CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Một số khái niệm 1. Bài thi VSTEP VSTEP là viết tắt của Vietnamese Standardized Test of English Proficiency, là kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Anh theo KNLNNVN. Trước năm 2014, các kỳ thi đánh giá năng lực ngoại ngữ ở Việt Nam chủ yếu sử dụng khung tham chiếu trình độ ngôn ngữ chung Châu Âu (CEFR) với 6 bậc là A1, A2, B1, B2, C1 và C2.
Tuy nhiên, để đáp ứng và phù hợp với nhu cầu sử dụng tiếng Anh của người Việt Nam ngày nay, kỳ thi VSTEP đã ra đời và trở thành công cụ được sử dụng để đánh giá năng lực tiếng Anh ở Việt Nam. Kỳ thi đánh giá năng lực ngoại ngữ được sử dụng như là một trong những thước đo đánh giá khả năng sử dụng ngôn ngữ thứ hai của người học cũng như hiệu quả việc dạy ngoại ngữ trong giáo dục. Ngày 11 tháng 3 năm 2015, thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Vinh Hiển đã ký quyết định số 729/QĐ-BGDĐT quy định định dạng đề thi đánh giá năng lực sử dụng tiếng Anh từ bậc 3 đến bậc 5 theo khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam (VSTEP. VSTEP được phát triển dựa trên KNLNNVN với hai dạng đề thi bao gồm: (1) kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Anh bậc 3-5; và (2) kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Anh bậc 2 (dùng cho người lớn).
Các định dạng đề thi này được Giáo sư Nguyễn Hòa – hiệu trưởng của trường Đại học Ngoại Ngữ - ĐHQGHN là chủ nhiệm đề tài xây dựng và đã được giới thiệu với các chuyên gia khảo thí ngôn ngữ trên thế giới tại Language Testing Research Colloquium Toronto – Canada năm 2015. Đại học Ngoại Ngữ - ĐHQGHN đã bắt đầu áp dụng định dạng đề thi mới này từ ngày 16 tháng 5 năm 2015 đối với thí sinh tự do và ngày 15 tháng 8 năm 2015 đối với sinh viên của trường. Sau quyết định này thì kỳ thi VSTEP.3-5 được áp dụng cho tất cả các trường đại học trên cả nước. 4 Bài thi bao gồm bốn phần đánh giá 4 kỹ năng nghe, nói, đọc và viết.
VSTEP đã thu hút được hơn 8000 thí sinh của trường Đại học Ngoại Ngữ - ĐHQGHN vào năm 2016. Kể từ sau khi VSTEP được ra đời, rất nhiều người đã tham gia kỳ thi này của Việt Nam, kể cả ngoài lĩnh vực giáo dục (Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh, 2018). Hoạt động học tập chuẩn bị cho kỳ thi O’Sullivan (2021) cho rằng hoạt động học tập chuẩn bị cho kỳ thi kiểm tra năng lực Tiếng Anh bị ảnh hưởng bởi những tác động tiêu cực và tích cực trong quá trình học ngôn ngữ. Và một trong những tác động đó có liên quan đến nhận thức và thái độ của người học đối với bài thi.
Chẳng hạn như trong một nghiên cứu của Chappell, Bodis và Jackson (2015), các tác giả cho rằng thái độ đối với bài thi và nhận thức của người học đối với bài thi có ảnh hưởng đến quá trình chuẩn bị và các hoạt động học tập để chuẩn bị cho bài thi. Trước hết, nhận thức của người học đối với kỳ thi là rất quan trọng. Để thực hiện tốt các hoạt động học tập cho kỳ thi thì việc trang bị những kiến thức cơ bản cho bài thi là rất cần thiết. Theo kết quả một nghiên cứu của Nguyễn Thúy Lan và Nguyễn Thúy Nga (2019), dễ dàng thấy được rằng sinh viên càng hiểu rõ về bài thi thì kế hoạch học tập của họ càng cụ thể, nội dung ôn tập càng gần với hình thức thi hơn và sinh viên sẽ càng tích cực hơn trong việc tìm cơ hội để thực hành tiếng Anh với người nước ngoài.
Trong nghiên cứu của mình, Mickan và Motteram (2006) cho rằng những thí sinh tham gia kỳ thi IELTS đã có những hoạt động học tập khác nhau để chuẩn bị cho kỳ thi đó. Ví dụ như đăng kí một khóa học với gia sư, tham gia các khóa ôn luyện ở các trung tâm hoặc thậm chí có một số thí sinh tự học bằng cách tham khảo những lời khuyên hữu ích từ những người đi trước và tìm các tài liệu học trực tuyến (làm thử những bài thi IELTS). Việc giúp người học nâng cao năng lực ngoại ngữ và khả năng làm bài thi không chỉ là việc ôn luyện qua sách vở hay làm các bài thi thử mà còn là những thói quen hằng ngày của họ đối với ngoại ngữ đó. Những hoạt động này được xem như những hoạt động học tập để chuẩn bị cho kỳ thi, bao gồm như việc làm các bài thi thử, đọc báo, tìm kiếm các tài liệu điện tử, thuê gia sư riêng, nghe đài và xem tivi.
5 Theo đó có thể thấy được rằng đối với kỳ thi VSTEP.3-5, các hoạt động học tập để chuẩn bị cho kỳ thi cũng được các sinh viên tiến hành tương tự như vậy. Sinh viên cần được rèn luyện và chuẩn bị để nâng cao các kỹ năng như quản lý thời gian, sự hiểu biết về cấu trúc bài thi và kiến thức cần thiết để vượt qua kỳ thi. Qua nghiên cứu của Chappell, Yates và Benson (2019), kết quả đã cho thấy luyện tập bằng cách làm các bài thi thử thường xuyên là một hoạt động rất hữu ích để chuẩn bị cho kỳ thi. Ngay cả những người dự thi với năng lực ngôn ngữ khá cao cũng công nhận tầm quan trọng của các hoạt động học tập chuẩn bị cho bài thi.
Cấu trúc bài thi VSTEP.3-5 Kỹ Số câu Dạng câu hỏi/ năng Mục đích Thời gian hỏi/ nhiệm nhiệm vụ bài thi thi vụ bài thi Nghe Kiểm tra các kiểu kỹ Khoảng 40 3 phần, 35 Thí sinh nghe các năng Nghe khác nhau, có phút, bao câu hỏi đoạn trao đổi ngắn, độ khó từ bậc 3 đến bậc 5: gồm thời nhiều lựa hướng dẫn, thông nghe thông tin chi tiết, gian chuyển chọn báo, các đoạn hội nghe hiểu thông tin các phương thoại và các bài nói chính, nghe hiểu ý kiến, án đã chọn chuyện, bài giảng, mục đích của người nói sang phiếu sau đó trả lời câu hỏi và suy ra từ thông tin trả lời. nhiều lựa chọn đã in trong bài. sẵn trong đề thi. Đọc Kiểm tra các tiểu kỹ năng 60 phút, bao 4 bài đọc, Thí sinh đọc 4 văn Đọc khác nhau, có độ khó gồm thời 40 câu hỏi bản về các vấn đề từ bậc 3 đến bậc 5: đọc gian chuyển nhiều lựa khác nhau, độ khó hiểu thông tin chi tiết, đọc các phương chọn của văn bản tương hiểu ý chính, đọc hiểu ý án đã chọn đương bậc 3-5 với kiến, thái độ của tác giả, tổng số từ dao động 6 suy ra từ thông tin trong sang phiếu từ 1900-2050 từ.
Thí bài và đoán nghĩa của từ trả lời. sinh trả lời các câu trong văn cảnh. hỏi nhiều lựa chọn sau mỗi bài đọc. Viết Kiểm tra kỹ năng Viết 60 phút 2 bài viết Bài 1: Viết một bức tương tác và Viết luận thư/ thư điện tử có (viết sản sinh).
độ dài khoảng 120 từ. Bài 1 chiếm 1/3 tổng số điểm của bài thi Viết. Bài 2: Thí sinh viết một bài luận khoảng 250 từ về một chủ đề cho sẵn, sử dụng lí do và ví dụ cụ thể để minh họa cho các lập luận. Bài 2 chiếm 2/3 tổng số điểm của bài thi Viết.
Nói Kiểm tra các kỹ năng Nói 12 phút 3 phần Phần 1: Tương tác khác nhau: tương tác, xã hội Thí sinh trả thảo luận và trình bày lời 3-6 câu hỏi về 2 một vấn đề. chủ đề khác nhau. Phần 2: Thảo luận giải pháp Thí sinh được cung cấp một tình huống và 3 giải pháp đề xuất. Thí 7 sinh phải đưa ra ý kiến về giải pháp tốt nhất trong 3 giải pháp được đưa ra và phản biện các giải pháp còn lại.
Phần 3: Phát triển chủ đề Thí sinh nói về một chủ đề cho sẵn, có thể sử dụng các ý được cung cấp sẵn hoặc tự phát triển ý của riêng mình. Phần 3 kết thúc với một số câu hỏi thảo luận về chủ đề trên. Quá trình chuẩn bị cho kỳ thi VSTEP.3-5 của sinh viên Quá trình học tập của sinh viên để chuẩn bị cho kỳ thi VSTEP.3-5 là một quá trình dài bao gồm tất cả những hoạt động học tập cũng như những thói quen hằng ngày của sinh viên để cải thiện các kỹ năng của họ trong kỳ thi. Kỹ năng Nói Đối với kỹ năng Nói của kỳ thi, nghiên cứu của Rubin (1975) cho thấy rằng người học ngoại ngữ tốt là người luôn luôn tìm mọi cơ hội để luyện tập, sử dụng ngôn ngữ ấy khi có thể, tìm ra các chiến lược để loại bỏ sự ức chế trong tương tác, sử dụng từ ngữ một cách phù hợp với ngữ cảnh và chính xác, vì vậy họ thường chú trọng đến cả hình thức và nghĩa 8 của từ bằng cách quan sát và tiếp thu cách sử dụng từ của người bản xứ.
Ngoài ra, Oxford (1990, 1994) cũng đã định nghĩa chiến lược học ngoại ngữ là những hoạt động, thói quen và kỹ thuật mà người học thực hiện nhằm thúc đẩy sự tiến bộ trong quá trình học ngôn ngữ. Theo kết quả nghiên cứu của José và Paula (2016), để chuẩn bị cho kỹ năng Nói của kỳ thi đánh giá năng lực ngoại ngữ, điều chỉnh phát âm và cải thiện độ trôi chảy được xem như là hoạt động học tập và chiến lược chuẩn bị cho kỳ thi có tính hiệu quả cao nhất. Zhang (2009) từng cho rằng Nói là một kỹ năng khó thành thạo nhất trong 4 kỹ năng khi học tiếng Anh. Nghiên cứu của Ur (1996) đã chỉ ra 3 khó khăn chung của người học đối với kỹ năng này.
Thứ nhất là về mặt tâm lý, người học thường lo lắng khi mình mắc lỗi khi nói, hoặc cảm thấy sợ hãi có thể bị chỉ trích hoặc chê cười, hoặc đơn giản chỉ là nhút nhát, không tự tin khi nói tiếng Anh. Thứ hai, không có cơ hội để luyện nói nhiều trong các giờ học. Đa số các giờ học trên lớp thường không đủ thời gian để tất cả mọi người đều có thời gian để nói như nhau, vì thế dẫn đến sự không đồng đều trong phân bố thời gian nói của người học. Thứ ba, người học có xu hướng sử dụng tiếng mẹ đẻ để nói chuyện trong giờ học hơn là nói bằng tiếng Anh.
Ngoài ra, còn có một số yếu tố khác ảnh hưởng đến quá trình luyện nói tiếng Anh chẳng hạn như: bản thân của người học, phương pháp giảng dạy của giáo viên và yếu tố môi trường. Bản thân người học chưa có một nền tảng ngữ pháp vững chắc, hay việc thiếu vốn từ vựng cũng là một trong những thách thức trong quá trình luyện kỹ năng Nói.