phần mở đầu và kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn được trình bày trong 3 chương. Tổng quan tài liệu và cơ sở lí luận về chuỗi cung ứng du lịch cộng đồng Chương 2. Các điều kiện xây dựng chuỗi cung ứng du lịch tại xã Ba Vì, huyện Ba Vì Chương 3. Một số định hướng phát triển chuỗi cung ứng du lịch cộng đồng tại xã Ba Vì, huyện Ba Vì 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ CHUỖI CUNG ỨNG DU LỊCH CỘNG ĐỒNG 1.
Tổng quan tài liệu 1. Chuỗi cung ứng Nếu như khái niệm chuỗi cung ứng đối với các nhà quản trị Việt Nam vẫn còn chưa rõ ràng và hầu như chưa được quan tâm đúng với tầm quan trọng của nó thì ngược lại, đối với các doanh nghiệp trên thế giới thì “chuỗi cung ứng là một tài sản chiến lược”. Các công ty dẫn đầu như Wal-Mart và Dell hiểu rằng chuỗi cung ứng có thể là một sự khác biệt mang tính sống còn. Họ liên tục tìm ra những cách thức để tạo thêm giá trị và mở rộng các ranh giới của hiệu quả hoạt động kinh doanh.
Và họ luôn phải sàng lọc chuỗi cung ứng của mình để có thể luôn đi trước một bước trong cạnh tranh. Họ biết rằng lợi thế cạnh tranh ngày hôm nay sẽ là hàng rào cản bước đối thủ vào ngày mai. Vậy, chuỗi cung ứng là gì? Tại sao các tập đoàn trên thế giới lại coi trọng nó như vậy? Ta có thể thấy rõ hơn qua sơ đồ chuỗi cung ứng điển hình (Sơ đồ 1.1: Chuỗi cung ứng điển hình (Nguồn: Souviron (2006), “Bài giảng về Quản trị chuỗi cung cấp” 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Trong sơ đồ 1-1, ta thấy có rất nhiều các bên tham gia vào chuỗi cung ứng như: nhà cung cấp nguyên vật liệu chính, nhà vận chuyển, nhà sản xuất trung gian, nhà sản xuất chính, nhà phân phối và khách hàng. Như vậy, với một chuỗi cung ứng cụ thể cho một ngành hàng, ta có thể chia ra thành 3 đối tượng chính đó là: nhà cung cấp, nhà sản xuất và khách hàng.
Nguồn tạo ra lợi nhuận cho toàn chuỗi đó là khách hàng cuối cùng. Do đó, mục tiêu thỏa mãn khách hàng cuối cùng là mục tiêu chung của một chuỗi cung ứng liên kết. Hiện nay, đã có rất nhiều khái niệm về chuỗi cung ứng được đề xuất. Theo Chopra Sunil và Pter Meindl [36, tr.
20] “Chuỗi cung ứng bao gồm mọi công đoạn có liên quan trực tiếp hay gián tiếp, đến việc đáp ứng nhu cầu khách hàng. Chuỗi cung ứng không chỉ gồm nhà sản xuất và nhà cung cấp, mà còn nhà vận chuyển, kho, người bán lẻ và bản thân khách hàng”. Ganeshan & Harrison [37] cho rằng chuỗi cung ứng là một chuỗi hay một tiến trình bắt đầu từ nguyên liệu thô cho tới khi sản phẩm làm ra hay dịch vụ tới tay người tiêu dùng cuối cùng. Chuỗi cung ứng là một mạng lưới các lựa chọn về phân phối và các phương tiện để thực hiện thu mua nguyên liệu, biến đổi các nguyên liệu này qua khâu trung gian để sản xuất ra sản phẩm, phân phối sản phẩm này tới tay người tiêu dùng.
Nếu Lee và Billington [45, tr.21] , coi chuỗi cung ứng là hệ thống các công cụ để chuyển hoá nguyên liệu thô từ bán thành phẩm tới thành phẩm, chuyển tới người tiêu dùng thông qua hệ thống phân phối, thì Porter. 6] lại nhìn nhận nó “là một quá trình chuyển đổi từ nguyên vật liệu thô cho tới sản phẩm hoàn chỉnh thông qua quá trình chế biến và phân phối tới tay khách hàng cuối cùng”. Khái niệm “chuỗi cung ứng” trong luận văn này được hiểu theo định nghĩa của Porter. Chuỗi cung ứng bao gồm nhiều thành tố khác nhau, tất cả các thành tố đều có những tác động đến chi phí và có một vai trò nhất định trong việc sản xuất sản phẩm phù hợp với nhu cầu khách hàng.
Do vậy, mục tiêu trong phân tích chuỗi cung ứng phải tạo mối liên kết giữa các nhà cung cấp với các nhà cung ứng và với 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com khách hàng vì mối liên kết đó có tác động đến kết quả và hiệu quả của chuỗi cung ứng. Nói cách khác, việc phân tích này nhằm tối đa hóa giá trị tạo ra cho toàn hệ thống. Chuỗi cung ứng du lịch Quản trị và phân tích chuỗi cung ứng cũng như chuỗi giá trị đã nhận được sự quan tâm và nghiên cứu sâu rộng trong hai thập kỷ qua. Tuy nhiên, nghiên cứu chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị trong lĩnh vực du lịch rất hạn chế.
Sự hiểu biết sâu rộng về toàn bộ cấu trúc chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị cũng như cách quản trị hiệu quả trong ngành công nghiệp du lịch vẫn còn kém xa các nghiên cứu trong các lĩnh vực sản xuất Xinyan Zhang, Haiyan Song, George Q. Các tác giả này, cũng chỉ ra mặc dù ấn bản đầu tiên từ năm 1975 của UNWTO về việc công bố các kênh phân phối du lịch, song những công trình nghiên cứu về vấn đề này cho đến nay chưa nhiều. Trong số ít những nghiên cứu về chuỗi cung ứng du lịch có các tác giả Buhalis, D., [34] và UNWTO [50] đã nhấn mạnh tầm quan trọng của ngành cung cấp dịch vụ du lịch. Tourism Distribution Channels: Practices, Issues and Transformations, một tài liệu được biên tập bởi Buhalis, D.
[34] với sự đóng góp của các tác giả khác nhau với 23 chương liên quan đến các mạng lưới phân phối trong ngành du lịch. [47] đã chỉ ra rằng việc cung cấp các sản phẩm và dịch vụ du lịch có liên quan đến một loạt các nhà cung cấp dịch vụ du lịch, và hình thành cấu trúc của một chuỗi cung ứng du lịch. Một số tác giả cũng đã ám chỉ đến hoặc đề cập đến khái niệm chuỗi cung ứng du lịch hoặc các khái niệm tương đương, chẳng hạn như giá trị du lịch hoặc chuỗi ngành du lịch. [40] lưu ý rằng một chuỗi cung ứng du lịch đặc trưng bao gồm bốn thành phần, nhà cung cấp du lịch, nhà điều hành du lịch, đại lý du lịch và khách hàng tồn tại trong một chuỗi liên kết đơn.
Đorđevic’ Milosav [35] đã đưa ra mô hình quản trị chuỗi cung ứng du lịch của một doanh nghiệp như sau: 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chuỗi cung ứng bên trong Nhà cung Nhà thu Nhà phân llNhà Nhà sản xuất Khách hàng cấp mua phối Hình 1.1: Mô hình chuỗi cung ứng của một doanh nghiệp ( Nguồn: Đorđevic,Milosav , 2010; 116) Quan điểm của Tapper, R.15] cho rằng: “chuỗi cung ứng du lịch bao gồm các nhà cung cấp hàng hóa và dịch vụ nhằm mục đích phân phối các sản phẩm du lịch đến người tiêu dùng (khách du lịch). Trong chuỗi cung ứng du lịch, các nhà cung cấp hàng hóa và dịch vụ thực hiện việc ký hợp đồng trực tiếp hay gián tiếp với các công ty du lịch hoặc các đại lý lữ hành hoặc các nhà cung cấp (dịch vụ lưu trú. Như vậy, chuỗi không chỉ bao gồm các dịch vụ lưu trú; vận chuyển; thăm quan, vui chơi giải trí, mà còn bao gồm quán bar và nhà hàng, cơ sở sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ, cơ sở sản xuất thực phẩm, xử lý chất thải, và cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động kinh doanh du lịch ở các điểm đến.2: Chuỗi cung ứng du lịch (Nguồn: Tapper, R. ,2004) Christine Koblun đã xây dựng mô hình chuỗi cung ứng du lịch: 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Điều hành Điều hành Nhà cung Đại lý du tour tour Khách hàng cấp lịch Inbound Outbound Hình 1.3: Mô hình chuỗi cung ứng du lịch (Nguồn Christine Koblun, 2011) Nói cách khác, chuỗi cung ứng du lịch là “một mạng lưới các công ty tham gia vào các hoạt động khác nhau, từ việc cung cấp các thành phần của sản phẩm/dịch vụ du lịch như chuyến bay và dịch vụ lưu trú cho đến việc phân phối và tiếp thị các sản phẩm du lịch cuối cùng tại một điểm đến du lịch cụ thể, và có liên quan đến một loạt các thành viên tham gia trong cả khu vực tư nhân và khu vực công” [52, tr.
347] Đồng quan điểm với các nhà nghiên cứu trên, Peng, H. [48] cũng cho rằng chuỗi cung ứng du lịch bao gồm một loạt các tổ chức như các nhà cung cấp dịch vụ thăm quan giải trí, các công ty vận chuyển, cơ sở lưu trú, cửa hàng lưu niệm, đại lý lữ hành, các nhà cung cấp dịch vụ công, cung ứng hàng hóa và dịch vụ cho du khách. [52] mọi ngành công nghiệp đều có một cấu trúc cơ bản, hoặc một bộ các đặc tính kinh tế và kỹ thuật cơ bản, làm tăng khả năng cạnh tranh và đặc tính cạnh tranh. Đó là, mỗi chuỗi cung ứng thay đổi theo loại sản phẩm được cung cấp.
Như vậy, xác định các đặc điểm của ngành du lịch và sản phẩm du lịch đóng vai trò quan trọng trong việc mô tả một chuỗi cung ứng du lịch. Trên thế giới chuỗi cung ứng là một khái niệm không mới, nhưng đối với doanh nghiệp du lịch Việt Nam nói riêng và ngành du lịch Việt Nam nói chung thì chuỗi cung ứng vẫn còn khá mới mẻ, lạ lẫm. Thực tiễn cho thấy ở Việt Nam chưa thấy có nhiều các công trình khoa học nghiên cứu về vấn đề này. Cơ sở lí luận về chuỗi cung ứng du lịch cộng đồng 1.
Khái niệm chuỗi cung ứng du lịch cộng đồng Theo Trần Đức Thanh và cộng sự [25; tr. 41]thuật ngữ “cộng đồng” trong du 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com lịch được hiểu là người có liên quan chặt chẽ với các vấn đề phát triển du lịch ở địa bàn, là những người dân địa phương có liên quan đến kinh doanh du lịch, là những cán bộ thôn xã, già làng trưởng bản có vai trò quan trọng trong đời sống của cư dân. Du lịch cộng đồng hay Du lịch dựa vào cộng đồng là hai thuật ngữ không hoàn toàn như nhau. Du lịch dựa vào cộng đồng là khái niệm được nhìn nhận từ doanh nghiệp du lịch, các doanh nghiệp du lịch thuyết phục cộng đồng địa phương tham gia phục vụ du khách cùng với các cơ quan du lịch.
Người dân địa phương được dạy các nghiệp vụ cơ bản để phục vụ khách du lịch bao gồm: hướng dẫn du lịch, cách thức giao tiếp, sản phẩm truyên thống.cũng có thể các doanh nghiệp sẽ bỏ vốn đầu tư để giúp sản phẩm và dịch vụ của cộng đồng địa phương đạt được những yêu cầu cần thiết…Giai đoạn này được hiểu là du lịch dựa vào cộng đồng.