Nghiên Cứu Công Nghệ Hoàn Tất Vải May Mặc Từ Sợi Gai Dầu Pha Viscose - KS Bùi Thị Chuyên

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Luận văn nghiên cứu công nghệ hoàn tất vải may mặc từ sợi gai dầu pha viscose ks bùi thị chuyên, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Bùi Thị Chuyên
• Trường học: Phân Viện Dệt-May tại Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công nghệ dệt nhuộm
• Đề tài: Nghiên cứu công nghệ dệt nhuộm hoàn tất vải may mặc từ sợi gai dầu pha viscose
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết đề tài
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về công nghệ vải may mặc từ sợi gai dầu pha viscose

Nghiên cứu công nghệ hoàn tất vải may mặc từ sợi gai dầu pha viscose là một bước tiến quan trọng trong ngành dệt may. Công nghệ vải may mặc này tập trung vào việc kết hợp sợi gai dầu và viscose để tạo ra loại vải có tính năng ưu việt. Sợi gai dầu là loại sợi tự nhiên bền, thân thiện với môi trường, trong khi viscose mang lại độ mềm mại và thoáng khí. Sự kết hợp này không chỉ đáp ứng nhu cầu thời trang mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

1.1. Tầm quan trọng của sợi gai dầu trong công nghiệp may mặc

Sợi gai dầu được biết đến với khả năng kháng nấm mốc, chống tia UV và thân thiện với môi trường. Đây là lý do tại sao các thương hiệu lớn như Nike đã sử dụng vải từ sợi gai dầu trong sản xuất giày. Ứng dụng sợi gai dầu trong may mặc không chỉ mang lại sản phẩm chất lượng cao mà còn đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh.

1.2. Vai trò của viscose trong công nghệ dệt may

Viscose là loại sợi nhân tạo được sản xuất từ cellulose, mang lại độ mềm mại và thoáng khí cho vải. Khi kết hợp với sợi gai dầu, viscose giúp cải thiện độ bền và tính thẩm mỹ của sản phẩm. Công nghệ dệt may hiện đại đã tận dụng ưu điểm của cả hai loại sợi để tạo ra vải pha sợi gai dầu viscose, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường.

II. Nghiên cứu công nghệ hoàn tất vải từ sợi gai dầu pha viscose

Nghiên cứu này được thực hiện bởi KS Bùi Thị Chuyên và nhóm cộng sự tại Phân Viện Dệt-May TP.HCM. Mục tiêu chính là phát triển công nghệ hoàn tất vải từ sợi gai dầu pha viscose, tạo ra các sản phẩm vải mỏng, vải trung bình và vải trang trí nội thất. Quá trình nghiên cứu bao gồm việc lựa chọn nguyên liệu, thiết kế mặt hàng và thử nghiệm công nghệ.

2.1. Quy trình công nghệ dệt nhuộm hoàn tất vải

Quy trình bao gồm các bước: chuẩn bị dệt, mắc hồ, dệt, tiền xử lý, nhuộm và hoàn tất. Công nghệ sản xuất vải này đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả cao. Các thí nghiệm mẫu nhỏ được tiến hành để đánh giá chất lượng vải trước khi sản xuất mẫu lớn.

2.2. Kết quả và ứng dụng thực tế

Kết quả nghiên cứu cho thấy vải sợi gai dầu pha viscose có khả năng thấm hút mồ hôi tốt, thoáng khí và thân thiện với môi trường. Sản phẩm này không chỉ phù hợp với thị trường trong nước mà còn có tiềm năng xuất khẩu. Công nghệ dệt vải này đã góp phần nâng cao tính cạnh tranh của ngành dệt may Việt Nam.

III. Ý nghĩa và triển vọng của nghiên cứu

Nghiên cứu này mang lại nhiều ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Công nghệ hoàn tất vải từ sợi gai dầu pha viscose không chỉ đáp ứng nhu cầu thời trang mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Sản phẩm vải thân thiện với môi trường đang trở thành xu hướng toàn cầu, và nghiên cứu này đã mở ra cơ hội mới cho ngành dệt may Việt Nam.

3.1. Hiệu quả kinh tế và xã hội

Việc ứng dụng công nghệ sản xuất vải từ sợi gai dầu và viscose giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Đồng thời, sản phẩm này đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về vải thân thiện với môi trường. Điều này góp phần thúc đẩy phát triển bền vững trong ngành dệt may.

3.2. Triển vọng áp dụng trong tương lai

Với những ưu điểm vượt trội, vải từ sợi gai dầu và viscose có tiềm năng lớn trong thị trường quốc tế. Nghiên cứu này cũng mở ra hướng đi mới cho việc phát triển các sản phẩm dệt may từ nguyên liệu tự nhiên, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong ngành công nghiệp này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU I. Tìm hiểu nguyên liệu 1/ Giới thiệu về cây gai dầu Trong phạm vi đề tài, chúng tôi sử dụng nguyên liệu dệt là sợi gai dầu pha visco. Trong đó gai dầu là loại sợi chưa được biết tới nhiều ở Việt nam nên chúng tôi sẽ giới thiệu chủ yếu về loại nguyên liệu mới này.

Cây gai dầu thuộc họ Cannabis, có 3 nhóm được trồng rộng rãi ngày nay:Giống trồng chủ yếu để lấy sợi (Cannabis sativa L. Cannabis sativa var.): đặc trưng với thân cao và ít phân nhánh, màu sắc vỏ cây cực kỳ phong phú như màu đỏ, vàng, xanh hoặc tím, hoặc độ dày của thân cây, lõi rắn, chứa ít THC tetrahydrocannabinol- Δ 9 (một chất gây ảo giác) (dưới 0,3% THC ) nên không đủ gây bất kỳ hiệu ứng vật lý hoặc tâm lý nào và nhiều CBD (cannabidiol - 35%) với tỷ lệ CBD/THC >1. - Giống trồng chủ yếu để làm thuốc (Cannabis sativa subsp Indica - cây cần sa): với lượng chất xơ ít (ít CBD,15%), thu hoạch chủ yếu là lá và hoa. Trong đó, sự khác biệt nổi bật giữa 2 loài này là hàm lượng THC và CBD, cần sa có thể chứa từ 6 đến 20% THC trở lên với tỷ lệ CBD/THC<1.

- Giống trồng để lấy hạt: làm giống, phục vụ công nghiệp chiết xuất dầu. 7 Hình 1: Một số cây thuộc họ Cannabis. Tuy nhiên, chỉ có cây ngoài cùng bên trái với tên khoa học là C. Sativa var mới được sử dụng trong ngành công nghiệp dệt 2/ Lịch sử của cây gai dầu: Cây gai dầu đã được phát hiện ít nhất 12.000 năm qua sợi (dệt, giấy) và thực phẩm.

Cây gai dầu được sử dụng từ thời kỳ đồ đá, với vết tích của sợi gai dầu trên mảnh gốm 7.000 tuổi ở Trung Quốc. Ngoài ra, một mẫu giấy gai dầu cũng được tìm thấy ở Vạn Lý Trường Thành (Trung Quốc) có niên đại từ năm 305 trước công nguyên. Cây gai dầu được trồng ở châu Âu chủ yếu để lấy sợi, người của Christopher Columbus dùng làm dây thừng, vải cột buồm trên tàu. Từ 1880-1933 cây gai dầu được trồng tại Hoa Kỳ đã giảm từ 15.200 mẫu Anh do tác động của chiến tranh.

Tuy nhiên từ năm 1935 công nghiệp sản xuất cây gai dầu đã dần dần hồi phục một cách đáng kể. Từ thập niên 1950 đến thập niên 1980 Liên Xô là nước sản xuất lớn nhất thế giới (3. Các khu vực sản xuất chính ở Ukraine, vùng Kursk và Orel của Nga và gần biên giới Ba Lan. Ngày nay, tuy cây gai dầu được sản xuất tại nhiều nước trên thế giới cho mục đích công nghiệp trừ Hoa Kỳ nhưng chủ yếu ở Canada (theo VoteHemp, sản lượng xuất khẩu tăng 300% năm 2009), châu Âu như Pháp 8 (8000 ha canh tác), Ý, Anh, Tây Ban Nha, Hungary, Rumani, Trung Quốc (năm 2006 chiếm 40% trữ lượng sản xuất của cả thế giới), còn lại là Úc, Ba Lan, Nhật, châu Phi,… Ở Hoa Kỳ, gai dầu được trồng rộng rãi trong thế chiến II, nhất là vùng Trung Tây và Kentucky để phục vụ chiến tranh như đồng phục lính, vải, dây thừng, chão…Những năm gần đây, Hoa Kỳ nhập khẩu các loại vải công nghiệp được làm từ sợi cây gai dầu đạt trung bình 2.

Từ năm 1998 có 10 tiểu bang mà pháp luật thông qua cho phép trồng cây gai dầu với mục đích nghiên cứu (Arkansas, California, Hawaii, Illinois, Minnesota, Montana, New Mexico, North Dakota và Virginia), vì thế nông dân vùng khác và hiệp hội gai dầu đang đấu tranh đòi quyền trồng rộng rãi cây này qua tuần lễ gai dầu (từ ngày 17-23/05/2010). Thị trường gai dầu hiện hành đối với doanh số bán hàng và xuất khẩu ở Bắc Mỹ ước tính là từ $ 50 - $ 100,000,000/năm, sản phẩm gai dầu sản xuất tại Canada chiếm 5% ngành dệt may nước này. 3/Ảnh hưởng của việc trồng trọt, chế biến và sản xuất xơ sợi gai dầu tới môi trường và sức khoẻ con người. Việc trồng và chế biến cây gai dầu chủ yếu tác động thuận lợi, tích cực đến môi trường.

Cây gai dầu giúp phân hủy sinh học nhờ khả năng hấp thụ các chất ô nhiễm như kim loại nặng. Ngoài ra, cây gai dầu tăng trưởng nhanh, cần ít hoặc không cần phân bón hóa học, giúp loại bỏ cỏ dại, do đó hạn chế việc dùng các loại thuốc trừ cỏ dại, gây hại cho môi trường. Bã cây gai dầu sau khi chế biến có thể dùng làm phân bón hữu cơ, , lá, hạt làm thức ăn gia súc, …các chất bã còn được dùng trong sản xuất giấy, đồ gỗ. Về mặt tiêu cực, cũng giống như việc sản xuất các loại xơ libe khác, quá trình ngâm gai dầu đòi hỏi một lượng nước sạch lớn, sau đó nước này thải ra môi trường làm ô nhiễm, giảm oxy và hòa tan chất hữu cơ.

Quá trình làm sạch và tái 9 sinh nguồn nước ô nhiễm này đòi hỏi nhà máy phải chi một khoản tiền không nhỏ và ảnh hưởng đến giá thành của sản phẩm gai dầu. 4/ Nghiên cứu thị trường: Tình hình xuất nhập – khẩu sợi gai dầu của thế giới và Việt nam thời gian qua (Nguồn: UN.statistic division, mã tài liệu: HS 2002) a/ Xơ gai dầu nguyên liệu đã qua chế biến, chưa kéo sợi, năm 2004-2007 (USD): Bảng 1: Các nước nhập khẩu chính Quốc gia Giá trị (USD) Tỷ trọng (%) Tây Ban Nha 13,192,011 45 Ý 5,010,636 17,1 Đức 4,207,200 14.4 Cộng hòa Czech 4,013,386 13,7 Vương Quốc Anh 2,881,386 9,8 Tổng nhập khẩu 29,304,726 100 Bảng 2: Các nước xuất khẩu chính Quốc gia Giá trị (USD) Tỷ trọng (%) Pháp 6,391,532 31,5 Vương Quốc Anh 4,565,612 22,5 Tây Ban Nha 4,130,000 20,4 Trung Quốc 2,626,890 12,9 Hà Lan 2,572,112 12,7 Tổng xuất khẩu 20,286,146 100 10 Bảng 3: Kim ngạch xuất – nhập khẩu xơ gai dầu đã qua chế biến, chưa kéo sợi của thế giới 2004 – 2007 (USD) Kim ngạch 2007 2006 2005 2004 Nhập khẩu 12,809,184 10,706,393 10,495,482 11,216,558 Xuất khẩu 6,939,182 5,675,563 8,482,333 9,823,501 b/ Sợi gai dầu (sợi đơn) năm 2004-2007: Bảng 4: Các nước nhập khẩu chính Quốc gia Giá trị (USD) Tỷ trọng (%) Tây ban nha 13,128,809 54,7 Đức 3,511,000 14,6 Ý 3,494,451 14,6 Vương Quốc Anh 2,362,209 9,8 Pháp 1,488,203 6,2 Tổng 23,984,672 100 Bảng 5:Các nước xuất khẩu chính Quốc gia Giá trị (USD) Tỷ trọng (%) Vương Quốc Anh 4,552,441 34,6 Tây Ban Nha 4,068,300 30,9 11 Trung Quốc 2,197,535 16,7 Ý 1,245,649 9,5 Thụy Sĩ 1,094,378 8,3 Tổng 13,158,303 100 Bảng 6: Kim ngạch XNK sợi gai dầu (sợi đơn) của thế giới 2004-2007(USD) Kim ngạch 2007 2006 2005 2004 Nhập khẩu 10,444,583 7,403,348 6,625,819 8,097,732 Xuất khẩu 5,833,833 4,184,989 3,070,274 5,145,005 c/ Sợi gai dầu xe, năm 2004 - 2007: Bảng 7:Các nước nhập khẩu chính (USD) Quốc gia Giá trị (USD) Tỷ trọng (%) Mỹ 3,945,823 27 Bỉ 3,841,394 26,3 Ý 3,398,526 23,3 Nhật 1,847,241 12,7 Hàn quốc 1,563,223 10,7 Tổng 14,596,207 100 12 Bảng 8: Các nước xuất khẩu chính trên thế giới Quốc gia Giá trị (USD) Tỷ trọng (%) Trung Quốc 10,657,580 61,0 Ý 2,600,606 14,9 Rumani 2,248,684 12,9 Hồng công 1,313,179 7,5 Bỉ 1,313,179 3,8 Tổng 17,476,931 100 Bảng 9:Kim ngạch XNK sợi gai dầu của thế giới 2004 – 2007(USD) Kim ngạch 2007 2006 2005 2004 Nhập khẩu 5,284,665 5,592,548 5,515,467 9,313,648 Xuất khẩu 4,522,679 5,435,637 4,217,706 7,191,905 d/ Tình hình xuất nhập – khẩu sợi gai dầu của Việt Nam (USD) Bảng 10: Kim ngạch 2004 2005 Nhập khẩu 168 11,728 Xuất khẩu - - Ban đầu ngành công nghiệp này phát triển, sau đó sụt giảm trong giai đoạn 13 những năm sau 1960. Từ năm 1990 nhất là các nước vùng Đông Âu (thay đổi nền kinh tế tập trung), số lượng nhà máy sụt giảm do các nguyên nhân: 1. Ngưng trợ cấp từ Nhà nước; 2.

Thời gian từ gieo hạt đến sản xuất sản phẩm hoàn chỉnh là 6 tháng đến một năm. Điều này kéo dài thời gian quay vòng vốn, làm tăng chi phí; 3. Sản phẩm từ vải gai dầu bị thay thế bởi các loại vải tổng hợp khác; 4. Vải tổng hợp có giá thành rẻ hơn; 5.

Các nhà máy hạn chế thay thế và nhập mới máy móc thiết bị kéo sợi ảnh hưởng đến sản lượng sợi trên thị trường; 6. Nhu cầu trên thị trường chưa cao do giá bán còn cao. Khả năng xuất khẩu ở châu Âu cũng sụt giảm, tuy có tăng lên ở thị trường Bắc Mỹ nhưng không đủ bù đắp cho sự sụt giảm ở châu Âu.