Luận văn thạc sĩ vnu ulis a study on the vietnamese english translation strategies in the series of bilingual handbooks vietnamese culture frequently asked questions published by the the gioi publisher

Luận văn thạc sĩ VNU ULIS nghiên cứu chiến lược dịch tiếng Anh trong bộ sách hướng dẫn song ngữ về văn hóa Việt Nam của Nhà xuất bản Thế Giới.

• Tác giả: Phạm Thu Giang
• Người hướng dẫn: Dr. Trần Xuân Điệp
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University Of Languages And International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: A Study On The Vietnamese-English Translation Strategies In The Series Of Bilingual Handbooks "Vietnamese Culture Frequently Asked Questions" Published By The Thế Giới Publisher
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• Acknowledgement
• Abstract
• Table of contents
• List of abbreviations
• 1. PART I - INTRODUCTION
• 1.1. Aims of the study
• 1.2. Scope of the study
• 1.3. Methodology of the study
• 1.4. Organization of the study
• 2. PART II - DEVELOPMENT
• 2. CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND
• 2.1. Definitions of translation
• 2.2. Translation methods and strategies
• 2.2.1. Translation methods
• 2.2.2. Translation strategies
• 3. CHAPTER II: VIETNAMESE-ENGLISH TRANSLATION STRATEGIES USED IN THE BILINGUAL HANDBOOKS
• 3.1. Modified literal translation
• 3.2. Changes in grammar
• 3.3. Changes in the order of word groups
• 3.4. Changes of grammatical word class
• 3.5. Sentences split or merged
• 3.6. Choice of vocabulary
• 3.6.1. Using words of more general meaning
• 3.6.2. Using different words or phrases
• 3.6.3. Translating culture-bound terms, names and titles, and poems
• 3.6.3.1. Translating culture-bound terms
• 3.6.3.2. Translating names and titles
• 3.6.4. Some opinions on expressive richness of the translations
• 3.6.5. Some opinions on language style of the translations
• 3.6.6. Clarity
• 4. PART III - CONCLUSION
• 4.1. Limitations of the study
• 4.2. Suggestions for further study
• REFERENCES
• APPENDIX

Tóm tắt

I. Tổng quan về chiến lược dịch tiếng Việt sang tiếng Anh trong văn hóa

Nghiên cứu chiến lược dịch tiếng Việt sang tiếng Anh trong bộ sách song ngữ về văn hóa Việt Nam là một lĩnh vực quan trọng trong ngành dịch thuật. Bộ sách này không chỉ cung cấp thông tin về văn hóa Việt Nam mà còn giúp người đọc hiểu rõ hơn về các phương pháp dịch thuật hiệu quả. Việc dịch thuật không chỉ đơn thuần là chuyển đổi ngôn ngữ mà còn là một quá trình phức tạp liên quan đến việc truyền tải ý nghĩa văn hóa. Các chiến lược dịch thuật được áp dụng trong bộ sách này giúp giải quyết những thách thức trong việc truyền đạt các khái niệm văn hóa đặc trưng của Việt Nam sang tiếng Anh.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của dịch thuật văn hóa

Dịch thuật văn hóa là quá trình chuyển đổi thông tin từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, đồng thời giữ nguyên ý nghĩa và giá trị văn hóa. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa, nơi mà sự hiểu biết về văn hóa khác nhau là cần thiết. Theo Nida và Taber (1982), dịch thuật không chỉ là việc chuyển đổi ngôn ngữ mà còn là việc tái tạo ý nghĩa trong ngữ cảnh văn hóa.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến chiến lược dịch thuật

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chiến lược dịch thuật, bao gồm ngữ cảnh văn hóa, đối tượng độc giả và mục đích của bản dịch. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp người dịch lựa chọn phương pháp dịch phù hợp, từ đó tạo ra bản dịch tự nhiên và dễ hiểu cho người đọc.

II. Thách thức trong việc dịch thuật văn hóa Việt Nam sang tiếng Anh

Việc dịch thuật văn hóa Việt Nam sang tiếng Anh gặp nhiều thách thức do sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa. Các thuật ngữ văn hóa đặc trưng, phong tục tập quán và các khái niệm không có tương đương trực tiếp trong tiếng Anh thường gây khó khăn cho người dịch. Những thách thức này đòi hỏi người dịch phải có kiến thức sâu rộng về cả hai nền văn hóa để có thể truyền tải chính xác ý nghĩa.

2.1. Khó khăn trong việc dịch thuật các thuật ngữ văn hóa

Nhiều thuật ngữ văn hóa Việt Nam không có tương đương trong tiếng Anh, ví dụ như các phong tục tập quán trong lễ cưới hay các lễ hội truyền thống. Điều này yêu cầu người dịch phải tìm cách diễn đạt lại ý nghĩa mà không làm mất đi giá trị văn hóa của thuật ngữ gốc.

2.2. Sự khác biệt trong ngữ nghĩa và ngữ pháp

Sự khác biệt trong cấu trúc ngữ pháp và cách sử dụng ngôn ngữ giữa tiếng Việt và tiếng Anh cũng tạo ra nhiều thách thức. Người dịch cần phải điều chỉnh cấu trúc câu và từ vựng để đảm bảo rằng bản dịch không chỉ chính xác mà còn tự nhiên cho người đọc tiếng Anh.

III. Phương pháp dịch thuật hiệu quả trong bộ sách song ngữ

Bộ sách song ngữ về văn hóa Việt Nam đã áp dụng nhiều phương pháp dịch thuật khác nhau để đảm bảo tính chính xác và tự nhiên của bản dịch. Các phương pháp này bao gồm dịch nghĩa, dịch theo ngữ cảnh và sử dụng các thuật ngữ văn hóa phù hợp. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp giúp người dịch truyền tải thông điệp một cách hiệu quả.

3.1. Dịch nghĩa và dịch theo ngữ cảnh

Dịch nghĩa là phương pháp dịch thuật tập trung vào việc truyền tải ý nghĩa chính xác của từ ngữ. Trong khi đó, dịch theo ngữ cảnh yêu cầu người dịch phải hiểu rõ ngữ cảnh văn hóa để có thể lựa chọn từ ngữ phù hợp. Cả hai phương pháp này đều cần thiết để tạo ra bản dịch chất lượng.

3.2. Sử dụng thuật ngữ văn hóa trong dịch thuật

Việc sử dụng các thuật ngữ văn hóa trong bản dịch là rất quan trọng để giữ nguyên giá trị văn hóa của văn bản gốc. Người dịch cần phải tìm hiểu và lựa chọn các thuật ngữ phù hợp để đảm bảo rằng người đọc có thể hiểu và cảm nhận được văn hóa Việt Nam qua bản dịch.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu dịch thuật văn hóa

Nghiên cứu về chiến lược dịch tiếng Việt sang tiếng Anh trong bộ sách song ngữ không chỉ có giá trị học thuật mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc giảng dạy và học tập ngôn ngữ. Các chiến lược dịch thuật được phân tích có thể giúp các nhà giáo dục và sinh viên hiểu rõ hơn về cách thức dịch thuật hiệu quả, từ đó nâng cao kỹ năng dịch thuật của họ.

4.1. Giáo dục và đào tạo trong lĩnh vực dịch thuật

Các chiến lược dịch thuật có thể được áp dụng trong giáo dục để giúp sinh viên nắm vững các kỹ năng cần thiết. Việc giảng dạy các phương pháp dịch thuật hiệu quả sẽ giúp sinh viên tự tin hơn trong việc dịch các văn bản văn hóa.

4.2. Tăng cường giao lưu văn hóa thông qua dịch thuật

Dịch thuật văn hóa không chỉ giúp truyền tải thông tin mà còn tạo cơ hội cho việc giao lưu văn hóa giữa các quốc gia. Việc hiểu biết về văn hóa khác nhau thông qua dịch thuật sẽ góp phần thúc đẩy sự hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau giữa các nền văn hóa.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của dịch thuật văn hóa

Nghiên cứu về chiến lược dịch tiếng Việt sang tiếng Anh trong bộ sách song ngữ về văn hóa Việt Nam đã chỉ ra rằng việc dịch thuật không chỉ là một kỹ năng mà còn là một nghệ thuật. Tương lai của dịch thuật văn hóa sẽ tiếp tục phát triển khi mà nhu cầu giao lưu văn hóa ngày càng tăng. Các nhà dịch thuật cần phải không ngừng học hỏi và cải thiện kỹ năng của mình để đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Tương lai của dịch thuật văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, dịch thuật văn hóa sẽ ngày càng trở nên quan trọng. Các nhà dịch thuật cần phải nắm bắt được xu hướng và nhu cầu của thị trường để có thể phát triển các chiến lược dịch thuật phù hợp.

5.2. Khuyến nghị cho nghiên cứu và thực hành dịch thuật

Cần có nhiều nghiên cứu hơn về các chiến lược dịch thuật trong các lĩnh vực văn hóa khác nhau. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch thuật và tạo ra những bản dịch chính xác và tự nhiên hơn cho người đọc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES PHẠM THU GIANG A STUDY ON THE VIETNAMESE-ENGLISH TRANSLATION STRATEGIES IN THE SERIES OF BILINGUAL HANDBOOKS "VIETNAMESE CULTURE FREQUENTLY ASKED QUESTIONS" PUBLISHED BY THE THẾ GIỚI PUBLISHER Nghiên cứu phương pháp dịch Việt – Anh trong bộ sách song ngữ “Những câu hỏi thường gặp về văn hóa Việt Nam” do Nhà xuất bản Thế Giới ấn hành M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English linguistics Code: 602215 Hanoi - 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES PHẠM THU GIANG A STUDY ON THE VIETNAMESE-ENGLISH TRANSLATION STRATEGIES IN THE SERIES OF BILINGUAL HANDBOOKS "VIETNAMESE CULTURE FREQUENTLY ASKED QUESTIONS" PUBLISHED BY THE THẾ GIỚI PUBLISHER Nghiên cứu phương pháp dịch Việt – Anh trong bộ sách song ngữ “Những câu hỏi thường gặp về văn hóa Việt Nam” do Nhà xuất bản Thế Giới ấn hành M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English linguistics Code: 602215 Supervisor: Dr. Trần Xuân Điệp Hanoi - 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 TABLES OF CONTENTS Page Acknowledgement i Abstract ii Table of contents iii List of abbreviations v Part I - Introduction 1.

Aims of the study 1 3. Scope of the study 2 4. Methodology of the study 3 5. Organization of the study 4 Part II - Development Chapter 1: THEORETICAL BACKGROUND 6 1.

Definitions of translation 6 1. Translation methods and strategies 6 1. Foreign language translation 11 1. Translation of cultural texts 11 Chapter 2: VIETNAMESE-ENGLISH TRANSLATION STRATEGIES 13 USED IN THE BILINGUAL HANDBOOKS 2.

Modified literal translation 13 2. Changes in grammar 15 2. Changes in the order of word groups 15 2. Changes of grammatical word class 17 2.

Sentences split or merged 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Choice of vocabulary 21 2. Using words of more general meaning 21 2. Using different words or phrases 26 2.

Translating culture-bound terms, names and titles, and poems 28 2. Translating culture-bound terms 28 2. Translating names and titles 30 2. Some opinions on expressive richness of the translations 32 2.

Some opinions on language style of the translations 34 2. Clarity 37 Part III - Conclusion 39 1. Limitations of the study 41 4. Suggestions for further study 42 REFERENCES APPENDIX LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 LIST OF ABBREVIATIONS SL Source language SLT Source language text TL Target language TLT Target language text PT "Popular Theatre" WC "Wedding Customs" SF "Spring Festival in Northern Việt Nam" LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 PART I - INTRODUCTION 1.

Rationale In a globalized world, translation has played an indispensable role in facilitating international exchanges and cooperation in various fields, one of the most important of which is culture because culture is the background of every human communication. There have been a large number of studies on translation methods and strategies but many of which just focus on general techniques supposed to be applied to all pairs of languages in the world and few works are concerned with specific problems in certain pairs of language, especially those related to culture. Even within one pair of languages, first language translators and foreign language translators encounter different challenges. While the first language translator can depend much on their long-built habitual use of the target languages, the second language translators often work with more awareness than feeling, more analysis and reasoning than intuition.

Therefore, to some extent, foreign language translators are more interested in translations strategies which help them do their work rationally. For those reasons, the study on the translation strategies in the series of Vietnamese- English handbooks “Vietnamese culture frequently asked questions” published by the Thế Giới Publisher has been carried out from the perspective of a Vietnamese student. The books cover different cultural aspects of Vietnam, therefore demonstrating many interesting translation strategies in use, especially those to deal with culture-specific terms. The study is expected to offer practical advice for Vietnamese-English translators with detailed and thorough analysis of the strategies used in the set of the books.

Aims of the study The study is carried out with the following aims: - Finding out common strategies used in some books of the series "Vietnamese culture frequently asked questions." - Taking a close look at expressive power and writing styles of the translations to understand the reasons hidden in the translators' use of certain strategies. - Drawing out some possible implications of the study results for Vietnamese-English translators. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Scope of the study More than twenty handbooks on “Vietnamese culture frequently asked questions” have been released so far.

The set of the books prominently features Vietnamese culture with different aspects such as arts, festivals, customs, and architecture and so on. Yet, within the limit of the research, the paper is not supposed to cover the whole series of the books. The three small books chosen are “Popular Theatre” (Chèo), “Spring Festivals in Northern Việt Nam” and “Wedding Customs” which are all edited by Hữu Ngọc and Lady Borton and published by Thế Giới Publisher in 2008. Strategy is a broad term which may refer to global strategies (those dealing with whole texts) and local strategies (those dealing with text segments) (Bell, 1998).

However, within the limit of the minor thesis, the author would like to focus on local strategies which are specific activities affecting micro-units of the text. Translation procedures studied by Vinay, Darbelnet, New Mark, Nida are the main source of reference for the author to carry out her research scientifically. Studies by other experts would also be considered when necessary. It is certainly hard for the author to mention a great number of differences between Vietnamese and English in her analysis.

The author would not study the alteration in the transfer process related to basic grammatical differences such as the order of nouns and adjectives, the possessions, the verb tenses and so on. Her main concern is the strategies which translators, especially learners or novice translators may not be aware of in their work, such as omission, addition, alteration and so on. Methodology of the study 4. Research question The main research question raised in the paper is: What translation strategies were used in the three selected book of the series "Vietnamese culture frequently asked questions" published by the Gioi Publisher? The answer to the question will help readers to realize some common Vietnamese-English translation strategies used in the bilingual handbooks “Vietnamese culture frequently asked questions”.

The study may also help sharpen the translators’ awareness of some outstanding differences between the nature of English and Vietnamese languages in use so that they can learn to produce natural-looking texts in their translation. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Methods Data corpus: Cultural scholar Huu Ngoc and American writer Lady Borton work together to bring us the series of bilingual handbooks on Vietnamese culture. The set of books provide the readers with basic knowledge of the Vietnamese culture such as the Tet holiday, water puppetry, Hue cuisine and so on.

The pocket-sized books are designed for readers of different backgrounds. Firstly, the books are a valuable reference for foreigners who are interested in the Vietnamese culture. The books also offer useful practice for English native speakers who want to study Vietnamese. Thirdly, tourist guides and officials of foreign affairs benefit a great deal from the books in their business.

Besides, the books are useful for English teachers and students with interesting contents and comparatively simple language. The three books, “Popular Theatre”, “Spring Festivals in Northern Việt Nam” and “Wedding customs”, were chosen with careful thoughts. Chèo, an authentically Vietnamese theatre form, festival and wedding customs are the themes which may involve many culture-specific terms, conceptions, idioms or allusions which pose considerable challenges for the translators. Therefore, the researcher would discover more helpful strategies to deal with culture-related problems which remain very controversial in the area of translation.

The "Popular Theatre" covering 99 pages tells stories about chèo with six main parts: background, popular plays, artists, music, chèo villages, and future development. The "Wedding Customs" with 83 pages discusses different customs, from the past to present, from the North to the South and some emerging issues in modern wedding rites. The thickest handbook "Spring Festivals in Northern Việt Nam" with 133 pages describes many famous spring festivals, some of which belong to minority groups such as Tày and Thái peoples. Over 300 sentence pairs were collected from the three selected handbooks to examine how and why the strategies are used to produce comprehensible and acceptable target language texts.

Data analysis: A mechanical listing of noteworthy and typical examples of translations in the books which, together, cover a wide range of strategies is done first. The author does not solely depend on the methods and strategies already studied by many researchers presented in the literature. She tries to seek more specific techniques employed by the translators and LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 discover their particular challenges, especially those related to culture-bound terms, and how they overcome their challenges. The author attempts to reason the use of the strategies and, in a few cases, adds some evaluation on the results or the effectiveness of the translations.

Finally, the author draws a conclusion on the strategies in Vietnamese-English translation of the books and then gives some suggestions for translators and further studies. This study is carried out by the combination of the following methods: - Deductive and inductive methods. Deductive method is the important method used in this research. The author makes the description and interpretation of the strategies used in the translations based on the studies by some famous linguists, translators and other researchers contributing to the field.

However, the author also needs inductive method to arrive at necessary conclusions about common strategies used and the reasons beneath. - Qualitative and quantitative methods. This study is much more qualitative than quantitative in nature because it heavily depends on the author's own interpretation of translation examples. Qualitative method offers the opportunity to gain insight into the translators' decision-making during their transfer process, thus seeking out the "why".

Quantitative method is sometimes used to add necessary details and figures to the findings. - Descriptive and contrastive methods: Descriptive is the main method of this study. A detailed description of the translation versions would help the readers acquire profound understanding of the translation strategies. For many cases, the author needs to explain the differences between English and Vietnamese to clarify the translators' intention hidden in their decision-making process.

In other words, the contrastive method helps to explain the effectiveness of the strategies utilized. Organization of the study Part I is the Introduction which allows the readers to get the general idea of what the thesis is about. It provides the rationale for the study, aims of the study, the scope, the method and the organization of the study. Part II is the Development, which consist of three chapters.

Chapter I briefly introduces some necessary theoretical points from different backgrounds. The author begins by reviewing different views of translation theories with the focus on translation strategies. Following that a review of foreign language translation and translation of cultural texts is undertaken. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 13 Chapter II is the main part of the study.

This chapter provides discussion on the use of translation strategies in the three selected books in terms of modified literal translation, changes in grammar, choice of vocabulary. The author is particularly interested in translations of culture-bound terms, names and titles. This part is ended with some evaluations on the meaning transfer including expressive richness and writing style in the target language.