MỞ ĐẦU Formatted: Space After: 0 pt 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong thời gian gần đây du lịch trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn đem Formatted: Indent: First line: 1.27 cm lại nhiều lợi nhuận cho đất nƣớc, góp phần đa dạng hóa nền kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và thúc đẩy các ngành khác cùng phát triển. Ở nƣớc ta hiện nay có một số diểm di sản sản nhƣ: Di sản Vịnh Hạ Long, Phong Nha-Kẻ Bàng, Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn, di sản Bái Đính-Tràng an, sắp tới có thể là Công viên Địa chất Cao Bằng, v.v…Điều đặc biệt là đa số các di sản này đều nằm trên các vùng có diện tích đá vôi chiếm một phần diện tích khá lớn, với đặc điểm đặc trƣng là có hệ thống không gian kép bao gồm không gian trên mặt và không gian ngầm. Trên bề mặt là các địa hình rất đặc trƣng của vùng kast đó là các dạng địa hình karst sót dạng tháp, chóp, cụm dỉnh, lũng, phễu karst v.
Không gian ngầm đó là hệ thống các hang động, các hệ thống dòng chảy ngầm karst cũng thực sự rất hấp dẫn, thu hút nhiều khách du lịch. Do đặc trƣng của vùng núi đá vôi có hệ thống không gian ngầm đó là hệ thống các hang động. Hệ thống các hang động này đóng vai trò nhƣ là một kênh dẫn 12 z nƣớc ngầm hay một dòng sông ngầm, chính vì vậy khi mƣa xuống, toàn bộ nƣớc mặt nhanh chóng chảy xuống các hệ thống hang động qua các hố sụt, cấc phễu thu nƣớc karst và thoát đi. Chính vì vậy, ở những vùng đá vôi rất khan hiếm nƣớc mặt, và đây chính là vấn đề rất kho khăn để giải quyết, đặc biệt là các khu vực di sản, khi mà mật độ khách du lịch ngày một tăng lên thì vấn đề nguồn cung cấp nƣớc trở nên rất quan trọng.
Đồng Văn là một trong bốn huyện nằm trong khu vực Công viên Địa chất toàn cầu Cao Nguyên đá Đồng Văn. Sau khi đƣợc UNESCO công nhận vào tháng 10 năm 2010, hoạt động du lịch trong khu vực Cao nguyên đá nói chung và khu vực Đồng Văn nói riêng từng bƣớc khởi sắc và ngày một phát triển mạnh, kéo theo là ngành dịch vụ phát triển mạnhtheo, một loạt các nhà hàng mở ra, các khách sạn đƣợc xây dựng mới với quy mô lớn. , lƣợng khách du lịch đến Đồng Văn ngày càng tăng. Do đó, nhu cầu sử dụng nguồn nƣớc sách ngày càng nhiều.
Comment [11]: Câu văn, kể cả dấu chấm câu phải rành mạch, rõ ràng. Và cúng nên nói có mức độ, dễ Trƣớc tình hình đó, một dự án tìm kiếm các nguồn nƣớc ngầm trong hệ chấp nhận, đường cường điệu hóa gì cả. Formatted: No widow/orphan control thống các hang động karst ra đời sự hợp tác giữa Viện Khoa học Địa chất và Formatted: Expanded by 0.2 pt Khoáng sản với Viện Công nghệ Karlsruhe, Cộng hòa Liên Bang Đức “ Nghiên cứu triển khai công nghệ khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên nước ở các vùng núi đá vôi Việt Nam, áp dụng thử nghiệm ở một số khu vực thuộc Công viên Địa Chất toàn cầu Cao Nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Hà Giang (Kawatech)”, với mục đích bơm nƣớc từ dòng sông ngầm karst để đáp ứng nhu cầucung cấp nƣớc cho thị trấn Đồng Văn và khu vực lân cận,. Bên cạnh đó tác giả cũng nhận thấy hệ thống hang động Ma Lé có triển vọng để trở thành một điểm du lịch hang động cho khu vực Ma Lé, từ đó đã tiến hành nghiên cứu, đánh giá tiềm năng của chúng nhằm tìm kiếm thêm điểm du lịch mới, góp phần đánh giá tiềm năngbổ sung cho du sự phát triển du lịch hang động tại khu vực này.
Qua khảo sát thực địa, và tham khảo các tài liệu nghiên cứu về địa chất, địa mạo và hang động trƣớc đó cho thấy có một nguồn lộ nƣớc ngầm karst lớn xuất lộ từ trong hang động chảy ra suối Séo Hồ cung cấp nƣớc cho nhà máy thủy điện Séo Hồ, nguồn nƣớc chảy quanh năm, lƣu lƣợng thay đổi theo mùa. Hai bên đã quyết định lựa chọn khu vực Ma Lé thuộc xã Ma Lé, huyện Đồng Văn để 13 z triển khai dự án. Trong dự án này học viên là một trong những thành viên tham gia trực tiếp khảo sát, đo vẽ hệ thống ba hang động Ma Lé, tiến hành thả chất chỉ thị màu và lấy mẫu phân tích nhằm xác định mối liên hệ của hệ thống dòng chảy ngầm của hệ thống hang động này. Với tiềm năng có thể phát triển về du lịch của hệ thống hang động và nguồn cung cấp nƣớc từ hệ thống dòng chảy ngầm trong chúng.
Học viên đã chọn đề tài “Nghiên cứu đặc điểm hang động trong hệ thống dòng chảy ngầm tại khu vực Ma Lé, Đồng Văn, Hà Giang nhằm đánh giá tiềm năng du lịch và khả năng cung cấp nước” cho luận văn cao học của mình. Mục tiêu của Đề tài Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt, No widow/orphan control, Don't keep with next, Don't keep lines together - Đánh giá tiềm năng du lịch của hệ thống hang Ma Lé Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt, - Đánh giá khả năng cung cấp nƣớc của hệ thống sông hang ngâm Ma Lé Line spacing: 1.5 lines, No widow/orphan control 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt, No widow/orphan control, Don't keep with next, Đối tƣợng nghiên cứu: Don't keep lines together Hệ thống 3 hang động karst Ma Lé 1, Ma Lé 2, Ma Lé 3 và dòng chảy ngầm của chúng. Phạm vi nghiên cứu: Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt Phạm vi nghiên cứu là phần diện tích chứa toàn bộ hệ thống ba hang động Ma Lé thuộc xã Ma Lé, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang, trong vùng lõi của Cao nguyên đá Đồng Văn (Hình 1) Formatted: Line spacing: 1.5 lines Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt, Line spacing: 1.5 lines Formatted: Line spacing: 1.5 lines 14 z Chƣơng 1 Formatted: Space After: 0 pt : TỔNG QUAN Khu vực nghiện cứu thuộc xã Ma Lé, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang, là Formatted: Line spacing: 1.5 lines một trong những nơi có địa hình đá vôi cao, vách dốc, thung lũng xâm thực sâu, xen kẽ các địa hình phi karst tạo nên những cảnh quan đẹp.
Tọa độ khống chế: X1: 529.735 Formatted: Line spacing: 1.5 lines Hệ tọa độ VN2000, 1050múi 60 Formatted: Line spacing: 1.5 lines 15 z Hình Hình 11: Vị trí khu vực nghiên cứu Formatted: Level 1, Space Before: 0 pt, After: 0 pt, Line spacing: 1.5 lines Trong khu vực nghiên cứu đã phát hiện đƣợc một số hang động có cửa hang Field Code Changed Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt, tại chân các vách núi đá vôi dựng đứng ở đáy các thung lũng. Các hang động này Line spacing: 1.5 lines thuộc loại hang hoạt động, hiện đang tiếp tục đƣợc hình thành và phát triển. Trong chúng có dòng sông ngầm chảy, một số hang có tiềm năng trở thành điểm du lịch hang động hấp dẫn. Sau khi Cao nguyên đá Đồng Văn đƣợc công nhận là Công viên Địa chất Toàn cầu thì hoạt động du lịch đã và đang phát triển mạnh mẽ, kéo theo nhu cầu sử dụng nƣớc sạch ngày càng tăng lên.
Nghiên cứu đặc điểm hình thái các hang động và dòng chảy trong hang góp phần bổ sung những điểm du lịch mới và xem xét khả 16 z năng cung cấp nƣớc của các dòng sông ngầm này đối với các tụ điểm dân cƣ xung quanh, vì nƣớc sinh hoạt và phục vụ sản xuất nông nghiệp luôn là vấn đề rất đƣợc quan tâm trong phạm vi Cao nguyên đá Đồng Văn. Lịch sử nghiên cứu Địa chất Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt Từ đầu thế kỷ 20 các nhà địa chất ngƣời Pháp đã đến vùng cao nguyên đá Đồng Formatted: Condensed by 0.2 pt Formatted: Indent: First line: 1.27 cm Văn nghiên cứu về cổ sinh, địa tầng và cấu trúc địa chất G.Zeil (1907) là ngƣời đầu tiên phát hiện ra các cấu trúc địa chất vòng cung Đông Bắc Bắc Bộ, tiếp theo là J. Deprat Formatted: Font color: Auto, Condensed by 0.2 pt (1915) với các công trình địa chất về vùng thƣợng du Bắc Bộ và Hà Giang Trong thời kỳ 1941-1952, J. Saurin đã xây dựng bản đồ địa chất Đông Dƣơng.
Một số yếu tố cấu trúc địa chất của lãnh thổ đƣợc xác lập, trong đó Hà Giang thuộc yếu tố Thƣợng Bắc Bộ.Dovjikov và nnk (1965) đã xây dựng bản đồ địa chất Miền BắcViệt Nam và xếp khu vực Đồng Văn – Hà Giang vào đới tƣớng cấu trúc Sông Hiến thuộc miền chuẩn uốn nếp Đông Việt Nam của các tác giả Về sau này, rất nhiều công trình nghiên cứu chuyên đề của Tạ Hòa Phƣơng, Formatted: Font color: Auto Formatted: Indent: First line: 1.27 cm, Space Đoàn Nhật Trƣởng v.v… đã đƣợc thực hiện trong khu vực và 2 công trình có tính Before: 0 pt, After: 0 pt tổng hợp cao nhất về địa tầng và địa chất nói chung là của Tống Duy Thanh, Vũ Khúc (chủ biên) 2006 và Trần Văn Trị, Vũ Khúc (chủ biên) 2009. Lịch sử nghiên cứu hang động Formatted: Space Before: 0 pt, After: 0 pt Công tác nghiên cứu hang động karst trong khu vực Cao nguyên đá Đồng Formatted: Indent: First line: 1.27 cm Văn, tỉnh Hà Giang đƣợc tiến hành từ năm 2003 đến nay, khi các nhà hang động Bỉ kết hợp với các nhà khảo sát hang động Việt Nam thuộc Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản. Trƣớc thời gian đó cũng có một số các nhà hang động Italia đã đến khảo sát ở khu vực Mèo Vạc, nhƣng họ cũng mới chỉ thám hiểm 1 hang ở xã Pải Lủng (theo ghi nhận đến thời điểm hiện tại). Các đợt khảo sát của các nhà hang động Bỉ và Việt Nam chủ yếu tập trung vào hai thời kỳ cuối năm 2003 - đầu năm 2004 và cuối năm 2005 - đầu năm 2006, là hai đợt khảo sát kéo dài nhất và khá quy mô, sau đó thì giảm dần về con ngƣời và thời gian khảo sát.
17 z Trong 2 thời kỳ kể trên hàng trăm hang động đã đƣợc khảo sát, đo vẽ khá chi tiết về hình thái và kích thƣớc, tổng chiều dài của các hang đã khảo sát đo vẽ lên đến vài chục kilômet. Một số các công trình nghiên cứu khác về hang động trong khu vực Ma Lé sau này cũng đã đƣợc nghiên cứu, nhƣ công trình nghiên cứu của Nguyễn Văn Hƣớng và nnk, đã nghiên cứu về các tầng thành tạo hang động và xếp hệ thống hang Ma Lé ở cấp 1 tức là các hang phân bố chủ yếu trong khoảng độ cao 950-1225 m so với mực nƣớc biển. Năm 2014, khi dự án hợp tác “Nghiên cứu triển khai công nghệ khai thác, Formatted: Indent: First line: 1.