Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Các khái niệm về chiến lược tiếp thị thể thao 1. Chiến lược Theo Andrews (1987) đưa ra quan điểm chiến lược là tất cả các hành động của tổ chức dựa trên những điểm mạnh, điểm yếu của mình trong bối cảnh có những cơ hội và cả những mối đe dọa xuất hiện [88]. Johnson và đồng nghiệp (2008) nhìn “Chiến lược bao hàm việc ấn định các mục tiêu cơ bản, dài hạn của DN, đồng thời lựa chọn cách thức hoặc tiến trình hành động và phân bổ các nguồn lực thiết yếu để thực hiện các mục tiêu đó” [171], trong khi Hill và Jones (2012) cho rằng nó giúp đạt mục tiêu và tạo lợi thế cạnh tranh [152].
Hill và Jones (2012) phân chia chiến lược thành 3 cấp: DN, kinh doanh và chức năng [152]. Cấp DN nhấn mạnh mục tiêu tổng quát và quy mô của tổ chức [31] [77]. Cấp kinh doanh liên quan đến chiến thuật trên thị trường cụ thể, còn cấp chức năng liên quan đến cách tổ chức hoạt động cụ thể [31]. Mục tiêu là trạng thái mà DN muốn đạt được [31] và mục tiêu dài hạn được xác định trong khoảng từ 3 đến 5 năm, nó là những định hướng tương lai và thúc đẩy quản trị [31] [77].
Hà Nam Khánh Giao (2020) nhấn mạnh tầm quan trọng của mục tiêu dài hạn và cách chúng giúp định hướng [21]. Trong nghiên cứu này, luận án sử dụng khái niệm chiến lược của tác giả Jonhson và đồng nghiệp (2008) làm nền tảng, cụ thể, chiến lược là việc xác định các mục tiêu cơ bản, dài hạn và lựa chọn phương pháp, chương trình hành động để thực hiện các mục tiêu đó dựa trên phân bổ hiệu quả các nguồn lực của tổ chức. Tiếp thị Theo McCarthy và cộng sự (1979) [213], tiếp thị là quá trình thực hiện các hoạt động nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức thông qua việc đoán trước các nhu cầu của KH hoặc người tiêu thụ để điều khiển các dòng hàng hóa dịch vụ thỏa mãn các nhu cầu từ nhà sản xuất tới các KH hoặc người tiêu dùng. Và tiếp thị là thiết lập, duy trì và củng cố các mối quan hệ với KH và các đối tác liên quan để làm thỏa mãn mục tiêu của các thành viên này (Gronroos, 1994) [140].
Hiệp hội tiếp thị Mỹ (2017) nhận định rằng tiếp thị là hoạt động tập hợp các tổ chức, quy trình nhằm tạo ra, truyền thông, phân phối và trao đổi nhằm tạo ra giá trị lớn cho KH, đối tác và xã hội. Bên cạnh đó, Giáo sư Philip Kotler và cộng sự cho rằng tiếp thị là quy trình xã hội mà nhờ 8 vào nó mà các cá nhân và tập thể có được những thứ họ cần và muốn thông qua việc sản xuất, cung cấp, trao đổi các sản phẩm và dịch vụ có giá trị cho KH, xây dựng mối quan hệ mạnh mẽ với KH để nhận lại giá trị từ KH (Kotler và Armstrong, 2016; Kotler và cộng sự, 2019) [182] [190]. Trong hoạt động tiếp thị, tiếp thị hỗn hợp đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng các phân khúc khách hàng, nhu cầu của khách hàng, … gồm 04 thành phần chính: sản phẩm, phân phối, giá cả, chiêu thị (truyền thông tiếp thị) (Kotler & Armstrong, 2016) [182]. Trong đó, chiêu thị (truyền thông tiếp thị) được xem là nhân tố cốt lõi, trọng tâm của hoạt động tiếp thị dựa trên những vai trò, tầm quan trọng của nó, cụ thể giúp tạo ra nhận thức, tạo ấn tượng, thuyết phục và đảm bảo hiệu quả và xây dựng mối quan hệ với khách hàng mạnh mẽ, điều này được chỉ ra bởi các tác giả Kotler và Armstrong (2017) Andrews và Shimp (2017) , Kotler và Keller (2016) [182] [87] [183].
Tiếp thị đã trải qua năm giai đoạn: Tiếp thị 1.0 tập trung vào sản phẩm, đặc trưng bởi quảng cáo cơ bản, không tập trung vào người hâm mộ (P. Kotler, Kartajaya, & Setiawan, 2010) [192].0 lấy KH làm trung tâm, phân khúc KH dựa trên nhân khẩu học (P. Kotler và cộng sự, 2010) [192].0 dựa trên giá trị, các thương hiệu thể hiện trách nhiệm xã hội và môi trường (P. Kotler và cộng sự, 2010) [192].0 là tiếp thị kỹ thuật số, sử dụng các nền tảng trực tuyến (P.
Kotler, Kartajaya, & Setiawan, 2016) [193]. Cuối cùng, Tiếp thị 5.0 kết hợp trí tuệ nhân tạo và dữ liệu, áp dụng AI cho trải nghiệm thực tế ảo (P. Kotler, Kartajaya, & Setiawan, 2021) [194]. Tóm lại, dựa trên các khái niệm về tiếp thị, theo quan điểm của tác giả, tiếp thị là một hệ thống các hoạt động được thiết kế để đáp ứng nhu cầu của thị trường, KH, đối tác và xã hội thông qua việc tạo ra, định giá, xúc tiến và phân phối sản phẩm và dịch vụ.
Nó cũng bao gồm thiết lập, duy trì và củng cố các mối quan hệ với KH và các đối tác liên quan, nhằm tạo ra giá trị lớn cho cả KH và tổ chức. Qua tiếp thị, các cá nhân và tập thể có thể đáp ứng nhu cầu và mong muốn của mình thông qua việc trao đổi sản phẩm và dịch vụ có giá trị, xây dựng mối quan hệ mạnh mẽ và nhận lại giá trị từ KH. Tiếp thị thể thao Tiếp thị thể thao đang phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh kinh tế thị trường đa dạng. Theo Lovelock và cộng sự (2004) [204], tiếp thị thể thao tập trung vào việc quảng bá sự kiện và sản phẩm thể thao.
Mục tiêu chính là đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng thông qua quá trình trao đổi. Hoye và cộng sự, 2015) [161] cũng nhấn mạnh việc đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng thông qua việc tham gia các hoạt động thể thao, từ việc tham dự, mua sắm, thu thập kỷ vật đến việc sử dụng đồ thể thao. 9 (Pitts & Stotlar, 2007) [236] và (Smith, 2008) [264] cùng nhấn mạnh tiếp thị thể thao như một quá trình lập kế hoạch và thực hiện các chiến lược để thiết lập mối quan hệ giữa thương hiệu và người tiêu dùng. Theo Shilbury và cộng sự (2009) [259], Shank và Lyberger (2015) [258], tiếp thị thể thao là một quá trình quản lý mang tính xã hội.
Ở đây, người quản lý thể thao cố gắng đáp ứng nhu cầu của các tổ chức thể thao và trao đổi giá trị với người khác, áp dụng nguyên tắc tiếp thị vào sản phẩm thể thao và tiếp thị sản phẩm không liên quan đến thể thao thông qua sự kết hợp với thể thao. Trong khi đó, tiếp thị thể thao không chỉ là việc cung cấp dịch vụ và sản phẩm liên quan đến thể thao cho người tiêu dùng, mà còn sử dụng thể thao như một công cụ tiếp thị cho sản phẩm và dịch vụ không phải là thể thao. Điều này, theo (Smith, 2008) [268], thể hiện rõ nét trong quá trình tiếp thị của các tổ chức thể thao. Tuy nhiên, các tác giả Schwarz và cộng sự (2013) [253], Bernstein (2015) [98], Schwarz và Hunter (2018) [252] đều coi tiếp thị thể thao như một quá trình truyền thông, nhằm thu hút người tiêu dùng tiềm năng thông qua các sản phẩm và dịch vụ liên quan đến thể thao.
Các nhà tiếp thị thể thao phải xác định người tiêu dùng, chú ý đến mức độ trung thành của họ và sử dụng chiến dịch tiếp thị hiệu quả. Tóm lại, tiếp thị thể thao, theo các tác giả, là một phân ngành tiếp thị chuyên sâu, áp dụng các nguyên tắc và quy trình tiếp thị nhằm đáp ứng nhu cầu và mong muốn của người tiêu dùng. Hoạt động này tập trung vào việc truyền thông sự kiện và sản phẩm thể thao đến khách hàng mục tiêu thông qua các công cụ truyền thông đặc trưng, nhằm đáp ứng kỳ vọng của họ. Chiến lược tiếp thị thể thao - Chiến lược tiếp thị là tư tưởng định hướng tiếp thị chỉ đạo đơn vị kinh doanh với hy vọng đạt được các mục tiêu kinh doanh.
Một chiến lược tiếp thị bao gồm những chương trình tiếp thị cụ thể hơn cho thị trường mục tiêu, định vị thị trường, tiếp thị hỗn hợp và các mức chi phí tiếp thị. Chiến lược tiếp thị vạch ra cách thức một doanh nghiệp đem lại giá trị cho các KH mục tiêu để có được giá trị cho chính mình. Thêm nữa, chiến lược tiếp thị là một tập hợp các nguyên tắc và định hướng dẫn dắt hoạt động tiếp thị của doanh nghiệp trên thị trường trong một khoảng thời gian nhất định. Chiến lược tiếp thị cung cấp các định hướng về phân đoạn thị trường, lựa chọn thị trường mục tiêu, định vị, các yếu tố của tiếp thị hỗn hợp và chi phí (Trương Đình Chiến, 2011) [11].
Tác giả Kotler và cộng sự (2019 [190] cho rằng chiến lược tiếp thị là hệ thống luận điểm logic tiếp thị mà công ty hy vọng sẽ tạo ra giá trị KH và đạt được mối 10 quan hệ KH mang lại giá trị lợi nhuận cho công ty, khi đó họ sẽ xây dựng một chương trình tiếp thị để cung cấp giá trị dự định đến KH mục tiêu với công cụ chính là tiếp thị hỗn hợp và trong chiến lược tiếp thị của công ty cũng xác định rõ được đối tượng KH mà họ sẽ phục vụ và cách thức để công ty tạo ra giá trị cho những KH này. Và trọng tâm chính của chiến lược tiếp thị là phân bổ và điều phối hiệu quả các nguồn lực và hoạt động tiếp thị để hoàn thành các mục tiêu của công ty trong một thị trường sản phẩm cụ thể (Mullins & Walker, 2013) [221]. Và theo Nguyễn Bách Khoa và Cao Tuấn Khanh (2011) [35] cho rằng chiến lược tiếp thị là một loại hình chiến lược chức năng và phản ánh toàn bộ logic tiếp thị thương mại mà nhờ nó, các công ty đạt được sự cân bằng cấu trúc, sự thích ứng với môi trường và hiệu suất thực hiện các mục tiêu tiếp thị của công ty trên một thị trường xác định trong dài hạn Trên cơ sở đó, theo tác giả Beech và Chadwick (2007) [95], chiến lược tiếp thị trong thể thao là một quá trình lập kế hoạch, thực hiện và kiểm soát các nỗ lực của thị trường nhằm đáp ứng các mục tiêu của tổ chức đồng thời đáp ứng nhu cầu của tổ chức. Xây dựng chiến lược tiếp thị hoạt động trong thể thao là việc thiết lập các chiến thuật tiếp thị thông qua các bước từ tình trạng hiện tại (phân tích đánh giá tiếp thị thể thao) đến vị trí mong muốn trong tương lai (mục tiêu).
Chiến thuật tiếp thị liên quan đến cả sản phẩm và dịch vụ và thường sử dụng hỗn hợp tiếp thị bao gồm các chiến thuật: chiến thuật sản phẩm, dịch vụ, giá cả, phân phối, khuyến mại và quan hệ KH.