Nghiên cứu Đa dạng Sinh học Vùng Biển Ven Bờ Thái Thụy, Thái Bình và Các Áp Lực Kinh Tế - Xã Hội

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu hay nghiên cứu đa dạng sinh học vùng biển ven bờ thái thụy thái bình và những áp lực từ kinh tế xã, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Ngô Thị Thu Hiền
• Người hướng dẫn: TS. Lê Hùng Anh
• Trường học: Viện Sinh Thái Và Tài Nguyên Sinh Vật
• Chuyên ngành: Động vật học
• Đề tài: Nghiên cứu đa dạng sinh học vùng biển ven bờ Thái Thụy – Thái Bình và nhữ từ kinh tế - xã hội để có các hoạt động bảo tồn
• Loại tài liệu: Luận án thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. LỜI CAM ĐOAN
• 1.2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1.3. DANH MỤC BẢNG
• 1.4. DANH MỤC HÌNH
• 1.5. MỞ ĐẦU
• 1.6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.6.1. Khu vực nghiên cứu
• 1.6.2. Vị trí địa lý
• 1.6.3. Địa hình, địa mạo. Đặc điểm thổ nhưỡng
• 1.6.4. Chế độ thủy, hải văn
• 1.6.5. Diễn thế sinh thái đất ngập nước ven bờ Thái Thụy
• 1.7. THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM, ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.7.1. Thời gian thực hiện
• 1.7.2. Địa điểm thực hiện
• 1.7.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.7.4. Nội dung thực hiện
• 1.7.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7.5.1. Cách tiếp cận
• 1.7.5.2. Phương pháp điều tra và kỹ thuật sử dụng
• 1.8. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 1.8.1. Hiện trạng môi trường nước
• 1.8.2. Đa dạng sinh học khu vực nghiên cứu
• 1.8.2.1. Đa dạng các kiểu đất ngập nước và nơi cư trú
• 1.8.2.2. Đa dạng thành phần loài sinh vật
• 1.8.2.3. Nguồn lợi sinh vật
• 1.8.2.4. Những lợi ích thu được từ các dịch vụ hệ sinh thái đất ngập nước ven biển Thái Thụy
• 1.8.2.4.1. Giá trị lưu giữ đa dạng sinh học
• 1.8.2.4.2. Dịch vụ cung cấp
• 1.8.2.4.3. Dịch vụ điều tiết và bảo vệ môi trường
• 1.8.3. Những áp lực kinh tế-xã hội của huyện Thái Thụy và các xã ven biển Thái Thụy
• 1.8.3.1. Diện tích, dân số
• 1.8.3.2. Hiện trạng khai thác sử dụng đất, mặt nước
• 1.8.3.3. Các áp lực tác động tới đa dạng sinh học
• 1.8.3.4. Phát triển kinh tế biển và khu vực ven biển liên quan tới môi trường và đa dạng sinh học
• 1.8.3.5. Khai thác trái phép tài nguyên sinh vật
• 1.8.3.6. Thay đổi phương thức sử dụng bãi triều, mặt nước
• 1.8.3.7. Ô nhiễm môi trường từ các hoạt động kinh tế
• 1.8.3.8. Biến đổi khí hậu
• 1.8.3.9. Sự du nhập các loài ngoại lai xâm hại
• 1.8.3.10. Dân số vùng đệm tăng gây áp lực khai thác tài nguyên sinh vật
• 1.8.3.11. Vấn đề quản lý những bất cập
• 1.8.4. Các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học
• 1.9. TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên cứu Đa dạng Sinh học tại Thái Thụy

Nghiên cứu đa dạng sinh học tại vùng biển ven bờ Thái Thụy, Thái Bình là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh bảo tồn sinh thái. Vùng đất ngập nước ven biển này không chỉ có giá trị sinh thái mà còn đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương. Đặc biệt, rừng ngập mặn tại đây là nơi cư trú của nhiều loài động vật quý hiếm và có giá trị bảo tồn cao. Việc nghiên cứu và bảo tồn đa dạng sinh học tại Thái Thụy không chỉ giúp duy trì hệ sinh thái mà còn góp phần vào phát triển bền vững cho khu vực.

1.1. Đặc điểm sinh thái vùng biển ven bờ Thái Thụy

Vùng biển ven bờ Thái Thụy có hệ sinh thái đa dạng với nhiều kiểu đất ngập nước và rừng ngập mặn. Hệ sinh thái này không chỉ cung cấp môi trường sống cho nhiều loài động vật mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết môi trường và bảo vệ bờ biển.

1.2. Tầm quan trọng của Đa dạng Sinh học tại Thái Bình

Đa dạng sinh học tại Thái Bình không chỉ có giá trị về mặt sinh thái mà còn mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương. Các loài sinh vật ở đây cung cấp nguồn lợi thủy sản phong phú, góp phần vào sinh kế của người dân.

II. Vấn đề và Thách thức trong Bảo tồn Đa dạng Sinh học

Mặc dù có nhiều giá trị, nhưng đa dạng sinh học tại Thái Thụy đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Các hoạt động khai thác tài nguyên, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đang gây áp lực lớn lên hệ sinh thái. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất cần thiết để bảo tồn đa dạng sinh học.

2.1. Tác động của khai thác tài nguyên đến Đa dạng Sinh học

Khai thác tài nguyên sinh vật không bền vững đang làm giảm số lượng các loài động vật và thực vật tại Thái Thụy. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến hệ sinh thái mà còn làm suy giảm nguồn lợi thủy sản.

2.2. Ô nhiễm môi trường và Biến đổi khí hậu

Ô nhiễm từ các hoạt động kinh tế và biến đổi khí hậu đang làm thay đổi môi trường sống của nhiều loài sinh vật. Điều này dẫn đến sự suy giảm đa dạng sinh học và làm tăng nguy cơ tuyệt chủng của các loài quý hiếm.

III. Phương pháp Nghiên cứu Đa dạng Sinh học tại Thái Thụy

Để nghiên cứu và bảo tồn đa dạng sinh học tại Thái Thụy, cần áp dụng các phương pháp khoa học hiện đại. Việc thu thập dữ liệu thực địa, phân tích mẫu và đánh giá tình trạng hệ sinh thái là những bước quan trọng trong quá trình này.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu thực địa

Việc thu thập dữ liệu thực địa bao gồm quan sát, phỏng vấn và ghi chép thông tin về các loài sinh vật và môi trường sống của chúng. Điều này giúp tạo ra cơ sở dữ liệu phong phú cho nghiên cứu.

3.2. Phân tích và Đánh giá tình trạng hệ sinh thái

Phân tích các mẫu môi trường và đánh giá tình trạng hệ sinh thái giúp xác định mức độ đa dạng sinh học và các yếu tố ảnh hưởng đến nó. Điều này là cần thiết để đưa ra các giải pháp bảo tồn hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ Nghiên cứu Đa dạng Sinh học

Kết quả nghiên cứu đa dạng sinh học tại Thái Thụy có thể được ứng dụng vào thực tiễn để bảo tồn và phát triển bền vững. Các hoạt động bảo tồn cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo sự phát triển của hệ sinh thái.

4.1. Các hoạt động bảo tồn hiệu quả

Các hoạt động bảo tồn như thành lập khu bảo tồn, phục hồi rừng ngập mặn và giáo dục cộng đồng về bảo vệ môi trường là rất cần thiết. Những hoạt động này không chỉ bảo vệ đa dạng sinh học mà còn nâng cao nhận thức của người dân.

4.2. Giá trị kinh tế từ Đa dạng Sinh học

Đa dạng sinh học không chỉ mang lại lợi ích sinh thái mà còn có giá trị kinh tế lớn. Việc phát triển du lịch sinh thái và khai thác bền vững nguồn lợi thủy sản có thể tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho cộng đồng địa phương.

V. Kết luận và Tương lai của Nghiên cứu Đa dạng Sinh học

Nghiên cứu đa dạng sinh học tại Thái Thụy là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh bảo tồn và phát triển bền vững. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cộng đồng và các tổ chức bảo tồn để đảm bảo sự thành công của các hoạt động bảo tồn trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của hợp tác trong bảo tồn

Hợp tác giữa các bên liên quan là rất cần thiết để triển khai các hoạt động bảo tồn hiệu quả. Sự tham gia của cộng đồng địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ đa dạng sinh học.

5.2. Định hướng phát triển bền vững cho Thái Thụy

Định hướng phát triển bền vững cho Thái Thụy cần phải dựa trên việc bảo tồn đa dạng sinh học. Các chính sách và kế hoạch phát triển cần phải tích hợp các yếu tố bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

i VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM VIỆN SINH THÁI VÀ TÀI NGUYÊN SINH VẬT ---------- Ngô Thị Thu Hiền NGHIÊN CỨU ĐA DẠNG SINH HỌC VÙNG BIỂN VEN BỜ THÁI THỤY – THÁI BÌNH VÀ NHỮ Ự Ừ KINH TẾ - XÃ HỘI ĐỂ CÓ CÁC HOẠ ĐỘNG BẢO TỒN Chuyên ngành: Động vật học Mã số: 60 42 01 03 LUẬN ÁN THẠC SỸ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Lê Hùng Anh HÀ NỘI, NĂM 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] i LỜI AM ĐOA Tên tôi là: Ngô Thị Thu Hiền Chuyên ngành: Động vật học Lớp: K19 Mã số: 60 42 01 03 Tôi xin cam đoan quyển luận văn đƣợc chính tôi thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của TS. Lê Hùng Anh với đề tài nghiên cứu trong luận văn: “Nghiên cứu đa dạng sinh học vùng biển ven bờ Thái Thụy – Thái Bình và nhữ từ kinh tế - xã hội để có các hoạt động bảo tồn”. Đây là đề tài nghiên cứu mới, không trùng lặp với các đề tài luận văn nào trƣớc đây, do đó, không phải là bản sao chép của bất kỳ một luận văn nào.

Nội dung của luận văn đƣợc thể hiện theo đúng quy định. Các số liệu, nguồn thông tin trong luận văn là do tôi điều tra, trích dẫn và đánh giá. Việc tham khảo các nguồn tài liệu đã đƣợc thực hiện trích dẫn và ghi nguồn tài liệu tham khảo đúng quy định. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung tôi đã trình bày trong luận văn này.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 ƢỜI VIẾ AM ĐOA Ngô Thị Thu Hiền LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ii LỜI CẢM Ơ Tôi xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Lê Hùng Anh, giảng viên hƣớng dẫn đề tài luận văn, đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập cũng nhƣ thực hiện và hoàn thành nội dung của đề tài luận văn. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới toàn thể các thầy cô giáo Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, những ngƣời đã cho tác giả kiến thức và kinh nghiệm trong suốt quá trình học tập tại trƣờng để tôi có thể hoàn thành luận văn tốt nghiệp này. Luận văn không thể hoàn thành nếu nhƣ không nhận đƣợc sự cho phép, tạo điều kiện và giúp đỡ nhiệt tình của Lãnh đạo và đồng nghiệp Cục Bảo tồn đa dạng sinh học, Tổng cục Môi trƣờng, nơi tôi đang công tác.

Đồng thời, tôi cũng xin cảm ơn Sở Tài nguyên môi trƣờng Thái Bình, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Bình và Ủy ban nhân dân huyện Thái Thụy đã tạo điều kiện cho tôi khảo sát và thu thập tài liệu để có cơ sở dữ liệu phục vụ cho luận văn. Mặc dù đã cố gắng hoàn thành luận văn bằng tất cả sự nhiệt tình và năng lực của mình, tuy nhiên không thể tránh khỏi những sai sót. Vì vậy, tôi rất mong nhận đƣợc sự đóng góp của thầy cô và các bạn để hoàn thiện luận văn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT .v DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Khu vực nghiên cứu.

Vị trí địa lý. Địa hình, địa mạo. Đặc điểm thổ nhƣỡng. Chế độ thủy, hải văn.

Diễn thế sinh thái đất ngập nƣớc ven bờ Thái Thụy. THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM, ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thời gian thực hiện. Địa điểm thực hiện.

Đối tƣợng nghiên cứu. Nội dung thực hiện. Phƣơng pháp nghiên cứu. Cách tiếp cận.

Phƣơng pháp điều tra và kỹ thuật sử dụng. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Hiện trạng môi trƣờng nƣớc .31 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đa dạng sinh học khu vực nghiên cứu.

Đa dạng các kiểu đất ngập nƣớc và nơi cƣ trú. Đa dạng thành phần loài sinh vật. Nguồn lợi sinh vật. Những lợi ích thu đƣợc từ các dịch vụ HST đất ngập nƣớc ven biển Thái Thụy.

Giá trị lƣu giữ ĐDSH. Dịch vụ cung cấp. Dịch vụ điều tiết và bảo vệ môi trƣờng. Những áp lực kinh tế-xã hội của huyện Thái Thụy và các xã ven biển Thái Thụy.

Diện tích, dân số. Hiện trạng khai thác sử dụng đất, mặt nƣớc. Các áp lực tác động tới đa dạng sinh học. Phát triển kinh tế biển và khu vực ven biển liên quan tới môi trƣờng và ĐDSH.

Khai thác trái phép tài nguyên sinh vật. Thay đổi phƣơng thức sử dụng bãi triều, mặt nƣớc. Ô nhiễm môi trƣờng từ các hoạt động kinh tế. Biến đổi khí hậu.

Sự du nhập các loài ngoại lai xâm hại. Dân số vùng đệm tăng gây áp lực khai thác tài nguyên sinh vật. Vấn đề quản l c n những bất cập. Các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học .106 TÀI LIỆU THAM KHẢO .108 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Giải nghĩa BTTN Bảo tồn thiên nhiên Bộ TN & MT, MONRE Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng Công ƣớc CITES Công ƣớc về thƣơng mại quốc tế các loài, động vật, thực vật hoang dã nguy cấp CCN Cụm công nghiệp CTYH Côn trùng y học DBH Đƣờng kính thân ngang ngực DTSQ Dự trữ sinh quyển ĐDSH Đa dạng sinh học ĐNN Đất ngập nƣớc ĐTM Đánh giá tác động môi trƣờng ĐVĐ Động vật đáy FIPI Viện Điều tra quy hoạch rừng GIS Hệ thống thông tin địa lý GEF Quỹ Môi trƣờng toàn cầu HĐND Hội đồng nhân dân HST Hệ sinh thái KBT Khu bảo tồn KCN Khu công nghiệp KTXH Kinh tế xã hội KXS hông xƣơng sống IEBR Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vi Chữ viết tắt Giải nghĩa IUCN Liên minh quốc tế bảo tồn thiên nhiên và tài nguyên thiên nhiên NGO Cơ quan phi chính phủ NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn NTTS Nuôi trồng thủy sản NLXH Ngoại lai xâm hại QCVN Quy chuẩn Việt Nam RNM Rừng ngập mặn Sở TN MT Sở Tài nguyên và Môi trƣờng SH Sâu hại TĐ Thiên địch TESSA Công cụ đánh giá dịch vụ hệ sinh thái trên thực địa TNHH Trách nhiệm hữu hạn UBND Ủỷ ban nhân dân UNESCO Tổ chức giáo dục khoa học và văn học của liên hiệp quốc UNDP Chƣơng trình Phát triển của Liên hợp quốc VQG Vƣờn quốc gia Vietnature Trung tâm ảo tồn Thiên nhiên Việt WWF Quỹ quốc tế bảo vệ thiên nhiên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vii DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Kết quả đo các yếu tố môi trƣờng thủy l cơ bản tại hiện trƣờng (tháng 1/2016). ết quả phân tích các yếu tố thủy hóa vệ sinh và muối dinh dƣỡng tại ven bờ Thái Thụy tháng 1 2016. Kết quả đo đạc và phân tích thủy hóa tại vùng nƣớc biển ven bờ Thái Thụy vào các mùa khô tháng 3 2013 và mùa mƣa tháng 7 2013. Nồng độ trung bình hàm lƣợng sắt trong nƣớc biển ven bờ cửa sông ở Thái Thụy.

Nồng độ các chất hữu cơ trên sông Hóa tại xã Thụy Trƣờng trong năm 2014. Số liệu kiểm kê diện tích rừng 5 xã ven biển Thái Thụy năm 2015 theo các nguồn khác nhau. Diện tích các kiểu ĐNN cơ bản ở vùng ven bờ huyện Thái Thụy, tỉnh Thái ình. Cấu trúc các taxon thực vật bậc cao có mạch ở vùng đất ven biển Thái Thụy.

Số lƣợng loài, mật độ, sinh khối và chỉ số đa dạng động vật đáy ở ven bờ Thái Thụy .So sánh cấu trúc thành phần loài côn trùng tại vùng ĐNN Thái Thụy (Thái Bình) và khu vực VQG Xuân Thủy (Nam Định).55 Tuy cấu trúc thành phần loài côn trùng có sự tƣơng đồng giữa khu vực nghiên cứu và VQG Xuân Thủy nhƣng độ tƣơng đồng về thành phần loài giữa hai khu vực không cao, chỉ số tƣơng đồng dijk = 0,4 với 84 loài côn trùng đƣợc tìm thấy ở cả hai điểm. Rõ ràng mặc dù đều là các vùng ĐNN ven biển thuộc đồng bằng sông Hồng, khu vực Thái Thụy và Xuân Thủy vẫn có những nét đặc trƣng riêng về sinh cảnh dẫn đến thành phần côn trùng ở hai nơi có những nét khác biệt. Chỉ số đa dạng của côn trùng giữa hai sinh cảnh nghiên cứu tại Thái Thụy .57 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] viii Bảng 3. Danh sách các loài bò sát bị đe dọa ghi nhận ở vùng đất ngập nƣớcven biển Thái Thụy, tỉnh Thái Bình.

So sánh mức độ tƣơng đồng (Sorensen-Dice) về thành phần loài ếch nhái và bò sát của vùng đất ngập nƣớc ven biển Thái Thụy, tỉnh Thái Bình với các khu vực lân cận .Các loài chim quý, hiếm có giá trị bảo tồn ở vùng ĐNN ven biển. So sánh đa dạng thành phần các loài chim tại một số khu vực tại vùng Đồng bằng Sông Hồng. Số lƣợng loài sinh vật đã biết ở vùng ĐNN ven bờ biển Thái Thụy. Cơ cấu dân số huyện Thái Thụy, Thái ình (ngƣời.

Diện tích, dân số và mật độ dân số các xã khu vực dự án năm 2015. Diện tích nuôi tôm, cá mặn, lợ vụ Xuân H năm 2016 (ha. Diện tích nuôi trồng thủy sản mặn lợ và sản lƣợng thủy sản nuôi trồng huyện Thái Thụy thời kỳ 2010 - 2015. ế hoạch phát triển thuỷ sản mặn lợ ven biển của huyện Thái Thụy giai đoạn 2016-2020.

Dự báo lƣợng nƣớc sử dụng và nƣớc thải tại Thái Thụy năm 2020 (m3 ngày .95 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ix DANH MỤC HÌNH Hình 1. Biến động hệ sinh thái rừng ngập mặn ven bờ Thái Thụy qua các năm từ 1987 tới 2015 thông qua phân tích, giải đoán ảnh vệ tinh. Diễn thế sinh thái vùng đất ngập nƣớc ven bờ Thái Thụy. Các tuyến, điểm khảo sát môi trƣờng và ĐDSH tại vùng ĐNN ven biển Thái Thụy năm 2016 (Tháng 1, Tháng 2 và tháng 3.

Một số kiểu ĐNN ven biển Thái Thụy. ản đồ các kiểu ĐNN ven biển Thái Thụy (lập từ ảnh viễn thám Landsat chụp ngày 26/6/2016).3: Biểu đồ so sánh số loài loài côn trùng tại vùng ĐNN Thái Thụy (Thái Bình) và khu vực VQG Xuân Thủy (Nam Định). Phân tích tập hợp nhóm về thành phần loài ếch nhái và bò sát của vùng đất ngập nƣớc ven biển Thái Thụy, tỉnh Thái Bình với các khu vực lân cận (giá trị gốc nhánh lặp lại 1000 lần) .5: So sánh đa dạng thành phần các loài chim tại một số khu vực tại vùng Đồng bằng Sông Hồng. Sơ đồ tổng giá trị của dịch vị các HST ĐNN ven biển Thái Thụy.

Hoạt động khai thác thủy sản vùng cửa sông Thái ình .