Nghiên cứu Đa dạng Sinh học Vùng Biển Ven Bờ Thái Thụy, Thái Bình và Các Áp Lực Kinh Tế - Xã Hội

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu hay nghiên cứu đa dạng sinh học vùng biển ven bờ thái thụy thái bình và những áp lực từ kinh tế xã, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Ngô Thị Thu Hiền
• Người hướng dẫn: TS. Lê Hùng Anh
• Trường học: Viện Sinh Thái Và Tài Nguyên Sinh Vật
• Chuyên ngành: Động vật học
• Đề tài: Nghiên cứu đa dạng sinh học vùng biển ven bờ Thái Thụy – Thái Bình và nhữ từ kinh tế - xã hội để có các hoạt động bảo tồn
• Loại tài liệu: Luận án thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. LỜI CAM ĐOAN
• 1.2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1.3. DANH MỤC BẢNG
• 1.4. DANH MỤC HÌNH
• 1.5. MỞ ĐẦU
• 1.6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.6.1. Khu vực nghiên cứu
• 1.6.2. Vị trí địa lý
• 1.6.3. Địa hình, địa mạo. Đặc điểm thổ nhưỡng
• 1.6.4. Chế độ thủy, hải văn
• 1.6.5. Diễn thế sinh thái đất ngập nước ven bờ Thái Thụy
• 1.7. THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM, ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.7.1. Thời gian thực hiện
• 1.7.2. Địa điểm thực hiện
• 1.7.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.7.4. Nội dung thực hiện
• 1.7.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7.5.1. Cách tiếp cận
• 1.7.5.2. Phương pháp điều tra và kỹ thuật sử dụng
• 1.8. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 1.8.1. Hiện trạng môi trường nước
• 1.8.2. Đa dạng sinh học khu vực nghiên cứu
• 1.8.2.1. Đa dạng các kiểu đất ngập nước và nơi cư trú
• 1.8.2.2. Đa dạng thành phần loài sinh vật
• 1.8.2.3. Nguồn lợi sinh vật
• 1.8.2.4. Những lợi ích thu được từ các dịch vụ hệ sinh thái đất ngập nước ven biển Thái Thụy
• 1.8.2.4.1. Giá trị lưu giữ đa dạng sinh học
• 1.8.2.4.2. Dịch vụ cung cấp
• 1.8.2.4.3. Dịch vụ điều tiết và bảo vệ môi trường
• 1.8.3. Những áp lực kinh tế-xã hội của huyện Thái Thụy và các xã ven biển Thái Thụy
• 1.8.3.1. Diện tích, dân số
• 1.8.3.2. Hiện trạng khai thác sử dụng đất, mặt nước
• 1.8.3.3. Các áp lực tác động tới đa dạng sinh học
• 1.8.3.4. Phát triển kinh tế biển và khu vực ven biển liên quan tới môi trường và đa dạng sinh học
• 1.8.3.5. Khai thác trái phép tài nguyên sinh vật
• 1.8.3.6. Thay đổi phương thức sử dụng bãi triều, mặt nước
• 1.8.3.7. Ô nhiễm môi trường từ các hoạt động kinh tế
• 1.8.3.8. Biến đổi khí hậu
• 1.8.3.9. Sự du nhập các loài ngoại lai xâm hại
• 1.8.3.10. Dân số vùng đệm tăng gây áp lực khai thác tài nguyên sinh vật
• 1.8.3.11. Vấn đề quản lý những bất cập
• 1.8.4. Các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học
• 1.9. TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên cứu Đa dạng Sinh học tại Thái Thụy

Nghiên cứu đa dạng sinh học tại vùng biển ven bờ Thái Thụy, Thái Bình là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh bảo tồn sinh thái. Vùng đất ngập nước ven biển này không chỉ có giá trị sinh thái mà còn đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương. Đặc biệt, rừng ngập mặn tại đây là nơi cư trú của nhiều loài động vật quý hiếm và có giá trị bảo tồn cao. Việc nghiên cứu và bảo tồn đa dạng sinh học tại Thái Thụy không chỉ giúp duy trì hệ sinh thái mà còn góp phần vào phát triển bền vững cho khu vực.

1.1. Đặc điểm sinh thái vùng biển ven bờ Thái Thụy

Vùng biển ven bờ Thái Thụy có hệ sinh thái đa dạng với nhiều kiểu đất ngập nước và rừng ngập mặn. Hệ sinh thái này không chỉ cung cấp môi trường sống cho nhiều loài động vật mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết môi trường và bảo vệ bờ biển.

1.2. Tầm quan trọng của Đa dạng Sinh học tại Thái Bình

Đa dạng sinh học tại Thái Bình không chỉ có giá trị về mặt sinh thái mà còn mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương. Các loài sinh vật ở đây cung cấp nguồn lợi thủy sản phong phú, góp phần vào sinh kế của người dân.

II. Vấn đề và Thách thức trong Bảo tồn Đa dạng Sinh học

Mặc dù có nhiều giá trị, nhưng đa dạng sinh học tại Thái Thụy đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Các hoạt động khai thác tài nguyên, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đang gây áp lực lớn lên hệ sinh thái. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất cần thiết để bảo tồn đa dạng sinh học.

2.1. Tác động của khai thác tài nguyên đến Đa dạng Sinh học

Khai thác tài nguyên sinh vật không bền vững đang làm giảm số lượng các loài động vật và thực vật tại Thái Thụy. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến hệ sinh thái mà còn làm suy giảm nguồn lợi thủy sản.

2.2. Ô nhiễm môi trường và Biến đổi khí hậu

Ô nhiễm từ các hoạt động kinh tế và biến đổi khí hậu đang làm thay đổi môi trường sống của nhiều loài sinh vật. Điều này dẫn đến sự suy giảm đa dạng sinh học và làm tăng nguy cơ tuyệt chủng của các loài quý hiếm.

III. Phương pháp Nghiên cứu Đa dạng Sinh học tại Thái Thụy

Để nghiên cứu và bảo tồn đa dạng sinh học tại Thái Thụy, cần áp dụng các phương pháp khoa học hiện đại. Việc thu thập dữ liệu thực địa, phân tích mẫu và đánh giá tình trạng hệ sinh thái là những bước quan trọng trong quá trình này.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu thực địa

Việc thu thập dữ liệu thực địa bao gồm quan sát, phỏng vấn và ghi chép thông tin về các loài sinh vật và môi trường sống của chúng. Điều này giúp tạo ra cơ sở dữ liệu phong phú cho nghiên cứu.

3.2. Phân tích và Đánh giá tình trạng hệ sinh thái

Phân tích các mẫu môi trường và đánh giá tình trạng hệ sinh thái giúp xác định mức độ đa dạng sinh học và các yếu tố ảnh hưởng đến nó. Điều này là cần thiết để đưa ra các giải pháp bảo tồn hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ Nghiên cứu Đa dạng Sinh học

Kết quả nghiên cứu đa dạng sinh học tại Thái Thụy có thể được ứng dụng vào thực tiễn để bảo tồn và phát triển bền vững. Các hoạt động bảo tồn cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo sự phát triển của hệ sinh thái.

4.1. Các hoạt động bảo tồn hiệu quả

Các hoạt động bảo tồn như thành lập khu bảo tồn, phục hồi rừng ngập mặn và giáo dục cộng đồng về bảo vệ môi trường là rất cần thiết. Những hoạt động này không chỉ bảo vệ đa dạng sinh học mà còn nâng cao nhận thức của người dân.

4.2. Giá trị kinh tế từ Đa dạng Sinh học

Đa dạng sinh học không chỉ mang lại lợi ích sinh thái mà còn có giá trị kinh tế lớn. Việc phát triển du lịch sinh thái và khai thác bền vững nguồn lợi thủy sản có thể tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho cộng đồng địa phương.

V. Kết luận và Tương lai của Nghiên cứu Đa dạng Sinh học

Nghiên cứu đa dạng sinh học tại Thái Thụy là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh bảo tồn và phát triển bền vững. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cộng đồng và các tổ chức bảo tồn để đảm bảo sự thành công của các hoạt động bảo tồn trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của hợp tác trong bảo tồn

Hợp tác giữa các bên liên quan là rất cần thiết để triển khai các hoạt động bảo tồn hiệu quả. Sự tham gia của cộng đồng địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ đa dạng sinh học.

5.2. Định hướng phát triển bền vững cho Thái Thụy

Định hướng phát triển bền vững cho Thái Thụy cần phải dựa trên việc bảo tồn đa dạng sinh học. Các chính sách và kế hoạch phát triển cần phải tích hợp các yếu tố bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực đất ngập nước ven biển huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình sở hữu tổng diện tích tự nhiên hơn 13.000 ha, trải dài trên 27 km bờ biển với 3 cửa sông lớn đổ ra vịnh Bắc Bộ gồm sông Thái Bình, sông Diêm Hộ và sông Trà Lý. Đây là một bộ phận trọng yếu thuộc Khu Dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng được UNESCO chính thức công nhận từ năm 2004. Hệ sinh thái nơi đây mang tính đặc thù cao với 1.759 ha rừng ngập mặn, đóng vai trò như đai rừng phòng hộ ngăn sóng, bão và cung cấp bãi đẻ cho hàng ngàn loài thủy hải sản.

Tuy nhiên, áp lực phát triển kinh tế - xã hội cục bộ trong những năm qua, đặc biệt là quá trình chuyển đổi bãi triều sang nuôi trồng thủy sản thâm canh và việc xả thải chưa qua xử lý, đã làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng môi trường và mức độ đa dạng sinh học. Tình trạng này đe dọa trực tiếp đến quần thể của hơn 1.000 loài động thực vật, trong đó có nhiều loài chim di cư trú đông quý hiếm toàn cầu nằm trong Sách đỏ IUCN.

Đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Động vật học (Mã số: 60 42 01 03) của tác giả Ngô Thị Thu Hiền, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Lê Hùng Anh tại Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, được thực hiện nhằm khảo sát toàn diện hiện trạng sinh thái, đánh giá nguồn lợi sinh vật và nhận diện các áp lực nhân sinh. Nghiên cứu cung cấp hệ thống cơ sở dữ liệu cập nhật từ tháng 01/2016 đến tháng 08/2017, đóng vai trò là luận cứ khoa học thực tiễn phục vụ tiến trình quy hoạch thành lập Khu bảo tồn đất ngập nước ven biển Thái Thụy, hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế địa phương và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng tích hợp giữa lý thuyết sinh thái học hiện đại và quản lý tài nguyên thiên nhiên:

• Tiếp cận hệ thống (Systems Approach): Xem xét vùng triều và cửa sông ven biển như một hệ thống mở luôn biến động dưới sự tác động đồng thời của các quy luật tự nhiên và hoạt động kinh tế nhân sinh.
• Tiếp cận hệ sinh thái (Ecosystem Approach): Đảm bảo tính cân bằng giữa 3 trụ cột cơ bản: môi trường tự nhiên, xã hội và kinh tế. Cách tiếp cận này khẳng định việc duy trì toàn vẹn các dịch vụ hệ sinh thái đất ngập nước là điều kiện tiên quyết để duy trì sinh kế bền vững.
• Bộ công cụ đánh giá dịch vụ hệ sinh thái (TESSA): Hỗ trợ lượng hóa các giá trị lưu giữ đa dạng sinh học, dịch vụ cung cấp và dịch vụ điều tiết môi trường của vùng đất ngập nước.

Các khái niệm chuyên ngành cốt lõi được chuẩn hóa theo quy chuẩn quốc tế, bao gồm: Đa dạng sinh học (Biodiversity), Đất ngập nước theo Công ước Ramsar (Wetlands), Diễn thế sinh thái (Ecological Succession), và Chiến lược sử dụng khôn khéo tài nguyên đất ngập nước (Wise use of wetlands). Nghiên cứu cũng kế thừa bài học kinh nghiệm từ các mô hình quản lý đất ngập nước trên thế giới như mô hình đồng quản lý tại Sonora (Mexico - 62.000 ha), đầm triều Yatsu Higata (Nhật Bản - bảo tồn 90% bãi bùn nhân tạo), mô hình phục hồi rừng ngập mặn Kalibo (Philippines - 50 ha) và mô hình quản lý ngao giống cộng đồng tại Vườn quốc gia Xuân Thủy (Nam Định).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ các phương pháp điều tra đa ngành theo tiêu chuẩn của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật (IEBR) và Bộ Tài nguyên và Môi trường:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua các đợt thực địa liên tục trong mùa khô và mùa mưa (tập trung cao điểm vào các tháng 1, 2 và 3/2016). Dữ liệu thứ cấp kế thừa từ chuỗi ảnh viễn thám vệ tinh Landsat các thời kỳ 1987, 1995, 2003, 2015, 2016, Niên giám thống kê tỉnh Thái Bình và các báo cáo môi trường giai đoạn 2011 - 2015.
• Quy mô và phương pháp chọn mẫu: Thiết lập 7 tuyến khảo sát liên ngành cắt ngang 6 kiểu sinh cảnh đất ngập nước đại diện từ chân đê Quốc gia ra đến độ sâu 6 m nước vùng triều kiệt tại 5 xã ven biển (Thụy Trường, Thụy Xuân, Thụy Hải, Thái Thượng, Thái Đô) và thị trấn Diêm Điền. Bố trí 6 trạm quan trắc cố định đo đạc 6 chỉ tiêu lý - hóa nước nhanh bằng máy đo chuyên dụng tại hiện trường và lấy mẫu phân tích trong phòng thí nghiệm. Mẫu động vật đáy, thực vật và côn trùng được thu bằng lưới kéo đáy, khung đo định lượng $0,25\text{ m}^2$, màn bẫy sáng và phương pháp quan trắc chim qua ống nhòm chuyên dụng.
• Phương pháp phân tích: Lý do lựa chọn bộ công cụ Primer v6 là nhằm tính toán chính xác các chỉ số sinh học đa dạng loài (Shannon-Wiener, Pielou, Margalef) và ma trận tương đồng Sorensen-Dice. Xử lý không gian biến động diện tích rừng ngập mặn qua phần mềm GIS và giải đoán ảnh vệ tinh quang học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Đặc trưng phân bố sinh cảnh và diễn thế rừng ngập mặn: Toàn vùng ven biển Thái Thụy ghi nhận 1.759 ha rừng ngập mặn, tăng mạnh so với năm 1987 nhờ các chương trình trồng rừng phòng hộ từ năm 1994. Trong đó, có khoảng 30 ha rừng bần chua (Sonneratia caseolaris) tự nhiên cổ thụ trên 50 năm tuổi phân bố tại xã Thụy Trường. Diện tích bãi gian triều không có rừng ngập mặn chiếm khoảng 4.700 ha, là bãi ăn thiết yếu của chim nước và vùng nuôi ngao bãi triều. Quá trình bồi tụ phù sa diễn ra mạnh mẽ với tốc độ lấn biển trung bình từ 60 - 80 m/năm, giúp quỹ đất tự nhiên của huyện gia tăng khoảng 10,8 ha/năm.
• Chất lượng môi trường nước: Nhiệt độ nước biển mùa khô dao động từ 7,6 - 9,2°C, độ mặn biến thiên mạnh từ 8,68‰ ở các lạch triều trong rừng đến 20,18‰ tại vùng cửa sông. Đã xuất hiện dấu hiệu phú dưỡng hóa cục bộ khi hàm lượng COD (51,28 - 65,12 mg/l), phosphat và nitrat tại các lạch triều vượt ngưỡng cho phép theo QCVN 10:2008/BTNMT và QCVN 08:2008/BTNMT. Nồng độ Cl- tại hạ lưu sông Hóa vượt tới 7 lần tiêu chuẩn cho phép.
• Đa dạng thành phần loài và giá trị bảo tồn: Khu hệ động vật ghi nhận hơn 1.000 loài phân bố tại các hệ sinh thái vùng triều. Đã xác nhận sự xuất hiện của các loài chim di cư toàn cầu cực kỳ nguy cấp trong Sách đỏ IUCN như Cò thìa (Platalea minor), Mòng bể mỏ ngắn (Larus saundersi), Rẽ mỏ thìa (Eurynorhynchus pygmeus) và Quắm đầu đen (Threskiornis melanocephalus). Chỉ số tương đồng thành phần loài côn trùng giữa Thái Thụy và Vườn quốc gia Xuân Thủy đạt mức trung bình với $d_{ijk} = 0,4$ (84 loài xuất hiện đồng thời ở cả hai khu vực).

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu nghiên cứu phản ánh cấu trúc phân hóa sinh thái phức tạp của vùng cửa sông châu thổ mở. Dữ liệu thành phần loài và chất lượng nước có thể được trực quan hóa thông qua ma trận phân nhóm Cluster Analysis và sơ đồ GIS đa lớp để thể hiện rõ mối tương quan giữa độ mặn, mức độ giàu dinh dưỡng và mật độ sinh vật đáy.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng nồng độ dinh dưỡng và chất hữu cơ tại các lạch triều là do nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý từ các cụm dân cư ven đê và dư lượng thức ăn từ các đầm nuôi tôm thâm canh xả thẳng ra bãi triều. Khi so sánh với Vườn quốc gia Xuân Thủy (Nam Định), dải rừng ngập mặn Thái Thụy có tính liên tục cao hơn theo chiều dài bờ biển nhưng hệ thống lạch triều tự nhiên ít phân nhánh hơn, tạo thành các tuyến dòng chảy dạng xương cá đổ vuông góc ra biển. Đợt rét đậm lịch sử tháng 01/2016 với nhiệt độ nước hạ sâu dưới 8°C gây thiệt hại hàng loạt diện tích cá vược nuôi đã chứng minh tính dễ bị tổn thương của hệ sinh thái trước biến đổi khí hậu cực đoan.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực địa, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất:

• Thành lập Khu bảo tồn đất ngập nước Thái Thụy: UBND tỉnh Thái Bình phối hợp cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường đẩy nhanh tiến trình phê duyệt đề án thành lập Khu bảo tồn đất ngập nước ven biển Thái Thụy trước năm 2020. Phân định rõ 3 phân khu chức năng: Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt (tập trung 30 ha rừng bần cổ thụ Thụy Trường và bãi kiếm ăn của chim di cư Cồn Đen), Phân khu phục hồi sinh thái và Phân khu dịch vụ - hành chính.
• Quy hoạch và chuẩn hóa nuôi trồng thủy sản: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Bình kiểm soát chặt chẽ diện tích nuôi tôm thâm canh trong đê, chuyển đổi 100% diện tích đầm tôm ngoài đê sang mô hình tôm - rừng sinh thái kết hợp trồng phục hồi cây ngập mặn. Áp dụng quy chế quản lý vùng nuôi ngao theo Quyết định số 1519/QĐ-UBND nhằm hạn chế xung đột diện tích bãi ăn của chim nước.
• Xử lý ô nhiễm chất thải rắn và nước thải: UBND huyện Thái Thụy và các xã ven biển triển khai dự án thu gom, phân loại rác thải sinh hoạt tập trung tại 5 xã ven biển, đặt mục tiêu thu gom và xử lý đạt trên 85% lượng rác thải sinh hoạt phát sinh, chấm dứt hoàn toàn tình trạng đổ rác tự phát ra đai rừng ngập mặn trong giai đoạn 2018 - 2022.
• Xây dựng cơ chế đồng quản lý và sinh kế bền vững: Áp dụng bài học từ mô hình Vườn quốc gia Xuân Thủy, trao quyền tự quản và chia sẻ lợi ích khai thác ngao giống, cáy, cua biển cho cộng đồng dân cư địa phương; hỗ trợ kỹ thuật nuôi trồng thủy sản bền vững cho ít nhất 50 hộ dân thí điểm tại xã Thụy Trường và Thái Đô.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường: Sở Tài nguyên và Môi trường, Chi cục Biển và Hải đảo, UBND huyện Thái Thụy sử dụng nguồn số liệu đo đạc chuẩn xác để hoạch định chính sách không gian biển, xây dựng quy chế bảo tồn và cấp phép nuôi trồng thủy sản.
• Các nhà khoa học, nghiên cứu sinh và học viên chuyên ngành Sinh học - Môi trường: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp điều tra sinh thái vùng triều cửa sông, kỹ thuật phân tích chỉ số sinh học đa dạng loài và phương pháp giải đoán ảnh viễn thám biến động tài nguyên rừng ngập mặn.
• Các tổ chức phi chính phủ và bảo tồn thiên nhiên (IUCN, WWF, Vietnature): Cung cấp các bằng chứng khoa học cập nhật phục vụ công tác xây dựng dự án bảo tồn các loài chim di cư có nguy cơ tuyệt chủng trên đường bay Đông Á - Úc Châu.
• Các doanh nghiệp phát triển du lịch sinh thái và nuôi trồng thủy sản: Định hướng chuyển đổi mô hình kinh tế xanh, khai thác bền vững các dịch vụ hệ sinh thái đất ngập nước tại khu vực Cồn Đen và dải rừng ngập mặn ven bờ.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao vùng ven biển Thái Thụy lại có giá trị bảo tồn chim nước tầm cỡ quốc tế? Khu vực này nằm trên tuyến đường bay di cư Đông Á - Úc Châu, sở hữu 4.700 ha bãi triều giàu thức ăn động vật đáy. Nơi đây thường xuyên tiếp nhận các loài nguy cấp toàn cầu như Cò thìa (Platalea minor) và Rẽ mỏ thìa (Eurynorhynchus pygmeus) đến trú đông và nạp năng lượng.
• Rừng ngập mặn Thái Thụy có những đặc điểm gì khác biệt so với các vùng lân cận? Rừng ngập mặn Thái Thụy trải dài liên tục 27 km ven bờ biển như một đai xanh chắn sóng vững chắc. Đặc biệt, khu vực xã Thụy Trường còn lưu giữ được khoảng 30 ha rừng bần chua tự nhiên cổ thụ trên 50 năm tuổi với cấu trúc thân gỗ lớn nguyên vẹn.
• Tình trạng môi trường nước tại khu vực nghiên cứu đang đối mặt với nguy cơ nào? Khảo sát tháng 01/2016 ghi nhận hiện tượng phú dưỡng cục bộ tại các lạch triều nội rừng, với chỉ số COD (đạt tới 65,12 mg/l), nitrat và phosphat vượt quy chuẩn Việt Nam do ảnh hưởng từ nước thải sinh hoạt và xả thải đầm nuôi tôm thâm canh.
• Áp lực kinh tế lớn nhất đối với hệ sinh thái đất ngập nước Thái Thụy là gì? Áp lực lớn nhất đến từ việc tự phát mở rộng diện tích đầm nuôi tôm thẻ chân trắng, đắp đầm nuôi ngao che phủ các bãi triều tự nhiên và lượng rác thải sinh hoạt khó phân hủy tràn lan ngoài chân đê biển.
• Mô hình quản lý bảo tồn nào mang lại hiệu quả bền vững nhất cho địa phương? Mô hình đồng quản lý dựa vào cộng đồng (Co-management) kết hợp chia sẻ lợi ích kinh tế từ tài nguyên như Vườn quốc gia Xuân Thủy đã áp dụng, vừa giúp người dân có sinh kế bền vững vừa nâng cao trách nhiệm giám sát bảo vệ rừng ngập mặn.

Kết luận

• Luận văn đã cập nhật toàn diện bộ cơ sở dữ liệu về 1.759 ha rừng ngập mặn và 4.700 ha bãi gian triều tại dải ven biển huyện Thái Thụy.
• Khẳng định giá trị sinh học vượt trội của khu vực với sự cư trú của hơn 1.000 loài động thực vật và nhiều loài chim di cư quý hiếm thuộc Sách đỏ IUCN.
• Chỉ rõ các nguy cơ môi trường hiện hữu về ô nhiễm hữu cơ tại lạch triều và áp lực chuyển đổi sinh cảnh từ các hoạt động kinh tế ven bờ.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ lấy việc thành lập Khu bảo tồn đất ngập nước Thái Thụy làm hạt nhân trung tâm trong giai đoạn tới.
• Kêu gọi các cấp chính quyền và cộng đồng địa phương tăng cường hợp tác bảo vệ bức tường xanh ven biển, thúc đẩy phát triển bền vững cho vùng duyên hải Bắc Bộ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

i VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM VIỆN SINH THÁI VÀ TÀI NGUYÊN SINH VẬT ---------- Ngô Thị Thu Hiền NGHIÊN CỨU ĐA DẠNG SINH HỌC VÙNG BIỂN VEN BỜ THÁI THỤY – THÁI BÌNH VÀ NHỮ Ự Ừ KINH TẾ - XÃ HỘI ĐỂ CÓ CÁC HOẠ ĐỘNG BẢO TỒN Chuyên ngành: Động vật học Mã số: 60 42 01 03 LUẬN ÁN THẠC SỸ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Lê Hùng Anh HÀ NỘI, NĂM 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] i LỜI AM ĐOA Tên tôi là: Ngô Thị Thu Hiền Chuyên ngành: Động vật học Lớp: K19 Mã số: 60 42 01 03 Tôi xin cam đoan quyển luận văn đƣợc chính tôi thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của TS. Lê Hùng Anh với đề tài nghiên cứu trong luận văn: “Nghiên cứu đa dạng sinh học vùng biển ven bờ Thái Thụy – Thái Bình và nhữ từ kinh tế - xã hội để có các hoạt động bảo tồn”. Đây là đề tài nghiên cứu mới, không trùng lặp với các đề tài luận văn nào trƣớc đây, do đó, không phải là bản sao chép của bất kỳ một luận văn nào.

Nội dung của luận văn đƣợc thể hiện theo đúng quy định. Các số liệu, nguồn thông tin trong luận văn là do tôi điều tra, trích dẫn và đánh giá. Việc tham khảo các nguồn tài liệu đã đƣợc thực hiện trích dẫn và ghi nguồn tài liệu tham khảo đúng quy định. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung tôi đã trình bày trong luận văn này.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 ƢỜI VIẾ AM ĐOA Ngô Thị Thu Hiền LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ii LỜI CẢM Ơ Tôi xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Lê Hùng Anh, giảng viên hƣớng dẫn đề tài luận văn, đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập cũng nhƣ thực hiện và hoàn thành nội dung của đề tài luận văn. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới toàn thể các thầy cô giáo Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, những ngƣời đã cho tác giả kiến thức và kinh nghiệm trong suốt quá trình học tập tại trƣờng để tôi có thể hoàn thành luận văn tốt nghiệp này. Luận văn không thể hoàn thành nếu nhƣ không nhận đƣợc sự cho phép, tạo điều kiện và giúp đỡ nhiệt tình của Lãnh đạo và đồng nghiệp Cục Bảo tồn đa dạng sinh học, Tổng cục Môi trƣờng, nơi tôi đang công tác.

Đồng thời, tôi cũng xin cảm ơn Sở Tài nguyên môi trƣờng Thái Bình, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Bình và Ủy ban nhân dân huyện Thái Thụy đã tạo điều kiện cho tôi khảo sát và thu thập tài liệu để có cơ sở dữ liệu phục vụ cho luận văn. Mặc dù đã cố gắng hoàn thành luận văn bằng tất cả sự nhiệt tình và năng lực của mình, tuy nhiên không thể tránh khỏi những sai sót. Vì vậy, tôi rất mong nhận đƣợc sự đóng góp của thầy cô và các bạn để hoàn thiện luận văn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT .v DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Khu vực nghiên cứu.

Vị trí địa lý. Địa hình, địa mạo. Đặc điểm thổ nhƣỡng. Chế độ thủy, hải văn.

Diễn thế sinh thái đất ngập nƣớc ven bờ Thái Thụy. THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM, ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thời gian thực hiện. Địa điểm thực hiện.

Đối tƣợng nghiên cứu. Nội dung thực hiện. Phƣơng pháp nghiên cứu. Cách tiếp cận.

Phƣơng pháp điều tra và kỹ thuật sử dụng. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Hiện trạng môi trƣờng nƣớc .