Lê thị diễm nghiên cứu chọn giống dành dành gardenia jasminoides j ellis chất lượng cao dựa trên sản lượng quả và hàm lượng geniposid

Nghiên cứu chọn giống Dành dành (Gardenia jasminoides) chất lượng cao, tập trung vào sản lượng quả và hàm lượng geniposid. Tìm hiểu quy trình chọn giống hiệu quả.

• Tác giả: Lê Thị Diễm
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Hà Thanh Tùng
• Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược Liệu – Dược Học Cổ Truyền
• Đề tài: Nghiên cứu chọn giống Dành dành (Gardenia jasminoides J. Ellis) chất lượng cao dựa trên sản lượng quả và hàm lượng Geniposid
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan Nghiên cứu chọn giống Dành dành Gardenia 55kt

Dành dành (Gardenia jasminoides J.Ellis) là một dược liệu quan trọng trong y học cổ truyền châu Á và được sử dụng rộng rãi như một chất phụ gia thực phẩm. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh tác dụng dược lý đa dạng của nó, bao gồm tác dụng lên tim mạch, tiêu hóa, chống trầm cảm, kháng khuẩn và chống viêm. Trong số các hợp chất được phân lập từ Dành dành, Geniposid được xác định là hoạt chất chính, đóng vai trò quan trọng trong giá trị kinh tế và y tế của cây. Theo Dược điển Việt Nam V, hàm lượng Geniposid trong quả khô Dành dành phải đạt ít nhất 3%.

1.1. Vị trí phân loại và tên khoa học cây Dành dành

Theo hệ thống phân loại của Armen Takhtajan (2009), Dành dành thuộc Ngành Ngọc Lan (Magnoliophyta), Lớp Ngọc Lan (Magnoliopsida), Bộ Long Đởm (Rubiales), Chi Gardenia, với tên khoa học là Gardenia jasminoides J.Ellis. Cây còn có nhiều tên đồng nghĩa và tên gọi khác như Chi tử (Việt Nam), Cape jasmine (Anh), Zhī zi huā (Trung Quốc). Dành dành phân bố rộng rãi ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, có nguồn gốc ở Trung Quốc, Việt Nam và các nước châu Á khác.

1.2. Giá trị kinh tế và tiềm năng phát triển của Dành dành

Dành dành là một trong 100 cây dược liệu có giá trị y tế và kinh tế cao, được Bộ Y tế Việt Nam ưu tiên phát triển giai đoạn 2020-2030 (Quyết định 3657/QĐ-BYT). Hàng năm, Việt Nam nhập khẩu hoặc thu hái 30-40 tấn dược liệu Dành dành. Để đáp ứng tiêu chuẩn GACP vào năm 2030, việc phát triển nguồn giống Dành dành chất lượng cao là vô cùng cần thiết.

II. Thách thức Năng suất quả Dành dành và hàm lượng Geniposid 59kt

Mặc dù có tiềm năng lớn, việc sản xuất Dành dành ở Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Nguồn giống Dành dành hiện nay không đồng đều về chất lượng, dẫn đến năng suất và hàm lượng Geniposid không ổn định. Việc chọn giống Dành dành năng suất cao và có hàm lượng Geniposid đáp ứng tiêu chuẩn Dược điển là một yêu cầu cấp thiết. Điều này đòi hỏi các nghiên cứu chuyên sâu về đặc điểm hình thái, năng suất và thành phần hóa học của các giống Dành dành khác nhau.

2.1. Sự biến đổi hình thái và chất lượng của Dành dành ở Việt Nam

Ở Việt Nam, Dành dành phân bố rộng rãi với mức độ biến đổi hình thái cao, dẫn đến chất lượng nguyên liệu không đồng đều. Điều này gây khó khăn cho việc kiểm soát chất lượng và đảm bảo hiệu quả điều trị. Theo nghiên cứu, các vùng trồng khác nhau có thể ảnh hưởng đáng kể đến hàm lượng Geniposid.

2.2. Tiêu chuẩn chất lượng Dược điển Việt Nam và yêu cầu Geniposid

Dược điển Việt Nam V quy định hàm lượng Geniposid tối thiểu trong quả khô Dành dành là 3%. Nhiều mẫu Dành dành hiện nay không đáp ứng được tiêu chuẩn này, gây ảnh hưởng đến giá trị sử dụng và uy tín của dược liệu Việt Nam. Việc phân tích hàm lượng Geniposid là bước quan trọng để đánh giá chất lượng giống Dành dành.

III. Cách chọn giống Dành dành năng suất và giàu Geniposid 59kt

Việc chọn giống Dành dành là quá trình quan trọng để cải thiện năng suất và hàm lượng Geniposid. Phương pháp chọn lọc các cá thể mong muốn từ quần thể tự nhiên là một trong những phương pháp hiệu quả. Điều kiện tiên quyết của chọn lọc là sự đa dạng di truyền của quần thể. Các cá thể có năng suất cao và đáp ứng mục tiêu được lựa chọn, phần còn lại bị loại bỏ.

3.1. Phương pháp chọn lọc cá thể từ quần thể tự nhiên

Chọn lọc cá thể là phương pháp sơ khai nhưng hiệu quả trong chọn giống cây trồng. Phương pháp này dựa trên sự đa dạng di truyền của quần thể. Cần lựa chọn các cá thể có năng suất cao và hàm lượng Geniposid đáp ứng yêu cầu. Theo tài liệu, điều kiện tiên quyết là sự đa dạng di truyền của quần thể.

3.2. Tiêu chí đánh giá và lựa chọn giống Dành dành chất lượng

Các tiêu chí đánh giá bao gồm đặc điểm hình thái (dạng cây, kích thước lá, số lượng hoa, quả), năng suất (số lượng quả trên cây, khối lượng quả) và hàm lượng Geniposid. Nên ưu tiên các giống có khả năng kháng bệnh tốt và thích nghi với điều kiện khí hậu địa phương.

3.3. Kỹ thuật lai tạo giống Dành dành để cải thiện năng suất

Lai tạo giống là phương pháp tạo ra các giống mới kết hợp các đặc tính tốt của các giống bố mẹ. Điều này đòi hỏi kiến thức về di truyền và kỹ thuật lai tạo. “Cơ sở khoa học của chọn giống hiện đại ngày một rộng hơn, mang tính tổng hợp của nhiều môn khoa học như tế bào học, sinh học phân tử”.

IV. Nghiên cứu Đặc điểm hình thái Dành dành và năng suất quả 58kt

Nghiên cứu tiến hành phân tích đặc điểm hình thái, năng suất và hàm lượng Geniposid của các mẫu giống Dành dành được trồng cố định tại Hòa Bình. Các đặc điểm hình thái được đánh giá bao gồm dạng cây, kích thước lá, số lượng hoa, quả. Năng suất được xác định bằng số lượng quả trên cây và khối lượng quả. Hàm lượng Geniposid được phân tích bằng phương pháp HPLC.

4.1. Đặc điểm hình thái của các mẫu Dành dành nghiên cứu

Nghiên cứu mô tả chi tiết các đặc điểm hình thái của các mẫu Dành dành, bao gồm đặc điểm dạng sống, đặc điểm lá, đặc điểm hoa và đặc điểm quả, hạt. Các đặc điểm này được đo lường và ghi nhận một cách cẩn thận. Bảng mô tả các đặc điểm hình thái của một số mẫu Dành dành.

4.2. Mối tương quan giữa đặc điểm thực vật và năng suất quả

Nghiên cứu phân tích mối tương quan giữa các đặc điểm thực vật và năng suất quả. Kết quả cho thấy một số đặc điểm hình thái có ảnh hưởng đáng kể đến năng suất. Ví dụ, kích thước lá và số lượng hoa có thể liên quan đến số lượng quả trên cây.

V. Hàm lượng Geniposid trong quả Dành dành Nghiên cứu HPLC 58kt

Nghiên cứu sử dụng phương pháp HPLC để xác định hàm lượng Geniposid trong các mẫu quả Dành dành. Phương pháp này cho phép định lượng chính xác hàm lượng Geniposid trong các bộ phận khác nhau của quả và ở các mức độ chín khác nhau. Kết quả cho thấy hàm lượng Geniposid có sự khác biệt đáng kể giữa các mẫu giống Dành dành.

5.1. Thẩm định quy trình định lượng Geniposid bằng HPLC

Nghiên cứu thẩm định một số yếu tố trong quy trình định lượng Geniposid trong các mẫu quả Dành dành bằng kỹ thuật HPLC. Quá trình này đảm bảo độ tin cậy và chính xác của kết quả phân tích. Kết quả đánh giá độ phù hợp hệ thống của phương pháp định lượng hàm lượng Geniposid.

5.2. Hàm lượng Geniposid trong các bộ phận khác nhau của quả

Nghiên cứu xác định hàm lượng Geniposid trong từng bộ phận của quả Dành dành, bao gồm vỏ quả, thịt quả và hạt. Kết quả cho thấy sự phân bố không đồng đều của Geniposid trong các bộ phận khác nhau. Hàm lượng Geniposid của từng bộ phận quả Dành dành.

5.3. Ảnh hưởng của độ chín đến hàm lượng Geniposid

Nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của mức độ chín của quả đến hàm lượng Geniposid. Kết quả cho thấy hàm lượng Geniposid thay đổi theo các mức độ chín khác nhau. Hàm lượng Geniposid theo mức độ chín của quả.

VI. Kết luận Giống Dành dành chất lượng cao và tiềm năng 56kt

Nghiên cứu đã phân tích đặc điểm hình thái, năng suất và hàm lượng Geniposid của các mẫu giống Dành dành tại Hòa Bình. Kết quả cho phép phân loại các mẫu giống Dành dành dựa trên đặc điểm hình thái và đánh giá chất lượng dựa trên năng suất và hàm lượng Geniposid. Nghiên cứu góp phần vào việc chọn giống Dành dành chất lượng cao, phục vụ cho việc phát triển vùng trồng Dành dành đạt tiêu chuẩn GACP ở Việt Nam.

6.1. Phân loại các mẫu giống Dành dành dựa trên hình thái

Phân loại dựa trên đặc điểm hình thái là một bước quan trọng trong chọn giống cây trồng. Kết quả nghiên cứu cho phép phân loại các mẫu giống Dành dành thành các nhóm khác nhau dựa trên các đặc điểm hình thái đặc trưng. Đặc điểm hình thái của 3 phân nhóm chính.

6.2. Đánh giá chất lượng các mẫu giống Dành dành

Đánh giá chất lượng dựa trên năng suất và hàm lượng Geniposid. Các mẫu giống có năng suất cao và hàm lượng Geniposid đáp ứng tiêu chuẩn Dược điển được đánh giá là chất lượng cao. Kết quả trọng số từng tiêu chí theo giống cây và điểm số mỗi giống.

6.3. Kiến nghị và hướng phát triển trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu về di truyền và lai tạo giống để tạo ra các giống Dành dành có năng suất và hàm lượng Geniposid vượt trội. Đồng thời, cần xây dựng quy trình canh tác và thu hái đạt tiêu chuẩn GACP để đảm bảo chất lượng dược liệu. Việc nghiên cứu cải tiến giống Dành dành cần được đầu tư và phát triển mạnh mẽ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Dành dành (Gardenia jasminoides J.Ellis) là một loại dược liệu phổ biến được sử dụng như một chất phụ gia thực phẩm và là một vị thuốc cổ truyền quan trọng ở các nước châu Á. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh G. jasminoides có tác dụng dược lý đáng kể trên tim mạch, tiêu hóa [1], [2], có tác dụng chống trầm cảm [3], kháng khuẩn [4], chống viêm [5],. Tính đến năm 2022, 162 hợp chất đã được phân lập, trong đó geniposid là một hoạt chất có khung iridoid glycosid được xác định là thành phần chính, góp phần quan trọng vào giá trị kinh tế và y tế của Dành dành [1], [6].

Theo Dược điển Việt Nam V, yêu cầu hàm lượng geniposid trong quả khô Dành dành (Chi tử) phải đạt ít nhất 3% [7]. Theo quyết định số 3657/QĐ-BYT ngày 20/8/2019 của Bộ Y tế Việt Nam, Dành dành là một trong 100 cây dược liệu có giá trị y tế và kinh tế cao cần tập trung phát triển giai đoạn 2020-2030. Hàng năm, có 30-40 tấn dược liệu Dành dành được nhập nội hoặc thu hái từ 2 nguồn chính: tự nhiên hoặc vùng trồng nhỏ lẻ [8]. Để đủ tiêu chuẩn làm thuốc Dược liệu, Dành dành phải được trồng trọt và thu hái theo tiêu chuẩn GACP kể từ năm 2030.

Vì vậy, Việt Nam cần có nguồn giống Dành dành chất lượng, phục vụ cho các vùng canh tác được kiểm soát và đạt tiêu chuẩn. Một trong những phương pháp quan trọng trong chọn giống cây trồng là phương pháp chọn lọc các cá thể mong muốn từ quần thể tự nhiên. Đây là phương pháp sơ khai nhưng cũng một trong những phương pháp đem lại hiệu quả cao trong chọn giống cây trồng. Điều kiện tiên quyết của chọn lọc là sự đa dạng hay sự biến động di truyền của quần thể.

Chỉ những cá thể có năng suất cao, thoả mãn theo mục đích từ quần thể đa dạng được lựa chọn, phần còn lại bị loại bỏ. Do tính phức tạp của chọn giống ngày một tăng nên sự đóng góp của nhiều ngành khoa học vào chọn giống (di truyền học và các ngành khoa học có liên quan) cũng tăng lên. Cơ sở khoa học của chọn giống hiện đại ngày một rộng hơn, mang tính tổng hợp của nhiều môn khoa học khác như tế bào học, sinh học phân tử, thực vật học và phân loại học, sinh lý, bệnh cây, côn trùng, hóa học, thống kê. 1 Ở Việt Nam, Dành dành được phân bố khắp các tỉnh thành với mức độ biến đổi hình thái cao nên chất lượng nguyên liệu cây trồng không đồng đều.

Vì vậy, việc tuyển chọn và nhân giống Dành dành một cách có hệ thống là cần thiết để trồng trên diện rộng tại Việt Nam. Vì vậy, nghiên cứu đã lựa chọn các mẫu giống Dành dành có nguồn gốc từ các tỉnh thành được trồng cố định tại Hòa Bình để thực hiện ba mục tiêu chính sau: - Phân tích đặc điểm hình thái, năng suất và hàm lượng geniposid của các mẫu giống Dành dành đã được trồng cố định tại Hòa Bình. - Phân loại các mẫu giống Dành dành trên dựa trên đặc điểm hình thái. - Đánh giá chất lượng các mẫu giống Dành dành trên sản lượng quả và hàm lượng geniposid.

Đặc điểm cố định cây Dành dành Cây Dành dành được phân bố ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, ở độ cao từ mực nước biển trở lên, dễ thích nghi với môi trường. Trong nghiên cứu này, các mẫu được trồng cố định tại Hòa Bình, là một tỉnh miền núi phía Tây Bắc Việt Nam, có khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa đông lạnh, ít mưa, mùa hè nóng, mưa nhiều. Nhiệt độ trung bình hàng năm trên 23oC [8]. Tổng lượng mưa trung bình hàng năm: 1600 - 1700 mm.

Mùa lạnh mang tính khô lạnh, thường bắt đầu từ tháng 11 năm trước đến tháng 4 năm sau, tổng lượng mưa chỉ đạt khoảng 150 - 250 mm, chiếm khoảng 10% lượng mưa cả năm [9]. Cây Dành dành 1. Vị trí phân loại và tên khoa học Theo hệ thống phân loại của Armen Takhtajan trong “Flowering Plants” (2009) [10], chi Dành dành có thứ tự phân loại như sau: Ngành Ngọc Lan (Magnoliophyta) Lớp Ngọc Lan (Magnoliopsida) Phân lớp Hoa Môi (Lamiidae) Bộ Long Đởm (Rubiales) Phân họ Ixoroideae Chi Gardenia Tên khoa học: Gardenia jasminoides J. Tên đồng nghĩa: Gardenia angustifolia Lodd., Gardenia grandiflora Lour., Gardenia longisepala (Masam., Gardenia maruba Siebold ex Blume, Gardenia pictorum Hassk., Gardenia radicans Thunb., Genipa grandiflora (Lour., Jasminum capense Mill, Gardenia florida L.

3 Tên thường gọi: Chi tử, Mác làng cương (Tày) (Việt Nam), Cape jasmine (Anh), 치자나무 - Chijanamu (Hàn Quốc), 栀子花 Zhī zi huā (Trung Quốc), ク チナシ - Kuchinashi (Nhật Bản) [1], [11]. Phân bố Dành dành thuộc chi Gardenia Ellis, phân bố rộng rãi ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, từ gần mực nước biển đến độ cao 1800m, có nguồn gốc ở Trung Quốc, Việt Nam, Đài Loan, Nhật Bản, Myanmar, Ấn Độ, Thái Lan. Ở Trung Quốc, Dành dành được phân bố ở ít nhất 16 tỉnh, đặc biệt là ở các tỉnh phía nam sông Dương Tử: An Huy, Phúc Kiến, Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu, Hải Nam, Hà Bắc, Hồ Bắc, Giang Tô, Giang Tây, Sơn Đông, Tứ Xuyên, Vân Nam, Chiết Giang và được trồng nhiều ở các tỉnh Cam Túc, Hà Bắc, Sơn Tây, Giang Tây, Hồ Nam,. Ở Việt Nam, nguồn Dành dành ở Việt Nam tương đối phong phú.

Cây được mọc hoang ở ven suối và được trồng phổ biến ở khắp các tỉnh đồng bằng và trung du miền Bắc, tập trung tại các tỉnh Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh [11], [12]. Đặc điểm thực vật của Dành dành Cây bụi, cao 0,3-3 m, các cành hình trụ hoặc hơi thon, không có rãnh hoặc gờ đáng kể, hơi dẹt lại, các lóng có xu hướng ngắn lại, không lông hoặc có lông ngắn đến lông dày đặc, thân non có màu xanh, thân già có màu nâu đen ngả màu xám đến trắng xám, có nốt sần. Lá đơn, mọc đối, hiếm gặp vòng 3, không cuống hoặc có cuống, cuống lá dài đến 0,2-1 cm, mặt trên phẳng, mặt dưới lồi, màu xanh, không có lông hoặc có lông ngắn đến lông dày đặc. Gốc phiến lá hình nêm đến nhọn, đầu lá nhọn đến thuôn dài mảnh mai.

Phiến lá khi khô mỏng như da hoặc giấy bìa cứng, hình mác thuôn dài, hình trứng thuôn dài, hình trứng, hình bầu dục, hoặc hình elip, 3-25 × 1,5-8 cm, mặt trên phiến lá sáng và bóng hoặc đôi khi có lông mềm mịn trên các đường gân chính, không có lông hoặc có lông ngắn đến dày đặc, màu xanh đậm ở mặt trên, nhạt ở mặt dưới. Gân lá hình lông chim, nổi rõ ở mặt dưới, gân giữa màu trắng, 8-15 đôi, ở nách lá thường có lông tơ. Lá 4 kèm của 2 lá mọc đối dính thành 1 ống cao 0,3 cm bao quanh thân, phía trên xẻ thành 1 miếng tam giác mỏng cao 0,5 cm, màu xanh nhạt, có các gân song song [1], [2], [11], [12],[13]. Hoa to, đơn độc, mọc ở ngọn cành hay chỗ phân nhánh của thân.

Hoa đều, lưỡng tính, mẫu 6, rất thơm. Cuống hoa nhẵn, 1-10 mm, có 6 cạnh lồi, không có lông hoặc có lông ngắn đến dày đặc, màu xanh. Lá bắc thường là lá thường. Lá đài 6, đều, màu xanh, hàn liền ở gốc tạo thành một ống cao 8 mm, thuôn dần về phía dưới, phía trên chia thành 6 thùy thuôn nhọn, 10-12 × 2-3 mm.

Mỗi lá đài có một sóng giữa chạy dọc xuống bầu noãn và cuống hoa. Tiền khai van. Đài tồn tại, không có lông hoặc có lông ngắn đến dày đặc. Cánh hoa 6, đều, hàn liền ở gốc tạo thành ống tràng hình đinh 30-50 × 4-6 mm, ở họng có lông tơ, nhẵn, màu xanh nhạt, phía trên chia thành 6 thùy, mỗi thùy có hình bầu dục, đầu màu trắng kích thước 32-15 mm, đỉnh mặt dưới mỗi thùy có màu ngà vàng, tiền khai vặn cùng chiều kim đồng hồ.

Nhị 6, đều, rời, đính trên miệng ống tràng, xen kẽ cánh hoa, chỉ nhị dạng sợi rất ngắn 1 mm, màu trắng ngà. Bao phấn thuôn dài, 17-18 mm, mặt bụng màu vàng, mặt lưng màu trắng, đỉnh màu trắng. Khi hoa nở, bao phấn cong queo, ép sát vào các thùy của cánh hoa. Hạt phấn rời, màu vàng, chia 3 thùy, kích thước 37,5-50 µm.

Lá noãn 2, vị trí trước sau, bầu dưới 2 ô, mỗi ô nhiều noãn, đính noãn trung trụ, bầu noãn màu xanh nhạt có 6 sóng dọc. Một vòi nhụy hình trụ, màu trắng, nhẵn, đính ở đỉnh bầu, dài gần 40 mm. Một đầu nhụy hình chùy màu vàng, chia 2 thùy, trên đầu nhụy có những đường gân dọc. Đĩa mật dạng khoen màu vàng nhạt bao quanh gốc vòi nhụy [1],[2],[11],[12],[13].

Quả mọng, hình thoi, hình trứng hẹp, hình cầu phụ, hoặc hình elip, 1,5-7 × 1,2-2 cm, có 5-9 gờ dọc, với các thùy đài hoa dai đến 40 × 6 mm, màu vàng cam đến đỏ nâu, có khi nâu xám đến đỏ xám, hơi bóng. Đỉnh quả lõm, có 5 đến 8 lá đài tồn tại, thường bị gãy cụt. Gốc quả hẹp, có vết cuống quả. Vỏ quả mỏng, giòn, hơi bóng.

Vỏ quả giữa màu vàng đục, dày hơn. Vỏ quả trong màu vàng ngà, bóng, rất mỏng, có 2-3 vách ngăn giả. Cuống ngắn 0,3 cm, dường như không dài ra nhiều, cũng có 6 sóng dọc màu xanh. 5 Hạt dẹt, nhiều, 3 × 2 mm, màu vàng cam, nâu đỏ hoặc nâu đen nhạt, mặt vỏ hạt có rất nhiều hạt mịn.

Vị hơi chua và đắng [1],[2],[11],[12],[13]. Thành phần hóa học 1. Một số nhóm chất hóa học chính Các nghiên cứu trước đây về đã xác định được các thành phần hóa học trong Dành dành gồm có như iridoid glycosid, sắc tố vàng của cây, flavonoid, monoterpenoid, sesquiterpenoid, triterpen, acid hữu cơ và dẫn xuất của chúng, trong đó khoảng 162 hợp chất được phân lập và xác định [1],[11]. Các iridoid glycosid: Iridoid glycosid là thành phần đặc trưng của Dành dành, thành phần chính tạo nên các tác dụng dược lý của các loại thuốc dược liệu và các chế phẩm từ Dành dành.

48 iridoid glycosid đã được phân lập từ Dành dành [14],[15],[16],[17]. Một số iridoid glycosid: gardosid, shanzhisid, geniposid, acid geniposidic, genipingentiobiodsid, scandosid methyleste, desacetylasperulosid methyl este, gardenosid (Hình 1. Năm 2021, Cao Yan Gang cùng các cộng sự đã phân lập được 4 iridoid glycosid, 1 lignan glycosid, và 2 lignan chưa từng được phát hiện [10]. Trong số 48 iridoid glycosid, geniposid và genipin (aglycon của geniposid) là những hợp chất quan trọng nhất được phân lập từ quả, có tác dụng dược lý riêng biệt [1],[2].

Các iridoid glycosid là nhóm chất gặp nhiều nhất trong các monoterpenoid glycosid – các glycosid có phần aglycon gồm 2 đơn vị isopren. Có khoảng 600 chất thuộc nhóm iridoid glycosid, cấu tạo bao gồm 1 vòng cyclopentan nối 1 vòng hydropyran. Các iridoid glycosid dễ tan trong nước, methanol, ethanol.