%) thường không có các dấu hiệu nào cảnh báo trước[3].