LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Xuất phát từ vai trò quan trọng của quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo: Thiếu vốn là một trong những nguyên nhân chủ yếu của Đói nghèo. Chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo nhằm mục tiêu cung cấp vốn phục vụ sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện đời sống, giúp hộ nghèo, người nghèo vươn lên thoát nghèo một cách bền vững, góp phần thực hiện thành công công tác giảm nghèo, phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo ổn định và công bằng xã hội. Quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo có vai trò biến các mục tiêu đó thành những kết quả trong thực tế.
Xuất phát từ thực trạng quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo tại Lào nói chung và tỉnh Bolykhamxay nói riêng: Quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo đã đạt được nhiều thành tựu, kết quả đáng kể, đã huy động vốn được từ nhiều nguồn khác nhau để cho vay đến các hộ nghèo, người nghèo: các hộ nghèo, người nghèo có nhu cầu vay vốn và khả năng sử dụng vốn đều đã được vay, bước đầu đã tạo thuận lợi không nhỏ cho người nghèo vươn lên thoát khỏi đói nghèo. Bên cạnh đó qúa trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo vấn đề bất cập, tồn tại, lúng túng, lượng vốn cho vay còn nhỏ lẻ, manh mún, dàn trải, hiệu quả sử dụng vốn chưa cao, sự phối hợp giữa các cấp, các ban ngành trong thực hiện tất cả các khâu của quá trình cho vay, quản lý tiền vay, thu hồi nợ và xử lý rủi ro còn nhiều hạn chế, chồng chéo. Xuất phát từ yêu cầu, đòi hỏi về lý luận của qúa trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo: hiện nay ở nước CHDCND Lào chưa có cơ sở lý luận mang tính đầy đủ, hệ thống về quá trình tổ chức thực thi chính sách nói chung và quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo nói riêng để vận dụng ở cấp Tỉnh. Do vậy, gây không ít khó khăn, lúng túng cho quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo ở cấp tỉnh.
Để quá trình tổ chức thực thi chính sách ưu đãi người nghèo ở tỉnh Bolykhamxay đạt được kết quả 2 tốt hơn cần có đề tài nghiên cứu một cách khoa học, đầy đủ, hệ thống về quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo ở địa phương này. Xuất phát từ những tính chất cấp thiết trên, tác giả xin chọn đề tài: “Hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo tại Tỉnh Bolykhamxay - nước CHDCND Lào” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học kinh tế của mình. 2 Tổng quan tình hình nghiên cứu của đề tài - Nghiên cứu trong nước CHDCND Lào Lý thuyết về tổ chức thực thi chính sách kinh tế - xã hội của Khoa Khoa học quản lý của Đại học quốc gia Lào đã đề cập về khái niệm, vai trò, các nhân tố ảnh hưởng và các giai đoạn của quá trình tổ chức thực thi chính sách. Giáo trình Quản trị Ngân hàng thương mại của Khoa Tài chính - Ngân hàng của Trường đại học quốc gia Lào đã đề cập đến hệ thống chỉ tiêu dùng để đánh giá chất lượng tín dụng tại các ngân hàng hiện nay.
Hệ thống chỉ tiêu này sẽ được vận dụng thành một trong những chỉ tiêu để đánh giá quá trình tổ chức thực thi chính sách. Nghiên cứu của một số tác giả trong nước về lĩnh vực tín dụng nông nghiệp nông thôn như: TS. Kham Piane Many Kham (2008). Chính sách tín dụng hỗ trợ phát triển nông nghiệp – nông thôn.
Tài liệu hội thảo Tín dụng nông thôn – Thực trạng và giải pháp. Bài viết cung cấp những thông tin tổng quát về tình hình tín dụng nông thôn, những hạn chế trong tín dụng nông thôn hiệu quả vốn đầu tư, chính sách hỗ trợ nguồn vốn tín dụng. Sun thone phongmavont (2008). Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn nước CHDCND Lào với sự phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn và sự phồn thịnh của nông dân.
Tài liệu hội thảo Tín dụng nông thôn – Thực trạng và giải pháp, Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn (2009). Đề án mở rộng và nâng cao hiệu quả đầu tư vốn cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2010, định hướng đến năm 2020. Những tài liệu này cung cấp những thông tin về tình hình thực hiện chính sách tín dụng nông nghiệp, nông thôn, nông dân và đưa ra một số kiến nghị với các cơ quan hữu quan để tăng hiệu quả hoạt động tín dụng 3 nông nghiệp, nông thôn của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn như kiến nghị Ngân hàng Nhà nước không yêu cầu Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn phải gửi bắt buộc tại Ngân hàng Chính sách xã hội số tiền bằng 2%/tổng số dư tiền gửi không kỳ hạn, Ngân hàng Nhà nước có chính sách hỗ trợ thí điểm bảo hiểm tiền vay… - Nghiên cứu tại một số nước khác Trong quá trình nghiên cứu, tác giả nhận thấy mô hình Lý thuyết về quá trình tổ chức thực thi chính sách công của A.Pressman và tài liệu về tín dụng nhỏ cho người nghèo (Micro credit) của Mumhamad Yunus có nội dung liên quan đến đề tài nghiên cứu và có giá trị vận dụng ở nước CHDCND Lào hiện nay. Lý thuyết về quá trình tổ chức thực thi chính sách công đưa ra các bàn luận về các khái niệm chính sách công qua đó rút ra kết luận về mối quan hệ giữa chính sách và quá trình tổ chức chính sách.
Tài liệu về tín dụng nhỏ cho người nghèo của Mumhamad Yunus cung cấp phương thức cải tiến mô hình tín dụng nhỏ, phương thức cho vay đoàn kết, cho vay người nghèo không dựa vào tài sản thế chấp mà dựa vào tín chấp. Mô hình của Mumhamd Yunus được áp dụng rất thành công tại ngân hàng Grameen Bank của Bangladesh, và Mumhamad Yunus đã được giải Nobel Hòa Bình năm 2006 nhờ việc áp dụng thành công mô hình này. Kết luận: Các công trình nghiên cứu trên đã cung cấp hệ thống cơ sở lý luận về quá trình tổ chức thực thi danh sách, hệ thống chỉ tiêu dùng để đánh giá quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng nông nghiệp, nông thôn và thực trạng tình hình tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn của Lào, ảnh hưởng của chính sách tín dụng đối với nông nghiệp, nông thôn. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào hoàn chỉnh về vai trò của Ngân hàng Nhà nước đối với quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn.
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Đề tài phân tích làm rõ cơ sở lý luận về quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo, phân tích thực trạng về quá trình tổ chức thực thi 4 chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo ở tỉnh Bolykhamxay, đồng thời qua đó đề xuất phương hướng và giải pháp góp phần hoàn thiện quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo tại tỉnh Bolykhamxay - nước CHDCND Lào. 4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi đối với người nghèo tại tỉnh Bolykhamxay – nước CHDCND Lào. - Phạm vi nghiên cứu: Phân tích, đánh giá tác động của quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo của Tỉnh Bolykhamxay - nước CHDCND Lào trong giai đoạn 2007 – 2010. Luận văn đề cập đến vấn đề tuy không mới nhưng có phạm vi rộng, phức tạp.
Do khuôn khổ có hạn nên luận văn chỉ đi sâu nghiên cứu quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo của Tỉnh Bolikhamxay - nước CHDCND Lào trong giai đoạn 2007 – 2010. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu Đề tài góp phần làm sáng tỏ những vấn đề về cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo trên địa bàn tỉnh Bolykhamxay, đề xuất những giải pháp hoàn thiện quá trình tổ chức thực thi chính sách ưu đãi đối với người nghèo trong thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu 6.1 Phương pháp thu thập thông tin 6. Nguồn dữ liệu thứ cấp Nguồn dữ liệu thứ cấp lấy từ các báo cáo của UBND tỉnh Bolykhămxay và của UBND các huyện trên địa bàn tỉnh, Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bolykhămxay, số liệu thống kê về kinh tế - xã hội của Phòng Thống kê thuộc Sở Kế hoạch và Sở Lao động Thương binh và Xã hội, Văn kiện Đại hội Đảng của Đảng bộ tỉnh Bolykhămxay, các báo cáo của các ngành và các huyện trên địa bàn tỉnh, cụ thể như: - Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2005- 2010 của UBND tỉnh Bôlykhămxay.
- Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2005 – 2010 của Tỉnh ủy tỉnh Bôlykhămxay. 5 - Văn kiện Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XV, nhiệm kỳ 2010 – 2015 của Tỉnh ủy tỉnh Bôlykhămxay. - Thống kê số liệu kinh tế - xã hội tỉnh Bôlykhămxay giai đoạn 2005 – 2010. - Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bôlykhămxay thời kỳ 2006 – 2010 và định hướng đến năm 2020 tỉnh Bôlykhămxay.
- Báo cáo thực hiện kế hoạch 5 năm 2005 – 2010 của các ngành và các huyện trên địa bàn tỉnh Bôlykhămxay. Nguồn dữ liệu sơ cấp Nguồn dữ liệu sơ cấp là nguồn dữ liệu được thu thập từ kết quả phỏng vấn trực tiếp, phỏng vấn sâu các cán bộ quản lý cấp tỉnh, huyện và của các chuyên gia. Đây là nguồn dữ liệu phục vụ mục đích kiểm chứng những kết luận rút ra từ việc phân tích số liệu thứ cấp, đồng thời khắc phục một số hạn chế do nguồn dữ liệu thứ cấp chưa đầy đủ, góp phần chuẩn hóa những nhận định của tác giả trong phân tích, đánh giá thực trạng quá trình tổ chức thực thi chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo tại tỉnh Bolykhamxay.